Warszawa, dnia 4 listopada 2022 r.
Sygn. akt VI Ka 930/21
1
2WYROK
2.1W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
3Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący:SSO Ludmiła Tułaczko
protokolant: protokolant sądowy Marta Herc
4przy udziale prokuratora Iwony Zielińskiej
po rozpoznaniu dnia 4 listopada 2022 r.
5sprawy A. S., syna R. i J., ur. (...) w B.
6oskarżonego o przestępstwa z art. 286 § 1 kk
7na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
8od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie
9z dnia 27 maja 2021 r. sygn. akt III K 466/20
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Formularz UK 2
VI Ka 930/21
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
1
1.
CZĘŚĆ WSTĘPNA
0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie z dnia 27 maja 2021r. sygn. III K 466/20
0.11.2. Podmiot wnoszący apelację
☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ oskarżyciel prywatny
☐ obrońca
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ inny
0.11.3. Granice zaskarżenia
0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☐ na korzyść
☒ na niekorzyść
☒ w całości
☐ w części
☐
co do winy
☐
co do kary
☐
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
0.11.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☒
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☐
art. 438 pkt 3 k.p.k.
– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☐
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
☐
brak zarzutów
0.11.4. Wnioski
☒
uchylenie
☐
zmiana
2.
Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
0.12.1. Ustalenie faktów
0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
1
A. S.
A. S. prowadził działalność gospodarczą pod firmą Delikatesy (...) od 26 kwietnia 2010 roku do 18 października 2017 roku.
Wydruk CEIDG
k. 19
2
A. S.
W 2016 roku działalność A. S. zaczęła przynosić straty, około maja 2016 roku rozpoczęły się jego problemy finansowe.
Wyjaśnienia A. S.
k. 97v-98
3
A. S.
W sierpniu 2016 roku A. S. rozpoczął współpracę z (...) Sp. z o.o., w ramach której Spółka dostarczała firmie (...) wyroby mięsne.
Początkowo, w sierpniu oraz wrześniu A. S. terminowo płacił za dostarczony towar gotówką, jednak w październiku, mając świadomość złej sytuacji finansowej w jakiej znajduje się prowadzona przez niego działalność oraz faktu, iż nie jest w stanie spełnić świadczenia wzajemnego, poprosił o rozliczanie się ze spółką na podstawie faktur VAT z odroczonym terminem płatności. W okresie od 3 października 2016 roku do 26 października 2016 roku spółka wystawiła łącznie 20 faktur VAT z odroczonym terminem płatności na kwotę łączną 65 676,10 zł, z czego A. S. zapłacił gotówką kwotę 4 651,92 zł, doprowadzając (...) Sp. z o.o. do niekorzystnego rozporządzenia swoim mieniem.
Zawiadomienie
k. 3-8
Nakaz zapłaty
k. 10-11
Postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Żyrardowie z dnia 9.03.2018
k. 12
zeznania M. O.
k. 33v-34, 332-333
wezwanie do zapłaty
k. 35-36
faktury VAT
k. 37-84
zeznania W. O.
k. 87v-88, 333-334
zeznania B. O.
k. 91v-92, 334
dokumenty z akt Km 1784/17
k. 99
wyjaśnienia A. S.
k. 98, 330-332
oględziny akt XVII GNc 3188/18
k. 162
A. S.
19 października 2017 roku A. S. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Delikatesy (...) został wykreślony z rejestru działalności gospodarczej. 11 grudnia 2018 roku Sąd Rejonowy w Płocku ogłosił upadłość A. S..
Wydruk KRS
k. 19
Akta VGU 151/18
k. 157
Monitor sądowy i gospodarczy
k. 321
Zeznania W. M.
k. 342-343
0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
0.12.2. Ocena dowodów
0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
Lp. faktu z pkt 2.1.1
Dowód
Zwięźle o powodach uznania dowodu
2 i 3
Wyjaśnienia A. S.
Wyjaśnieniom A. S. Sąd dał wiarę w części, w której opisał przebieg i okoliczności współpracy z (...) Sp. z o.o. oraz wskazał na istniejące w inkryminowanym czasie problemy finansowe związane z prowadzoną przez niego działalnością. W powyższym zakresie wyjaśnienia są spójne wewnętrznie jak i zewnętrznie, są logiczne oraz korespondują z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, w szczególności z zeznaniami M., W. oraz B. O..
3
zeznania M. O.
Sąd obdarzył wiarą zeznania M. O. w całości. Zeznania w toku postępowania były logiczne, spójne wewnętrznie oraz korespondowały ze zgromadzonym materiałem dowodowym, w szczególności z dowodami z dokumentów w postaci dostarczonych faktur VAT.
3
zeznania W. O.
