Sygn. akt: KIO 1056/25
KIO 1057/25
KIO 1058/25
KIO 1059/25
KIO 1060/25
KIO 1061/25
KIO 1075/25
KIO 1076/25
KIO 1077/25
KIO 1078/25
KIO 1080/25
KIO 1081/25
KIO 1082/25
KIO 1083/25
KIO 1085/25
KIO 1086/25
KIO 1087/25
KIO 1088/25
KIO 1089/25
KIO 1090/25
WYROK
Warszawa, dnia 9 czerwca 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:Małgorzata Matecka
Beata Konik
Agata Mikołajczyk
Protokolant:Adam Skowroński
po rozpoznaniu na rozprawie odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 21 marca 2025 r.
przez wykonawców:
A.ENERIS Ekologiczne Centrum Utylizacji Sp. z o.o. z siedzibą w Jaroszowie (KIO 1056/25, KIO 1057/25, KIO
1058/25, KIO 1059/25, KIO 1060/25, KIO 1061/25)
B.FBSerwis Zielony Wrocław Sp. z o.o. z siedzibą w Bielanach Wrocławskich (KIO 1075/25, KIO 1076/25, KIO
1077/25, KIO 1078/25, KIO 1080/25, KIO 1082/25)
C.Wrocławskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania ALBA S.A. z siedzibą we Wrocławiu (KIO 1081/25, KIO 1083/25)
D.Chemeko-System Sp. z o.o. Zakład Zagospodarowania Odpadów z siedzibą we Wrocławiu (KIO 1085/25, KIO
1086/25, KIO 1087/25, KIO 1087/25, KIO 1088/25, KIO 1089/25, KIO 1090/25)
w postępowaniu prowadzonym przez Gminę Wrocław, w imieniu i na rzecz której działa Ekosystem Sp. z o.o. z siedzibą
we Wrocławiu
przy udziale:
A.wykonawcy FBSerwis Zielony Wrocław Sp. z o.o. z siedzibą w Bielanach Wrocławskich zgłaszającego
przystąpienie do postępowania odwoławczego o sygn. KIO 1056/25, KIO 1057/25, KIO 1058/25, KIO 1059/25, KIO
1060/25, KIO 1061/25, KIO 1085/25, KIO 1086/25, KIO 1087/25, KIO 1088/25, KIO 1089/25, KIO 1090/25 po
stronie odwołującego oraz do postępowania odwoławczego o sygn. akt KIO 1081/25 oraz KIO 1083/25 po stronie
zamawiającego,
B.przy udziale wykonawcy ENERIS Ekologiczne Centrum Utylizacji Sp. z o.o. z siedzibą w Jaroszowie zgłaszającego
przystąpienie do postępowania odwoławczego o sygn. KIO 1081/25, KIO 1083/25, KIO 1085/25, KIO 1086/25, KIO
1087/25, KIO 1088/25, KIO 1089/25, KIO 1090/25 po stronie odwołującego oraz do postępowania odwoławczego
o sygnaturze akt KIO 1075/25, KIO 1076/25, KIO 1077/25, KIO 1078/25, KIO 1080/25 oraz KIO 1082/25 po stronie
zamawiającego
C.przy udziale wykonawcy Wrocławskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania ALBA S.A. z siedzibą we Wrocławiu
zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego o sygn. KIO 1075/25, KIO 1076/25, KIO 1077/25,
KIO 1078/25, KIO 1080/25, KIO 1082/25, KIO 1085/25, KIO 1086/25, KIO 1087/25, KIO 1088/25, KIO 1089/25, KIO
1090/25 po stronie odwołującego
D.przy udziale wykonawcy Chemeko-System Sp. z o.o. Zakład Zagospodarowania Odpadów z siedzibą we
Wrocławiu zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego o sygn. KIO 1081/25 oraz KIO 1083/25
po stronie odwołującego
E.przy udziale wykonawcy PreZero Service Zachód Sp. z o.o. z siedzibą w Kiełczu zgłaszającego przystąpienie do
postępowania odwoławczego o sygn. KIO 1085/25, KIO 1086/25, KIO 1087/25, KIO 1088/25, KIO 1089/25, KIO
1090/25 po stronie odwołującego
orzeka:
KIO 1056/25
KIO 1057/25
KIO 1058/25
KIO 1059/25
KIO 1060/25
KIO 1061/25
1.Umarza postępowanie odwoławcze w zakresie zarzutów oznaczonych w odwołaniach nr 2, 3, 4a, 4b, 4e, 4h oraz 5
(„w zakresie kar za nieosiągnięcie poziomów”).
2.Uwzględnia odwołania w zakresie zarzutów nr 4d i częściowo zarzutów nr 5 („w zakresie kar za brak dochowania
parametrów usługi deklarowanych w kryteriach oceny ofert”) i nakazuje zamawiającemu:
2.1modyfikację opisu przedmiotu zamówienia przez wprowadzenie obowiązkowego udziału zamawiającego w
uzgodnieniach między wykonawcą i właścicielem nieruchomości dotyczących innego miejsca, z którego
wykonawca będzie odbierał odpady, w przypadku zaistnienia długotrwałej sytuacji uniemożliwiającej
bezpośredni dojazd do MGO oraz wyłączenie obowiązku wykonawcy co do odbioru odpadów w sytuacji,
gdy mimo dołożenia przez niego należytej staranności w ustaleniu innego miejsca odbioru odpadów,
właściciel nieruchomości nie podjął żadnych działań w celu wyznaczenia tymczasowego MGO;
2.2zmianę sposobu ustalenia kary za przekroczenie przez wykonawcę zadeklarowanego w ofercie poziomu
ograniczenia składowania odpadów przez uzależnienie wysokości kary od stopnia niespełnienia
zadeklarowanego poziomu.
3.Oddala odwołania w zakresie pozostałych zarzutów.
4.Kosztami postepowania obciąża odwołującego w części 2/3 oraz zamawiającego w części 1/3 i:
4.1.Zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 90 000 zł 00 gr (słownie: dziewięćdziesiąt
tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisów od odwołań, kwotę 21 600 zł
00 gr (słownie: dwadzieścia jeden tysięcy sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez odwołującego
tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, kwotę 21 600 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia jeden tysięcy sześćset
złotych zero groszy) poniesioną przez zamawiającego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz kwotę
814 zł 80 gr (słownie: osiemset czternaście złotych osiemdziesiąt groszy) poniesioną przez
zamawiającego tytułem dojazdu na posiedzenie i rozprawę.
4.2.Zasądza od zamawiającego na rzecz odwołującego kwotę 22 257 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia dwa
tysiące dwieście pięćdziesiąt siedem złotych zero groszy).
KIO 1076/25
KIO 1076/25
KIO 1077/25
KIO 1078/25
KIO 1080/25
KIO 1082/25
5.Umarza postępowanie odwoławcze w zakresie zarzutów oznaczonych w odwołaniach nr 1 oraz 2b.
6.Uwzględnia odwołania w zakresie zarzutów oznaczonych w odwołaniach nr 2a (w części), nr 3 (w części) oraz nr 4
(w części) i nakazuje zamawiającemu:
6.1wydłużenie okresu, w którym wykonawca będzie zobowiązany do wyposażenia właścicieli nieruchomości
w pojemniki do gromadzenia odpadów, o 1 (jeden) miesiąc;
6.2wprowadzenie wyraźnego rozgraniczenia:
a)między sytuacjami, w których zamawiający będzie uprawniony do naliczenia kary umownej, o której
mowa w § 15 ust. 2 pkt 5 lit. a) projektu umowy, a sytuacjami, w których zamawiający będzie
uprawniony do naliczenia kary umownej, o której mowa w § 15 ust. 2 pkt 5 lit. b) projektu umowy,
b)między sytuacjami, w których zamawiający będzie uprawniony do naliczenia kary umownej, o której
mowa w § 15 ust. 2 pkt 5 lit. c) projektu umowy, a sytuacjami, w których zamawiający będzie
uprawniony do naliczenia kary umownej, o której mowa w § 15 ust. 2 pkt 5 lit. d) projektu umowy,
c)między sytuacjami, w których zamawiający będzie uprawniony do naliczenia kary umownej, o której
mowa w § 15 ust. 2 pkt 5 lit. e) projektu umowy, a sytuacjami, w których zamawiający będzie
uprawniony do naliczenia kary umownej, o której mowa w § 15 ust. 2 pkt 5 lit. f) projektu umowy,
d)między sytuacjami, w których zamawiający będzie uprawniony do naliczenia kary umownej, o której
mowa w § 15 ust. 2 pkt 11 lit. b) projektu umowy, a sytuacjami, w których zamawiający będzie
uprawniony do naliczenia kary umownej, o której mowa w § 15 ust. 2 pkt 11 lit. c) projektu umowy,
6.3 dostosowanie sposobu ustalenia kary umownej za nieosiągnięcie poziomu przygotowania do ponownego
użycia i recyklingu odpadów komunalnych do realnych możliwości osiągnięcia tego parametru w ramach
realizacji umowy, z uwzględnieniem odpowiedzialności zamawiającego za poziom udziału odpadów
niesegregowanych w całym strumieniu odbieranych odpadów,
6.4modyfikację sposobu ustalania zmiany wysokości wynagrodzenia wykonawcy w związku ze zmianą cen
materiałów lub kosztów związanych z realizacją zamówienia - poprzez obniżenie wartości sumy
miesięcznych wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych zgodnie z komunikatem Prezesa GUS
za 6 ostatnich zakończonych miesięcy: w przypadku wartości 6% do poziomu co najmniej 4,5%,
natomiast w przypadku wartości 4,5% do poziomu co najmniej 3%.
7.Oddala odwołania w zakresie pozostałych zarzutów.
8.Kosztami postępowania obciąża odwołującego w części 2/5 oraz zamawiającego w części 3/5 i:
8.1.Zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 90 000 zł 00 gr (słownie: dziewięćdziesiąt
tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisów od odwołań, kwotę 21 600 zł
00 gr (słownie: dwadzieścia jeden tysięcy sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez odwołującego
tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, kwotę 21 600 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia jeden tysięcy sześćset
złotych zero groszy) poniesioną przez zamawiającego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz kwotę
814 zł 80 gr (słownie: osiemset czternaście złotych osiemdziesiąt groszy) poniesioną przez
zamawiającego tytułem dojazdu na posiedzenie i rozprawę.
8.2.Zasądza od zamawiającego na rzecz odwołującego kwotę 57 995 zł 00 gr (słownie: pięćdziesiąt siedem
tysięcy dziewięćset dziewięćdziesiąt pięć złotych zero groszy).
KIO 1081/25
KIO 1083/25
9.Umarza postępowanie odwoławcze w zakresie zarzutów oznaczonych w odwołaniach nr 7, 8 oraz 10.
10.Uwzględnia odwołania w zakresie zarzutów oznaczonych w odwołaniach nr 1, 5 (w części), 12 (w części) oraz 13
(w części) i nakazuje zamawiającemu:
10.1zmianę wymagania w zakresie obowiązku wykonawcy osiągnięcia poziomu przygotowania do
ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oraz sposobu ustalenia kary umownej za
nieosiągnięcie tego poziomu – przez dostosowanie tego wymagania oraz kary do realnych możliwości
osiągnięcia tego parametru w ramach realizacji umowy, z uwzględnieniem odpowiedzialności
zamawiającego za poziom udziału odpadów niesegregowanych w całym strumieniu odbieranych
odpadów,
10.2zmianę sposobu ustalenia kary za przekroczenie przez wykonawcę zadeklarowanego w ofercie poziomu
ograniczenia składowania odpadów przez uzależnienie wysokości kary od stopnia niespełnienia
zadeklarowanego poziomu.
10.3jednoznaczne sprecyzowanie, czy odpady mają zostać w celu zważenia wyładowane na terenie bazy
magazynowej – transportowej wykonawcy bez wyjazdu pojazdu z odpadami poza teren bazy,
10.4modyfikację sposobu ustalania zmiany wysokości wynagrodzenia wykonawcy w związku ze zmianą cen
materiałów lub kosztów związanych z realizacją zamówienia – przez obniżenie wartości sumy
miesięcznych wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych zgodnie z komunikatem Prezesa GUS
za 6 ostatnich zakończonych miesięcy: w przypadku wartości 6% do poziomu co najmniej 4,5%,
natomiast w przypadku wartości 4,5% do poziomu co najmniej 3%.
11.Oddala odwołania w zakresie pozostałych zarzutów.
12.Kosztami postępowania obciąża odwołującego w części 7/10 oraz zamawiającego w części 3/10 i:
12.1.Zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 30 000 zł 00 gr (słownie: trzydzieści tysięcy
złotych zero groszy) uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisów od odwołań, kwotę 7 200 zł 00 gr
(słownie: siedem tysięcy dwieście złotych zero groszy) poniesioną przez odwołującego tytułem
wynagrodzenia pełnomocnika, kwotę 6 247 zł 08 gr (słownie: sześć tysięcy dwieście czterdzieści siedem
złotych osiem groszy) poniesioną przez odwołującego tytułem dojazdu na posiedzenie i rozprawę, kwotę 7
200 zł 00 gr (słownie: siedem tysięcy dwieście złotych zero groszy) poniesioną przez zamawiającego
tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz kwotę 271 zł 60 gr (słownie: dwieście siedemdziesiąt jeden
złotych sześćdziesiąt groszy) poniesioną przez zamawiającego tytułem dojazdu na posiedzenie i
rozprawę.
12.2.Zasądza od zamawiającego na rzecz odwołującego kwotę 7 804 zł 00 gr (słownie: siedem tysięcy
osiemset cztery złote zero groszy).
KIO 1085/25
KIO 1086/25
KIO 1087/25
KIO 1088/25
KIO 1089/25
KIO 1090/25
13.Umarza postępowanie odwoławcze w zakresie zarzutów oznaczonych w odwołaniach nr 4, 7, 8 oraz 12.
14.Uwzględnia odwołania w zakresie zarzutów oznaczonych w odwołaniach nr 1 oraz 5 (w części) i nakazuje
zamawiającemu:
14.1dostosowanie sposobu ustalenia kary umownej za nieosiągnięcie poziomu przygotowania do ponownego
użycia i recyklingu odpadów komunalnych do realnych możliwości osiągnięcia tego parametru w
ramach realizacji umowy, z uwzględnieniem odpowiedzialności zamawiającego za poziom udziału
odpadów niesegregowanych w całym strumieniu odbieranych odpadów,
14.2modyfikację sposobu ustalania zmiany wysokości wynagrodzenia wykonawcy w związku ze zmianą cen
materiałów lub kosztów związanych z realizacją zamówienia - przez obniżenie wartości sumy
miesięcznych wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych zgodnie z komunikatem Prezesa GUS
za 6 ostatnich zakończonych miesięcy: w przypadku wartości 6% do poziomu co najmniej 4,5%,
natomiast w przypadku wartości 4,5% do poziomu co najmniej 3%.
15.Oddala odwołania w zakresie pozostałych zarzutów.
16.Kosztami obciąża odwołującego w części 7/9 oraz zamawiającego w części 2/9 i:
16.1.Zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 90 000 zł 00 gr (słownie: dziewięćdziesiąt
tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisów od odwołań, kwotę 21 600 zł
00 gr (słownie: dwadzieścia jeden tysięcy sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez odwołującego
tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, kwotę 7 892 zł 22 gr (siedem tysięcy osiemset dziewięćdziesiąt
dwa złote dwadzieścia dwa grosze) poniesioną przez odwołującego tytułem dojazdu na posiedzenie i
rozprawę, kwotę 21 600 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia jeden tysięcy sześćset złotych zero groszy)
poniesioną przez zamawiającego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz kwotę 814 zł 80 gr (słownie:
osiemset czternaście złotych osiemdziesiąt groszy) poniesioną przez zamawiającego tytułem dojazdu
na posiedzenie i rozprawę.
16.2.Zasądza od zamawiającego na rzecz odwołującego kwotę 9 121 zł 00 gr (słownie: dziewięć tysięcy sto
dwadzieścia jeden złotych zero groszy).
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:……………………….
……………………….
……………………….
Sygn. akt: KIO 1056/25
KIO 1057/25
KIO 1058/25
KIO 1059/25
KIO 1060/25
KIO 1061/25
KIO 1075/25
KIO 1076/25
KIO 1077/25
KIO 1078/25
KIO 1080/25
KIO 1081/25
KIO 1082/25
KIO 1083/25
KIO 1085/25
KIO 1086/25
KIO 1087/25
KIO 1088/25
KIO 1089/25
KIO 1090/25
Uzasadnienie
Zamawiający Gmina Wrocław, w imieniu i na rzecz której działa Ekosystem Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu, (dalej:
„Zamawiający”), prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego postanowienia o udzielenie zamówienia publicznego pn.:
1)„Odbiór, zbieranie, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych pochodzących z terenu Gminy Wrocław w
obrębie sektora 1”, znak: 46/2024; ogłoszenie o zamówieniu opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii
Europejskiej w dniu 11 marca 2025 r. pod numerem: 158240-2025;
2)„Odbiór, zbieranie, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych pochodzących z terenu Gminy Wrocław w
obrębie sektora 2”, znak: 47/2024; ogłoszenie o zamówieniu opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii
Europejskiej w dniu 11 marca 2025 r. pod numerem: 156120-2025;
3)„Odbiór, zbieranie, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych pochodzących z terenu Gminy Wrocław w
obrębie sektora 3”, znak: 48/2024; ogłoszenie o zamówieniu opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii
Europejskiej w dniu 11 marca 2025 r. pod numerem: 156767-2025;
4)„Odbiór, zbieranie, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych pochodzących z terenu Gminy Wrocław w
obrębie sektora 4”, znak: 49/2024; ogłoszenie o zamówieniu opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii
Europejskiej w dniu 11 marca 2025 r. pod numerem: 157226-2025;
5)„Odbiór, zbieranie, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych pochodzących z terenu Gminy Wrocław w
obrębie sektora 5”, znak: 50/2024; ogłoszenie o zamówieniu opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii
Europejskiej w dniu 11 marca 2025 r. pod numerem: 157783-2025;
6)„Odbiór, zbieranie, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych pochodzących z terenu Gminy Wrocław w
obrębie sektora 6”, znak: 51/2024; ogłoszenie o zamówieniu opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii
Europejskiej w dniu 11 marca 2025 r. pod numerem: 158313-2025.
W dniu 21 marca 2025 r. do Prezesa Izby wpłynęły następujące odwołania wobec treści dokumentów zamówienia:
A.wykonawcy ENERIS Ekologiczne Centrum Utylizacji Sp. z o.o. z siedzibą w Jaroszowie (dalej jako: „Odwołujący
Eneris” lub „Odwołujący”) dotyczące:
-postępowania pn. „Odbiór, zbieranie, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych pochodzących z terenu
Gminy Wrocław w obrębie sektora 1”, znak: 46/2024 (KIO 1056/25),
-postępowania pn. „Odbiór, zbieranie, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych pochodzących z terenu
Gminy Wrocław w obrębie sektora 2”, znak: 47/2024 (KIO 1057/25),
-postępowania pn. „Odbiór, zbieranie, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych pochodzących z terenu
Gminy Wrocław w obrębie sektora 3”, znak: 48/2024 (KIO 1058/25),
-postępowania pn. „Odbiór, zbieranie, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych pochodzących z terenu
Gminy Wrocław w obrębie sektora 4”, znak: 49/2024 (KIO1059/25),
-postępowania pn. „Odbiór, zbieranie, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych pochodzących z terenu
Gminy Wrocław w obrębie sektora 5”, znak: 50/2024 (KIO 1060/25),
-postępowania pn. „Odbiór, zbieranie, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych pochodzących z terenu
Gminy Wrocław w obrębie sektora 6”, znak: 51/2024 (KIO 1061/25);
B.wykonawcy FBSerwis Zielony Wrocław Sp. z o.o. z siedzibą w Bielanach Wrocławskich (dalej jako: „Odwołujący
FBSerwis” lub „Odwołujący”) dotyczące:
-postępowania pn. „Odbiór, zbieranie, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych pochodzących z terenu
Gminy Wrocław w obrębie sektora 1”, znak: 46/2024 (KIO 1075/25),
-postępowania pn. „Odbiór, zbieranie, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych pochodzących z terenu
Gminy Wrocław w obrębie sektora 2”, znak: 47/2024 (KIO 1076/25),
-postępowania pn. „Odbiór, zbieranie, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych pochodzących z terenu
Gminy Wrocław w obrębie sektora 3”, znak: 48/2024 (KIO 1077/25),
-postępowania pn. „Odbiór, zbieranie, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych pochodzących z terenu
Gminy Wrocław w obrębie sektora 4”, znak: 49/2024 (KIO 1078/25),
-postępowania pn. „Odbiór, zbieranie, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych pochodzących z terenu
Gminy Wrocław w obrębie sektora 5”, znak: 50/2024 (KIO 1080/25),
-postępowania pn. „Odbiór, zbieranie, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych pochodzących z terenu
Gminy Wrocław w obrębie sektora 6”, znak: 51/2024 (KIO 1082/25);
C.wykonawcy Wrocławskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania ALBA S.A. z siedzibą we Wrocławiu (dalej jako:
„Odwołujący Alba” lub „Odwołujący”) dotyczące:
-postępowania pn. „Odbiór, zbieranie, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych pochodzących z terenu
Gminy Wrocław w obrębie sektora 4”, znak: 49/2024 (KIO 1081/25),
-postępowania pn. „Odbiór, zbieranie, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych pochodzących z terenu
Gminy Wrocław w obrębie sektora 5”, znak: 50/2024 (KIO 1083/25);
D.oraz wykonawcy Chemeko-System Sp. z o.o. Zakład Zagospodarowania Odpadów z siedzibą we Wrocławiu (dalej
jako: „Odwołujący Chemeko” lub „Odwołujący”) dotyczące:
-postępowania pn. „Odbiór, zbieranie, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych pochodzących z terenu
Gminy Wrocław w obrębie sektora 1”, znak: 46/2024 (KIO 1085/25),
-postępowania pn. „Odbiór, zbieranie, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych pochodzących z terenu
Gminy Wrocław w obrębie sektora 2”, znak: 47/2024 (KIO 1086/25),
-postępowania pn. „Odbiór, zbieranie, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych pochodzących z terenu
Gminy Wrocław w obrębie sektora 3”, znak: 48/2024 (KIO 1087/25),
-postępowania pn. „Odbiór, zbieranie, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych pochodzących z terenu
Gminy Wrocław w obrębie sektora 4”, znak: 49/2024 (KIO 1088/25),
-postępowania pn. „Odbiór, zbieranie, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych pochodzących z terenu
Gminy Wrocław w obrębie sektora 5”, znak: 50/2024 (KIO 1089/25),
-postępowania pn. „Odbiór, zbieranie, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych pochodzących z terenu
Gminy Wrocław w obrębie sektora 6”, znak: 51/2024 (KIO 1090/25).
KIO 1056/25, KIO 1057/25, KIO 1058/25, KIO 1059/25, KIO 1060/25, KIO 1061/25
Odwołujący Eneris zarzucił Zamawiającemu naruszenie następujących przepisów, w tym przepisów ustawy z dnia
11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (dalej: „ustawa Pzp”):
1.art. 112 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 116 ust. 1 ustawy Pzp przez określenie warunku udziału w postępowaniu w
zakresie doświadczenia wykonawcy opisanego w Rozdziale IV ppkt 1.2.2.1 SW Z w brzmieniu„Wykonawca spełni
warunek, jeżeli wykaże, że wykonał, a w przypadku świadczeń okresowych lub ciągłych wykonuje w okresie ostatnich
6 lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie,
zamówienie lub zamówienia, w ramach którego/których obsługiwał obszar zamieszkały przez co najmniej 50 000
mieszkańców (według danych Głównego Urzędu Statystycznego za rok, w którym umowa na zamówienie została
zawarta; każde wykonane zamówienie ma dotyczyć obszaru, w którym Wykonawca obsługiwał obszar zamieszkały
przez co najmniej 50 000 mieszkańców), gdzie odebrał łącznie co najmniej 30 000 Mg odpadów komunalnych, w
ciągu maksymalnie 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych, w sposób ograniczający uczciwą konkurencję,
nieproporcjonalny i niepozwalający na ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia;
2.art. 112 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 115 pkt 2 ustawy Pzp przez określenie warunku udziału w postępowaniu w
zakresie sytuacji ekonomicznej opisanego w Rozdziale IV ppkt 1.2.4.2 SW Z w brzmieniu:„Wykonawca spełni
warunek, jeżeli wykaże, że posiada wskaźnik płynności szybkiej za ostatni zakończony rok obrotowy (lub stan
aktualniejszy względem daty złożenia oferty) ma wartość większą niż 1,0" w sposób ograniczający uczciwą
konkurencję, nieproporcjonalny i niepozwalający na ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania
zamówienia;
3.art. 112 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 115 ustawy Pzp przez określenie warunku udziału w postępowaniu w zakresie
sytuacji ekonomicznej opisanego w Rozdziale IV ppkt 1.2.4.4 SW Z w brzmieniu:„nie posiada zobowiązań
pieniężnych, względem których opóźnienie w wykonaniu przekracza trzy miesiące" w sposób ograniczający uczciwą
konkurencję, nieproporcjonalny i niepozwalający na ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania
zamówienia;
4.art. 99 ust. 1 ustawy Pzp przez opisanie przedmiotu zamówienia w sposób niejednoznaczny i niewyczerpujący, który
mógłby utrudniać uczciwą konkurencję:
a.określenie obowiązku dostarczenia pojemników o pojemności 0,06 m3, 0,08 m3 wyposażonych w kratki
odciekowe, podczas gdy na rynku nie ma takich pojemników,
b.określenie terminów mycia pojemników w taki sposób, który uniemożliwia wykonanie tego obowiązku z
uwagi na warunki pogodowe w szczególności częste występowanie temperatur ujemnych,
c.obarczenie wykonawcy odpowiedzialnością za właściwy stan techniczny i sanitarny udostępnionych
pojemników naziemnych, nawet w okolicznościach, gdy uszkodzenia lub zabrudzenia są zupełnie
niezależne od wykonawcy oraz w sytuacji, gdy pojemniki te zgodnie z instrukcją mogą być myte tylko
poprzez określone wymagane przez producenta urządzenia myjące, które pozostają w dyspozycji
podmiotów związanych z ich producentem,
d.obarczenie Wykonawcy odpowiedzialnością za ustalenie tymczasowego MGO z właścicielem
nieruchomości w razie niemożności odebrania odpadów z dotychczasowego MGO oraz
odpowiedzialnością za brak współdziałania ze strony właściciela co w efekcie prowadzi do braku
możliwości dokonania odbioru odpadów i konieczność zapłaty kar umownych,
e.określenie obowiązku zintegrowania systemu wagowego na dwóch pojazdach bezpylnych z systemem
identyfikacji pojemników z wykorzystaniem RFID UHF oraz systemem monitoringu wizyjnego poprzez
generowanie zdarzeń/znaczników oraz danych z ważeń przyporządkowanych do zdarzeń, co wymusza
zastosowanie określonej (niestosowanej w przypadku systemów odbierania odpadów) częstotliwości
pasma przez co innej technologii niż stosowana w pozostałych pojazdach,
f.określenie obowiązku tworzenia i przekazywania Raportów w oparciu o dane z wagi statycznej niezdatnej do
właściwego ważenia pojemników,
g.określenie obowiązku tworzenia i przekazywania Raportów w oparciu o dane z wagi statycznej niezdatnej do
właściwego ważenia pojemników z uwagi na jej parametry oraz sposób ważenia,
h.określenie wymogów dotyczących automatycznego blokowania mechanizmu wrzutowego, w sytuacji gdy
wymóg ten nie przystaje do innych wymagań w zakresie RFID i nie jest możliwy do wprowadzenia przy
spełnieniu pozostałych założeń SWU.
5.art. 3531 Kodeksu cywilnego (dalej: „k.c.”) w zw. z art. 471 k.c. w zw. z art. 483 § 1 k.c. w zw. z art. 484 § 1 i 2 k.c. w
zw. z art. 473 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 8 ustawy Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 ustawy Pzp i art. 17 ust. 1 w zw. z art.
12b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2024 r.
poz. 399 ze zm.), dalej jako „u.c.p.g.”, poprzez zastrzeżenie na rzecz Zamawiającego kar umownych za
nieosiągnięcie przez wykonawcę poziomów recyklingu, w sytuacji gdy odpowiedzialność za osiągniecie poziomów
recyklingu i składowania jaką ponosi Zamawiający za rok 2025 jest o połowę niższa, oraz brak uwzględnienia
wszystkich czynników jakie wpływają na określenie wysokości kary dla Zamawiającego.
Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu dokonanie modyfikacji SW Z oraz załączników w sposób wskazany w
treści uzasadnienia w zakresie poszczególnych zarzutów.
Uzasadniając zarzuty odwołania Odwołujący wskazał w szczególności:
W zakresie warunków udziału w postępowaniu:
Ad. 1 Warunek dotyczący doświadczenia wykonawcy
Zgodnie z Rozdziałem IV pkt 1 SW Z: O udzielenie zamówienia mogą ubiegać się Wykonawcy, którzy: (...) 1.2. spełniają
warunki udziału w postępowaniu dotyczące (...) 1.2.2. zdolności zawodowej. Wykonawca spełni warunek, jeżeli wykaże,
że:
1.2.2.1. wykonał, a w przypadku świadczeń okresowych lub ciągłych wykonuje w okresie ostatnich 6 lat przed upływem
terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie, zamówienie lub zamówienia,
w ramach którego/których obsługiwał obszar zamieszkały przez co najmniej 50 000 mieszkańców (według danych
Głównego Urzędu Statystycznego za rok, w którym umowa na zamówienie została zawarta; każde wykonane
zamówienie ma dotyczyć obszaru, w którym Wykonawca obsługiwał obszar zamieszkały przez co najmniej 50 000
mieszkańców), gdzie odebrał łącznie co najmniej 30 000 Mg odpadów komunalnych, w ciągu maksymalnie 12 kolejnych
miesięcy kalendarzowych.
W związku z brakiem jednoznacznego doprecyzowania co należy rozumieć pod pojęciem „obszar zamieszkały przez co
najmniej 50 000 mieszkańców” oraz „ma dotyczyć obszaru, w którym Wykonawca obsługiwał obszar zamieszkały przez
co najmniej 50 000 mieszkańców”, zdaniem Odwołującego Eneris nie sposób uznać warunku za odpowiadający
wymaganiom ustawy Pzp, w szczególności za pozwalający na ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania
zamówienia.
Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego PWN, wydanie internetow „obszar” to:
1.«ograniczona część przestrzeni, zwykle dużych rozmiarów; też: określona powierzchnia czegoś»
2.«miejsce występowania, zasięgu czegoś»
3.«dziedzina jakiejś działalności»
4.«w matematyce: zbiór otwarty i spójny»
Powstaje zatem pytanie o to jak należy rozumieć pojęcie „obszar” w kontekście warunku udziału w postępowaniu i w jaki
sposób wykonawca ma wykazać, że taki właśnie obszar obsługiwał.
W warunku określonym w punkcie 1.2.2.2. Zamawiający posłużył się pojęciem „wykonał usługę na terenie gminy
zamieszkałej przez co najmniej 50 000 osób (według danych Głównego Urzędu Statystycznego za rok, w którym umowa
na zamówienie została zawarta)”. Należy zatem zakładać, że skoro w ramach jednego warunku Zamawiający wskazuje,
że chodzi o „obszar gminy zamieszkałej przez”, a w ramach innego, że chodzi o „obszar zamieszkany przez”, należy
pojęcia te rozumieć odmiennie.
W związku z tym, zdaniem Odwołującego Eneris, problematyczne może być ustalenie co należy rozmieć pod pojęciem
obsługiwanego obszaru, w szczególności jeśli nie odpowiada on jednostkom dla których GUS podaje statystyki
odnoszące się do liczby zamieszkującej go ludności. Wykonawca mógł obsługiwać część gminy zamieszkanej przez 50
000 mieszkańców, jednak nie może na podstawie danych GUS wykazać ile osób zamieszkiwał obsługiwany obszar. Inna
sytuacja to obsługa w ramach jednej umowy dwóch gmin, których łączny obszar zamieszkuje ponad 50 000
mieszkańców, ale gminy te nie sąsiadują ze sobą (np. umowa obejmująca dwie gminy w ramach jednego związku
międzygminnego).
W ww. warunku Zamawiający posłużył się sformowaniem „gdzie odebrał”, co sugeruje, że wymóg odnosi do obszaru.
Zgodnie ze słownikiem języka polskiego PW N „gdzie I 1. «zaimek zastępujący określenie miejsca, w którym coś się
dzieje lub znajduje, kierunku lub trasy ruchu, w zdaniach pytajnych, np. Gdzie byłeś rano?, lub w zdaniach podrzędnych
będących rozwiniętym określeniem miejsca, np. Kryli się, gdzie kto mógł.»”
W odniesieniu do warunku słowo „gdzie” odnosić należy od pierwszego ze znaczeń czyli „zaimek zastępujący określenie
miejsca, w którym coś się dzieje lub znajduje”. W związku z tym odnosi się on do obszaru zamieszkałego przez co
najmniej 50 000 mieszkańców, nie wprost do zamówienia lub zamówień. Dlatego analiza gramatyczna zdania wskazuje,
że nie można wykluczyć takiego jego rozumienia, które prowadzi do wniosku, że na obszarze zamieszkanym przez 50
000 mieszkańców wykonawca odebrał łącznie 30 000 Mg odpadów.
Po trzecie, w ocenie Odwołującego Eneris, nie jest jednoznaczne, czy wykazanie spełniania warunku poprzez wykazanie
więcej niż jednego zamówienia powinno obejmować okres tych samych 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych, czy też
może to być dowolne 12 następujących po sobie miesięcy w okresie ostatnich 6 lat (np. wykonawca zawarł z
zamawiającym umowę na odbiór odpadów w roku 2023 i kolejną umowę na odbiór odpadów w roku 2024, czy może
sumować ilość odebranych odpadów z tych dwóch umów, w celu potwierdzenia spełnienia warunku, czy też sumowaniu
podlega tylko ilość odpadów odebrana w ciągu tych samych 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych - czyli w ww.
przykładzie tylko w roku 2023 lub tylko w 2024).
Wykonawca może wykazać spełnienie warunku przez wykazanie więcej niż jednego zamówienia „gdzie” odebrał łącznie
30 000 Mg odpadów „w ciągu maksymalnie 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych”. W związku z tym gramatyczna
wykładania warunku prowadzi do wniosku, że sformułowanie „w ciągu maksymalnie 12 kolejnych miesięcy
kalendarzowych” odnosi się do wymogu dotyczącego tonażu zebranych odpadów albo każdego z zamówień. Ta druga
interpretacja jest możliwa z uwagi na możliwość wykazania zamówień na przestrzeni maksymalnie ostatnich 6 lat przed
upływem terminu składania ofert. Zatem warunek można rozumieć w ten sposób, że w okresie maksymalnie 12
kolejnych miesięcy kalendarzowych (tych samych, np. cały rok 2024) należy wykazać, że odebrano 30 000 Mg, ale
można również rozumieć go w ten sposób, że każde z zamówień musiało trwać maksymalnie 12 kolejnych miesięcy
kalendarzowych, czyli suma odpadów brana pod uwagę może obejmować tylko 12 miesięcy (nie więcej). Ta druga
interpretacja oznacza, że jeśli wykonawca realizował zamówienia przez okres 24 miesięcy, to musi wykazać „wybrać” 12
kolejnych miesięcy kalendarzowych i tylko odpady zebrane w tym czasie może wykazać do sumy 30 000 Mg.
Ponadto, zgodnie w warunkiem, obszar zamieszkały przez co najmniej 50 000 osób zostanie ustalony według danych
Głównego Urzędu Statystycznego za rok, w którym umowa na zamówienie została zawarta. Również ten wymóg
stanowi ograniczenie konkurencji, gdyż pozwala na wykazanie spełniania warunku wyłącznie w zakresie tych obszarów,
które uwzględniane są w statystykach GUS. W Roczniku Demograficznym publikowanym przez GUS, wykazane są m.in.
dane dotyczące ludności w miastach w określonych latach. Wskazano w nich wszystkie miasta, jednak tylko w zakresie
niektórych wskazano liczbę mieszkańców z podziałem na jednostki pomocnicze (dzielnice). Jednakże większość miast
zamieszkałych przez ponad 100 000 mieszkańców nie jest podzielone na dzielnice. Np. Koszalin podzielony jest na
jednostki organizacyjne w postaci 17 osiedli, które nie są uwzględniane w danych GUS. W związku z tym konieczność
posłużenia się danymi GUS dodatkowo ogranicza możliwość wykazania spełniania warunku. Ponadto, danych takich nie
publikuje się dla części dzielnic. Oznacza to, że jeśli wykonawca wykonywał usługę na terenie części dzielnicy,
obejmującą obszar zamieszkały przez co najmniej 50 000 osób, również nie wykaże spełniania warunku, bo nie będzie to
obszar, dla którego GUS publikuje dane.
Zamawiający formułował warunek z określoną intencją w zakresie jego rozumienia, jednak sama intencja zamawiającego
nie jest wystarczająca. W kontekście badania i oceny ofert oraz ewentualnych przyszłych sporów na tle warunku
wykonawca dąży do nadania treści SW Z takiego brzmienia, które będzie jednoznaczne. Podkreślenia wymaga, że biorąc
pod uwagę zakres zamówienia i czas jego wykonywania oferty wykonawców oscylować będą w granicach kilkuset
milionów złotych. Pozostawienie tak dużego pola interpretacji w przedmiocie tak kluczowym jak spełnianie warunku jest
niedopuszczalne, z punktu widzenia interesów każdego z wykonawców.
W związku z tym Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu dokonania zmiany ww. warunku w następujący
sposób:
1.2.2.1. wykonał, a w przypadku świadczeń okresowych lub ciągłych wykonuje w okresie ostatnich 6 lat przed upływem
terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie, zamówienie lub zamówienia,
w ramach którego/których obsługiwał gminę zamieszkałą przez co najmniej 50 000 mieszkańców (według danych
Głównego Urzędu Statystycznego za rok, w którym umowa na zamówienie została zawarta; każde wykonane
zamówienie ma dotyczyć gminy zamieszkałej przez co najmniej 50 000 mieszkańców), gdzie odebrał łącznie co
najmniej 30 000 Mg odpadów komunalnych, w ciągu maksymalnie 12 kolejnych (tych samych) miesięcy kalendarzowych,
Ad. 2 Warunek dotyczący „wskaźnika płynności szybkiej za ostatnio zakończony rok obrotowy” – w związku z
umorzeniem postępowania odwoławczego w zakresie tego zarzutu jego uzasadnienie zostaje pominięte.
Ad. 3 Warunek dotyczący „braku zobowiązań pieniężnych względem których opóźnienie w wykonaniu przekracza trzy
miesiące” – w związku z umorzeniem postępowania odwoławczego w zakresie tego zarzutu jego uzasadnienie zostaje
pominięte.
Ad. 4 W zakresie opisu przedmiotu zamówienia:
Ad. 4 a) W zakresie wyposażenia pojemników w kratki odciekowe – w związku z umorzeniem postępowania
odwoławczego w zakresie tego zarzutu jego uzasadnienie zostaje pominięte.
Ad. 4 b) W zakresie terminu mycia pojemników – w związku z umorzeniem postępowania odwoławczego w zakresie
tego zarzutu jego uzasadnienie zostaje pominięte
Ad. 4 c) W zakresie pojemników naziemnych udostępnionych przez zamawiającego
Odwołujący Eneris wskazał, że zgodnie z Rozdziałem II pkt 10 lit d) SWU:
„10. W dniu rozpoczęcia świadczenia usługi przez Wykonawcę, Zamawiający udostępni Wykonawcy na okres od dnia
rozpoczęcia świadczenia usługi do ostatniego dnia realizacji usługi następujące liczby i rodzaje pojemników
naziemnych wyposażonych w grzybek typu F90, o danych technicznych opisanych w załączniku nr 37 - „Rysunek
techniczny uchwytu pojemnika" i z mechanizmem otwierania opisanym w załączniku nr 38 - „Europejski patent nr EP 1
172 308 B1", usytuowanych w Sektorze 1, tj.:
d) Wykonawca zobowiązany jest do utrzymania pojemników w należytej czystości oraz w pełnej sprawności
technicznej, zgodnie z Rozdziałem II, pkt 8, ppkt 1), 2), 3), 4), 8) oraz zgodnie z załącznikiem nr 41 - Instrukcja
korzystania z pojemników, załącznikiem nr 42 - Karta katalogowa pojemników naziemnych i załącznikiem nr 43 Instrukcja mycia pojemników naziemnych”.
Odwołujący Eneris wskazał, że Zamawiający dysponuje pojemnikami naziemnymi służącymi do gromadzenia
odpadów komunalnych. Pojemniki zostały nabyte w ramach postępowania nr Z75/12504, znak sprawy 25/2021 pt.
„Dostawa pojemników naziemnych służących do gromadzenia odpadów komunalnych z systemem pozycjonowania
pojemników w jednej linii wraz z montażem”
(https://ekosystem.logintrade.net/zapytania_email,71291,bbcd3908154b270b2a064870880d9 090.html). Umowa na
dostawę pojemników została podpisana z HEWEA Sp. z o.o. z siedzibą w 55-095 Byków, ul. Przemysłowa 1.
Z instrukcji obsługi zakupionych przez Zamawiającego pojemników, a w szczególności z Instrukcji mycia pojemników
naziemnych stanowiącej Załącznik nr 43 do SW Z, wynika że urządzenie nazwane w instrukcji „Myjka do pojemników”
jest wyprodukowane przez Nord Engineering Srl, którego wyłącznym dystrybutorem na rynek polski pod marką
PRESKO jest HEWEA Sp. z o.o. z siedzibą w 55-095 Byków, ul. Przemysłowa 1.
Zamawiający wskazuje zatem na konieczność wykorzystania konkretnego narzędzia służącego do mycia pojemników
naziemnych będących jego własnością. Zamawiający mógł nieintencjonalnie wskazać zatem na konkretnego dostawcę
urządzenia do mycia pojemników naziemnych, czym wymusza na wykonawcy zakup lub wynajem myjki do
pojemników od dostawcy zakupionych przez Zamawiającego pojemników. W związku z powyższym Odwołujący
wniósł o zwolnienie wykonawcy z obowiązku utrzymania pojemników w czystości lub zagwarantowanie, że podmiot,
który dysponuje myjką udostępni ją lub wykona usługę w terminach wskazanych w SW Z. W przeciwnym razie
wykonawca zobowiązany będzie do zapłaty kar umownych nie mając wpływu na dostępność narzędzia koniecznego
dla spełniania świadczenia.
Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu doprecyzowania, że:
„d) Wykonawca zobowiązany jest do utrzymania pojemników w należytej czystości oraz w pełnej sprawności
technicznej, zgodnie z Rozdziałem II, pkt 8, ppkt 1), 2), 3), 4), 8) oraz zgodnie z załącznikiem nr 41 - Instrukcja
korzystania z pojemników, załącznikiem nr 42 - Karta katalogowa pojemników naziemnych i załącznikiem nr 43 Instrukcja mycia pojemników naziemnych. Wykonawca zobowiązany jest do naprawienia pojemnika lub
odszkodowania jeśli podczas wykonywania odbioru odpadów przez wykonawcę dojdzie z jego winy do uszkodzenie
pojemnika, w pozostałych przypadkach w razie stwierdzenia uszkodzenia niezwłocznie zgłosić uszkodzenie
Zamawiającemu; Wykonawca zwolniony jest z odpowiedzialności za brak utrzymania należytej czystości pojemnika w
sytuacji, gdy mimo dochowania należytej staranności nie mógł pozyskać narzędzia, które zgodnie z instrukcją mycia
pojemnika może zostać użyte.”
Ad. 4 d) W zakresie odpowiedzialności za odbiór w sytuacji braku porozumienia co do tymczasowego MGO
Odwołujący Eneris wskazał, że zgodnie z Rozdziałem III pkt 4 ppkt 2) SWZ:
„4. W zakresie przeprowadzania kontroli oraz informowania Zamawiającego o utrudnieniach w odbiorze odpadów:
2) W przypadku zaistnienia długotrwałej sytuacji uniemożliwiającej bezpośredni dojazd do MGO (np. remont drogi,
roboty budowane), Wykonawca zobowiązany jest do uzgodnienia z właścicielem nieruchomości innego miejsca, z
którego Wykonawca będzie odbierał odpady objęte przedmiotem zamówienia zgodnie z zapisami umowy oraz
niezwłocznego poinformowania Zamawiającego o tymczasowych lokalizacjach MGO. Brak ustaleń pomiędzy
Wykonawcą a właścicielem nieruchomości nie zwalnia Wykonawcy z obowiązku odbioru odpadów zgodnie z umową.”
Z doświadczenia Odwołującego wynika, że częstą sytuacją na terenie Gminy Wrocław jest brak woli współpracy ze
strony właścicieli nieruchomości z wykonawcą. W ustaleniach wielokroć pojawia się argument, że podmiotem
organizującym system zbiorki odpadów jest Gmina Wrocław. Wykonawca bez ustaleń z właścicielem nieruchomości
nie ma prawa zmienić lokalizacji MGO, ponieważ nie posiada praw własnościowych do nieruchomości. W wielu
przypadkach brak działań ze strony właścicieli nieruchomości skutkuje całkowitą blokadą dostępu do MGO, w związku
z czym wykonawca nie ma technicznych możliwości wykonania usługi odbioru odpadów.
Jednocześnie, mimo dołożenia należytej staranności i wielokrotnych prób ustalenia innego miejsca odbierania
odpadów, wykonawca nadal odpowiada za brak odbioru odpadów również w sytuacjach zupełnie od niego
niezależnych, którym nie mógł zaradzić i na które nie ma wpływu. Są to sytuacje, w których odbiór odpadów, z uwagi
na utrudnienia, jest zwyczajnie niemożliwy. Nie jest możliwe przetoczenie pojemników z MGO do miejsca, w które
może podjechać pojazd typu śmieciarka, co obrazuje przedstawione zdjęcie wykonane przez Odwołującego (Zdjęcie
nr 1 - z dnia 12.09.2023 r., MGO pod adresem: ul. Górnickiego 8, Wrocław).
W tej sytuacji to nie zaniechania wykonawcy, ale brak współdziałania ze strony właściciela nieruchomości (a w efekcie
Zamawiającego, bo to z nim wykonawca zawiera umowę), prowadzi do braku możliwości odebrania odpadów.
Powyższe stanowi jaskrawe naruszenie zasady płynącej z art. 431 ustawy Pzp - współdziałania przy wykonaniu
umowy w sprawie zamówienia publicznego.
Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu dokonania zmiany ww. postanowienia w następujący sposób:
„2) W przypadku zaistnienia długotrwałej sytuacji uniemożliwiającej bezpośredni dojazd do MGO (np. remont drogi,
roboty budowane), Wykonawca, przy czynnym udziale Zamawiającego, zobowiązany jest do uzgodnienia z
właścicielem nieruchomości innego miejsca, z którego Wykonawca będzie odbierał odpady objęte przedmiotem
zamówienia zgodnie z zapisami umowy. Brak ustaleń pomiędzy Wykonawcą a właścicielem nieruchomości nie
zwalnia Wykonawcy z obowiązku odbioru odpadów zgodnie z umową z wyłączeniem sytuacji, gdzie pomimo dołożenia
należytej staranności ze strony Wykonawcy w ustaleniu innego miejsca odbioru, właściciel nieruchomości nie
podejmuje żadnych działań w celu wyznaczenia tymczasowego MGO.”
Ad. 4 e) W zakresie zastosowania technologii RFID UHF- – w związku z umorzeniem postępowania odwoławczego w
zakresie tego zarzutu jego uzasadnienie zostaje pominięte.
Ad. 4 f) oraz g) W zakresie obowiązku tworzenia i przekazywania Raportów w oparciu o dane z wagi statycznej
niezdatnej do właściwego ważenia pojemników
Odwołujący Eneris wskazał, że zgodnie z Rozdziałem XIV pkt 1 ppkt 5) lit a) SWU:
„1. Wykonawca zobowiązany jest do wyposażenia pojazdów służących do prawidłowej obsługi Sektora, w terminie
najpóźniej do dnia rozpoczęcia realizacji usługi, w zakresie odbioru/zbierania odpadów oraz mycia pojemników zgodnie z
poniższymi warunkami: (...)
5) co najmniej dwa pojazdy bezpylne odbierające odpady z pojemników 60l-1100l lub worków muszą być dodatkowo
wyposażone w wagę statyczną posiadającą legalizację Głównego Urzędu Miar w Polsce (GUM) lub innej jednostki
notyfikowanej oraz posiadać możliwość przedłużenia jej na lata następne. Wymagania dotyczące wag statycznych: a)
dokładność pomiaru - 10kg na całej zabudowie. System powinien rejestrować każdą zmianę wagi zabudowy podczas
realizacji usługi”.
Odwołujący Eneris wskazał, że Zamawiający wymaga wyposażenia dwóch pojazdów bezpylnych w statyczne,
legalizowane systemy wagowe pod zabudowę o rozdzielczości pomiarowej 10 kg.
Legalizowana waga statyczna (nieautomatyczna) umieszczona pod zabudową pojazdu bezpylnego, dla wskazanej
działki legalizacyjnej e=10 kg, posiada dla wartości minimalnej zakresu pomiarowego wymóg, by wynik na wskaźniku
komputera wagowego był nie mniejszy niż 20 x działka legalizacyjna (20 x e), co daje wartość 200 kg. Oznacza to, że
wskazania mniejsze niż 200 kg, mogą charakteryzować się odczytami z błędem większym niż wskazany przez
Zamawiającego.
Zarówno rozdzielczość pomiarowa 10 kg, a zwłaszcza minimum pomiarowe od 200 kg powodują, że waga wskazanego
typu i o parametrach określonych przez Zamawiającego nie ma zastosowania w przypadku pomiarów masy z
pojemników od 60 do 1100 L, gdyż statystyczna masa odpadów dla wszystkich frakcji, a szczególnie frakcji lekkich,
głównie w pojemnikach dwukołowych jest niższa od samej rozdzielczości 10 kg, a skrajnie niższa od wymaganego
legalizacją minimum 200 kg. Oznacza to, że waga wskazuje pomiary z dokładnością do 10 kg, czyli odpowiednio 10 kg,
20 kg itd. Taka podziałka jest zupełnie niedostosowana do ważenia pojemników lekkich np. z odpadami z papieru.
Pojemniki takie mogą ważyć mniej niż 10 kg, co oznacza, że waga może wskazać 0 kg, w przypadku pojemnika o wadze
15 kg. Waga może wskazać 10 kg lub 20 kg. Wszystkie te pomiary będą formalnie prawidłowe, jednak niezdatne do
raportowania, według wskazanego wzoru.
Waga zainstalowana pod zabudową nie pozwoli także Wykonawcy na wyznaczanie masy odpadów dla każdego
pojemnika odrębnie, w sytuacjach odbioru wielu pojemników jednocześnie. Odbiór taki jest dopuszczony i znacznie
ułatwia działania wykonawców, szczególnie gdy odbiór odpadów odbywa się z drogi. Pozwala to na uniknięcie tamowania
ruchu ponad miarę i ogranicza zagrożenia dla obsługi pojazdu. Konieczność dokonywania pomiaru każdego pojemnika
wyklucza taki odbiór w przypadku wagi statycznej (umieszczonej pod zabudową pojazdu).
Waga statyczna pod zabudowę (nieautomatyczna) dla wyznaczenia masy odpadu podczas każdego załadunku
(pomijając niską dokładność) wymaga wyzerowania wskazań na komputerze przed każdym uruchomieniem wrzutnika,
co stanowi czynność manualną załogi w kabinie, narażoną na błędy obsługi i powoduje spadek koncentracji podczas
realizacji usługi.
Waga statyczna pod zabudowę (nieautomatyczna) wymaga czasu na stabilizację pojazdu dla wyznaczenia
jednoznacznego, końcowego wyniku pomiaru. Skutkuje to wydłużonym czasem realizacji usług i może mieć negatywny
wpływ na płynność w ruchu drogowym w rejonie odbioru odpadów z MGO.
Odwołujący wniósł o wykreślenie sposobu raportowania przez wykonawcę ważeń i przeciążeń pojemników: „Wzór
raportu wagi odebranych odpadów” oraz „Raportu przeciążeń pojemników” - Rozdział XIV SW U pkt 4 ppkt 18 oraz 19
oraz wykreślenie punktu 12 w Rozdziale XIV SWU.
Ad. 4 h) W zakresie postanowień dotyczących automatycznego blokowania mechanizmu wrzutowego - – w związku z
umorzeniem postępowania odwoławczego w zakresie tego zarzutu jego uzasadnienie zostaje pominięte.
Ad. 5 W zakresie kar umownych
Ad. „w zakresie kar za nieosiągnięcie poziomów” – w związku z umorzeniem postępowania odwoławczego w zakresie
tego zarzutu jego uzasadnienie zostaje pominięte.
Ad. „w zakresie kar za brak dochowania parametrów usługi deklarowanych w kryteriach oceny ofert”
Odwołujący Eneris wskazał, że zgodnie z Rozdziałem XV pkt 1 SW Z: W ramach kryteriów oceny ofert Zamawiający
ocenia oświadczenie wykonawcy w zakresie:
2)nieprzekraczanie poziomów składowania - 15 %,
3)osiągnięcie poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów wielkogabarytowych - 10 %,
4)dodatkowe mycie pojemników - 10 %,
5)udostępnienie powierzchni reklamowej - 5 %.
Ocena w kryteriach odbywa się poprzez przyznanie wykonawcy określonej liczby punktów 10 pkt, 0 pkt lub punktację
obliczoną według wzorów.
Następnie w § 15 ust. 2 pkt 14) lit. q) - s) oraz v) projektu umowy Zamawiający przewidział kary umowne za
niedochowanie zadeklarowanych w kryteriach poziomów, liczby myć oraz zakresu udostępnionej powierzchni.
Odwołujący Eneris wskazał, że odstępuje od zacytowania kar w całości, z uwagi na objętość - powołując się
bezpośrednio na treść SWZ.
Odwołujący Eneris stwierdził, że kary przewidziane przez Zamawiającego, z uwagi na swoją konstrukcję, są z natury
rzeczy rażąco wygórowane. Konstrukcja kar wskazuje, że zamysłem Zamawiającego było takie ukształtowanie kar, aby
zapobiec deklarowaniu nierealnych wskaźników w celu uzyskania punktów oraz przywrócenie równowagi ekonomicznej
w postępowaniu, w sytuacji gdyby wykonawca, który uzyskując dodatkowe punkty w kryterium ostatecznie nie wykonał
zamówienia zgodnie z deklaracją. Żaden z tych celów nie został jednak osiągnięty.
Po pierwsze, sama konstrukcja kary wskazuje, że jest ona rażąco wygórowana i nieproporcjonalna. Kara umowna
znacząco i nieproporcjonalnie przewyższa ewentualne „korzyści”, jakie mógłby osiągnąć wykonawca deklarując wyższe
wskaźniki, ostatecznie ich nie realizując.
Obrazuje to poniższy przykład:
Celem uproszczenia obliczeń hipotetycznie otrzymano maksymalną liczbę punktów w każdym z ocenianych kryteriów.
Uwzględniono wagę każdego z kryterium i obliczono końcową punktację dla każdego z kryteriów wraz z sumaryczną
punktacją.