Sąd uznał zeznania W. O. za prawdziwe w całości. Depozycja świadka była logiczna, spójna wewnętrznie oraz zewnętrznie, korespondowała z materiałem dowodowym, w szczególności z zeznaniami świadków M. oraz B. O..
3
Zeznania B. O.
Sąd dał wiarę zeznaniom B. O. w całości. Zeznania w toku postępowania były logiczne, spójne, korespondowały ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w szczególności z zeznaniami M. oraz W. O..
4
Zeznania W. M.
Sąd uznał zeznania W. M. za polegające na prawdzie w całości. Świadek pełni zawód syndyka, jest obcy dla stron, w związku z czym nie miał żadnego interesu w składaniu zeznań niezgodnych z prawdą. Ponadto treść zeznań korespondowała ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.
1-4
Dowody z dokumentów zgromadzone w aktach sprawy
Dokumenty rzetelne, niekwestionowane przez strony.
0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
Dowód
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
.
STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
Lp.
Zarzut
3.1
Obrazy przepisów postępowania tj. art. 398 § 1 k.p.k. mogącą mieć wpływ na treść zapadłego orzeczenia, skutkującą uniewinnieniem A. S. , poprzez przyjęcie przez sąd, iż zmiana opisu czynów zarzuconych oskarżonemu polegającą na wskazaniu prawidłowej daty popełnienia przestępstw wiązałaby się z przypisaniem oskarżonemu działania w datach innych niż wskazane przez oskarżyciela, co stanowiłoby wyjście poza granice aktu oskarżenia, podczas gdy dokonanie rzez sąd odmiennych niż przyjęte w zarzucie ustaleń faktycznych co do tego samego zdarzenia np. w zakresie daty czy okresu popełnienia przestępstwa, miejsca jego odpowiedzialności i wartości przedmiotu przestępstwa, zachowanie poszczególnych sprawców nie stanowi wyjścia poza granice oskarżenia i naruszenia tym samym zasady skargowości.
☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
Zarzut jest zasadny.
Sąd I instancji błędnie uznał, że zmiana każdorazowo opisu czynu, która wiązałaby się z przypisaniem oskarżonemu działania w związku z każdą fakturą w datach innych niż wskazane w akcie oskarżenia, stanowiłoby wyjście poza granice oskarżenia.
Zagadnienie wyjścia poza granice aktu oskarżenia związane z zasadą skargowości z art. 14 § 1 k.p.k. zostało przekonywująco omówione w Komentarzu do art. 14 § 1 k.p.k. pod redakcją sędziego Dariusz Świeckiego i na zawartą tam argumentację należy się powołać.
Granice określa nie opis czynu zawarty w akcie oskarżenia czy też przyjęta przez uprawnionego do wystąpienia z wnioskiem o rozpoznanie sprawy kwalifikacja prawna, lecz zdarzenie w znaczeniu historycznym. Oskarżenie o popełnienie przestępstwa oszustwa poprzez wprowadzenie w błąd pokrzywdzonego co do możliwości zapłaty zostało oparte na konkretnych 20 wymienionych w akcie oskarżenia fakturach. Z tego powodu nie będzie wyjściem poza granice oskarżenia zmiana daty wprowadzenie pokrzywdzonego w błąd gdyż przyjęcie daty wystawienia faktury i odbioru towaru jako momentu wprowadzenia w błąd również opiera się na tych samych fakturach wskazanych w akcie oskarżenia. Tym samym chodzi o to samo wprowadzenie w błąd i wynikające z niego niekorzystne rozporządzenie mieniem. Ponadto dotyczy tego samego pokrzywdzonego i w każdym wypadku wystawienia 20 faktur wskazuje się na ten sam sposób działania. „Należy także powołać się na wyrok Sądu Najwyższego (wyrok z 30.10.2012 r., II KK 9/12, LEX nr 1226693) w zakresie dopuszczalnych (mieszczących się w granicach skargi) uprawnień sądu do modyfikacji zarzutu i kwalifikacji prawnej. Zgodnie z powołanym orzeczeniem możliwe jest: ustalenie odmiennego czasu popełnienia czynu będącego przedmiotem rozpoznania, dokonanie odmiennych ustaleń faktycznych dotyczących zarówno strony przedmiotowej, jak i podmiotowej, ustalenie odmiennego sposobu zachowania się i działania poszczególnych sprawców, ustalenie odmiennego skutku i powiązanie go z zachowaniem oskarżonego. Nie będzie zatem wyjściem poza granice oskarżenia przypisanie oskarżonemu czynu w postaci kwalifikowanej czy uprzywilejowanej, ustalenie odmiennego (choćby poważniejszego) skutku działania oskarżonego, innej wartości szkody. Podstawowym wyznacznikiem jest tu bowiem zdarzenie historyczne i inne ograniczenie musiałoby wpływać na swobodę orzeczniczą sądu. Wyjściem poza granice aktu oskarżenia będzie natomiast przypisanie znamion czynu innego niż rozpatrywane zdarzenie historyczne, a zatem np. ustalenie, że oskarżony działał w innym miejscu i czasie, atakując inne dobro prawne czy działając na szkodę innego pokrzywdzonego (wyrok SN z 23.11.2005 r., IV KK 393/05, OSNwSK 2005, poz. 2163). Bardzo ważnym elementem pozwalającym określić