Lp./kryterium/punktacja osiągnięta/waga kryterium/punktacja po przeliczeniu
1/cena brutto/10,00/0,6/6,00
2/nieprzekraczanie poziomów składowania/10,00/0,15/1,50
3/osiągnięcie poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów wielkogabarytowych/10,00/0,1/1,00
4/dodatkowe mycie pojemników/10,00/0,1/1,00
5/udostępnienie powierzchni reklamowej/10,00/0,05/0,50
Punktacja ogólna 10,00/10,00
Wartość kary za przekroczenie deklarowanego poziomu składowania w ofercie Wzór z Projektu umowy §
15 pkt 14 ppkt q) do obliczenia jednej ze składowych:
PC(k) - liczba punktów w kryterium Cena brutto po przyznaniu 0 punktów za kryterium „Ograniczenie składowania”
gdzie:
PC(i) - liczba punktów w kryterium „Cena brutto" po przyznaniu 0 punktów za kryterium „Ograniczenie składowania",
obliczona z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku,
P - końcowa, łączna liczba punktów pierwotnie przyznanych Wykonawcy w przetargu,
PU - liczba punktów przyznanych ofercie Wykonawcy w kryterium „Udostępnienie powierzchni reklamowej" w
przetargu,
PM - liczba punktów przyznanych ofercie Wykonawcy w kryterium „Dodatkowe mycie pojemników" w przetargu,
PR - liczba punktów przyznanych ofercie Wykonawcy w kryterium „Poziom przygotowania do ponownego użycia i
recyklingu odpadów wielkogabarytowych" w przetargu.
Dane wyjściowe z Kryterium oceny ofert:
P – 10
PU – 0.5
PM - 1
PR - 1
Po lewej stronie wzór jaki określono w SW Z dla wyliczenia wskaźnika potrzebnego dalej do wyliczenia kary. Po prawej
stronie wzór jaki mógłby zostać zastosowany, gdyby rzeczywiście kara miała przywracać równowagę ekonomiczną.
Różnica dotyczy kolejności wykonywania działań matematycznych:
W zależności od przyjętego sposobu obliczeń na podstawie wzoru Zamawiającego i wzoru uwzględniającego
prawdopodobny cel kary otrzymujemy różne wyniki, które później w dalszych obliczeniach wysokości kary przekładają się
znacząco na jej wymiar.
Celem wykazania rozbieżności przyjęto hipotetyczną wartość oferty 1 000 000,00 zł oraz wskazaną wcześniej
maksymalną punktację przyznaną w kryterium oceny ofert.
Wartość oferty - 1 000 000,00 zł
Punktacja otrzymana - maksymalna dopuszczalna:
Kryterium 1 - 6,00 pkt
Kryterium 2 - 1,50 pkt
Kryterium 3 - 1,00 pkt
Kryterium 4 - 1,00 pkt
Kryterium 5 - 0,50 pkt
PC(k) - liczba pkt dla ceny brutto/ 16,25/ PC(k) - liczba pkt dla ceny brutto/12,50
C(k) - hipotetyczna cena brutto/615 384,62 zł/C(k) - hipotetyczna cena brutto/800 000,00 zł
ΔC - różnica w cenie/384 615,38 zł/ΔC - różnica w cenie/200 000,00 zł
Wartość kary/133 779,26 zł/Wartość kary/69 565,22 zł
Z uwagi na zastosowanie tożsamego wzoru na obliczenie wartości PC(k) sytuacja powtarza się przy obliczaniu kary dla
każdego z kryterium oceny ofert.
Przyjęcie obliczeń z użyciem nawiasu ma rzeczywiste przełożenie na punktację otrzymaną w postępowaniu.
Wychodząc od maksymalnej otrzymanej punktacji (P) odejmujemy zgodnie z wolą Zamawiającego pozostałe parametry
celem ustalenia punktacji dla Kryterium - Cena brutto w przypadku niespełnienia przez wykonawcę deklaracji złożonej w
ofercie.
W związku z powyższym Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu zmiany wzorów odpowiednio dla każdego z
ocenianych kryteriów:
poprzez rozpoczęcie nawiasu przed « P » i zakończenie po « PR ».
Odwołujący Eneris wskazał, że wzory nie uwzględniają w żaden sposób gradacji kary ze względu na nieosiągnięte
wskaźniki. Taką samą karę otrzymuje wykonawca, który zadeklarował np. poziom składowania 19 %, a osiągnął 20%
(oba wskaźniki uprawniały do uzyskania 10 punktów w kryterium), jak wykonawca, który zadeklarował poziom 20%, a
uzyskał 50%. Takie ukształtowanie kary w tej samej pozycji stawia wykonawcę, który z przyczyn od siebie niezależnych
nie uzyskał w niewielkim stopniu np. poziomów deklarowanych jak i wykonawcę, którego deklaracje były dalekie od
osiągniętych, co faktycznie może sugerować, że deklaracja w ofercie była przynajmniej nieprzemyślana.
Takie ukształtowanie kary wypacza zupełnie jej cel i charakter, zamiast prewencji przed nierealnymi deklaracjami stanie
się ogromnym obciążeniem dla wykonawców rzetelnych, uczciwych, którym z przyczyn od nich niezależnych nie uda się
uzyskać wskaźnika w niewielkim stopniu. Przykładem może być sytuacja dodatkowego mycia pojemników, gdzie
wykonawca przystąpi do mycia, ale opóźni się z jego zakończeniem lub nie dokona mycia kilku pojemników. Jego kara
będzie tak samo dotkliwa jak kara wykonawcy, który w ogóle do tych czynności nie przystąpił.
Odwołujący Eneris wniósł o nakazanie Zamawiającemu dokonania zamiany sposobu obliczenia ceny poprzez
uwzględnienie gradacji w nieuzyskaniu oferowanych wskaźników oraz okoliczności związanych z ich nieosiągnięciem.
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie zmian wskazanych w żądaniu oraz wszystkich innych
koniecznych do dostosowania treści dokumentacji do nowych postanowień oraz obowiązujących przepisów prawa.
KIO 1075/25, KIO 1076/25, KIO 1077/25, KIO 1078/25, KIO 1080/25, KIO 1082/25
Odwołujący FBSerwis zarzucił Zamawiającemu naruszenie następujących przepisów:
1. art. 99 ust. 1 ustawy Pzp oraz art. 3531 k.c. przez opisanie przedmiotu zamówienia w sposób niejednoznaczny i
niewyczerpujący, bez uwzględnienia wszystkich wymogów i okoliczności mogących mieć wpływ na sporządzenie
oferty oraz sprzeczny z zasadami współżycia społecznego jako obciążający wykonawcę trudnym do oszacowania
ryzykiem, tj. przez:
a.ustanowienie:
i.w Rozdziale III pkt 2 ppkt 2) SW Uobowiązku systematycznego prowadzenia własnej kontroli stopnia napełnienia
poszczególnych pojemników w celu niedopuszczenia do ich napełnienia odpadami powyżej 90% ich całkowitej
pojemności,
ii.w Rozdziale IV pkt 8 ppkt 2 SW Uobowiązku sukcesywnej wymiany pojemnika na bioodpady o kodzie 20 02 01 w
przypadku jego zapełnienia odpadami powyżej 90% pojemności pojemnika,
iii.w Rozdziale V pkt 5 SW Uobowiązku sukcesywnej wymiany pojemnika na odpady wielkogabarytowe w przypadku
jego zapełnienia odpadami powyżej 90% pojemności pojemnika przez cały okres wskazany w Zleceniu,
iv.w Rozdziale VI pkt 5 ppkt 4 SW U obowiązku opróżniania pojemników do gromadzenia przeterminowanych leków z
częstotliwością gwarantującą niedopuszczanie do wypełnienia pojemników odpadami powyżej 90% ich całkowitej
pojemności,
bez jednoczesnego określenia, w jaki sposób poziom napełnienia pojemnika będzie weryfikowany oraz w
jaki sposób Strony będą odróżniały sytuację, kiedy pojemnik zapełniony jest do poziomu 90% od sytuacji,
kiedy jego zapełnienie przekracza 90% i w związku na jakiej podstawie będzie oceniana zasadność
naliczenia kar umownych w takim przypadku,
co w sytuacji, gdy nie istnieje żaden uniwersalny miernik stopnia zapełnienia pojemnika na odpady czyni
ww. obowiązki oraz skorelowane z nimi kary umowne nieprecyzyjnymi, stwarzając ryzyko arbitralnego
decydowania przez Zamawiającego o zasadności naliczenia kar umownych przewidzianych w § 15 ust. 2
pkt 11 lit. l), m) i n) projektu umowy, które to kary, choć jednostkowo nie są wysokie, to jednak z uwagi na
ogromną liczbę pojemników rozstawionych na nieruchomościach we Wrocławiu (kilkaset tysięcy łącznie
na wszystkich Sektorach) oraz wielomiesięczny okres realizacji umowy, mogą sumarycznie okazać się
bardzo wysokie;
b.wskazanie w Rozdziale IV pkt 8 ppkt 2) oraz w Rozdziale V pkt 8 ppkt 2)S W U obowiązku niezwłocznego
podstawienia pojemnika, w terminie skróconym do jednego dnia, w sytuacjach nieprzewidzianych (awaryjnych),
bez jednoczesnego dookreślenia, co Zamawiający uznaje za sytuacje awaryjne czy nadzwyczajne (przez
co Zamawiający może w istocie arbitralnie kwalifikować sytuacje jako nadzwyczajne/awaryjne) oraz bez
jakiegokolwiek dookreślenia przewidywanej lub chociażby historycznej liczby tego rodzaju sytuacji
awaryjnych (nieprzewidzianych) lub ich procentowego udziału we wszystkich zleceniach podstawienia
pojemnika,
co uniemożliwia Wykonawcy rzetelne oszacowanie potencjalnej częstotliwości sytuacji uznawanych za
„awaryjne" i w konsekwencji ustalenie kosztów, jakie będzie musiał ponieść z tytułu podstawiania
pojemnika w skróconym terminie,
c.określenie w Rozdziale XIII pkt 4 ppkt 18) i 19) SW Uwymogu generowania przez system monitoringu satelitarno-
wizyjnego raportu zawierającego dane dotyczące wagi odebranych odpadów i przypisanie tej wagi do Miejsc
Gromadzenia Odpadów oraz przeciążeń pojemników,
przy jednoczesnym określeniu w Rozdziale XIII pkt 1 ppkt 5) SW U,że „co najmniej dwa pojazdy" bezpylne
odbierające odpady z pojemników 60 l - 1100 l lub worków muszą być wyposażone dodatkowo w wagę
statyczną posiadającą legalizację GUM lub innej jednostki notyfikowanej, bez wymagania wyposażenia
pozostałych pojazdów w taką wagę oraz przy wskazaniu w Rozdziale XI pkt 1 ppkt 3 SW U, że
Wykonawca zobowiązany jest do transportu wszystkich odebranych odpadów komunalnych do bazy
magazynowo-transportowej w celu zważenia na legalizowanej wadze samochodowej,
co nie pozwala Odwołującemu ustalić rzeczywistej intencji Zamawiającego w zakresie obowiązku
ważenia odpadów odbieranych z poszczególnych Miejsc Gromadzenia Odpadów, skoro większość
odpadów będzie odbieranych pojazdami niewyposażonymi w wagę (niezbędną do ustalenia masy/wagi
odpadów odbieranych z MGO), względnie intencji Zamawiającego co do wyposażenia pozostałych
pojazdów w wagi, skoro takie wymaganie nie zostało w żadnym fragmencie SW U wyartykułowane wprost,
a jednocześnie zawarte zostało wymaganie raportowania wagi odpadów we wszystkich MGO;
d.określenie w Rozdziale XIII pkt 5 SW U
, że system monitoringu satelitarno - wizyjnego pojazdów i identyfikacji
pojemników po oznakowaniu pojemników Transponderami musi uniemożliwiać uruchomienie mechanizmu
wrzutowego pojazdów odbierających odpady dla pojemników spoza przypisanej do danego pojazdu trasówki oraz
pojemników niezidentyfikowanych przez system RFID (uszkodzony Transponder albo pojemniki niewyposażone
w Transponder),
przy jednoczesnym nałożeniu na Wykonawcę w Rozdziale XIII pkt 14 ppkt 3 i 4 SWZU obowiązku wymiany
zniszczonych Transponderów lub wyposażania pojemników w Transpondery niezwłocznie po otrzymaniu
wezwania ze strony Zamawiającego lub z własnej inicjatywy nie później, niż w dniu przypadającym na
odbiór odpadów z MGO, w którym znajduje się dany pojemnik,
oraz przy braku zawarcia w SW U jakichkolwiek zapisów zwalniających Wykonawcę z obowiązku
odbierania odpadów z pojemników z uszkodzonym Transponderem lub z pojemników niewyposażonych w
Transponder oraz z obowiązku dbania o nieprzepełnienie takich pojemników odpadami,
co powoduje wątpliwości odnośnie do tego, jak ma zachować się Wykonawca, gdy w trakcie odbioru
odpadów z pojemnika stwierdzi uszkodzenie lub brak Transpondera, w szczególności czy może odebrać
odpady, czy też pozostawić je do czasu zamontowania prawidłowego Transpondera oraz w jakim terminie
Wykonawca powinien wówczas Transponder zamontować;
2.art. 99 ust. 2 i art. 16 pkt 1 - 3 ustawy Pzp oraz art. 3531 k.c. i 387 § 1 k.c. w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy Pzp przez
opisanie przedmiotu zamówienia w sposób, który może utrudniać uczciwą konkurencję, a przy tym jest sprzeczny z
zasadami współżycia społecznego i niemożliwy do wykonania (przez wykonawców innych niż ten, który aktualnie
świadczy usługę odbioru odpadów w zakresie odpowiadającym zakresowi zamówienia udzielanego w
Postępowaniu), tj. przez:
a.wymaganie w rozdziale II pkt 2 ppkt 1 i 2 Szczegółowych Warunków Umowy (dalej: „SWU") obowiązku
wyposażenia nieruchomości w pojemniki przeznaczone do gromadzenia niesegregowanych odpadów
komunalnych oraz w pojemniki do selektywnego gromadzenia odpadów najpóźniej do dnia rozpoczęcia realizacji
usługi przy jednoczesnym zastrzeżeniu w § 4 ust. 3 projektu umowy, że termin rozpoczęcia świadczenia usług
rozpocznie się po upływie 1 miesiąca od dnia zawarcia umowy (a za porozumieniem Stron nawet wcześniej), co
oznacza, że wykonawca jest zobligowany do wyposażenia nieruchomości w pojemniki w ciągu zaledwie 1
miesiąca i to w sytuacji, gdy wykonawca dotychczas realizujący usługę odbioru odpadów nie zabierze własnych
pojemników z nieruchomości, co w praktyce będzie niemożliwe do wykonania,
przy czym takie naruszenie prowadzi do nieuzasadnionego faworyzowania wykonawcy / wykonawców
aktualnie świadczących usługę odbioru i zagospodarowania odpadów na terenie Sektora objętego
przedmiotem zamówienia przy jednoczesnym dyskryminowaniu innych potencjalnych wykonawców;
zaś Zamawiający posiada instrument zapewniający zachowanie zasad uczciwej konkurencji i równego
traktowania przejawiający się możliwością opóźnienia rozpoczęcia realizacji zamówienia o czas
niezbędny na wyposażenie nieruchomości w pojemniki (który według Odwołującego wynosi około trzech
miesięcy przy sprawnej i racjonalnej organizacji rozstawiania pojemników),
a niezależnie od tego w umowach łączących Zamawiającego z wykonawcami uprzednio realizującymi
umowę przewidziany został obowiązek wydzierżawienia pojemników w okresie dwóch miesięcy po
zakończeniu obowiązywania ww. umów i przy nieznacznej modyfikacji tego obowiązku (w ramach
dozwolonej zmiany umowy na mocy art. 455 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp) wynikającej ze zmiany prawa
miejscowego w zakresie podziału Wrocławia na sektory i powiązanej z nim zmiany obszarów objętych
poszczególnymi umowami w stosunku do umowy zawieranej w ramach niniejszego zamówienia,
Zamawiający mógłby ten obowiązek wyegzekwować, zapewniając nowemu wykonawcy możliwość
korzystania z pojemników w okresie pierwszych dwóch miesięcy po rozpoczęciu świadczenia usługi
stanowiącej przedmiot zamówienia;
b.określenie w Rozdziale II pkt 9 ppkt 5 SW Uobowiązku przekazania w dzierżawę, do dyspozycji Zamawiającego,
pojemników po zakończeniu świadczenia usługi odbioru odpadów na okres maksymalnie dwóch miesięcy,
przy jednoczesnym zastrzeżeniu, że po zakończeniu okresu dzierżawy Zamawiający przekaże zwrotnie
wszystkie pojemniki na bazę magazynowo- transportową Wykonawcy wskazaną w Umowie,
podczas gdy magazynowanie w jakimkolwiek miejscu tak dużej liczby pojemników wiąże się z
koniecznością zapewnienia odpowiedniej wolnej powierzchni oraz odpowiednich warunków do
manewrowania pojazdami i ich rozładunku przy jednoczesnym umożliwieniu korzystania z bazy w
zasadniczym celu, w jakim została utworzona (tj. do świadczenia usług odbioru i zbierania odpadów),
których to warunków mogą nie spełniać bazy magazynowo- transportowe części wykonawców, a w
szczególności nie spełnia ich baza Odwołującego
przez co przewidziany w SW U zwrot pojemników na teren bazy magazynowo- transportowej (bez
możliwości wskazania przez wykonawcę innej nieruchomości, na teren której pojemniki miałyby zostać
zwrócone) ogranicza dostęp do zamówienia wykonawcom, którzy korzystają z baz, na obszarze których
nie jest możliwe odbieranie i magazynowanie pojemników na odpady;
3.art. 8 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 5, art. 58 § 1 i 2 oraz art. 3531 i 483 § 1, 484 § 1 i 2 k.c. oraz art. 16 pkt 1 - 3 Pzp
przez ustanowienie rażąco wygórowanych kar umownych w odniesieniu do:
a.§ 15 ust. 2 pkt 5 lit. a) projektu umowy, stanowiącego załącznik A do specyfikacji warunków zamówienia dla
Postępowania, dalej: „projekt umowy" - w wysokości 5 000,00 zł - za nieprzypisanie unikalnych numerów
seryjnych (ID) do MGO, zgodnie z terminami i/lub wymogami określonymi w SW U, rozdział XIII, pkt 7, ppkt 1) i
ppkt 4), za każdy dzień następujący po upływie terminu,
b.§ 15 ust. 2 pkt 5 lit. b) projektu umowy - w wysokości 100,00 zł - za nieprzypisanie unikalnych numerów seryjnych
(ID) do MGO, zgodnie z terminami i/lub wymogami określonymi w SW U, rozdział XIII, pkt 7, ppkt 1) i ppkt 4), za
każde MGO, za każdy dzień następujący po upływie terminu,
c.§ 15 ust. 2 pkt 5 lit. c) projektu umowy - w wysokości 5 000,00 zł - za nieprzypisanie numerów Transponderów
zamontowanych na pojemnikach, do adresów MGO, zgodnie z terminami i/lub wymogami określonymi w SW U,
rozdział XIII, pkt 7, ppkt 2) i ppkt 4), za każdy dzień następujący po upływie terminu,
d.§ 15 ust. 2 pkt 5 lit. d) projektu umowy - w wysokości 100,00 zł - za nieprzypisanie numerów Transponderów
zamontowanych na pojemnikach, do adresów MGO, zgodnie z terminami i/lub wymogami określonymi w SW U,
rozdział XIII, pkt 7, ppkt 2) i ppkt 4), za każde MGO, za każdy dzień następujący po upływie terminu,
e.§ 15 ust. 2 pkt 5 lit. e) projektu umowy - w wysokości 15 000,00 zł - za nieprzypisanie do wykazu adresów
nieruchomości przekazanych przez Zamawiającego, informacji o MGO, do którego należą poszczególne
nieruchomości, zgodnie z terminami i/lub wymogami określonymi w SW U, rozdział XIII, pkt 7, ppkt 3) i ppkt 4), za
każdy dzień następujący po upływie terminu,
f.§ 15 ust. 2 pkt 5 lit. f) projektu umowy - w wysokości 100,00 zł - za nieprzypisanie do wykazu adresów
nieruchomości przekazanych przez Zamawiającego, informacji o MGO, do którego należą poszczególne
nieruchomości, zgodnie z terminami i/lub wymogami określonymi w SW U, rozdział XIII, pkt 7, ppkt 3) i ppkt 4), za
każdy adres nieruchomości, każdy dzień następujący po upływie terminu,
g.§ 15 ust. 2 pkt 11 lit. b) projektu umowy - w wysokości 25,00 zł - za niewyposażenie obsługiwanych nieruchomości,
w pojemniki/ worki przeznaczone na zbiórkę niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych,
odpadów z papieru, odpadów z metali, z tworzyw sztucznych oraz odpadów opakowaniowych
wielomateriałowych, odpadów ze szkła oraz bioodpadów, najpóźniej do dnia rozpoczęcia realizacji usługi, za
każdy pojemnik/worek, za każdy dzień następujący po upływie terminu (nie dotyczy sytuacji, w których właściciel
nieruchomości posiada swoje pojemniki/ worki i w związku z tym odmówił wyposażenia nieruchomości
w pojemniki/worki Wykonawcy),
h.§ 15 ust. 2 pkt 11 lit. c) projektu umowy - w wysokości 200,00 zł - za każdorazowe stwierdzenie przez
Zamawiającego naruszania przez Wykonawcę wymogów umowy i/lub SW U w zakresie wyposażenia
nieruchomości obsługiwanych w pojemniki do zbiorki odpadów komunalnych, za każdy pojemnik, za każdy
dzień,
i.§ 15 ust. 2 pkt 11 lit. k) projektu umowy - w wysokości 500,00 zł - za każdorazowe stwierdzone przez
Zamawiającego niewykonanie przez Wykonawcę obowiązku kontroli zawartości pojemników i worków
przeznaczonych do zbiorki odpadów komunalnych co do zgodności zbieranych w nich odpadów komunalnych
z Regulaminem utrzymania czystości i porządku na terenie Wrocławia,
j.§ 15 ust. 2 pkt 14 lit. h) projektu umowy - w wysokości 10 000,00 zł - za każdy przypadek stwierdzenia przez
Zamawiającego magazynowania na terenie bazy magazynowo-transportowej selektywnie odebranych odpadów
dłużej niż 3 miesiące, z zastrzeżeniem, że jeżeli termin określony w posiadanej przez Wykonawcę decyzji na
zbieranie odpadów jest krótszy, to Wykonawca zobowiązany jest dostosować się do terminu określonego w
przedmiotowej decyzji, za każdy dzień, za każdą frakcję,
- które to kary (określone w lit. a) - j) powyżej) jako odbiegające od wysokości potencjalnej szkody, jaka może
zostać poniesiona przez Zamawiającego w związku z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem obowiązków
umownych, za których niewykonanie lub nienależyte wykonanie zostały zastrzeżone, muszą być uznane za
rażąco wygórowane, a także odbiegające od realiów rynkowych, przez to sprzeczne z zasadami współżycia
społecznego i jako takie na mocy art. 58 § 1 oraz 3531 k.c. są nieważne,
oraz w odniesieniu do:
k.§ 15 ust. 2 pkt 14 lit. o) Projektu Umowy - za nieosiągnięcie przez Wykonawcę poziomu, o którym mowa w SW U,
rozdział XVIII, pkt 1, ppkt 2, w wysokości obliczonej jako iloczyn stawki opłaty za umieszczenie
niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych
na podstawie art. 290 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r. poz. 2556
ze zm.) i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia poziomu, o
którym mowa w SWU rozdział XVIII pkt 1 ppkt 2) (obliczonej zgodnie z SWU, rozdział XVIII pkt 7, ppkt 2),
l.§ 15 ust. 2 pkt 14 lit. p) projektu umowy - za przekroczenie przez Wykonawcę poziomu, o którym mowa w SW U,
rozdział XVIII, pkt 1, ppkt 3, w wysokości obliczonej jako iloczyn stawki opłaty za umieszczenie zmieszanych
odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ustawy z dnia
27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2022 r. poz. 2556 z poźn. zm.) i masy składowanych
odpadów komunalnych przekraczającej poziom składowania odpadów, wyrażonej w Mg, o którym mowa w SWU
rozdział XVIII pkt 1 ppkt 3) (obliczonej zgodnie z SWU, rozdział XVIII pkt 7, ppkt 3),
przez zastrzeżenie rażąco wygórowanych kar umownych (określonych w lit. k. - l. powyżej) za nieosiągnięcie
przez wykonawcę poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oraz
poziomów składowania odpadów komunalnych, polegające na przeniesieniu w § 15 ust. 2 pkt 14 lit. o) oraz § 15
ust. 2 pkt 14 lit. p) projektu umowy, a także w Rozdziale XVIII ust. 7 pkt 2 i 3 Szczegółowych Warunków Umowy
w całości na Wykonawcę odpowiedzialności za nieosiągnięcie tych poziomów, pomimo że:
-to na Zamawiającym ciąży obowiązek osiągnięcia poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu
odpadów komunalnych oraz poziomów składowania odpadów komunalnych,
-wykonawca nie ma wpływu na jakość odpadów, które zostaną wytworzone przez mieszkańców i właścicieli
nieruchomości w ramach realizacji zamówienia publicznego,
-treść art. 12b ust. 1 i 2 u.c.p.g. ograniczają wysokość kar umownych nakładanych na Zamawiającego w 2025 r.
do połowy iloczynu jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów
komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia
27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg,
wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu
odpadów komunalnych oraz do połowy iloczynu jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie
niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach
wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i masy
składowanych odpadów komunalnych przekraczającej poziom składowania wyrażonej w Mg,
-od dnia 1 października 2025 r. wejdą w życie przepisy wprowadzający system kaucyjny, który przyczyni się do
zmniejszenia możliwości osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i
recyklingu odpadów komunalnych,
-kary nie zostały ograniczone do wysokości kar pieniężnych nałożonych na Zamawiającego na podstawie
przepisów u.c.p.g., przez co ustanowione kary nie mają związku ze szkodą poniesioną przez Zamawiającego
i mogą zostać naliczone pomimo niewymierzenia kary Zamawiającemu
- które to kary jako odbiegające od wysokości potencjalnej szkody, jaka może zostać poniesiona przez
Zamawiającego w związku z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem obowiązków umownych, za których
niewykonanie lub nienależyte wykonanie zostały zastrzeżone, muszą być uznane za rażąco wygórowane, a także
odbiegające od realiów rynkowych, przez to sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i jako takie na mocy
art. 58 § 1 oraz 3531 k.c. są nieważne,
4.art. 439 ust. 1, ust. 2 pkt 1 oraz pkt 3 w zw. z art. 16 pkt 1 - 3 ustawy Pzp przez ustanowienie w § 18 ust. 4 lit. e)
projektu umowy uprawnienia do wystąpienia z wnioskiem o zmianę umowy w zakresie przysługującego wykonawcy
wynagrodzenia w związku ze zmianą cen materiałów lub kosztów związanych z wykonaniem zamówienia:
-z odwołaniem do poziomu zmiany ceny materiałów lub kosztów w postaci: sumy wskaźników cen towarów i
usług konsumpcyjnych (gdzie poprzedni miesiąc - 100) zgodnie z komunikatem Prezesa GUS za 6
ostatnich zakończonych miesięcy będzie ≥ 6% - w przypadku usług wykonanych po upływie minimum 6
miesięcy od dnia zawarcia umowy (pierwsza waloryzacja), oraz będzie ≥ 4,5% po upływie minimum
kolejnych 6 miesięcy od dnia złożenia poprzedniego wniosku (kolejne waloryzacje), a także
-wymagań w zakresie udokumentowania przez wnioskodawcę związku zmiany kosztów związanych z
realizacją zamówienia (odnoszących się do trzech warunków dotyczących: 1) kosztów paliwa
wykorzystywanego w realizacji przedmiotu umowy, dokumentowanych na podstawie wzrostu wskaźnika
średniej ceny hurtowej oleju napędowego na stacjach w Polsce, 2) kosztów zatrudnienia osób
realizujących zamówienie, 3) zmiany stawek za zagospodarowanie odpadów, które zobowiązany jest
płacić wykonawca na rzecz instalacji komunalnej, do której transportuje odpady określone w umowie w
celu ich zagospodarowania albo kosztów związanych z funkcjonowaniem własnej instalacji komunalnej,
odnoszących się do poziomu zmiany, na podstawie wzorów, zgodnie z którymi zmiana powinna wynosić
≥ 6% - za cały okres od momentu zawarcia umowy (lub dnia otwarcia ofert, jeżeli umowa została
zawarta po upływie 180 dni od dnia upływu terminu ich składania) do dnia złożenia wniosku o waloryzację
(pierwsza waloryzacja), oraz powinna wynosić ≥ 4,5% za cały okres od dnia ustalenia poprzedniego
wynagrodzenia do dnia złożenia wniosku o jego ponowną waloryzację (kolejne waloryzacje),
których wystąpienie i udokumentowanie jest niemalże niemożliwe, co czyni ustanowienie obowiązkowej waloryzacji
iluzorycznym i nie pozwala na osiągnięcie celu regulacji ustawowych w postaci zmniejszenia ryzyk związanych ze
zmianą kosztów wykonania zamówienia publicznego, co doprowadziło do naruszenia obowiązku ustanowienia
w umowie postanowień dotyczących zasad wprowadzania zmian wysokości wynagrodzenia należnego wykonawcy
w przypadku zmiany ceny materiałów lub kosztów związanych z realizacją zamówienia.
Odwołujący FBSerwis wniósł o uwzględnienie odwołania w całości i:
1.nakazanie Zamawiającemu dookreślenie w postanowieniach Rozdziału III pkt 2 ppkt 2) SW U, Rozdziału IV pkt 8 ppkt
2 S W U, Rozdziału V pkt 5 SW U i Rozdziału VI pkt 5 ppkt 4 SW Uzobiektywizowanego miernika wypełnienia
pojemnika na odpady oraz wskazania metodologii jego oceny pozwalającej na uchwycenie momentu, w którym
pojemnik jest przepełniony w ponad 90%, względnie nakazanie wykreślenia ww. postanowień oraz powiązanych z
nimi kar umownych zapisanych w § 15 ust. 2 pkt 11 lit. l), m) i n) projektu umowy,
2.nakazanie Zamawiającemu zdefiniowanie w Rozdziale IV pkt 8 ppkt 2) oraz w Rozdziale V pkt 8 ppkt 2) SW U
, jakie
sytuacje będzie uznawał za nieprzewidziane (awaryjne) oraz określenie maksymalnej liczby miesięcznych zleceń,
ich częstotliwości lub maksymalnego udziału procentowego we wszystkich zleceniach podstawienia pojemników,
jakie Wykonawca będzie zobligowany realizować w terminie skróconym do jednego dnia, ewentualnie, w razie
wykazania przez Zamawiającego braku określenia ww. informacji, przez wskazanie danych historycznych
dotyczących liczby zleceń o skróconym terminie realizacji kierowanych w ramach wszystkich Sektorów Miasta
Wrocławia,
3.nakazanie Zamawiającemu dookreślenie, jakie dane, z jakiego źródła pochodzące (z jakiej wagi) mają być podstawą
generowania raportów o wadze (masie) odpadów odbieranych z poszczególnych MGO i w jakich przypadkach te
dane mają być generowane, w szczególności przez wskazanie, że dotyczy to wyłącznie przypadków, gdy odpady
są odbierane przy pomocy jednego z pojazdów wskazanych Rozdziale XIII pkt 1 ppkt 5) SW U, względnie przez
wyraźne wskazanie, że pozostałe pojazdy również muszą być wyposażone w legalizowane wagi,
4.nakazanie Zamawiającemu określenie w Rozdziale XIII pkt 5 SW U lub w innym zapisie SW U wyraźnej dyrektywy, jak
Wykonawca powinien postąpić w przypadku, gdy podczas odbioru odpadów okaże się, że pojemnik nie jest
wyposażony w sprawny Transponder, w szczególności czy i w jakim trybie (w tym terminie) winien Wykonawca
odebrać odpady z tego pojemnika,
5.nakazanie Zamawiającemu dokonania modyfikacji warunków zamówienia przez wprowadzenie rozwiązania
zapewniającego Wykonawcy w pierwszych dwóch miesiącach świadczenia usługi możliwość dzierżawy
pojemników na odpady od wykonawców obecnie realizujących tę usługę, względnie, w wypadku braku możliwości
takiego rozwiązania, przez wydłużenie minimalnego okresu, jaki upłynie pomiędzy zawarciem Umowy a
rozpoczęciem realizacji usługi odbioru do co najmniej trzech miesięcy;
6.nakazanie Zamawiającemu dokonania modyfikacji postanowienia Rozdziału II pkt 9 ppkt 5) SW U przez nadanie mu
nowego, następującego brzmienia: „5) Zamawiający w ostatnim dniu tygodnia będącego podstawą rozliczenia
przekaże protokolarnie wszystkie pojemniki na teren nieruchomości wskazanej przez Wykonawcę, znajdującej się
w odległości do 20km od granic miasta Wrocławia, a w przypadku niewskazania takiej nieruchomości przez
Wykonawcę najpóźniej do końca okresu świadczenia przez Wykonawcę usługi odbioru odpadów, przekaże je w
tym samym terminie na bazę magazynowo-transportową Wykonawcy wskazaną w umowie";
7.nakazanie Zamawiającemu dokonania zmiany projektu umowy poprzez:
a.zmianę § 15 ust. 2 pkt 5 lit. a) projektu umowy przez nadanie mu następującej treści:
„a) w wysokości 2 000,00 zł - za nieprzypisanie unikalnych numerów seryjnych (ID) do MGO, zgodnie z
terminami i/lub wymogami określonymi w SW U, rozdział XIII, pkt. 7, ppkt 1) i ppkt 4), za każdy dzień następujący
po upływie terminu”
b.wykreślenie § 15 ust. 2 pkt 5 lit. b) projektu umowy,
c.zmianę § 15 ust. 2 pkt 5 lit. c) projektu umowy przez nadanie mu następującej treści:
„c) w wysokości 2 000,00 zł - za nieprzypisanie numerów Transponderów zamontowanych na pojemnikach, do
adresów MGO, zgodnie z terminami i/lub wymogami określonymi w SW U, rozdział XIII, pkt. 7, ppkt 2) i ppkt 4),
za każdy dzień następujący po upływie terminu”,
d.wykreślenie § 15 ust. 2 pkt 5 lit. d) projektu umowy,
e.zmianę § 15 ust. 2 pkt 5 lit. e) projektu umowy przez nadanie mu następującej treści:
„e) w wysokości 5 000,00 zł - za nieprzypisanie do wykazu adresów nieruchomości przekazanych przez
Zamawiającego, informacji o MGO, do którego należą poszczególne nieruchomości, zgodnie z terminami i/iub
wymogami określonymi w SW U, rozdział XIII, pkt. 7, ppkt 3) i ppkt 4), za każdy dzień następujący po upływie
terminu”,
f.wykreślenie § 15 ust. 2 pkt 5 lit. f) projektu umowy,
g.wykreślenie § 15 ust. 2 pkt 11 lit. b) projektu umowy,
h.zmianę § 15 ust. 2 pkt 11 lit. c) projektu umowy przez nadanie mu następującej treści:
„c) w wysokości 200,00 zł - za każdorazowe stwierdzenie przez Zamawiającego naruszania przez Wykonawcę
wymogów umowy i/iub SW U w zakresie wyposażenia nieruchomości obsługiwanych w pojemniki lub worki do
zbiorki odpadów komunalnych, za każdy pojemnik lub worek'”, (,za każdy dzień),
i.wykreślenie § 15 ust. 2 pkt 11 lit. k) projektu umowy,
j.zmianę § 15 ust. 2 pkt 14 lit. h) projektu umowy poprzez nadanie mu następującej treści:
„h) w wysokości 1 000,00 zł - za każdy przypadek stwierdzenia przez Zamawiającego magazynowania na
terenie bazy magazynowo-transportowej selektywnie odebranych odpadów dłużej niż 3 miesiące, z
zastrzeżeniem, że jeżeli termin określony w posiadanej przez Wykonawcę decyzji na zbieranie odpadów jest
krótszy, to Wykonawca zobowiązany jest dostosować się do terminu określonego w przedmiotowej decyzji, za
każdy dzień'”(,za każdą frakcję),
k.zmianę § 15 ust. 2 pkt 14 lit. o) projektu umowy przez nadanie mu następującej treści:
„o) za nieosiągnięcie przez Wykonawcę poziomu, o którym mowa w SWU, rozdział XVIII, pkt 1, ppkt 2, w wysokości
obliczonej jako 50% iloczynu stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów
komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ustawy z dnia 27
kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U z 2022 r. poz. 2556 ze zm.) i brakującej masy odpadów
komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia poziomu, o którym mowa w SW U rozdział XVIII pkt 1
ppkt 2) (obliczonej zgodnie z SW U, rozdział XVIII pkt 7, ppkt 2) jednak w wysokości nie wyższej, niż 50% kary
nałożonej na Zamawiającego na podstawie przepisów UCPG za nieuzyskanie przez Zamawiającego
odpowiednich poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych, o których
mowa w art. 3b ust. 1 UCPG”,
l. zmianę § 15 ust. 2 pkt 14 lit. p) projektu umowy przez nadanie mu następującej treści:
„p) za przekroczenie przez Wykonawcę poziomu, o którym mowa w SW U, rozdział XVIII, pkt 1 ppkt 3, w wysokości
obliczonej jako 50%o iloczynu stawki opłaty za umieszczenie zmieszanych odpadów komunalnych na
składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo
ochrony środowiska (Dz.U. z 2022 r. poz. 2556 z poźn. zm.) i masy składowanych odpadów komunalnych
przekraczającej poziom składowania odpadów, wyrażonej w Mg, o którym mowa w SW U rozdział XVIII pkt 1 ppkt
3) (obliczonej zgodnie z SW U, rozdział XVIII pkt 7, ppkt 3), jednak w wysokości nie wyższej, niż 50% kary
nałożonej na Zamawiającego na podstawie przepisów UCPG za nieuzyskanie przez Zamawiającego
odpowiednich poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych, o których
mowa w art. 3b ust. 2a UCPG",
m. zmianę § 18 ust. 4 lit. e) projektu umowy przez obniżenie o połowę poziomu zmiany ceny materiałów lub
kosztów w postaci sumy wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych (gdzie poprzedni miesiąc - 100)
zgodnie z komunikatem Prezesa GUS oraz wymagań w zakresie udokumentowania przez wnioskodawcę
związku zmiany kosztów związanych z realizacją zamówienia (odnoszących się do trzech warunków
dotyczących: 1) kosztów paliwa wykorzystywanego w realizacji przedmiotu umowy, dokumentowanych na
podstawie wzrostu wskaźnika średniej ceny hurtowej oleju napędowego na stacjach w Polsce, 2) kosztów
zatrudnienia osób realizujących zamówienie, 3) zmiany stawek za zagospodarowanie odpadów, które
zobowiązany jest płacić wykonawca na rzecz instalacji komunalnej, do której transportuje odpady określone w
umowie w celu ich zagospodarowania albo kosztów związanych z funkcjonowaniem własnej instalacji
komunalnej, odnoszących się do poziomu zmiany, tj. przez:
1.wprowadzenie „≥ 3%" w całej treści § 18 ust. 4 lit. e) projektu umowy w miejscach, w których występuje „≥ 6°%",
2.wprowadzenie „≥ 2,25%” w całej treści § 18 ust. 4 lit. e) projektu umowy w miejscach, w których występuje „≥
4,5°%",
3.wprowadzenie „≥ 5%" w całej treści § 18 ust. 4 lit. e) projektu umowy w miejscach, w których występuje „≥ 10°%".
Uzasadniając podniesione zarzuty Odwołujący FBSerwis wskazał w szczególności:
Uzasadnienie zarzutu dotyczącego obowiązków związanych z niedopuszczeniem do zapełnienia pojemników powyżej
90% – w związku z umorzeniem postępowania odwoławczego w zakresie tego zarzutu jego uzasadnienie zostaje
pominięte.
Uzasadnienie zarzutu dotyczącego braku informacji niezbędnych do oszacowania kosztów obowiązku podstawienia
pojemników w skróconym terminie – w związku z umorzeniem postępowania odwoławczego w zakresie tego zarzutu
jego uzasadnienie zostaje pominięte.
Uzasadnienie zarzutu dotyczącego obowiązków związanych generowaniem raportów o wadze odpadów odbieranych w
ramach poszczególnych MGO – w związku z umorzeniem postępowania odwoławczego w zakresie tego zarzutu jego
uzasadnienie zostaje pominięte.
Uzasadnienie zarzutu dotyczącego obowiązku uniemożliwienia mechanizmu wrzutowego pojemników
niezidentyfikowanych przez system RFID – w związku z umorzeniem postępowania odwoławczego w zakresie tego
zarzutu jego uzasadnienie zostaje pominięte.
Uzasadnienie zarzutu dotyczącego zbyt krótkiego terminu na wyposażenie nieruchomości w pojemniki.
Odwołujący FBSerwis wskazał, żejednym z najistotniejszych elementów opisu przedmiotu zamówienia jest oznaczenie
przez podmiot zamawiający terminów na realizację obowiązków wykonawcy. Ustanowienie przez zamawiającego w
postępowaniu o udzielenie zamówienia niemożliwego do dotrzymania terminu realizacji zamówienia, przy uwzględnieniu
specyfiki jego przedmiotu oraz obowiązujących na danym rynku reguł związanych z realizacją tego typu zamówień,
może bezpośrednio prowadzić do naruszenia jednej z zasad wyrażonych w art. 7 ust. 1 ustawy Pzp i tym samym
prowadzić do naruszenia powyższej normy prawnej (por. uzasadnienie wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 14
września 2010 r. sygn. akt KIO/UZP 1860/10; KIO/UZP 1864/10). Takie działanie narusza również przepis art. 29 ust. 2
ustawy Pzp, albowiem stanowi przejaw opisania przedmiotu zamówienia w sposób utrudniający uczciwą konkurencję
(zob. uchwała Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 13 stycznia 2011 r. sygn. akt KlO/KD 107/l0).
Jak wynika z treści § 4 ust. 3 projektu umowy, termin rozpoczęcia świadczenia usług rozpocznie się po upływie 1
miesiąca od dnia zawarcia umowy. Stosownie zaś do § 4 ust. 2 projektu umowy, z dniem zawarcia Umowy wykonawca
zobowiązany będzie podjąć działania niezbędne do prawidłowego świadczenia usług objętych przedmiotem zamówienia.
Jednocześnie, zgodnie z rozdziałem II pkt 2 ppkt 1 i 2 SW U (strona 6 SW U) Wykonawca zobowiązany jest do
wyposażenia właścicieli nieruchomości w pojemniki do gromadzenia odpadów niesegregowanych (zmieszanych) oraz
pojemniki do gromadzenia odpadów zbieranych selektywnie.
Z powyższego wynika, że Zamawiający gwarantuje wykonawcy jedynie 1 miesiąc „okresu przygotowawczego", w
ramach którego Wykonawca będzie zobowiązany podjąć wszystkie czynności związane z zakupem wielu tysięcy
pojemników (przewidywaną liczbę pojemników określa Załącznik nr 3 do SW U), dostosowaniem ich do wymagań
Zamawiającego (w tym odpowiedniego ich oznakowania oraz wyposażenia w system identyfikacji pojemników określony
w rozdziale XV SW U), a nadto rozmieszczenia ich na nieruchomościach zlokalizowanych na obszarze Sektora objętego
przedmiotem zamówienia. Tak krótki termin na wyposażenie nieruchomości w pojemniki przez wykonawców innych niż
ten, który aktualnie realizuje przedmiot umowy na obszarze objętym przedmiotem zamówienia, jest nawet nie tyle trudne,
co wręcz niemożliwe do wykonania. W tym zakresie świadczenie wykonawcy wynikające z umowy winno być uznane za
świadczenie niemożliwe w rozumieniu art. 387 § 1 k.c.
Jak wskazuje się w doktrynie prawa cywilnego niemożliwość świadczenia, o której mowa w art. 387 § 1 k.c., to
niemożliwość obiektywna, co oznacza, że danego świadczenia nie byłby w stanie spełnić nie tylko dłużnik, ale również
nikt inny, zaś naturę takiej niemożliwości uzasadniają ograniczenia wynikające z praw natury oraz stanu wiedzy i techniki
(tak w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 1973 r. sygn. akt III CRN 255/73, wyroku SN z 8 maja
2002 r. sygn. akt III CKN 1015/99; wyroku SN z 8 stycznia 2009 r. sygn. akt I CSK 239/08 wyroku SN z 20 marca 2009 r.
sygn. akt II CSK 611/08). W doktrynie jako przypadek niemożliwości świadczenia kwalifikuje się również tzw.
niemożliwość gospodarczą, w przypadku której spełnienie świadczenia jest wprawdzie możliwe z technicznego punktu
widzenia, ale całkowicie nieuzasadnione z punktu widzenia racjonalności ekonomicznej, ze względu na konieczne koszty
i starania. Taką sytuację można oceniać w kategoriach niemożliwości świadczenia w rozumieniu art. 387 § 1 k.c. w
sytuacji (i tylko wówczas), gdy spełnienie świadczenia byłoby ekonomicznie nieracjonalne dla kogokolwiek, a nie tylko dla
konkretnego dłużnika (tak P. Machnikowski, System Prawa Prywatnego t. 5 Prawo zobowiązań - cześć ogólna pod red.
E. Łętowskiej, Warszawa 2013, s. 567; podobnie W. Popiołek, komentarz do art. 387 k.c., K. Pietrzykowski (red.) Kodeks
cywilny. Komentarz, tom I, Warszawa 2013).
W ocenie Odwołującego FBSerwis, powyższa okoliczność świadczy o nieprawidłowym, tj. naruszającym przepisy art.
99 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 ustawy Pzp opisaniu przedmiotu zamówienia przez Zamawiającego, gdyż dotrzymanie
terminów określonych przez Zamawiającego jest niemożliwe przez żaden z podmiotów działających na rynku.
Zdaniem Odwołującego FBSerwis, prawidłowa realizacja obowiązku wyposażenia nieruchomości w pojemniki wymaga
przeznaczenia istotnych nakładów pracy oraz poświęcenia czasu znacząco przekraczającego przyjęte przez
Zamawiającego terminy. Ponadto wiąże się z poniesieniem istotnych kosztów przez danego wykonawcę, przez co
zasadniczo może być wykonana dopiero po zawarciu umowy w sprawie zamówienia publicznego. Rozmieszczenie
pojemników na odpady na nieruchomościach jest długotrwałym i skomplikowanym logistycznie procesem. Dostęp do
wielu MGO jest ograniczony - pojemniki są bowiem rozstawione w altanach i wiatach zamykanych na klucz. Pozyskanie
kluczy i kodów dostępu do takich lokalizacji również może wymagać dodatkowego czasu - w szczególności mając na
uwadze fakt, że wykonawca uprzednio realizujący usługę odbioru nie ma obowiązku ich przekazana nowemu
Wykonawcy i zazwyczaj nie jest zainteresowany, aby pomagać w tym zakresie swojemu konkurentowi. Samo
rozmieszczanie pojemników musi być dokonywane w ściśle usystematyzowany sposób - właściwe pojemniki (różniące
się od siebie co do rodzaju, koloru i pojemności) muszą być dostarczone w odpowiednie miejsca docelowe). Operacja ta
musi zostać poprzedzona inwentaryzacją oraz aktualizacją danych o Miejscach Gromadzenia Odpadów (MGO) w
oparciu o dane, które dopiero zostaną przekazane przez Zamawiającego po zawarciu umowy (zgodnie wymaganiami
określonymi w rozdziale XV SW U). Sama operacja rozstawiania pojemników w skali całego Sektora wymaga w ocenie
Wykonawcy przeznaczenia około trzech miesięcy. Ponadto zwrócić należy uwagę, że obszar Miasta Wrocławia, na
którym będzie realizowane zamówienie udzielane w Postępowaniu, jest specyficzny. Charakteryzuje się on gęstą
zabudową, trudną dostępnością i ograniczoną powierzchnią miejsc gromadzenia odpadów (lokalizacji, w których są
usytuowane pojemniki na odpady). Powoduje to, że w znacznej części takich lokalizacji niemożliwe jest podstawienie
pojemników w czasie, gdy znajdują się tam jeszcze pojemniki wykorzystywane przez wykonawcę dotychczas
realizującego usługę odbioru. W praktyce zatem podstawienie pojemników w tych lokalizacjach będzie możliwe dopiero
wówczas, gdy ów wykonawca zabierze swoje pojemniki. Powyższe powoduje, że operacja rozstawienia pojemników w
takich lokalizacjach przez „nowego" (wyłonionego w Postępowaniu wykonawcę), powinna być realizowana we
współpracy z wykonawcą, który swoje pojemniki usuwa. Z uwagi na fakt, że ów drugi wykonawca nie jest w żaden
sposób ww. współpracą ekonomicznie zainteresowany (musiałby bowiem pomagać swojemu konkurentowi), celowym
jest podjęcie działań koordynujących przez samego Zamawiającego. Zauważyć tymczasem należy, że we wszystkich
umowach, które zawarł Zamawiający z wykonawcami aktualnie realizującymi usługę odbioru i zagospodarowania
odpadów komunalnych z terenu Wrocławia zawarte zostały zapisy obligujące tychże wykonawców do wydzierżawienia
pojemników na żądanie Zamawiającego w pierwszych dwóch miesiącach po zakończeniu usługi odbioru odpadów.
Zamawiający wprowadził takie rozwiązanie (broniąc go m.in. w trakcie rozpraw przed Krajową Izbą Odwoławczą), aby
uniknąć napotkanych wcześniej istotnych niedogodności związanych ze zmianą wykonawcy usługi stanowiącej
przedmiot zamówienia i „wymianą" w krótkim czasie pojemników pozostawionych przez wykonawcę kończącego
świadczenie usługi. Przyznać należy, że proste zrealizowanie tego uprawnienia na potrzeby umożliwienia wykonawcy
wybranemu w niniejszym postępowaniu korzystania z pojemników poprzednich wykonawców utrudnione jest o tyle, że
uprzednio obowiązujące umowy zawierane były dla innych obszarów, niż obszar objęty niniejszym postępowaniem
(wcześniejszy podział Wrocławia na cztery sektory został uchwałą Rady Miejskiej Wrocławia NR XI/181/24 z dnia 24
listopada 2024 r. zastąpiony podziałem na sześć sektorów). Nie wyklucza to jednak możliwości dostosowania aktualnie
obowiązujących umów do zmiany stanu prawnego (podziału Wrocławia na Sektory) i doprowadzenia do wydzierżawienia
części pojemników, zgodnie z aktualnym podziałem na sektory (tak, aby poszczególni wykonawcy oddali do dyspozycji
Zamawiającego tylko te pojemniki, które są rozstawione w granicach Sektora stanowiącego przedmiot zamówienia - w
zamian za wynagrodzenie ustalone proporcjonalnie do liczby pojemników oddawanych do dyspozycji). Dostosowanie
takie mieściłoby się w ramach dopuszczonych umowami oraz postanowieniem art. 455 ust. 1 ustawy Pzp zmian umowy
o zamówienie publiczne.
Gdyby zaś takie rozwiązanie okazało się niemożliwe, dostosowanie warunków realizacji zamówienia do zasad uczciwej
konkurencji i równego traktowania mogłoby się odbyć przez odpowiednie wydłużenie okresu, jaki miałby upłynąć od
podpisania umowy do momentu rozpoczęcia świadczenia usługi odbioru odpadów o okres niezbędny na rozstawienie
pojemników, tj. o dodatkowe 2 miesiące.
Odwołujący FBSerwis stanowczo zaznaczył, że w stanie faktycznym sprawy jedynie wykonawcy aktualnie świadczący
usługę odbioru odpadów mają zapewnioną możliwość dotrzymania terminu przyjętego przez Zamawiającego.
Wspomniani wykonawcy dysponują już pojemnikami na odpady znajdującymi się na nieruchomościach objętych
przedmiotem zamówienia, co oznacza, że nie będą już musieli - w przeciwieństwie do Odwołującego i innych
wykonawców - wyposażać nieruchomości w pojemniki do gromadzenia odpadów ani ryzykować zapłaty wysokich kar
umownych w przypadku, gdy obowiązek ten w jakimkolwiek zakresie nie zostałby terminowo wykonany. Celowe jest
zatem zniwelowanie ww. uprzywilejowania w stopniu umożliwiającym innym wykonawcom złożenie oferty w
postępowaniu - poprzez wydłużenie czasu na wyposażenie nieruchomości w pojemniki. Proponowany przez
Odwołującego okres dwumiesięczny takiego wydłużenia jest nie tylko zgodny z przewidywaniami co do czasu
niezbędnego na rozstawienie pojemników, ale również pozostaje spójny z okresem, jaki planował pozostawić sam
Zamawiający wykonawcom w ramach przewidzianego niniejszą umową (oraz umowami z poprzednimi wykonawcami)
opcjonalnego wydzierżawienia pojemników po zakończeniu zamówienia.
Uzasadnienie zarzutu dotyczącego zwrócenia pojemników na teren bazy magazynowo- transportowej Wykonawcy po
zakończeniu okresu dzierżawy - – w związku z umorzeniem postępowania odwoławczego w zakresie tego zarzutu jego
uzasadnienie zostaje pominięte
Uzasadnienie zarzutu dotyczącego kar umownych
Zamawiający ustanowił w § 15 ust. 2 pkt 5 lit. a) - f) projektu umowy oraz § 15 ust. 2 pkt 11 lit. b) - c) projektu umowy, §
15 ust. 2 pkt 11 lit. k) projektu umowy, § 15 ust. 2 pkt 14 lit. h) projektu umowy, § 15 ust. 2 pkt 14 lit. p) - o) projektu
umowy, kary umowne, które są rażąco wygórowane.
W odniesieniu do kar umownych, o których mowa w § 15 ust. 2 pkt 5 lit. a) - f) projektu umowy oraz § 15 ust. 2 pkt 11 lit.
b) - c) projektu umowy, Odwołujący FBSerwis wskazał, że w istocie Zamawiający zastrzegł kilkukrotne ukaranie za to
samo uchybienie. Nie został przy tym ustanowiony jakikolwiek sposób rozstrzygania, która konkretnie kara umowna
będzie naliczana w przypadku wystąpienia uchybień opisanych w tych postanowieniach umownych. W konsekwencji
możliwe będzie kumulowanie przez Zamawiającego kar umownych za to samo uchybienie, co samo w sobie świadczy o
rażąco wygórowanym charakterze tych kar i ich nieuzasadnionym charakterze.
W przypadkach opisanych w § 15 ust. 2 pkt 5 lit. a) - f) projektu umowy oraz § 15 ust. 2 pkt 11 lit. b) - c) projektu umowy
(w przypadku ich kumulacji, np. § 15 ust. 2 pkt 5 lit. a) i b) projektu umowy) kary zostały ustanowione dwukrotnie za to
samo uchybienie. Różnią się jedynie wysokością, a także sposobem naliczania.
Wprawdzie Zamawiający wprowadził § 15 ust. 5 do projektu umowy, zgodnie z którym:
„Zamawiający zastrzega, że każdorazowo w sytuacji, w której Wykonawca nie wykona obowiązków, których
niewykonanie może być podstawą w danym czasie do jednoczesnego naliczenia w danym przypadku kary umownej z
więcej niż jednego tytułu, wówczas Zamawiający oceni czy powyższe obowiązki nie są ze sobą bezpośrednio powiązane
w taki sposób przyczynowo - skutkowy, że dany obowiązek jest jednocześnie przyczyną lub skutkiem niewykonania
innego obowiązku w danym przypadku. W sytuacji uznania przez Zamawiającego, że w danym przypadku niewykonane
lub nienależycie wykonane określone obowiązki są w ten sposób powiązane, Zamawiający naliczy karę za niewykonanie
tego z obowiązków, w przypadku którego umowa przewiduje naliczenie kary w najwyższej wysokości”.