ograniczenie zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądu w zakresie zasady skargowości jest wyrażenie woli przez prokuratora. Sąd Najwyższy w wyroku z 6.04.2017 r. (sygn. akt V KK 330/16, LEX nr 2270908), wskazał, że sąd orzekający w sprawie karnej dysponuje wprawdzie znaczną swobodą w kształtowaniu przedmiotowo-podmiotowego opisu oraz oceny prawnej zachowania oskarżonego w ramach zdarzenia historycznego będącego podstawą orzekania i przedmiotem procesu, ale jeżeli organ prowadzący postępowanie przygotowawcze i wnoszący akt oskarżenia, w drodze stosownego orzeczenia, wyraźnie rozstrzygnie o wyłączeniu z tego zachowania określonego jego fragmentu, to takie ograniczenie skargi publicznej jest wiążące dla sądu (zob. podobnie wyrok SN z 14.04.2016 r., V KK 458/15, LEX nr 2294600).” (M. Kurowski [w:]
Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany, red. D. Świecki, LEX/el. 2022, art. 14. Z tych powodów należy uznać za zasadny zarzut apelacji prokuratora).
Wniosek
o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
Wniosek jest zasadny gdyż sąd I instancji błędnie uznał , że zmiana daty czynu stanowić będzie wyjście poza granice oskarżenia pomimo, że w dalszym ciągu taka zmiana mieści się w zdarzeniu historycznym, które stało się podstawą wniesienia aktu oskarżenia.
4.
OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
1.
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
5.
ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
0.11.
Przedmiot utrzymania w mocy
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
0.0.11.
Przedmiot i zakres zmiany
Zwięźle o powodach zmiany
0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
1.1.
☐ art. 439 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia
2.1.
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
Zwięźle o powodach uchylenia
3.1.
Konieczność umorzenia postępowania
☐ art. 437 § 2 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
4.1.
Sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który w pierwszej instancji został uniewinniony
Zwięźle o powodach uchylenia
Sąd I instancji błędnie uznał, że zmiana daty przestępstwa stanowić będzie wyjście poza granice oskarżenia pomimo, że taka zmiana nadal znajduje oparcie w zdarzeniu historycznym będącym podstawą aktu oskarżenia.
Analiza zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje, iż A. S. świadomie wprowadził pokrzywdzonego w błąd co do zamiaru spełnienia świadczenia wzajemnego poprzez uiszczenie pieniędzy za pobrany towar i doprowadził pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez wystawienie 20 faktur z odroczonym terminem płatności. Należy wskazać, że w dacie powstania zobowiązania czyli w dacie wystawienia faktur i odbioru towaru – co prawidłowo ustalił sąd I instancji, jako datę popełnienia przestępstwa oszustwa, działalność prowadzona przez oskarżonego nie przynosiła oczekiwanego zysku. Znajdował się on w złej sytuacji finansowej, w związku z czym nie miał faktycznej możliwości realizacji zaciągniętych zobowiązań na warunkach wskazanych w fakturach. W chwili wystawiania faktur z odroczonym terminem płatności oskarżony miał niespłacone zobowiązania wobec innych kontrahentów, których wierzytelności stały się wymagalne wcześniej. Wniosek taki wynika z faktu, iż w krótkim czasie od wystawienia przedmiotowych faktur zakończył prowadzenie działalności gospodarczej – 19.10.2017r. (k- 157) zaś w dniu 11 grudnia 2018r. w sprawie VGU 151/18 Sąd Rejonowy w Płocku ogłosił jego upadłość.
0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
Należy przeprowadzić postępowanie dowodowe, w celu dokładnego ustalenia sytuacji finansowej oskarżonego wpływającej na możliwość realizacji zobowiązania wobec pokrzywdzonego należy zapoznać się z postępowaniem upadłościowym prowadzonym przez Sąd Rejonowy w Płocku sygn. VGU 151/18.
0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
6.
Koszty Procesu
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
7.
PODPIS
Załącznik Nr 1
0.11.3. Granice zaskarżenia
Kolejny numer załącznika
1
Podmiot wnoszący apelację
prokurator
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja
uniewinnienie
0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☐ na korzyść
☒ na niekorzyść
☒ w całości
☐ w części
☐
co do winy
☐
co do kary
☐
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
0.11.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☒
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☐
art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☐
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
art. 439 k.p.k.
☐
brak zarzutów
0.11.4. Wnioski
☒
uchylenie
☐
zmiana