Zdaniem Odwołującego FBSerwis, przepis ten nie znajduje zastosowania do kumulacji w przypadkach, o których mowa
w § 15 ust. 2 pkt 5 lit. a) - f) projektu umowy oraz § 15 ust. 2 pkt 11 lit. b) - c) projektu umowy. Kary zostały bowiem
ustanowione za te same uchybienia, w związku z czym nie może być mowy o powiązaniu przyczynowo skutkowym
(dany obowiązek nie może być jednocześnie przyczyną lub skutkiem niewykonania innego obowiązku w danym
przypadku). W takiej sytuacji w istocie ten sam obowiązek jest niewykonywany, w związku z czym nakładane są dwie
kary umowne z dwóch różnych tytułów). Zamawiający nie uregulował więc, która w takim przypadku kara umowna będzie
dochodzona, w związku z czym niewykluczona jest kumulacja i dwukrotne karanie za to samo uchybienie, co świadczy o
rażąco wygórowanym charakterze kary.
Dodatkowo wysokość tych kar została ustanowiona na poziomie, który istotnie odbiega od wysokości potencjalnej
szkody, której może doznać Zamawiający, a także jest nieadekwatna do rangi uchybienia. Tak ustanowione kary mogą
stanowić nadmierną dotkliwość dla wykonawcy realizującego zamówienie publiczne.
W przypadku kar, o których mowa w § 15 ust. 2 pkt 5 lit. b), § 15 ust. 2 pkt 5 lit. d), § 15 ust. 2 pkt 5 lit. f), § 15 ust. 2 pkt 11
lit. c) oraz § 15 ust. 2 pkt 14 lit. h) projektu umowy kary zostały ustanowione jako suma - odpowiednio liczby pojemników,
MGO, adresów nieruchomości lub frakcji. Kary te mogą skumulować się do niezwykle wysokich rozmiarów. Zamawiający
przewidział bowiem kilka frakcji, kilka tysięcy MGO, adresów nieruchomości, a także kilkadziesiąt tysięcy pojemników.
Przykładowo więc w przypadku kary z § 15 ust. 2 pkt 11 lit. c) projektu umowy odnoszącej się do liczby pojemników, przy
przykładowym założeniu łącznej liczby 40 000 pojemników i niedostarczeniu wszystkich z nich jednego dnia, przy
uwzględnieniu kary umownej w wysokości 200 zł za jeden pojemnik, kara może wynieść nawet 8 000 000 zł wyłącznie za
jeden dzień. Przykład ten można odnieść do każdej z tych kar, które po skumulowaniu osiągają niezwykle wysokie
rozmiary i nie mają jakiegokolwiek związku ze szkodą. Przez to są rażąco wygórowane.
Brak szkody ma szczególnie istotne znaczenie z perspektywy kary ustanowionej w § 15 ust. 2 pkt 14 lit. h) projektu
umowy. Jest to kara za każdy przypadek stwierdzenia przez Zamawiającego magazynowania na terenie bazy
magazynowo transportowej selektywnie zbieranych odpadów dłużej niż 3 miesiące. Istotnym jest, że każdy wykonawca
w wydanej decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów może mieć inny okres magazynowania na terenie bazy
magazynowo - transportowej selektywnie zbieranych odpadów. W związku z tym przekroczenie terminu określonego w
karze umownej z jednej strony nie musi wcale naruszać zezwolenia na zbieranie odpadów i w związku z tym może być
zgodne z prawem, z drugiej zaś strony nie powoduje jakiejkolwiek szkody po stronie Zamawiającego. Ustanawianie więc
takiej kary w wysokości 10 000 zł za każdy dzień za każdą frakcję (w przypadku kilku frakcji - należy stosować iloczyn
frakcji) w przypadku, gdy taka sytuacja byłaby zgodna z zezwoleniem i nie powodowałaby jakiejkolwiek szkody
Zamawiającego, jest zupełnie nieadekwatne. Kara jest więc rażąco wygórowana.
Odnosząc się do kar umownych dotyczących poziomów składowania i recyklingu Odwołujący FBSerwis wskazał, że
podstawowy problem z tymi karami polega na tym, że to wykonawca w istocie będzie musiał osiągnąć w całości
poziomy recyklingu i ponieść kary za ich nieosiągnięcie. Natomiast to Zamawiającego ustawowo obciąża obowiązek
osiągnięcia poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oraz poziomów
składowania odpadów komunalnych, wykonawca nie ma wpływu na jakość odpadów, które zostaną wytworzone przez
mieszkańców i właścicieli nieruchomości w ramach realizacji zamówienia publicznego. Ponadto, Zamawiający pominął
treść 12b ust. 1 i 2 u.c.p.g., które w 2025 r. ograniczają wysokość kar umownych nakładanych na Zamawiającego w 2025
r. do połowy iloczynu opłat tam wskazanych i masy odpadów, nie uwzględnił wejścia w życie od dnia 1 października 2025
r. systemu kaucyjnego i nie ograniczył wysokości kar do wysokości szkody poniesionej przez Zamawiającego. W świetle
przepisów u.c.p.g. to Zamawiający powinien osiągnąć poziomy składowania odpadów komunalnych i przygotowania do
ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Obowiązek ten w ramach realizacji zamówienia jest przenoszony
w całości (w 100%) na wykonawców. Jednak wykonawcy nie mają w pełni wpływu na wykonanie tego obowiązku. W
związku z tym zasadne jest rozłożenie ryzyk za nieosiągnięcie poziomów recyklingu pomiędzy wykonawców a
Zamawiającego. Przede wszystkim wykonawcy nie mają wpływu na jakość odpadu, który jest wytwarzany przez
mieszkańców. W przypadku odpadów słabej jakości (co ma związek z nieprawidłową segregacją odpadów) poziomy
składowania odpadów komunalnych i przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych mogą być
znacznie trudniejsze do osiągnięcia. Tymczasem to Zamawiający dysponuje narzędziami dyscyplinującymi
mieszkańców (w istocie, to mieszkańcy tworzą Zamawiającego jako jednostkę samorządową - Miasto Wrocław). Ma
także większe możliwości w zakresie edukacji społeczeństwa. Nie jest więc tak, że wyłącznie wykonawca (jako podmiot
odbierający i zagospodarowujący odpady) jest wyłącznie odpowiedzialny za osiągnięcie wymaganych przez u.c.p.g.
poziomów składowania odpadów komunalnych i przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów
komunalnych. W związku z tym nie jest również uzasadnione ponoszenie przez wykonawców w całości kary w związku
z nieosiągnięciem tych poziomów. To nie wykonawca zamówienia, lecz przede wszystkim mieszkańcy gminy, są w
głównej mierze odpowiedzialni za jakość selektywnej zbiórki odpadów komunalnych. Dodatkowo, rolą gmin oraz Państwa
jest wprowadzenie inicjatyw i zachęt do poprawienia skuteczności i jakości strumienia odpadów selektywnie zbieranych.
Jedynie te działania mogą prowadzić do zwiększenia poziomu i jakości segregacji przez mieszkańców - mogą one
bowiem kształtować zachowania mieszkańców przy pomocy uchwalanych przepisów prawa (w tym przepisów prawa
miejscowego), odpowiednio egzekwować stosowanie tych przepisów oraz podejmować inne inicjatywy (pozaprawne)
mające na celu zwiększanie świadomości ekologicznej mieszkańców (w tym również poprzez edukację w szkołach i
przedszkolach). Wykonawca odbierający odpady ma mniejszy wpływ na jakość segregacji - jego rola sprowadza się do
kontrolowania jakości segregowania odpadów przez poszczególnych mieszkańców i zgłaszania nieprawidłowości
gminom. Wykonawca taki może również sam promować postawy proekologiczne - jednakże należy pamiętać, że
możliwości jego wpływu na mieszkańców oraz dostęp do mieszkańców (placówek nauczania, miejsc pracy, wydarzeń
publicznych) nie jest tak znaczący. Tymczasem zakwestionowane postanowienia SW U i projektu umowy, nakładające
na wykonawcę obowiązek osiągnięcia wysokich poziomów recyklingu (których nieosiągnięcie jest powiązane z zapłatą
bardzo wysokich kar umownych), w istocie w całości przenoszą na tego wykonawcę odpowiedzialność za osiągnięcie
ustawowych poziomów recyklingu - zwalniając jednocześnie całkowicie z odpowiedzialności w tym zakresie
mieszkańców (czyli pierwsze i najważniejsze ogniwo w procesie gospodarowania odpadami), Miasto Wrocław oraz
Zamawiającego, któremu Miasto Wrocław powierzyło czynności związane z gospodarowaniem odpadami.
Postanowienia te stwarzają sytuację, w której wykonawca przetwarzający odpady z jednej strony może jedynie
częściowo przyczynić się do osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu, z drugiej zaś w całości ponosi
odpowiedzialność umowną za ich nieosiągnięcie. Zamawiający próbuje zatem przenieść na wykonawcę
przetwarzającego odpady w całości ryzyko nieprawidłowej segregacji odpadów przez mieszkańców (a więc w istocie
wspólnoty, którą on sam czy raczej jego właściciel (Miasto) reprezentuje) oraz ryzyko braku egzekwowania
obowiązujących przepisów w zakresie segregacji - które to ryzyko jest efektem czynności i zaniechań osób niezależnych
od wykonawcy i pozostających poza jakąkolwiek jego kontrolą.
Odwołujący FBSerwis wskazał, że postanowienia ustanawiające kary umowne w zakresie nieosiągnięcia wymaganych
poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oraz poziomów składowania
odpadów komunalnych pomijają także fakt, że w przypadku nieosiągnięcia tych poziomów, w świetle obowiązujących
przepisów, Zamawiający nie zostanie obciążony karą w całości, a jedynie w 50%. Zgodnie z art. 12b ust. 1 u.c.p.g. kary
pieniężne, o których mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 i 2, art. 9y ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 9z ust. 2a pkt 1 i 2, oblicza się za
2024 r. i 2025 r. jako połowę iloczynu jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie nieseareaowanych (zmieszanych)
odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27
kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do
osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub
ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Natomiast
zgodnie z art. 12b ust. 2 u.c.p.g. kary pieniężne, o których mowa w art. 9x ust. 2 pkt 3, art. 9y ust. 2 pkt 3 oraz art. 9z ust.
2a pkt 3, oblicza się za 2025 r. jako połowę iloczynu jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych
(zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2
ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i masy składowanych odpadów komunalnych
przekraczającej poziom składowania wyrażonej w Mg. Tymczasem w ramach postanowień projektu umowy na
wykonawcę ma zostać nałożona odpowiedzialność w całości, niezależnie od tego, że Zamawiający potencjalnie może
ponieść szkodę jedynie w wysokości 50% pierwotnie przewidzianej kary w związku z wejściem w życie art. 12b ust. 1 i 2
u.c.p.g. Zdaniem Odwołującego FBSerwis wyłącznie powiązanie kary umownej za nieosiągnięcie wymaganych
poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oraz poziomów składowania
odpadów komunalnych z karą nałożoną na Zamawiającego na podstawie u.c.p.g. zapewni adekwatność tej kary. W
przeciwnym wypadku kara nie będzie miała związku ze szkodą, przez co nie będzie proporcjonalna i jako taka nie
powinna być uznana za dopuszczalną.
Odwołujący FBSerwis zauważył, że Zamawiający pominął także fakt, że od 1 października 2025 r. zacznie obowiązywać
system kaucyjny. Ustawa z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami
opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1911) treścią art. 1 pkt 1 lit. c) wprowadziła do ustawy z dnia
13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 927) art. 8 pkt 15ba,
który wprowadza definicję uruchomienia systemu kaucyjnego, przez który to zwrot należy rozumieć dzień od którego
system kaucyjny jest prowadzony przez podmiot reprezentujący zgodnie z zasadami określonymi w art. 40g ust. 1,
jednak nie wcześniejszy niż dzień 1 października 2025 r. Zatem obowiązkowe obowiązywanie systemu kaucyjnego
rozpocznie bieg od tego dnia. Wprowadzenie systemu kaucyjnego z wysokim prawdopodobieństwem spowoduje odpływ
z całego strumienia odpadów tych, które są najbardziej jakościowe pod kątem recyklingu. Mieszkańcy nie będą bowiem
wytwarzali tych odpadów, przez co nie znajdą się one w strumieniu odpadów odbieranych przez wykonawców, co
znacznie utrudni osiągnięcie poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.
Odwołujący FBSerwis wskazał, że wnioskowany przez niego podział odpowiedzialności (na zasadzie 50/50) jest celowy
także w świetle najnowszego orzecznictwa Krajowej Izby Odwoławczej. Jako przykład, wskazał na wyrok z dnia 31
stycznia 2024 r. wydany w sprawie o sygn. akt: KIO 102/24.
Odwołujący FBSerwis zdaje sobie sprawę z tego, że powszechna wśród zamawiających (gmin i ich związków, miast
czy też spółek komunalnych) praktyka przenoszenia obowiązku osiągnięcia poziomów recyklingu na podmioty
zagospodarowujące odpady jest prawnie nie tyle wątpliwa, co wręcz niedopuszczalna. Oznacza ona bowiem
zobowiązywanie wykonawców do osiągnięcia rezultatu, co do którego z góry można założyć, że nie zostanie osiągnięty (i
jest w tym sensie świadczeniem niemożliwym), pozostając w sprzeczności z naturą stosunku i zasadami współżycia
społecznego (zobowiązując wykonawcę do osiągnięcia rezultatu – i przewidując karę umowną w razie jego
niezrealizowania - na który to rezultat wykonawca wpływ ma wysoce ograniczony). Praktyka taka jest jednak szkodliwa
również dla interesu ogólnego. Zmusza ona bowiem wykonawców niejako a priori (z pełną świadomością już przy
zawieraniu umowy) do przyjmowania na siebie ciężaru nienależytego wykonania zobowiązań wraz towarzyszącą temu
ciężarowi odpowiedzialnością cywilnoprawną. Powyższe z jednej strony stanowi zagrożenie dla renomy wykonawców którzy w odbiorze społecznym mogą być w tej sytuacji postrzegani jako podmioty niesolidne i nie dotrzymujące
zobowiązań, z drugiej zaś może ich narażać na większe ryzyko niż zapłata kar umownych. Nie można wykluczyć, że
w pewnych sytuacjach niedotrzymanie zobowiązań w zakresie poziomów recyklingu może być kwalifikowane jako
okoliczność uzasadniająca wykluczenie wykonawcy z przyszłych postępowań na zasadzie art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy
Pzp. Kary naliczane za nieosiągnięcie poziomów recyklingu (szczególnie w przypadku sformułowania tak
rygorystycznych wymogów, jak w niniejszym postępowaniu) mogą potencjalnie być bardzo wysokie i niezmiernie
dotkliwe. Ich wysokość może uzasadniać tezę, że wykonawca w kolejnych postępowaniach (w których przewidziana
byłaby ww. fakultatywna przesłanka wykluczenia) musiałby nie tylko informować zamawiających o ich naliczeniu, ale
również przeprowadzać procedurę samooczyszczenia (narażając się jednocześnie na istotne ryzyko związane z
ewentualnym wykluczeniem go z przyszłych postępowań o udzielenia zamówienia). W ocenie Odwołującego, obciążanie
wykonawców ww. ryzykiem i obowiązkami nie jest działaniem uczciwym w sytuacji, gdy faktyczny udział w
nieosiągnięciu poziomu recyklingu ma nie tylko wykonawca przetwarzający odpady, lecz również inne podmioty
i mieszkańcy gminy lub miasta. Co więcej, przenoszenie na wykonawców kar za nieosiągnięcie poziomów recyklingu
pozbawione jest jakiegokolwiek sensu ekonomicznego. Aktualnie bowiem każdy przedsiębiorca, składający swą ofertę
w postępowaniu o udzielenie zamówienia, które przewiduje analogiczne jak w niniejszej sprawie przeniesienie
obowiązków w zakresie recyklingu, odpowiednio podwyższa cenę ofertową o potencjalne koszty wynikające z obciążenia
go równowartością kary za nieosiągnięcie poziomu recyklingu. W praktyce zatem w każdym przypadku gmina (i każdy z
jej mieszkańców) i tak poniesie ekonomiczne koszty zapłaty kary - i to jeszcze przed jej faktyczną zapłatą i zapewne w
wyższej wysokości, aniżeli kara rzeczywiście zapłacona przez wykonawcę. W aspekcie społecznym i ekologicznym
praktyka taka jest wręcz szkodliwa i kontr-produktywna - prowadzi bowiem do zdjęcia z gmin i ich organów (i szerzej:
państwa) odpowiedzialności za skuteczność recyklingu (skoro winą za nieosiągnięcie wymaganych poziomów obciąża
się wyłącznie wykonawców) - osłabiając motywację organów władzy publicznej i samorządowej do podejmowania
działań, które mogłoby rzeczywiście wpłynąć na poprawę sytuacji w tym zakresie. W tym ujęciu, akceptacja praktyki
obciążania przedsiębiorców wyłączną odpowiedzialnością za nieosiąganie poziomów recyklingu prowadzi tylko do
utrzymywania obecnego stanu rzeczy (niskiej efektywności) w zakresie recyklingu, co nie tylko negatywnie wpływa na
środowisko, ale również prowadzi do zwiększenia kosztów systemu gospodarowania odpadami i wynikających zeń opłat
ponoszonych przez mieszkańców. Dlatego też zdaniem Odwołującego FBSerwis, szerokie spojrzenie na problematykę
dotyczącą poziomów recyklingu prowadzi do wniosku, że obciążanie wyłącznie wykonawców negatywnymi
konsekwencjami nieosiągania tych poziomów godzi nie tylko w interesy wykonawców (pozostając w sprzeczności z
przepisami powołanymi w odwołaniu), ale również (a nawet przede wszystkim) jest niekorzystne z punktu widzenia
interesu publicznego.
Biorąc zatem pod uwagę wszystkie wyżej wskazane okoliczności, tj. brak wpływu wykonawcy na jakość segregacji
odpadów na terenie gminy, na wymagania recyklerów i sposób kwalifikacji odpadów jako poddanych recyklingowi, czy
wreszcie na przewidywany sposób działania systemu kaucyjnego i jego skutki oraz możliwość uniknięcia kary związanej
z osiąganiem poziomów recyklingu przez Zamawiającego, ale brak takiej możliwości po stronie wykonawcy, Odwołujący
FBSerwis stwierdził, że ryzyka nieosiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu nie zostały właściwie rozłożone
pomiędzy Zamawiającego i wykonawcę. W świetle ww. okoliczności nie jest uzasadnione, aby kara umowna w
wysokości odpowiadającej ewentualnej karze pieniężnej nakładanej na Zamawiającego (a nawet wyższej, uwzględniając
wynikający z wprowadzenia systemu kaucyjnego odpływ ze strumienia odpadów odbieranych przez Wykonawcę
„najlepszych", nadających się w najwyższym stopniu poddaniu recyklingu, przy pozostawieniu możliwości ich
uwzględnienia Zamawiającemu) obciążała w całości wykonawcę. Jest to sprzeczne zarówno z zasadami współżycia
społecznego (art. 5 kc), jak i z zasadą swobody umów - art. 353 (1) k.c. Odwołujący FBSerwis dodał, że powyższe
stanowisko potwierdziła Krajowa Izba Odwoławcza wyrokiem z dnia 31 stycznia 2024 r. sygn. akt KIO 102/24 - tezy
zawarte w uzasadnieniu tego wyroku Odwołujący w pełni popiera.
Uzasadnienie zarzutu dotyczącego klauzuli waloryzacyjnej
Odwołujący FBSerwis wskazał, że w celu spełnienia obowiązku wynikającego z art. 439 ust. 1 ustawy Pzp, Zamawiający
w § 18 ust. 4 lit. e) projektu umowy ustanowił klauzulę waloryzacyjną. Klauzula ta została jednak uzależniona od
wystąpienia okoliczności, których wystąpienie i udokumentowanie jest niemalże niemożliwe, co czyni ustanowienie
obowiązkowej waloryzacji iluzorycznym. W związku z tym, w ocenie Odwołującego FBSerwis, doszło do naruszenia
przepisów wskazanych w treści zarzutu.
Zamawiający formułując stosowną klauzulę odwołał się do poziomu zmiany ceny materiałów lub kosztów w postaci:
sumy wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych (gdzie poprzedni miesiąc - 100) zgodnie z komunikatem
Prezesa GUS za 6 ostatnich zakończonych miesięcy będzie ≥ 6% - w przypadku usług wykonanych po upływie minimum
6 miesięcy od dnia zawarcia umowy (pierwsza waloryzacja), oraz będzie ≥ 4,5% po upływie minimum kolejnych 6
miesięcy od dnia złożenia poprzedniego wniosku (kolejne waloryzacje). Ponadto, Zamawiający ustanowił 3 dodatkowe
wymagania, które powinny być udokumentowane w celu złożenia skutecznego wniosku. Dotyczą one: 1) kosztów paliwa
wykorzystywanego w realizacji przedmiotu umowy, dokumentowanych na podstawie wzrostu wskaźnika średniej ceny
hurtowej oleju napędowego na stacjach w Polsce, 2) kosztów zatrudnienia osób realizujących zamówienie, 3) zmiany
stawek za zagospodarowanie odpadów, które zobowiązany jest płacić wykonawca na rzecz instalacji komunalnej, do
której transportuje odpady określone w umowie w celu ich zagospodarowania albo kosztów związanych z
funkcjonowaniem własnej instalacji komunalnej. Warunki te muszą być spełnione w oparciu o wzory, zgodnie z którymi
zmiana powinna wynosić ≥ 6% - za cały okres od momentu zawarcia umowy (lub dnia otwarcia ofert, jeżeli umowa
została zawarta po upływie 180 dni od dnia upływu terminu ich składania) do dnia złożenia wniosku o waloryzację
(pierwsza waloryzacja), oraz ≥ 4,5% za cały okres od dnia ustalenia poprzedniego wynagrodzenia do dnia złożenia
wniosku o jego ponowną waloryzację (kolejne waloryzacje).
W ocenie Odwołującego FBSerwis, tak ustanowione warunki czynią waloryzację iluzoryczną. Dla spełnienia warunku
dotyczącego wystąpienia z wnioskiem o pierwszą waloryzację konieczny byłby wzrost cen towarów i usług
konsumpcyjnych, który w ciągu ostatnich 15 lat miał miejsce tylko raz - w czasach wyjątkowych, tj. w pandemii COVID19. Taki stan rzeczy prowadzi do wniosku, że wystąpienie z wnioskiem waloryzacyjnym najprawdopodobniej nie będzie
możliwe (poza sytuacjami, które można byłoby traktować w kategorii siły wyższej, bowiem tylko w takich przypadkach
możliwe jest spełnienie restrykcyjnych wymagań związanych z wystąpieniem z wnioskiem o waloryzację
wynagrodzenia). Poza tym, że samo złożenie wniosku zależne jest od wystąpienia zdarzeń, które z dużym
prawdopodobieństwem nie wystąpią, to sama waloryzacja została uzależniona od spełnienia trzech dodatkowych, równie
restrykcyjnych warunków związanych ze zmianą kosztów dotyczących realizacji zamówienia publicznego na poziomie
tożsamym do wzrostu wskaźnika. Taki stan rzeczy dodatkowo powoduje, że nawet w przypadku, gdyby doszło do
niezwykle nadzwyczajnych zdarzeń i możliwe byłoby złożenie wniosku o waloryzację wynagrodzenia, to konieczne
byłoby wykazanie zmiany trzech różnych kosztów na bardzo wysokim poziomie. Nawet gdyby to się udało, to zmiana cen
w ramach podziału ryzyka jedynie w połowie znalazłaby odzwierciedlenie w zmianie wynagrodzenia wykonawcy w
związku z realizacją zamówienia publicznego. Takie ustanowienie klauzuli waloryzacyjnej powoduje, że w praktyce nie
dojdzie do zmiany wynagrodzenia w związku z realizacją zamówienia publicznego. To z kolei stanowi o wprowadzeniu
klauzuli jedynie iluzorycznej. Taki stan rzeczy narusza treść przepisów obligujących Zamawiającego do ustanowienia
stosownej klauzuli waloryzacyjnej.
KIO 1081/25, KIO 1083/25
Odwołujący Alba zarzucił Zamawiającemu:
1.Naruszenie art. 134 ust. 1 pkt 4 i pkt 20 ustawy Pzp, art. 99 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 16 ustawy Pzp, art. 431
ustawy Pzp, 433 pkt 2 i pkt 3 ustawy Pzp, art. 8 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 5 k.c., art. 3531 k.c., art. 387 § 1
k.c., art. 483 § 1 k.c, art. 473 § 1 k.c. w zw. z art. 3b u.c.p.g. przez wprowadzenie do opisu przedmiotu
zamówienia obowiązku osiągnięcia poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów
komunalnych, sankcjonowanego obowiązkiem zapłaty kar umownych na wypadek ich nieosiągnięcia, bez
uwzględnienia wymagań i okoliczności mogących mieć wpływ na sporządzenie oferty (przeważający udział
frakcji odpadów zmieszanych w strumieniu odpadów objętych przedmiotem zamówienia, słaba jakość
selektywnej zbiórki odpadów komunalnych „u źródła", sposób obliczania poziomów recyklingu, rola
Zamawiającego w gminnym systemie gospodarki odpadami, uwarunkowania rynkowe w zakresie recyklingu
odpadów, rygorystyczne wymogi jakościowe stawiane przez recyklerów), co narusza zasady współżycia
społecznego, równowagę stron umowy oraz zasady uczciwej konkurencji, jako że zakłada nadmiernie
obciążenie wykonawcy ryzykiem kontraktowym w zakresie obowiązku osiągnięcia poziomu przygotowania do
ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w sytuacji, gdy ich osiągnięcie na poziomie oczekiwanym
przez Zamawiającego jest obiektywnie niemożliwe do spełnienia przez wykonawcę w toku realizacji
przedmiotowej usługi, co musi być uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, bowiem a priori
obciąża wykonawcę odpowiedzialnością za nienależyte wykonanie umowy oraz ryzykiem kar umownych, których
podstawa nałożenia na wykonawcę może powstać nawet przy dochowaniu przez niego najwyższej staranności,
z powodów całkowicie od niego niezależnych, jednocześnie działanie takie narusza art. 16 ustawy Pzp, gdyż
obowiązek nałożony na wykonawcę pozostaje nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia i jako taki narusza
zasadę uczciwej konkurencji;
2.Ewentualnie na wypadek nieuwzględnienia zarzutu nr 1 – naruszenie art. 134 ust. 1 pkt 20 ustawy Pzp, art. 99 ust. 1
ustawy Pzp, art. 16 ustawy Pzp, art. 431 ustawy Pzp, art. 433 pkt 2 i pkt 3 ustawy Pzp w zw. z art. 8 ust. 1
ustawy Pzp w zw. z art. 5 k.c., art. 3531 k.c., art. 387 § 1 k.c., art. 483 § 1 k.c., art. 471 k.c., art. 473 § 1 k.c.
w zw. z art. 3b u.c.p.g., art. 9z ust. 2a u.c.p.g., art. 9x ust. 3 u.c.p.g. i art. 12b u.c.p.g. przez zastrzeżenie na
rzecz Zamawiającego w § 15 ust. 2 pkt 14 lit. o) projektu umowy kary umownej za nieosiągnięcie przez
wykonawcę poziomów recyklingu w wysokości rażąco wygórowanej, nieuwzględniającej faktu, że na osiągnięcie
tych poziomów mają wpływ przede wszystkim okoliczności od wykonawcy niezależne, w sposób
nieuwzględniający ustawowego obniżenia kary za nieosiągnięcie poziomów recyklingu w roku 2025 r. oraz w
sposób zakładający nierównomierne rozłożenie ryzyk kontraktowych pomiędzy strony umowy, co stanowi
nadużycie prawa podmiotowego Zamawiającego do kształtowania postanowień umownych i jest sprzeczne z
zasadami współżycia społecznego z uwagi na wpływ Zamawiającego na poziomy recyklingu, przy
jednoczesnym ograniczonym wpływie wykonawcy na osiągane poziomy recyklingu (przeważający udział frakcji
odpadów zmieszanych w strumieniu odpadów objętych przedmiotem zamówienia, słaba jakość selektywnej
zbiórki odpadów komunalnych „u źródła", sposób obliczania poziomów recyklingu, rola Zamawiającego w
gminnym systemie gospodarki odpadami, uwarunkowania rynkowe w zakresie recyklingu odpadów,
rygorystyczne wymogi jakościowe stawiane przez recyklerów);
3.Naruszenie art. 134 ust. 1 pkt 4 i pkt 20, art. 99 ust. 1 i ust. 2 ustawy Pzp w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 5 u.c.p.g. i art. 16
ustawy Pzp przez dokonanie opisu przedmiotu zamówienia w sposób nieuwzględniający wszystkich wymagań i
okoliczności mających wpływ na sporządzenie oferty przez niedostosowanie załącznika nr 21 do SW U - W YKAZ
MGO I POJEMNIKÓW i określonych w nim pojemności pojemników dla poszczególnych frakcji i częstotliwości
ich opróżniania dla nieruchomości niezamieszkałych do stanu zgodnego z przepisami u.c.p.g. i Regulaminu
utrzymania czystości i porządku w gminie Wrocław, tj. do stanu, w którym można uznać, że na terenie
nieruchomości niezamieszkałych objętych przedmiotem zamówienia odpady są zbierane selektywnie, co
narusza zasadę przejrzystości postępowania;
4.Naruszenie art. 134 ust. 1 pkt 18 ustawy Pzp., art. 239 ust. 2 ustawy Pzp, art. 240 ustawy Pzp w zw. z art. 16 ustawy
Pzp, art. 17 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 3b ust. 2a, ust. 2b u ust. 4 u.c.p.g. przez ustanowienie w rozdziale XV
SW Z pozacenowego kryterium oceny ofert „nieprzekraczanie poziomów składowania” i dokonanie opisu tego
kryterium w sposób niejednoznaczny, który nie znajduje podstaw prawnych w zakresie sposobu obliczania
poziomów składowania, co w konsekwencji narusza zasadę proporcjonalności, przejrzystości, równego
traktowania wykonawców oraz uczciwej konkurencji, albowiem:
-regulacje prawne dotyczące ograniczania poziomów składowania – art. 3b ust. 2a i 2b adresowane są do gmin;
-brak jest aktu wykonawczego wskazanego w art. 3b ust. 4 u.c.p.g., gdyż Minister właściwy do spraw klimatu nie
określił dotąd, w drodze rozporządzenia, sposobu obliczania poziomu składowania oraz warunków zaliczania
masy składowanych odpadów komunalnych i odpadów pochodzących z przetwarzania odpadów komunalnych
do masy odpadów komunalnych poddanych składowaniu, kierując się koniecznością możliwości zweryfikowania
osiągnięcia tych poziomów przez każdą gminę oraz przepisami Unii Europejskiej określającymi sposób
obliczania poziomu składowania oraz warunki zaliczania masy składowanych odpadów komunalnych i odpadów
pochodzących z przetwarzania odpadów komunalnych, a co za tym idzie brak jest możliwości weryfikowania
osiągnięcia tych poziomów;
-ustawa przewiduje, że gminy mają obowiązek nieprzekraczania poziomu składowania 30% wagowo - za każdy rok w
latach 2025-2029, a obowiązek nieprzekraczania poziomu składowania w wysokości 20% wagowo obowiązywać
będzie dopiero od roku 2030;
-większość odpadów wymagających składowania pochodzi przede wszystkim ze strumienia odpadów zmieszanych,
których udział w całym strumieniu odpadów objętych przedmiotem zamówienia stanowi niemal 55%, zaś
Zamawiający nie przewiduje zmiany tej struktury;
-alternatywą zagospodarowania odpadów przeznaczonych do składowania (19 05 03, 19 05 99) jest ich spalanie, co
przy ograniczonych ilościach i mocach przerobowych spalarni w Polsce jest niemożliwe do zrealizowania lub
faworyzuje tych wykonawców, którzy posiadają własne spalarnie, co narusza zasadę zapewnienia
konkurencyjności oraz zasadę równego traktowania wykonawców;
-redukcja poziomu składowania wymaga zmian legislacyjnych dotyczących m.in. wprowadzenia rozszerzonej
odpowiedzialności producentów, co jest wprost powiązane ze wzrostem poziomów recyklingu i na obecnym
etapie – tak ze względów prawnych, jak i technologicznych, nieprzekroczenie poziomu składowania 20 %
wagowo jest niezwykle utrudnione i mało prawdopodobne;
-zaskarżone pozacenowe kryterium oceny ofert jest kryterium niejednoznacznym, co do którego zasady obliczania
poziomu składowania powinny zostać ustalone w rozporządzeniu wykonawczym do u.c.p.g. a zatem na
obecnym etapie, wobec braku wymaganego aktu prawnego, jego zastosowanie jest niemożliwe, zaś złożone
oferty w tym zakresie będą nieporównywalne, co narusza zasady proporcjonalności, transparentności,
konkurencyjności i równego traktowania wykonawców;
5.Naruszenie art. 134 ust. 1 pkt 20 ustawy Pzp, art. 99 ust. 1 i ust. 2 ustawy Pzp w zw. z art. 16 ustawy Pzp, art. 431
ustawy Pzp, art. 433 pkt 2 i pkt 3 ustawy Pzp, art. 8 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 5 k.c., art. 3531 k.c., art. 387 §
1 k.c., art. 483 § 1 k.c. w zw. z art. 3b ust. 2a, ust. 2b i ust. 4 u.c.p.g. przez wprowadzenie do opisu przedmiotu
zamówienia obowiązku ograniczenia poziomu składowania odpadów komunalnych sankcjonowanego
obowiązkiem zapłaty kar umownych na wypadek jego przekroczenia bez uwzględnienia wymagań i okoliczności
mogących mieć wpływ na sporządzenie oferty (przeważający udział frakcji odpadów zmieszanych w strumieniu
odpadów objętych przedmiotem zamówienia, które po poddaniu ich procesom przetwarzania w instalacjach
komunalnych w większości wymagają składowania, słaba jakość selektywnej zbiórki odpadów komunalnych; rola
Zamawiającego w gminnym systemie gospodarki odpadami, brak spalarni, brak prawnych kryteriów obliczania
poziomów składowania), w sytuacji gdy ograniczenie poziomu składowania na poziomie oczekiwanym przez
Zamawiającego jest obiektywnie niemożliwe do spełnienia przez wykonawcę w toku realizacji przedmiotowej
usługi, co musi być uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, bowiem a priori obciąża
wykonawcę odpowiedzialnością za nienależyte wykonanie umowy oraz ryzykiem kar umownych, których
podstawa nałożenia na wykonawcę może powstać nawet przy dochowaniu przez niego najwyższej staranności,
z powodów całkowicie od niego niezależnych, jednocześnie działanie takie narusza art. 16 ustawy Pzp, gdyż
obowiązek nałożony na wykonawcę pozostaje nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia i jako taki narusza
zasadę uczciwej konkurencji oraz przez zastrzeżenie rażąco wygórowanej kary umownej za nieosiągnięcie
poziomu składowania oraz określenie błędnego wzoru matematycznego dla potrzeb obliczenia wysokości tej
kary;
6.Naruszenie art. 134 ust. 1 pkt 18 ustawy Pzp, art. 112 ust. 1 ustawy Pzp, art. 116 ustawy Pzp w zw. z art. 16 ustawy
Pzp w zw. z art. 117 ust. 3 ustawy Pzp i art. 58 ustawy Pzp przez określenie warunków udziału w postępowaniu
dotyczących zdolności zawodowej, o których mowa w rozdziale IV pkt 1.2.2.1. i 1.2.2.2. SW Z, w sposób
niejasny, nieprecyzyjny i niezrozumiały, uniemożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania
zamówienia, co narusza zasadę uczciwej konkurencji, przejrzystości i proporcjonalności ;
7.Naruszenie art. 134 ust. 1 pkt 8 i pkt 9 ustawy Pzp, art. 112 ust. 1 ustawy Pzp, art. 115 ustawy Pzp, art. 16 ustawy
Pzp, art. 7 pkt 18 ustawy Pzp oraz art. 126 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z § 8 rozporządzenia Ministra Rozwoju,
Pracy i Technologii z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych
dokumentów lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy przez:
-ustanowienie w rozdziale IV ust. 1 pkt 1.2.4.4 warunku udziału w postępowaniu w zakresie sytuacji
ekonomicznej i finansowej, który jest nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz wykracza poza
unormowania ustawowe, a dotyczy nieposiadania przez wykonawcę zobowiązań pieniężnych, względem
których opóźnienie w wykonaniu przekracza trzy miesiące. Warunek ten jest nieprecyzyjny, nie określa
bowiem czy oświadczenie dotyczy wyłącznie zobowiązań bezspornych, czy również takich, których
zasadność wykonawca kwestionuje,
-nałożenie na wykonawcę obowiązku złożenia, na wezwanie Zamawiającego – jako podmiotowego środka
dowodowego – oświadczenia o treści określonej w załączniku nr XII do formularza oferty, które jest
nieprecyzyjne, a także dotyczy bliżej nieokreślonych zobowiązań bez wskazania ich charakteru,
w nieokreślonym przedziale czasowym, w tym również trwającym po złożeniu oświadczenia, tj. na
przyszłość, co do okoliczności, które nie mają przymiotu trwałości;
8.Naruszenie art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp, art. 99 ust. 1 i 2 ustawy Pzp w. zw. z art. 16 ustawy Pzp przez
zaniechanie uwzględnienia w opisie przedmiotu zamówienia, że na terenie sektora 4 we Wrocławiu znajdują się
pojemniki PRESKO;
9.Naruszenie art. 134 ust. 1 pkt 4 i pkt 20 ustawy Pzp, art. 99 ust. 1 i 2 ustawy Pzp, art. 16 ustawy Pzp, art. 17 ust. 1
ustawy Pzp oraz art. 112 ust. 1 ustawy Pzp, art. 116 ustawy Pzp przez dokonanie opisu przedmiotu zamówienia
oraz określenie warunków projektowanej umowy w sposób niejednoznaczny, niewyczerpujący, nieprecyzyjny
oraz nieuwzględniający wszystkich wymagań i okoliczności mogących mieć wpływ na sporządzenie oferty, a
także ukształtowanie warunków udziału w postępowaniu w zakresie zdolności technicznej w sposób
uniemożliwiający na etapie badania ofert weryfikację zdolności wykonawcy do należytego wykonania
zamówienia, które to naruszenie polega na:
a)niezgodności wymogów SW Z w zakresie zdolności technicznej wykonawcy ze wskazanymi w SW U warunkami
realizacji zadania, polegającej na zaniechaniu sformułowania w SW Z warunku udziału w postępowaniu w
zakresie zdolności technicznej wykonawcy co do wymogu dysponowania przez wykonawcę pojazdem
specjalistycznym PRESKO, tj. pojazdem przystosowanym do odbioru odpadów z pojemników naziemnych
PRESKO, pomimo że pojemniki tego typu zlokalizowane są na terenie Sektora 4, w związku z czym od
pierwszego dnia świadczenia usługi konieczne jest wykorzystywanie pojazdu przystosowanego do odbioru
odpadów z pojemników PRESKO,
b)niezgodności wymogów SW Z w zakresie zdolności technicznej wykonawcy ze wskazanymi w SW U warunkami
realizacji zadania, polegającej na zaniechaniu sformułowania w SW Z warunku udziału w postępowaniu w
zakresie zdolności technicznej wykonawcy co do wymogu dysponowania przez wykonawcę co najmniej dwoma
pojazdami bezpylnymi odbierającymi odpady z pojemników o pojemności 60l-1100l lub z worków, wyposażonymi
w wagę statyczną posiadającą legalizację Głównego Urzędu Miar w Polsce (GUM) lub innej jednostki
notyfikowanej, podczas gdy w SW U, w Rozdziale XIII SW U – „Wymogi w zakresie systemu monitoringu
satelitarno-wizyjnego pojazdów identyfikacji pojemników” w ust. 1 pkt 5) został sformułowany obowiązek
posiadania takich pojazdów oraz wykorzystywania ich do realizacji usługi odbioru odpadów już od pierwszego
dnia realizacji usługi;
10.Naruszenie art. 134 ust. 1 pkt 4 i pkt 20 ustawy Pzp, art. 99 ust. 1 i 2 ustawy Pzp, art. 16 ustawy Pzp, art. 17 ust. 1
ustawy Pzp, art. 112 ust. 1 ustawy Pzp, art. 116 ustawy Pzp oraz art. 68a ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o
elektromobilności i paliwach alternatywnych przez dokonanie opisu przedmiotu zamówienia oraz określenie
warunków projektowanej umowy w sposób sprzeczny z ww. przepisami, niejednoznaczny, niewyczerpujący,
nieprecyzyjny oraz nieuwzględniający wszystkich wymagań i okoliczności mogących mieć wpływ na
sporządzenie oferty, a także uniemożliwiający, na etapie badania ofert, ocenę zdolności wykonawcy do
należytego wykonania zamówienia w zakresie zdolności technicznej, ponieważ postanowienia SW Z nie
przewidują wymogów odnoszących się do zdolności technicznej wykonawcy w zakresie dysponowania
pojazdami spełniającymi warunki elektromobilności, podczas gdy Zamawiający, w rozdziale XIII ust. 11 SWU,
sformułował obowiązek realizowania usługi zgodnie z wymaganiami tej ustawy;
11.Naruszenie art. 134 ust. 1 pkt 4, pkt 19 i pkt 20 oraz art. 99 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 16 ustawy Pzp, art. 8 ust.
1 ustawy Pzp w zw. 3531 k.c. przez określenie informacji o formalnościach, jakie muszą zostać dopełnione po
wyborze oferty w celu zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego oraz sformułowanie projektowanych
postanowień umowy w sposób nieprecyzyjny, wewnętrznie sprzeczny, niepozwalający na jednoznaczne
ustalenie sposobu realizacji uprawnień Zamawiającego oraz wzbudzający wątpliwości co do terminu, w jakim
Zamawiający będzie weryfikował czy baza magazynowo-transportowa oraz pojazdy spełniają wymagania
podane w SWZ, umowie oraz SWU,
12.Naruszenie art. 134 ust. 1 pkt 4 i pkt 20 ustawy Pzp, art. 99 ust. 1 i 2 ustawy Pzp, art. 16 ustawy Pzp, art. 17 ust. 1
ustawy Pzp oraz art. 3531 k.c. oraz art. 5 k.c. w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy Pzp przez dokonanie opisu przedmiotu
zamówienia oraz określenie warunków projektowanej umowy w sposób niejednoznaczny, niewyczerpujący,
nieprecyzyjny oraz nieuwzględniający wszystkich wymagań i okoliczności mogących mieć wpływ na
sporządzenie oferty oraz sprzeczny z ww. przepisami, które to naruszenie polega na braku transparentnego,
jednoznacznego opisu przedmiotu zamówienia w zakresie ważenia odpadów na bazie magazynowotransportowej wykonawcy, jako że brak jest jednoznacznej informacji, że w celu zgodnego z SW U zważenia
odpadów pojazd z odpadami powinien wyładować odpady na bazie magazynkowotransportowej;
13.Naruszenie art. 134 ust. 1 pkt 20 ustawy Pzp, art. 439 ust. 1 i 2 ustawy Pzp, art. 99 ust. 1 ustawy Pzp, art. 16
ustawy Pzp, art. 17 ust. 1 ustawy Pzp oraz art. 3531 k.c. oraz art. 5 k.c. w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy Pzp przez
ukształtowanie warunków zamówienia w sposób nieuwzględniający wszystkich wymagań i okoliczności
mogących mieć wpływ na sporządzenie oferty oraz naruszający równowagę stron umowy, niezapewniający
ekwiwalentności świadczeń stron umowy i powodujący przerzucenie na wykonawcę ryzyk związanych ze
zmianą kosztów wykonywania przedmiotu zamówienia poprzez zastrzeżenie w § 18 ust. 3 pkt 5 i § 18 ust. 4 pkt
1) lit. e) projektu umowy, że zmiana postanowień zawartej umowy w zakresie zmiany wysokości wynagrodzenia
wskazanej w § 11 ust. 1 i ust. 10 w przypadku zmiany ceny materiałów lub kosztów związanych z realizacją
zamówienia jest możliwa po upływie minimum 6 miesięcy od dnia zawarcia umowy, z zastosowaniem wzoru,
który określa 50% współczynnik rozkładu ryzyka, w sytuacji gdy suma miesięcznych wskaźników cen towarów i
usług konsumpcyjnych zgodnie z komunikatem Prezesa GUS za 6 ostatnich zakończonych miesięcy będzie ≥6
% (dotyczy Wykonawcy) lub ≤–6 %(dotyczy Zamawiającego) w przypadku pierwszej waloryzacji oraz ≥4,5 %
(dotyczy Wykonawcy) lub ≤–4,5% (dotyczy Zamawiającego) w przypadku kolejnych waloryzacji, z jednoczesnym
zastrzeżeniem maksymalnej wartości zmiany wynagrodzenia do wysokości +/- 8% maksymalnej kwoty
wynagrodzenia netto oraz obowiązkiem wykazania łącznego spełnienia warunków uznawanych przez
Zamawiającego za dostateczne udokumentowanie związku zmiany kosztów związanej z realizacją zamówienia
w postaci: 1) udokumentowania istotnej zmiany kosztów paliwa na podstawie wzorów określonych przez
Zamawiającego, 2) udokumentowania istotnej zmiany kosztów zatrudnienia w sposób i na poziomie
oczekiwanym przez Zamawiającego, 3) udokumentowania zmiany stawek za zagospodarowanie odpadów w
instalacji komunalnej albo kosztów związanych z funkcjonowaniem własnej instalacji komunalnej w sposób i na
poziomie oczekiwanym przez Zamawiającego lub wykazania zmiany innych trzech kluczowych składowych
kosztów świadczonej usługi, pod warunkiem wykazania ich istotności dla łącznego kosztu realizacji zamówienia
(przez poziom istotności należy rozumieć co najmniej 10% udział w całkowitych przychodach netto z realizacji
zamówienia w sposób obliczony na podstawie wzoru określonego przez Zamawiającego), podczas gdy takie
uwarunkowania zasad waloryzacji wynagrodzenia nie pozwalają na zapewnienie ekwiwalentności świadczeń
stron umowy oraz nie niwelują ryzyk związanych ze zmianami kosztów wykonania zamówienia publicznego i
czynią waloryzację wynagrodzenia iluzoryczną, zaś wprowadzenie ww. zapisów projektu umowy musi być
uznane za naruszające zasady uczciwej konkurencji, proporcjonalności oraz równego traktowania stron
stosunku zobowiązaniowego. Ponadto, w przypadku gdy to Zamawiający będzie uprawniony do złożenia wniosku
o zmianę przedmiotowej umowy, to Wykonawca będzie zobowiązany do dostarczenia dokumentów
umożliwiających Zamawiającemu udokumentowanie wskazanych przesłanek, a będących w posiadaniu
Wykonawcy. Powoduje to, że obowiązek udokumentowania zmiany staje się jednostronny - czy z waloryzacji
będzie chciał skorzystać Wykonawca czy Zamawiający ciężar przygotowania dowodów spoczywa na
Wykonawcy.
Odwołujący Alba wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu dokonania modyfikacji treści
dokumentów zamówienia w sposób wskazany w uzasadnieniu odwołania. Odwołujący wskazał, że wniosek ten
obejmuje także zmiany dokumentacji postępowania wprost w żądaniu niewskazane, ale konieczne do wprowadzenia z
uwagi na zakres żądania wykonawcy – tj. zmiany będące konsekwencją żądanych zmian.
Uzasadniając podniesione zarzuty Odwołujący Alba wskazał w szczególności:
Zarzut nr 1 i zarzut (ewentualny) nr 2
Zamawiający w rozdziale I pkt 6 ppkt 11 SW U określił, że w ramach realizacji przedmiotu zamówienia wykonawca
zobowiązany jest do osiągania rocznych poziomów zagospodarowania odpadów. Obowiązek ten Zamawiający rozwinął
w rozdziale XVIII SW U – Osiąganie rocznych poziomów zagospodarowania odpadów. W rozdziale XVIII pkt 1 SW U
Zamawiający określił, że:
W zakresie osiągania poziomów ograniczenia składowania masy odpadów komunalnych ulegających
biodegradacji, poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oraz
poziomów składowania odpadów komunalnych, Wykonawca ma obowiązek zagospodarować odebrane i
zebrane na terenie Sektora odpady komunalne, w tym również odpady zebrane w ramach prac interwencyjnych,
usuwania odpadów zgromadzonych w miejscach do tego celu nieprzeznaczonych oraz usługi SZOP i SZOT, w
sposób zapewniający spełnienie, w odniesieniu do masy odpadów, do których zagospodarowania obowiązany
jest Wykonawca, wymagań co do rocznych poziomów w zakresie:
−
ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji,
przekazywanych do składowania, o którym mowa w art. 3c ustawy z dnia 13 września
1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2519 z
póź. zm.),
−
osiągnięcia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów
komunalnych, o którym mowa w art. 3b ust. 1-1b ustawy o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2519 z póź. zm.);
−
nieprzekraczania poziomu składowania odpadów, o którym mowa w art. 3b ust. 2a-2b
ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2519 z
póź. zm.), obliczanego na podstawie przepisów powołanej ustawy oraz odpowiednich
aktów wykonawczych do niej;
−
nieprzekraczania poziomu składowania odpadów, o którym mowa w art. 3b ust. 2a-2b
ustawy utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2519 z póź.
zm.), w wysokości wskazanej w Ofercie, obliczanego zgodnie z pkt 2 ppkt 4;
−
osiągnięcia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu opadów
wielkogabarytowych w wysokości wskazanej w Ofercie, obliczanego zgodnie z pkt 2
ppkt 5.
W kolejnym punkcie SW U Zamawiający doprecyzował, że Wykonawca jest zobowiązany do Przedłożenia
Zamawiającemu sprawozdania dotyczącego osiągnięcia rocznych poziomów przygotowania do ponownego użycia i
recyklingu odpadów komunalnych zgodnie z pkt 1 oraz obowiązującymi przepisami prawa w tym zakresie.
Zamawiający określił sposób obliczania kar za nieosiągnięcie tych poziomów w rozdziale XVIII pkt 7 ppkt 2 SWU sposób
następujący:
W K2 = (MB1-MZ) x S
gdzie:
W K2 – wysokość kary wyrażona w zł,
MB1 – brakująca masa odpadów komunalnych, wymagana do osiągnięcia poziomu, o którym mowa w pkt 1 ppkt 2),
wyrażona w Mg,
MZ= (MK+M9nb) x MS/MC
MZ - masa odpadów o jaką pomniejszona zostanie brakująca masa odpadów komunalnych (MB1), wymagana do
osiągnięcia poziomu, o którym mowa w pkt 1 ppkt 2), wyrażona w Mg,
MK – masa odpadów opakowaniowych przygotowanych do ponownego użycia i do recyklingu, powstałych z zebranych
odpadów opakowaniowych ustalonej w oparciu o sprawozdania składane Prezydentowi Wrocławia na podstawie art.
40p ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, wyrażona w Mg,
M9nb – masa odpadów przygotowanych do ponownego użycia i do recyklingu, powstałych z zebranych odpadów
komunalnych, ustalonej w oparciu o roczne sprawozdania składane Prezydentowi Wrocławia na podstawie art. 9nb
ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wyrażona w Mg,
MS – masa odpadów odebranych i zebranych przez Wykonawcę z Sektora w danym roku kalendarzowym, wyrażona w
Mg,
MC – masa odpadów odebranych i zebranych na trenie wszystkich Sektorów w danym roku kalendarzowym, wyrażona
w Mg,
S - stawka opłaty za umieszczenie zmieszanych odpadów komunalnych na składowisku, określona w przepisach
wydanych na podstawie art. 290 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2022 r. poz.
2556 z późn. zm.),
Z kolei w Projekcie Umowy stanowiącym załącznik A do SW Z Zamawiający określił sposób obliczania kar umownych
za nieosiągnięcie poziomów recyklingu w sposób następujący - § 15 ust. 2 pkt 14 lit. o) Projektu Umowy:
Za nieosiągnięcie przez Wykonawcę poziomu, o którym mowa w SW U, rozdział XVIII, pkt 1, ppkt 2, w wysokości
obliczonej jako iloczyn stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych
na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r.
Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r. poz. 2556 ze zm.) i brakującej masy odpadów komunalnych
wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia poziomu, o którym mowa w SW U rozdział XVIII pkt 1 ppkt 2)
(obliczonej zgodnie z SWU, rozdział XVIII pkt 7, ppkt 2).
Wprowadzony w dokumentach zamówienia obowiązek osiągnięcia przez wykonawcę poziomów przygotowania do
ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (dalej: „poziomów recyklingu”) jest niemożliwy do osiągnięcia, a
jako taki jest nadmierny i nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia. W roku 2025 wymagany do osiągnięcia poziom
recyklingu wynosi 55%, w 2026 r. – 56 %, zaś w 2027 r. – 57%. Osiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu w
przypadku gdy ponad 54 % strumienia odpadów odbieranych w Sektorze IV to odpady zmieszane, jest niemożliwe do
zrealizowania. Dla odpadów zmieszanych możliwy do osiągnięcia poziom recyklingu wynosi zaledwie kilka procent.
Zasadniczo w odpadach zmieszanych w ogóle nie powinny znajdować się odpady nadające się do recyklingu lub
ponownego użycia. Recyklingowi poddawane są frakcje odpadów zbieranych selektywnie, lecz ich udział w całym
strumieniu odpadów jest zbyt mały, aby osiągnąć poziom recyklingu na poziomie 55% lub większym. Nawet przy
kontrfaktycznym założeniu, że wszystkie odpady zbierane selektywnie zostaną poddane recyklingowi w 100% brak jest
możliwości osiągnięcia poziomów recyklingu na zadanym poziomie.
Zamawiający zmierza do całkowitego obarczenia Wykonawcy odpowiedzialnością za osiągnięcie wymaganych
poziomów recyklingu, a brak realizacji tego obowiązku sankcjonuje nałożeniem na wykonawcę kary umownej. Z uwagi
na nałożenie na wykonawcę obowiązku osiągnięcia poziomów recyklingu sporządzony przez Zamawiającego opis
przedmiotu zamówienia nie spełnia wymagań określonych w art. 99 ust. 1 i ust. 2 p.z.p. Przede wszystkim przedmiot
zamówienia został opisany przez Zamawiającego w sposób nieuwzględniający wszystkich wymagań i okoliczności
mogących mieć wpływ na sporządzenie oferty, czego konsekwencją jest m.in. błędne przekonanie Zamawiającego, że
to wykonawca ma bezpośredni wpływ na osiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu. W rzeczywistości w całym
łańcuchu zdarzeń prowadzących do recyklingu odpadów, udział podmiotu odbierającego i zagospodarowującego
odpady jest relatywnie niewielki.
W ocenie Odwołującego nałożenie na wykonawcę obowiązku osiągnięcia poziomów recyklingu w wysokości określonej
w dokumentacji postępowania jest żądaniem świadczenia niemożliwego w rozumieniu art. 387 § 1 k.c. Zdaniem
Odwołującego niemożność ta ma charakter pierwotny i obiektywny – żaden wykonawca nie jest w stanie osiągnąć tak
wysokich poziomów recyklingu, jakich oczekuje Zamawiający, ze strumienia odpadów objętych przedmiotem
zamówienia. Wprowadzenie przez Zamawiającego omawianego wymagania należy zatem uznać za naruszenie zasad
współżycia społecznego oraz nadużycie prawa podmiotowego.
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z analizą stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie gminy Wrocław za rok
2023, poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych dla gminy Wrocław w roku 2023
wyniósł zaledwie 28,87%. Jest to poziom niższy aż o ponad 26 punktów procentowych niż ten, który powinien zostać
osiągnięty w 2025 r. W międzyczasie nie doszło zaś do żadnej zmiany faktycznej ani prawnej, która dawałaby
podstawy przypuszczać, że poziomy recyklingu w roku 2025 i w latach kolejnych będą mogły zostać osiągnięte. W
szczególności nadal nie wdrożono systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta ani przepisów
o ekoprojektowaniu opakowań czy o ekomodulacji.
Odwołujący podkreśla, że osiągnięcie przez gminy poziomów recyklingu jest szczegółowym obowiązkiem w ramach
utrzymania czystości i porządku jako zadania własnego gminy wynikającego z art. 3b ust. 1 u.c.p.g., a zatem to na
Zamawiającym spoczywa ustawowy obowiązek osiągnięcia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu
odpadów komunalnych za dany rok kalendarzowy. W przypadku systemu gminnego ustawodawca jednoznacznie
przesądził, że obowiązek osiągniecia poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia, jak też ewentualna
kara w przypadku jego nieosiągnięcia, obciąża gminę. Zgodnie z art. 9z ust. 2a u.c.p.g gmina, która nie wykonuje
obowiązków, o których mowa w art. 3b lub art. 3c - podlega karze pieniężnej obliczonej odrębnie dla wymaganego
poziomu:
-przygotowania odpadów komunalnych do ponownego użycia i recyklingu;
-ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania;
-składowania.
Zgodnie z art. 9z ust. 2a u.c.p.g w zw. z art. 9z ust. 3 u.c.p.g w zw. z art. 9x ust. 3 u.c.p.g administracyjną karę
pieniężną za nieosiągnięcie poziomów recyklingu oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie
niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na
podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów
komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia
i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji
przekazywanych do składowania.
Warto dodać, że ustawodawca obniżył wysokość administracyjnych kar pieniężnych za nieosiągnięcie poziomów
odzysku i recyklingu w 2025 r. Ustawa z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach
związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r., poz. 1717) wprowadziła
szczególne zasady obliczania kar pieniężnych za 2024 r. i 2025 r. Na jej mocy wprowadzono do ustawy o utrzymaniu
czystości i porządku w gminach art. 12b obniżający o połowę wysokość kar, jakie będą nakładane m.in. na gminę z
tytułu nieosiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania odpadów komunalnych do ponownego użycia i recyklingu za
rok 2024 i 2025. Poniżej treść tego przepisu.
1. Kary pieniężne, o których mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 i 2, art. 9y ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 9z ust. 2a pkt 1 i 2, oblicza się
za 2024 r. i 2025 r. jako połowę iloczynu jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych)
odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia
27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej
do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub
ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania.
2. Kary pieniężne, o których mowa w art. 9x ust. 2 pkt 3, art. 9y ust. 2 pkt 3 oraz art. 9z ust. 2a pkt 3, oblicza się za 2025
r. jako połowę iloczynu jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów
komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia
2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i masy składowanych odpadów komunalnych przekraczającej poziom
składowania wyrażonej w Mg.
Uprawnienie gminy do zapewnienia sobie możliwości oddziaływania na sposób gospodarowania odpadami
komunalnymi przez podmiot, któremu udzielono zamówienia publicznego na odbiór i zagospodarowanie odpadów
komunalnych, nie powinno być utożsamiane z możliwością przenoszenia na wykonawcę całkowitej odpowiedzialności
za realizację obowiązków publicznoprawnych przynależnych gminie. To bowiem Zamawiający jako gmina ma
odpowiednie instrumenty, którymi może oddziaływać na zachowania mieszkańców w zakresie selektywnej zbiórki
odpadów. Takich narzędzi nie posiada natomiast wykonawca. W praktyce zachowania mieszkańców w zakresie
spełniania obowiązku selektywnej zbiórki odpadów w istotny sposób odbiegają od zachowań pożądanych, jednak bez
działań podejmowanych przez Zamawiającego, nie jest możliwa zmiana zachowań mieszkańców.
Poprzez próbę obciążenia wykonawcy karami umownymi za nieosiągnięcie przez wykonawcę poziomów recyklingu,
Zamawiający zmierza do przerzucenia obowiązku realizacji zadań własnych gminy w całości na podmiot trzeci, który,
w oczywisty sposób nie dysponuje odpowiednimi instrumentami celem wykonania tych zadań, przerzucenia całości
ryzyka finansowego związanego z brakiem osiągnięcia poziomów recyklingu przez gminy na taki podmiot trzeci (tak
bowiem należy traktować możliwość domagania się kary umownej), a w konsekwencji do pozbycia się przez gminy
zarówno części zadań własnych, jak też uwolnienia się od sankcji administracyjnych w tym zakresie. W ocenie
Odwołującego, są to założenia i cele w oczywisty sposób sprzeczne z prawem, gdyż prowadzą do całkowitej utraty
przez gminę zainteresowania podejmowaniem przez ograny gminy działań w zakresie osiągania wymaganych
poziomów recyklingu, m.in. działań edukacyjnych, działań propagujących należytą segregację, działań organizacyjnych
i przede wszystkim działań sankcyjnych względem mieszkańców nierealizujących obowiązku selektywnej zbiórki
odpadów, skoro i tak pełną realizację celów miałby zapewnić wykonawca realizujący usługę na rzecz gminy, a ponadto
zmierzają do uniknięcia motywujących skutków sankcji administracyjnych wobec Gminy Wrocław. W konsekwencji zaś
takie postanowienia umowne należy uznać za nieważne. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego
nieważna jest bowiem dokonana z naruszeniem zakazu wynikającego z norm prawa publicznego czynność prawna
kształtująca stosunki cywilnoprawne (art. 58 § 1 i 3 k.c.) (tak wyroki Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2002 r.,
sygn. akt V CKN 1445/00, i z dnia 23 lutego 2017 r., sygn. akt V CSK 361/16).
Należy podkreślić, że sądy administracyjne stoją na stanowisku, iż w zakresie zadań własnych gmina nie może
zaniechać wykonywania swoich obowiązków ani przerzucać ich wykonywania na inne podmioty, gdyż tak czyniąc,
faktycznie przestaje wykonywać swoje ustawowe obowiązki, co w świetle prawa oznacza, że organy gminy działają
niezgodnie z prawem (tak np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. akt II OSK
1048/06; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 1372/05; wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 888/15).Ponadto w
orzecznictwie przyjmuje się, że „umowa cywilnoprawna nie może modyfikować praw i obowiązków publicznoprawnych”
(np. wyrok NSA z 16 maja 2012 roku, sygn. akt II FSK 2086/10), co w szczególności obejmuje niedopuszczalność
kontraktowej modyfikacji zasad ponoszenia odpowiedzialności publicznoprawnej, np. w postaci kary pieniężnej (np.
wyrok WSA w Warszawie z 13 maja 2010 roku, sygn. akt VI SA/Wa 279/10).
Wykonawca nie może odpowiadać w stopniu przewidzianym przez Zamawiającego za brak osiągniętych poziomów
recyklingu, ponieważ ich osiągnięcie zależy od wielu czynników, które w większości przypadków są całkowicie
niezależne od wykonawcy.
Dokonując opisu przedmiotu zamówienia Zamawiający pominął szereg okoliczności mających wpływ na osiąganie
poziomów recyklingu.
Przede wszystkim pominięto, że wykonawca nie ma żadnego wpływu ani na ilość, ani na rodzaj i jakość wytworzonych
na terenie Sektora odpadów komunalnych, które zobligowany jest odebrać i zagospodarować, realizując przedmiot
zamówienia. Innymi słowy, wykonawca nie ma wpływu na to, jaki strumień odpadów zostanie mu przekazany do
odbioru i zagospodarowania w toku realizacji przedmiotowej umowy. Wykonawca nie dysponuje także żadnymi
instrumentami, które pozwalałyby oddziaływać na sposób gospodarowania odpadami komunalnymi nieobjętymi
zamówieniem, w szczególności odpady, które trafią do systemu kaucyjnego. Zachowania w tym zakresie z uwagi na
wzór określony przez Zamawiającego w SW U w bezpośredni sposób mogą wpływać na wysokość kary umownej, którą
będzie musiał zapłacić wykonawca.
Im większa ilość wytworzonych odpadów komunalnych, tym trudniej będzie osiągnąć wymagane poziomy recyklingu,
jako że nie każdy rodzaj odpadów, nawet jeżeli są to odpady selektywnie gromadzone, podlega recyklingowi. Wiele
przedmiotów i substancji, które stają się odpadami komunalnymi, w ogóle nie może zostać poddane recyklingowi ze
względu na ograniczenia fizykochemiczne, zanieczyszczenia i wtrącenia, brak dostępnych technologii przetwarzania
lub całkowitą ekonomiczną nieopłacalność prowadzenia działalności w zakresie recyklingu. Zgodnie z § 7 ust. 1
rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów
przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w masie odpadów poddanych recyklingowi
uwzględnia się masę odpadów, które utraciły status odpadów, pod warunkiem że zostały przetworzone na produkty,
materiały lub substancje, które nie są odpadami, używane do celów pierwotnych lub innych celów.
Okolicznością notoryjną jest niedobór instalacji zajmujących się recyklingiem w Polsce. Pomimo tego, że gospodarka
obiegu zamkniętego jest jednym z najważniejszych elementów polityki UE, to w ostatnich latach mieliśmy do czynienia
z likwidacją wielu zakładów recyklingu, w tym także upadłości szeregu przedsiębiorców zajmujących się recyklingiem
(zob. m.in. .
Nie obserwuje się zmian krajowego prawa w zakresie wdrożenia rozszerzonej odpowiedzialności producenta,
wymagań dotyczących ekoprojektowania, wspierania inwestycji w zakresie recyklingu. Działalność w zakresie
recyklingu staje się ekonomicznie nieopłacalna. Około 30% przedsiębiorców zajmujących się recyklingiem zakończyła
swoją działalność w ostatnich latach z uwagi na brak rentowności. Jest to trend obecny nie tylko na rynku polskim, ale
także na innych rynkach europejskich. Polski rząd, pomimo apelów i próśb firm z różnych sektorów gospodarki, nie
wspiera przedsiębiorców zajmujących się recyklingiem. Nie podejmuje też wystarczających działań w celu
dostosowania polskiego prawa do standardów unijnych. Z uwagi na ograniczoną liczbę instalacji zajmujących się
recyklingiem odpadów w Polsce i dużą dostępność surowców na rynku, to recyklerzy dyktują warunki przyjęcia
odpadów, narzucając wysokie standardy, jakim muszą odpowiadać odpady, czy wręcz odmawiając przyjęcia odpadów
surowcowych wysortowanych ze strumienia zmieszanych odpadów komunalnych w instalacjach komunalnych.
Wpływ na możliwość osiągnięcia poziomów recyklingu ma przede wszystkim jakość selektywnej zbiórki odpadów „u
źródła”. Tymczasem wykonawca nie ma żadnego wpływu na to, jaki strumień odpadów zostanie mu przekazany do
odbioru i zagospodarowania ani na rzetelność segregacji odpadów przez mieszkańców. Nawet następcze
wysortowanie w instalacji odpadów surowcowych ze strumienia odpadów zmieszanych nie oznacza możliwości
poddania ich recyklingowi, jest to możliwe w odniesieniu do zaledwie marginalnej ilości odpadów, które nie uległy
zanieczyszczeniom. Odebranie papieru czy tworzyw sztucznych razem z odpadami zmieszanymi uniemożliwia
poddanie ich recyklingowi z uwagi na zanieczyszczenia znajdujące się w odpadach zmieszanych takie jak materia
organiczna, tłuszcze, popiół i inne zabrudzenia. Co więcej, przepisy nie dopuszczają uznania za poddane recyklingowi
bioodpadów pochodzących ze strumienia odpadów zmieszanych. Bioodpady stanowiące odpady komunalne poddane
obróbce tlenowej lub beztlenowej zalicza się do odpadów poddanych recyklingowi, jeżeli zostały zebrane w sposób
selektywny (zob. § 6 ust. 4 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu
obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych). Problematyczna jest
także frakcja tworzyw sztucznych.
Nie wszystkie procesy przetwarzania czy odzysku odpadów stanowią recykling. Zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia
Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do
ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych masę odpadów komunalnych poddanych recyklingowi oblicza się
jako masę odpadów, które po przejściu wszystkich niezbędnych czynności sprawdzania, sortowania i innych czynności
wstępnych mających na celu usunięcie materiałów i substancji, które nie są przedmiotem dalszego powtórnego
przetwarzania, są wprowadzane do procesu recyklingu, w którego wyniku te odpady są powtórnie przetwarzane na
produkty, materiały lub substancje, które nie są odpadami. Oznacza to, że masę odpadów komunalnych poddanych
recyklingowi oblicza się po wyjściu odpadu z instalacji dedykowanej do przygotowania odpadów do recyklingu. W masie
tej nie są uwzględniane wszelkie zanieczyszczenia i wtrącenia, które zostaną odrzucone w procesach
poprzedzających przekazanie odpadu do recyklingu. Masa odpadów komunalnych poddanych recyklingowi zmniejsza
się o ilość zanieczyszczeń odrzuconych w instalacji podczas procesów przetwarzania, a także o tzw. ubytki
procesowe, które ze względu na wymagania jakościowe i technologiczne stosowane przez recyklerów nie mogą zostać
przetworzone. Ponadto, w masie odpadów komunalnych poddanych recyklingowi nie uwzględnia się odpadów, które
utraciły status odpadów, i zostały użyte jako paliwa lub inne środki wytwarzania energii, termicznie przekształcone,
użyte do wypełniania wyrobisk lub składowane.
Podkreślenia wymaga, że to Zamawiający jako gmina ma instrumenty, którymi może oddziaływać na zachowania
mieszkańców w zakresie selektywnej zbiórki odpadów, którymi nie dysponuje wykonawca. Chodzi tu o edukację
społeczeństwa, stosowanie zachęt ekonomicznych, a także sankcjonowanie nieprawidłowości w realizacji obowiązku
selektywnego gromadzenia odpadów. Takich narzędzi nie posiada natomiast wykonawca. Jego rola co najwyżej
ogranicza się do notyfikowania o stwierdzonych nieprawidłowościach i działalności edukacyjnej, która w zakresie
przewidzianym przez Zamawiającego w ramach przedmiotu zamówienia zaspokaja jedynie ułamek potrzeb. Co
szczególnie istotne to Zamawiający jako gmina tworzy system gospodarki odpadami – zob. art. 6c ust. 1 u.c.p.g. –
uchwalając szereg aktów normatywnych w tym zakresie, z regulaminem utrzymania czystości i porządku w gminie na
czele, prowadzi działalność kontrolną zarówno w stosunku do mieszkańców, jak i właścicieli nieruchomości
niezamieszkałych.
Pewnym paradoksem jest, że obowiązki nałożone na wykonawcę na podstawie przepisów u.c.p.g. ograniczają
możliwość osiągnięcia poziomów odzysku i recyklingu. Zgodnie z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. w przypadku niedopełnienia
przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający
odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta,
burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Tymczasem problem z niewłaściwą realizacją
obowiązku selektywnej zbiórki polega przede wszystkim na tym, że odpady surowcowe trafiają do pojemników na
odpady zmieszane, podczas gdy powinny trafiać do pojemników na frakcje selektywnie gromadzone. Mechanizm
odwrotny, który nakładałby obowiązek należytego posegregowania odpadów zmieszanych przez właściciela
nieruchomości, pozwoliłby zwiększyć szanse na uzyskanie wymaganych poziomów.
Zgodnie z rozdziałem III pkt 4 ppkt 3 SW U obowiązkiem wykonawcy jest kontrolowanie zawartości pojemników i worków
do zbiórki odpadów komunalnych co do zgodności zbieranych w nich odpadów komunalnych względem zapisów
Regulaminu. Natomiast w myśl kolejnego postanowienia SW U „w przypadku stwierdzenia przez Wykonawcę, że
właściciel nieruchomości nie dopełnił obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, zgodnie z
Regulaminem, Wykonawca ma obowiązek:
1)niezwłocznie sporządzić notatkę w systemie monitorowania pojazdów i identyfikacji pojemników (zgodnie z
Rozdziałem XIII), zgodnie z załącznikiem nr 16 – Wzory notatek umieszczanych w systemie monitorowania
pojazdów i identyfikacji pojemników, z zastrzeżeniem, że na fotografiach dołączanych do notatki ma być widoczna
naklejka (przyklejona na pojemnik), o której mowa w lit. b), zawartość pojemnika od wewnątrz i zdjęcie pojemnika na
zewnątrz, miejsce gromadzenia odpadów wraz ze wszystkimi pojemnikami oraz oraz widoczna na zdjęciu data,
godzina i geolokalizacja (długość i szerokość geograficzna),
2)oznakować pojemnik, w którym stwierdzono niedopełnienie obowiązku wskazanego w ppkt 4), poprzez umieszczenie
(przyklejenie) w widocznym miejscu na pojemniku naklejki wielokrotnego użytku zgodnej z projektem określonym w
załączniku nr 5 – Wzór naklejki i powiadomienia informujących o niewypełnieniu obowiązku selektywnej zbiórki
informującej o zaistniałej nieprawidłowości z zastrzeżeniem, że w przypadku nieruchomości jednorodzinnych i
niezamieszkałych, Wykonawca zobowiązany jest także do dostarczenia powiadomienia (sporządzonego zgodnie
ze wzorem określonym w załączniku nr 5) bezpośrednio do skrzynek pocztowych znajdujących się na terenie
nieruchomości, a w przypadku ich braku, Wykonawca obowiązany jest pozostawić powiadomienie w innym miejscu
umożliwiającym jego odbiór,
3)odebrać przedmiotowe odpady jako zmieszane (niesegregowane) odpady komunalne oraz postępować z nimi
zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa,
4)usunąć naklejkę, o której mowa w lit. b) podczas odbioru odpadów jako zmieszane (niesegregowane) odpady
komunalne,
5)sporządzić protokół zgodnie ze wzorem określonym w załączniku nr 6 - Wzór protokołu stwierdzającego, że
właściciel nieruchomości nie dopełnił obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych (…).”
Wskazać należy, że w zabudowie wielolokalowej z uwagi na częstotliwość odbioru odpadów zmieszanych oraz fakt, że
naklejkę usuwa się po opróżnieniu pojemnika z odpadami zmieszanymi, wielu mieszkańców może nawet nie mieć
świadomości nienależytej realizacji obowiązku selektywnej zbiórki, gdyż może nie zauważyć nalepki informującej o
nieprawidłowej segregacji. Ponadto, powyższe obowiązki powodują zwiększenie udziału odpadów zmieszanych w
całym strumieniu zebranych odpadów, co znacząco utrudnia osiągnięcie poziomów recyklingu, np. odebranie papieru
czy tworzyw sztucznych razem z odpadami zmieszanymi uniemożliwia poddanie ich recyklingowi z uwagi na
zanieczyszczenia.
To Zamawiający sprawuje kontrolę nad realizacją obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny,
egzekwując ten obowiązek poprzez nakładanie opłaty podwyższonej w przypadku stwierdzenia naruszenia zasad
selektywnej zbiórki odpadów. Skoro to Zamawiający posiada instrumenty pozwalające zdyscyplinować mieszkańców,
niezrozumiałym i nieadekwatnym, nieproporcjonalnym do przedmiotu zamówienia jest obarczanie pełną
odpowiedzialnością za nieosiągnięcie poziomów recyklingu wykonawcy. Wedle wiedzy Odwołującego Zamawiający
wszczyna postępowania o nałożenie opłaty podwyższonej w stosunku do niewielkiej ilości nieruchomości (rzędu 100),
pomimo kierowanych do niego zgłoszeń wykonawcy co do nienależytej realizacji obowiązku selektywnej zbiórki przez
mieszkańców (rzędu kilku tysięcy). Wobec braku odpowiedniego „dyscyplinowania” mieszkańców nie będzie możliwe
uzyskanie wymaganych prawem poziomów recyklingu.
Jeszcze raz podkreślenia wymaga, że wykonawca nie może realnie wpłynąć na poprawę selektywnej zbiórki odpadów
„u źródła”, co ma decydujący wpływ na poziomy recyklingu, a wszystkie instrumenty i kompetencje – takie jak działania
prawodawcze, nakładanie sankcji za nieprawidłowości w zakresie postępowania z odpadami przez mieszkańców,
zachęty ekonomiczne – pozostają w gestii Zamawiającego.
Możliwość nałożenia na wykonawcę kary umownej z tytułu nieosiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu obciąża
wykonawcę pomimo prawidłowej realizacji pozostałych obowiązków wynikających z umowy. Tymczasem
odpowiedzialność wykonawcy powinna kształtować się stosownie do działań wykonawcy, za które można przypisać
mu winę. Jeżeli niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które wykonawca
odpowiedzialności nie ponosi, to nie jest zobligowany do naprawienia powstałej szkody. Instytucja kary umownej oparta
jest na ogólnych zasadach odpowiedzialności odszkodowawczej. Kara umowna przewidziana w § 15 ust. 2 pkt 14 lit. o)
projektu umowy całkowicie abstrahuje od odpowiedzialności, jaka może być wykonawcy przypisana, a tym samym
została określona w sposób nieadekwatny, z naruszeniem zasady proporcjonalności oraz zasad współżycia
społecznego i uczciwości kupieckiej. Powinność zamawiających do należytego zabezpieczenia interesu publicznego
nie może prowadzić do przerzucenia na wykonawców odpowiedzialności za zdarzenia, które pozostają poza ich
kontrolą (takich, na których powstanie nie mają oni wpływu). Zgodnie z przepisami p.z.p. kara umowna winna być
nałożona wyłącznie za zawinione działania i zaniechania, co nie wynika z obecnego brzmienia postanowień umownych.
Zamawiający wprawdzie uwzględnił we wzorze określającym sposób obliczenia kary, że od 1 października 2025 r.
funkcjonować będzie system kaucyjny, ale jest to działanie niewystarczające, aby uznać, że ryzyka nieosiągnięcia
wymaganych poziomów recyklingu zostały w niniejszym postępowaniu właściwie rozłożone pomiędzy Zamawiającego
i wykonawcę. Mianowicie Zamawiający przewidział doliczenie masy odpadów opakowaniowych przygotowanych do
ponownego użycia i do recyklingu, powstałych z zebranych odpadów opakowaniowych ustalonej w oparciu o
sprawozdania składane Prezydentowi Wrocławia na podstawie art. 40p ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r.
o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz masy odpadów przygotowanych do ponownego użycia i
recyklingu, powstałych z zebranych odpadów komunalnych, ustalonej w oparciu o roczne sprawozdania składane
Prezydentowi Wrocławia na podstawie art. 9nb u.c.p.g. Wskazać należy, że eksperci szacują, że wprowadzenie
systemu kaucyjnego jedynie w niewielkim stopniu przełoży się na osiąganie poziomów recyklingu. Jak wynika z raportu
Deloitte dopiero od 2028 roku masa odpadów opakowaniowych zebranych w systemie kaucyjnym spowoduje wzrost
poziomów recyklingu, jednak jedynie o około 0,2-0,4% w stosunku do obecnie odzyskiwanego w ramach zbiórki
komunalnej strumienia tej frakcji.
Na tę chwilę nie są określone metody weryfikacji ani kontroli prawidłowości zagospodarowania odpadów odebranych w
ramach systemu kaucyjnego. Wykonawca nie posiada żadnych narzędzi oddziaływania na podmioty odpowiedziane za
gospodarowanie odpadami w ramach systemu kaucyjnego. Istnieje również duże prawdopodobieństwo, że część
odpadów odpłynie do gmin ościennych, w których mieszkańcy robią zakupy (Długołęka, Kobierzyce), by tam przekazać
je za kaucją uprawnionym podmiotom. Na chwilę obecną brak jest regulacji normatywnej, która określałaby, na jakich
zasadach ustalane będzie pochodzenie z terenu danej gminy odpadów przekazywanych do systemu kaucyjnego.
Podkreślić należy również, iż Zamawiający może poprzez działania prawodawcze, tj. zapisy w regulaminie utrzymania
czystości i porządku w gminie, wywierać wpływ na kształtowanie się strumienia odpadów. Już teraz zapisy regulaminu
utrzymania czystości i porządku na terenie Wrocławia określają warunki uznania, że odpady zbierane są w sposób
selektywny. Zapisy § 5 Regulaminu stanowią, że dla uznania zbiorki odpadów za selektywną, udział odpadów
zmieszanych w łącznej objętości wszystkich odpadów odebranych z nieruchomości musi wynosić poniżej 45%.
Pomimo wprowadzenia takiego zapisu już w 2020 roku Zamawiający nadal przyjmuje od właścicieli nieruchomości
deklaracje niespełniające warunku selektywnej zbiórki, gdzie udział odpadów zmieszanych pojemnościowo przekracza
45% i wymaga realizacji takich zleceń do wykonawców. Zamawiający posiada więc narzędzie, z którego nie korzysta,
natomiast całą odpowiedzialność za negatywne konsekwencje braku selektywnej zbiórki zamierza przerzucić na
wykonawców.
Uwzględniając powyższe okoliczności, stwierdzić należy, że określenie spoczywającego na wykonawcy obowiązku
osiągnięcia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych i związanej z jego
nieosiągnięciem kary umownej nastąpiło w sposób nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia, nieuwzględniający
szeregu okoliczności związanych z systemem gospodarki odpadami w gminie i realiami wykonywania umowy o
zamówienie publiczne. Postanowienia umowne przenoszące na wykonawcę odpowiedzialność kontraktową za nie jego
czyny, stanowią klauzule abuzywne. Stosownie do art. 471 k.c. dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej
z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest
następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Obowiązkiem Zamawiającego jest dokonanie
opisu przedmiotu zamówienia w taki sposób, aby wykonanie świadczenia umownego było możliwe, a skutki jego
niewykonania nie były niewspółmiernie dotkliwe dla Wykonawcy. Zamawiający nie może wykorzystywać swojej pozycji
dominującej i narzucać takich warunków umowy, które sprzeciwiają się zarówno naturze stosunku zobowiązaniowego,
jak i zasadom współżycia społecznego, w tym zasadom uczciwości obrotu oraz lojalności i zaufania względem
kontrahenta.
W ocenie Odwołującego obciążenie jednej strony umowy obowiązkiem i karą umowną za nieosiągnięcie poziomu
przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych stanowi naruszenie przepisów ustawy.
Zgodnie z uzasadnieniem do wprowadzenia regulacji dot. art. 433 ustawy p.z.p.
Ustawodawca podał: „Skutkiem tego przepisu jest jasna dyrektywa dla zamawiających, aby postanowień umownych nie
kształtować w sposób rażąco nieproporcjonalny, a co za tym idzie nie przerzucać wszystkich ryzyk realizacji
zamówienia na wykonawcę. Wprowadzenie tej zasady nie ma na celu uniemożliwienia zamawiającym takiego
ukształtowania treści umowy, który jest uzasadniony specyfiką, rodzajem, wartością, sprawną realizacją zamówienia,
a jedynie eliminacje postanowień umowy rażąco naruszających interesy wykonawców. Wykonawcy mający
zastrzeżenia do zaproponowanych postanowień umownych będą mogli je zweryfikować przez skorzystanie z
odwołania w tym zakresie”. Zamawiający przerzucił na wykonawcę w całości ryzyko wystąpienia jakichkolwiek
okoliczności, które mogą wpłynąć na nieosiągnięcie wskazanych poziomów. Takie działanie Zamawiającego jest
niezgodne z art. 433 pkt 2) p.z.p., zgodnie z którym przepisy Umowy nie mogą przewidywać naliczania kar umownych
za zachowanie wykonawcy niezwiązane bezpośrednio lub pośrednio z przedmiotem umowy lub jej prawidłowym
wykonaniem.
Działania Zamawiającego są sprzeczne nie tylko ze wskazanymi powyżej przepisami p.z.p. oraz u.c.p.g., ale także z
właściwością (naturą) stosunku zobowiązaniowego, przez to wykraczają poza zasadę swobody umów określoną w
Kodeksie cywilnym. Podkreślenia wymaga, że umowa o świadczenie usług jest umową starannego działania a nie
umową rezultatu. Jeżeli jednak przyjąć, że po stronie wykonawcy istnieje obowiązek osiągnięcia określonego rezultatu,
to wówczas należałoby dokonać analogii do umowy o dzieło i przyjąć, że to Zamawiający dostarcza materiału do
wykonania dzieła. Oznaczałoby to, że Zamawiający jest odpowiedzialny za odpady przekazywane wykonawcy do
odbioru i zagospodarowania, jak i za to, by materiał ten nadawał się do wykonania dzieła w sposób oczekiwany, czyli by
były to opady zapewaniające możliwość osiągnięcia poziomów recyklingu.
Wykonawca nie może być karany za brak osiągnięcia poziomów recyklingu. Wina jest obligatoryjną przesłanką
naliczenia kary umownej. Jeżeli wykonawca nie ponosi winy, to nie może być mowy o karze umownej.
Konieczność równomiernego rozłożenia ryzyk kontraktowych przy udzielaniu zamówień publicznych potwierdza także
dotychczasowe orzecznictwo Izby.
Podkreślenia wymaga, że gmina może ubiegać się o zawieszenie nałożonej na nią kary administracyjnej, o czym
stanowi wprost przepis art. 9ze ust. 1 u.c.p.g: „Wójt, burmistrz lub prezydent miasta może złożyć wniosek do
wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zawieszenie zapłaty kary pieniężnej, o której mowa w art. 9z ust. 2 i
2a, przed upływem terminu, w którym ma być ona uiszczona.”
Wskazać należy, że w wyroku z dnia 29 października 2024 r., sygn. akt KIO 3638/24, dotyczącym postępowania o
udzielenie zamówienia publicznego pod nazwą: „Odbieranie i zagospodarowanie odpadów komunalnych z
nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, położonych na terenie Miasta Otwocka”, numer referencyjny:
W ZP.271.38.2024 – a zatem postępowania obejmującego analogiczną usługę jak ta objęta przedmiotem niniejszego
postępowania – Krajowa Izba Odwoławcza nakazała Zamawiającemu usunięcie § 11 ust. 1-3 i §14 ust. 1
projektowanych postanowień umownych. W §11 Wzoru umowy Zamawiający określił obowiązki wykonawcy związane z
osiąganiem poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych: „1. Wykonawca
zobowiązany jest do osiągnięcia poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych
wyliczanych zgodnie z Ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. 2024 r. poz. 399 ze zm.). 2.
Wymagane poziomy recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów, wynoszą w roku 2024 - co najmniej
45% wagi zebranych odpadów, w roku 2025 – co najmniej 55%. 3. Ustalenie, czy Wykonawca osiągnął wymagane
poziomy recyklingu i przygotowania do ponownego użycia nastąpi na podstawie sprawozdania.” W §14 ust. 1
Zamawiający zastrzegł kary umowne z tego tytułu: „Wykonawca zobowiązany jest do zapłaty na rzecz Zamawiającego
kary umownej w przypadku nieosiągnięcia wymaganych zgodnie z § 11 umowy poziomów recyklingu i przygotowania
do ponownego użycia odpadów (papier, szkło, tworzywa sztuczne, metale) i/lub nieuzyskania odpowiedniego poziomu
ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania – w wysokości
obliczonej zgodnie z art. 9 Ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2024 r. poz. 399 ze zm.).”
Mając na względzie, że ustawodawca obniżył o połowę wysokość kar, jakie będą nakładane m.in. na gminę z tytułu
nieosiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania odpadów komunalnych do ponownego użycia i recyklingu za rok
2024 i 2025, zamiar obciążenia wykonawcy karą umowną w wysokości określonej we wzorze umowy pozostaje
nieproporcjonalny i nadmiarowy w stosunku do odpowiedzialności gminy za osiąganie poziomów recyklingu i jako taki
nie powinien się ostać.
Mając na względzie powyższe w ocenie Odwołującego obowiązek spoczywający na wykonawcy powinien zostać
zastąpiony obowiązkiem dążenia do uzyskania jak najlepszych efektów zagospodarowania odpadów komunalnych w
celu zapewnienia jak najwyższych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, a
kara umowna, o której mowa w § 15 ust. 2 pkt 14 lit. o) Projektu Umowy powinna zostać wykreślona.
ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia zarzutu nr 1,
należy uznać, że kara umowna określona § 15 ust. 2 pkt 14 lit. o) Projektu Umowy określona została w wysokości rażąco
wygórowanej, co skutkować powinno dokonaniem modyfikacji postanowień umowy § 15 ust. 2 pkt 14 lit. o) Projektu
Umowy w ten sposób, aby wykonawca, który nie osiągnie poziomów recyklingu, podlegał karze umownej w wysokości
maksymalnie 50% wysokości kary, której podlegałby Zamawiający zgodnie z przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i
porządku w gminach, z uwzględnieniem innych przepisów regulujących wysokość tej kary, w tym przepisów ustawy o
zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych
ustaw.
Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu dokonania modyfikacji dokumentów zamówienia poprzez:
− wykreślenie zapisów zobowiązujących wykonawcę do osiągnięcia poziomów recyklingu oraz kar umownych za
nieosiągnięcie tych poziomów i zastąpienie ich obowiązkiem dążenia do uzyskania jak najlepszych efektów
zagospodarowania odpadów komunalnych w celu zapewnienia Gminie osiągnięcia jak najwyższych poziomów
przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych określonych w art. 3b ust. 1 ustawy o
utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
względnie
o nakazanie dokonania modyfikacji dokumentów zamówienia odnoszących się do kary umownej przewidzianej w § 15
ust. 2 pkt 14 lit. o) projektu umowy poprzez równomierne rozłożenie ryzyka związane z nieosiągnięciem poziomów
recyklingu pomiędzy Zamawiającego a wykonawcę poprzez wprowadzenie zapisu w § 15 ust. 2 pkt 14 lit. o) "za
nieosiągnięcie przez Wykonawcę poziomu, o którym mowa w SWU, rozdział XVIII, pkt 1, ppkt 2, w wysokości obliczonej
jako iloczyn stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku,
określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
(Dz. U. z 2022 r. poz. 2556 ze zm.) i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do
osiągnięcia poziomu, o którym mowa w SW U rozdział XVIII pkt 1 ppkt 2) (obliczonej zgodnie z SW U, rozdział XVIII pkt 7,
ppkt 2) wykonawca, w wysokości maksymalnie 50% wysokości kary, której podlega zamawiający zgodnie z przepisami
ustawy o utrzymaniu czystości I porządku w gminach, z uwzględnieniem innych przepisów regulujących wysokość tej
kary, w tym przepisów ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków
powodzi oraz niektórych innych ustaw.
Zarzut nr 3
Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 5 u.c.p.g. obowiązkiem gminy jest zapewnienie czystości i porządku na swoim terenie i
tworzenie warunków niezbędnych do ich utrzymania, a w szczególności zapewnienie selektywnego zbierania odpadów
komunalnych obejmującego co najmniej: papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, odpady opakowaniowe
wielomateriałowe oraz bioodpady.
Obowiązkiem wykonawcy w ramach realizacji przedmiotu zamówienia jest m.in. odbiór odpadów z terenu wskazanych
w OPZ nieruchomości niezamieszkałych zgodnie z częstotliwością określoną w załączniku nr 21 do SW U - W YKAZ
MGO I POJEMNIKÓW. Wskazane przez Zamawiającego w tym wykazie dane dotyczące pojemności pojemników
przeznaczonych dla poszczególnych frakcji odpadów z uwzględnieniem informacji o częstotliwości ich odbioru
pokazują, że dla szeregu nieruchomości niezamieszkałych nie jest zachowany warunek stanowiący o selektywnym
zbieraniu odpadów przez właścicieli tych nieruchomości. Odwołujący ustalił w oparciu o treść załącznika nr 21 do
SW Z, że szereg nieruchomości prowadzi zbiórkę odpadów w sposób nieselektywny, tj. że udział odpadów
zmieszanych przekracza dopuszczalny poziom 45 % w ogólnym strumieniu wszystkich odbieranych z nieruchomości
odpadów komunalnych.
Wskazać należy, że zgodnie z § 5 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Wrocławia uznaje się, że
odpady komunalne, o których mowa w § 2, nie są zbierane selektywnie, jeżeli:
1)są zbierane z naruszeniem § 3 lub § 4 pkt 2, 3 i 4, lub
2)w pojemnikach lub workach przeznaczonych do selektywnego zbierania odpadów komunalnych, na
jakie przeznaczony jest pojemnik lub worek, znajduje się więcej niż 30% zanieczyszczeń, lub
3)obliczony przy uwzględnieniu pojemności worków i pojemników z odbieranymi odpadami
komunalnymi udział niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych odebranych z
nieruchomości w łącznej objętości wszystkich odpadów odebranych z nieruchomości przekracza
45%.
Obowiązkiem Zamawiającego jest takie dokonanie opisu przedmiotu zamówienia, który będzie uwzględniał wszystkie
okoliczności istotne dla sporządzenia oferty. Skoro Zamawiający oczekuje od wykonawcy realizacji zamówienia
zgodnie z przepisami powszechnie obowiązującego prawa, w tym aktów prawa miejscowego, sam powinien
doprowadzić do sytuacji, w której opis przedmiotu zamówienia będzie odpowiadał wymaganiom ustawy.
Skoro na podstawie dokumentów zamówienia można ustalić, że dla nieruchomości niezamieszkałych na terenie gminy
nie jest realizowany obowiązek selektywnego zbierania odpadów, to obowiązkiem Zamawiającego jest dostosowanie
OPZ i stanu rzeczywistego do stanu zgodnego z prawem. Wskazać należy, że właściciele nieruchomości
niezamieszkałych objętych gminnym systemem odbioru odpadów na podstawie art. 6m ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. składają
deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi do prezydenta miasta. W deklaracji
właściciel nieruchomości określa wielkość i ilość pojemników na poszczególne frakcje odpadów oraz częstotliwość
odbioru odpadów, co stanowi podstawę do wyliczenia należnej opłaty.
Jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny gmina
powinna naliczyć takiemu właścicielowi nieruchomości opłatę podwyższoną za gospodarowanie odpadami
komunalnymi. Zgodnie z art. 6o ust.1 u.c.p.g. w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie
odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub
prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod
uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione
szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów
komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.
Jeżeli deklaracje nie spełniają wymogu związanego z uznaniem, że na terenie danej nieruchomości prowadzona jest
selektywna zbiórka odpadów, powinna mieć miejsce korekta deklaracji. Przepis art. 6o ust. 1a u.c.p.g. stanowi, że wójt,
burmistrz lub prezydent miasta w celu weryfikacji złożonych deklaracji może wykorzystać informacje i dane znajdujące
się w jego posiadaniu oraz posiadaniu gminnych jednostek organizacyjnych, w tym przedsiębiorstw wodociągowokanalizacyjnych. Zamawiający ma więc narzędzia niezbędne do tego, by doprowadzić do korekty złożonych deklaracji o
wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami przez właścicieli nieruchomości, na których powstają odpady
komunalne a nie zamieszkują mieszkańcy, która doprowadzi do zgodności deklaracji z Regulaminem utrzymania
czystości i porządku we Wrocławiu.
Takie ukształtowanie opisu przedmiotu zamówienia, w którym mamy do czynienia z sytuacją, w której dla wielu
(powyżej 20%) nieruchomości niezamieszkałych nie jest zapewniona selektywna zbiorka odpadów, stanowi o
naruszeniu obowiązku Zamawiającego, o którym mowa w art. 99 ust. 1 p.z.p. Brak należytego określenia danych
dotyczących odbioru odpadów nieruchomości niezamieszkałych skutkuje brakiem możliwości właściwej kalkulacji
oferty, gdyż udostępnione w OPZ dane, stanowiące podstawę obliczenia ceny, są nieprecyzyjne. Ponadto, zauważyć
należy, że sytuacja taka prowadzi do nadmiernego obciążenia wykonawców ryzykiem kontraktowym związanym z
nieosiągnięciem poziomów recyklingu przez tolerowanie przez Zmawiającego sytuacji, w której odpady zmieszane
mają zbyt duży udział całym w strumieniu odpadów, a właściciele nieruchomości nie ponoszą opłat adekwatnych do
generowanych przez siebie odpadów.
Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu dokonania modyfikacji treści załącznika nr 21 do SW U poprzez
wskazanie danych o ilościach i pojemnościach pojemników w MGO, które będą pozwalały na uznanie, że zbiórka
odpadów na terenie nieruchomości niezamieszkałych jest prowadzona w sposób selektywny.
Zarzut nr 4 oraz zarzut nr 5
Zamawiający w rozdziale XV SW Z zawarł opis kryteriów, którymi będzie się kierował przy wyborze oferty, wraz z
podaniem wag tych kryteriów i sposobu oceny ofert. Jednym z kryteriów pozacenowych, wskazanym w ust. 1 pkt 2)
tegoż rozdziału, jest nieprzekraczanie poziomów składowania. Zamawiający wskazał, iż waga tego kryterium wynosi 15
%.
W rozdziale XV ust. 5 SW Z Zamawiający wskazał następujący sposób punktowania kryterium „nieprzekraczanie
poziomów składowania”:
Wyjaśnienia wymaga przede wszystkim to, dlaczego przyjęcie przez Zamawiającego pozacenowego kryterium oceny
ofert – „nieprzekraczanie poziomów składowania” stanowi naruszenie ustawy, które skutkować powinno
wyeliminowaniem tego kryterium z dokumentacji przetargowej.
Unia Europejska nakłada na państwa członkowskie obowiązek zmniejszenia poziomu składowania odpadów
komunalnych do nie więcej niż 10% całkowitej ilości (według masy) wytwarzanych odpadów komunalnych do roku 2035.
Polski ustawodawca przewidział okres przejściowy poprzez stopniowe ograniczanie poziomu składowania zmierzające
do realizacji obowiązku zgodnego z regulacjami unijnymi (docelowo 10 % poziomu składowania) i wprowadził przepisy
zakładające rozłożenie procesu „ograniczania poziomu składowania” w czasie. Podkreślić przy tym należy, że rok 2025
jest pierwszym, w którym obowiązuje obowiązek ograniczenia poziomu składowania.
Zgodnie z art. 3b ust. 2a i 2b u.c.p.g.
2a. Gminy są obowiązane nie przekraczać poziomu składowania w wysokości:
1)30% wagowo - za każdy rok w latach 2025-2029
2)20% wagowo - za każdy rok w latach 2030-2034;
3)10% wagowo - w 2035 r. i za każdy kolejny rok w latach następnych.
2b. Poziom składowania oblicza się jako stosunek masy odpadów komunalnych i odpadów pochodzących z
przetwarzania odpadów komunalnych przekazanych do składowania do masy wytworzonych odpadów komunalnych.
Dla potrzeb obliczania poziomu składowania do odpadów przekazanych do składowania zalicza się również odpady
poddane odzyskowi na składowisku odpadów.
Wskazać należy, że osiągnięcie niższych poziomów ograniczenia składowania odpadów niż oczekiwane na obecnym
etapie przygotowania krajowej infrastruktury oraz rozwiązań legislacyjnych nie jest możliwe. Istotną przeszkodę,
podobnie jak w przypadku obowiązku osiągnięcia poziomów recyklingu, stanowi jakość strumienia odpadów, słaba
segregacja odpadów „u źródła” oraz brak przyjętych w Polsce przepisów dotyczących rozszerzonej odpowiedzialności
producenta, ekomodulacji i ekoprojektowania, co powoduje, że strumień odpadów zmieszanych utrzymuje się na zbyt
wysokim poziomie. Istotnym problemem jest także brak wystarczającej liczby zakładów prowadzących odzysk i
recykling odpadów, co ma przełożenie na ilość odpadów trafiających na składowiska.
W aktualnym stanie prawnym oraz w realiach rynku gospodarowania odpadami, oczekiwania Zamawiającego, co do
zaoferowania przez wykonawców poziomów składowania na poziomie 20% jest całkowicie nieproporcjonalne i nie
uwzględnia tak aktualnego stanu prawnego, jak i stanu faktycznego.
Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o odpadach podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest
obowiązany przekazywać niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne do instalacji komunalnej zapewniającej
przetwarzanie, o którym mowa w art. 35 ust. 6 pkt 1, z zastrzeżeniem art. 158 ust. 4. Oznacza to, że odpady te należy
przekazać do instalacji komunalnej, czyli instalacji do przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów
komunalnych lub pozostałości z przetwarzania tych odpadów, określonej na liście, o której mowa w art. 38b ust. 1 pkt 1,
spełniającej wymagania najlepszej dostępnej techniki, o której mowa w art. 207 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, lub technologii, o której mowa w art. 143 tej ustawy, zapewniającej:
1)mechaniczno-biologiczne przetwarzanie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych i
wydzielanie z niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych frakcji nadających się w całości lub
w części do odzysku, lub
2)(uchylony)
3)składowanie odpadów powstających w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania niesegregowanych
(zmieszanych) odpadów komunalnych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne trafiają w pierwszej kolejności
do instalacji komunalnych do mechaniczno-biologicznego przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów
komunalnych. Z kolei wytwórca odpadów powstających w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania
niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych lub pozostałości z sortowania odpadów komunalnych,
przeznaczonych do składowania, jest obowiązany przekazywać te odpady do instalacji komunalnej zapewniającej
składowanie, o którym mowa w art. 35 ust. 6 pkt 3.
Przepis art. 158 ust. 4 ustawy o odpadach dopuszcza przekazywanie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów
komunalnych do termicznego przekształcania, jeżeli został spełniony warunek, o którym mowa w art. 9e ust. 1d ustawy
z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Jednakże, z uwagi na ograniczoną liczbę
spalarni odpadów komunalnych w Polsce, ich moce przerobowe są ograniczone.
Mechaniczno-biologiczne przetwarzanie zmieszanych odpadów komunalnych składa się z procesów mechanicznego i
biologicznego przetwarzania odpadów, połączonych w jeden, zintegrowany proces technologiczny przetwarzania
zmieszanych odpadów w celu przygotowania ich do odzysku, w tym recyklingu, odzysku energii, termicznego
przekształcania lub składowania. Szczegółowo problematykę tą reguluje rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z
dnia 28 grudnia 2022 r. w sprawie mechaniczno-biologicznego przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych)
odpadów komunalnych.
Co istotne brak jest rozporządzenia wykonawczego do przepisów nakładających obowiązek ograniczenia poziomu
składowania, co przy aktualnym brzmieniu przepisu art. 3b ust. 2b u.c.p.g., zgodnie z którym dla potrzeb obliczania
poziomu składowania do odpadów przekazanych do składowania zalicza się również odpady poddane odzyskowi na
składowisku odpadów, powoduje szereg wątpliwości po stronie wykonawców co do możliwości faktycznego
ograniczenia poziomów składowania do poziomów oczekiwanych przez Zamawiającego.
Istotnym problemem utrudniającym osiągnięcie poziomów składowania jest klasyfikowanie odpadów stosowanych w
procesach odzysku na składowiskach jako odpadów składowanych. Chodzi tu o kompost powstający po procesie
stabilizacji biologicznej frakcji biodegradowalnej niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych. Są to odpady
wykorzystywane powszechnie w procesach rekultywacji składowisk odpadów. Odzysk prowadzony jest w fazie
eksploatacji składowiska po wstrzymaniu przyjmowania odpadów do składowania poprzez kierowanie na podlegające
procesowi rekultywacji składowisko odpadów określonych w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Środowiska z
dnia 20 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów. Do tych odpadów należy m.in. odpad o kodzie 19 05 03 –
kompost nieodpowiadający wymaganiom (nienadający się do wykorzystania). Nie ma racjonalnego uzasadnienia dla
klasyfikowania procesu odzysku odpadów prowadzonego po zakończeniu przyjmowania do składowania odpadów na
składowisku jako procesu składowania odpadów.
Alternatywą dla zagospodarowania odpadów przeznaczonych do składowania jest ich spalanie, co przy ograniczonych
ilościach i mocach przerobowych spalarni w Polsce jest znacząco utrudnione. Redukcja poziomów składowania
wymaga zatem budowy spalarni, co jest procesem trwającym wiele lat. W konsekwencji zapisy SW Z w zakresie
kryterium oceny ofert oraz kar umownych za przekroczenie poziomów składowania faworyzują wykonawców
posiadających własne spalarnie i jako takie nie powinny się ostać, gdyż naruszają zasady równego traktowania
wykonawców, uczciwej konkurencji oraz proporcjonalności.
Przepis art. 3b ust. 2a i 2b u.c.p.g. jest normą ogólną, nie stanowiącą samodzielnej podstawy prawnej pozwalającej na
obliczenie poziomów składowania. Zgodnie z art. 3b ust. 4 u.c.p.g. Minister właściwy do spraw klimatu określi, w drodze
rozporządzenia, sposób obliczania poziomu składowania oraz warunki zaliczania masy składowanych odpadów
komunalnych i odpadów pochodzących z przetwarzania odpadów komunalnych do masy odpadów komunalnych
poddanych składowaniu, kierując się koniecznością możliwości zweryfikowania osiągnięcia tych poziomów przez każdą
gminę oraz przepisami Unii Europejskiej określającymi sposób obliczania poziomu składowania oraz warunki zaliczania
masy składowanych odpadów komunalnych i odpadów pochodzących z przetwarzania odpadów komunalnych.
Rozporządzenie wykonawcze nie zostało dotąd wydane. Nie są więc znane ani warunki zaliczania masy składowanych
odpadów komunalnych i odpadów pochodzących z przetwarzania odpadów komunalnych do masy odpadów
komunalnych poddanych składowaniu, ani sposób obliczania tych poziomów.
Zamawiający zaczerpnął wskazany w SW Z wzór na obliczanie poziomów składowania z projektu rozporządzenia
Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 28 lipca 2022 r., dotyczącego sposobu obliczania poziomu składowania odpadów
komunalnych, który został udostępniony w Rządowym Centrum Legislacji w dniu 18 sierpnia 2022 r., a więc dwa i pół
roku temu. Od października 2022 r., a więc od czasu opiniowania projektu, nie podjęto jakichkolwiek czynności
zmierzających do zakończenia procesu legislacyjnego. Nie wiadomo więc w jaki sposób rzeczywiście będzie
następowało obliczanie poziomów składowania.
W ocenie Odwołującego zadeklarowanie w ofercie „premiowanego” kryterium, tj. ograniczenia poziomu składowania
odpadów do 20%, w sytuacji gdy udział frakcji odpadów zmieszanych w całym strumieniu odpadów kształtuje się na
poziomie 55%, będzie jedynie środkiem do uzyskania zamówienia przez wykonawcę, niemożliwym jednak do
zrealizowania na etapie świadczenia usługi. Podkreślenia wymaga, że Zamawiający nie jest w stanie w żaden sposób
zweryfikować spełnienia tego kryterium na etapie oceny ofert, dlatego też dokonał powiązania tegoż obowiązku z rażąco
wygórowanymi i nieadekwatnymi karami umownymi. Kary te w przyjętym w dokumentach zamówienia kształcie nie
powinny się ostać.
Przyjęta przez Zamawiającego metodologia wyliczenia kary prowadzić będzie do obciążenia wykonawcy rażąco
wygórowanymi karami umownymi, o wartościach znacznie przekraczających akceptowalne ryzyko biznesowe, a co
więcej kwoty te nie będą proporcjonalne do przekroczenia poziomów składowania i niezależnie od tego, czy
przekroczenie zadeklarowanego poziomu będzie minimalne, czy też wysokie – kara wyniesie tyle samo. Brak
jakiegokolwiek mechanizmu progresji kar w stosunku do skali naruszenia. Kara za nieosiągnięcie zadeklarowanego
poziomu nie jest bowiem skalowana względem wartości procentowej naruszenia, tj. kara jest stała niezależnie od
faktycznej różnicy pomiędzy zadeklarowanym poziomem a poziomem faktycznie osiągniętym. Powoduje to, że kara nie
ma charakteru dyscyplinującego ani motywującego, a zatem w istocie nie spełnia swojej funkcji.
Wskazać jednocześnie należy, że zastosowanie zasad naliczania kar wskazanych w § 15 ust.2 pkt 14 ppkt p) oraz ppkt
r) Projektu umowy, może doprowadzić do rozwiązania umowy na podstawie § 16 ust. 3 pkt 1 ppkt c), tj. gdy suma kar
umownych osiągnie od początku trwania umowy 30 % maksymalnego wynagrodzenia netto, co stanowi kolejne ryzyko
kontraktowe po stronie wykonawców, które skutkować może nieporównywalnością ofert.
Nadto w projektowanych postanowieniach umownych, we wzorze określonym przez Zamawiającego
najprawdopodobniej znajduje się błąd. W ocenie Odwołującego w postanowieniach dotyczących sposobu obliczenia
poziomu należnej kary za przekroczenie poziomu składowania we wzorze pozwalającym na obliczenie liczby punktów
w „kryterium Cena brutto znajduje się błąd – po przyznaniu 0 punktów za kryterium „Ograniczenie składowania”
oznaczonego jako Pc(k) poprzez brak dodania nawiasów w liczniku: jest: 10 x P-PU-PM-PR zamiast prawidłowo: 10 x
(P-PU-PM-PR), co skutkuje prawie dwukrotnym podwyższeniem kary.
Dodatkowo zauważyć należy, że w warunkach niniejszego postępowania nie ma żadnego uzasadnienia, aby
Zamawiający karał wykonawcę za nieosiągnięcie poziomu ograniczenia składowania odpadów wynoszącego 20 %,
skoro na Zamawiającego administracyjna kara pieniężna z tytułu nieosiągnięcia wymaganego poziomu może zostać
nałożona wyłącznie w przypadku przekroczenia określonego ustawą poziomu 30 %. W trakcie realizacji zamówienia
wiążący jest bowiem obowiązek nieprzekraczania poziomu składowania 30%.
Kara umowna ma zapewnić prawidłowe – zgodne z prawem – realizowanie umowy, nie może zaś stanowić źródła
dodatkowego dochodu dla Zamawiającego, co w istocie może mieć miejsce w sytuacji utrzymania kar umownych
przewidzianych w kwestionowanych postanowieniach Projektu Umowy. Jest bowiem niemalże pewne, że wykonawca
na etapie realizacji przedmiotu zamówienia nie będzie miał możliwości (z przyczyn od niego niezależnych), aby
osiągnąć zakładany poziom ograniczenia składowania, w związku z czym zostanie automatycznie obciążony karą
umowną. Podkreślenia wymaga, że przekroczenie poziomu 20% składowania w żaden sposób nie będzie się
przekładało na powstanie szkody po stronie Zamawiającego, który nie zostanie obciążony karą w takiej sytuacji.
Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu dokonania modyfikacji treści SWZ poprzez:
1.usunięcie pozacenowego kryterium oceny ofert - nieprzekraczanie poziomów składowania, jako kryterium
niedookreślonego prawnie, nieprecyzyjnego i nierealistycznego, a w konsekwencji naruszającego zasady:
przejrzystości, proporcjonalności, uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców; ewentualnie, na
wypadek nieuwzględnienia ww. wniosku
2.wprowadzenie uzupełnienia do kryterium oceny ofert, że obowiązek spełnienia zadeklarowanego poziomu
ograniczenia składowania odpadów nie będzie wiążący, jeżeli poziom niesegregowanych (zmieszanych)
odpadów komunalnych w ogólnej masie odbieranych odpadów komunalnych będzie wyższy niż 25 %;
Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu dokonania modyfikacji treści SW Z - projektowanych postanowień
umowy przez:
-wprowadzenie mechanizmu uzależniającego nałożenie na wykonawcę kar umownych za nieosiągnięcie
ograniczenia poziomu składowania od obciążenia taką karą Zamawiającego;
-wprowadzenie algorytmu różnicującego wysokość kary za nieosiągnięcie poziomów składowania w zależności od
stopnia niezrealizowania zadeklarowanego poziomu składowania;
-dodanie we wzorze służącym obliczenia kar umownych, wskazanym w § 15 ust. 2 pkt 14 ppkt p) i r) nawiasów w
kryterium Cena brutto po przyznaniu 0 punktów za kryterium „Ograniczenie składowania” oznaczonego jako
Pc(k) poprzez dodanie nawiasów w liczniku tj. 10 x (P-PU-PM-PR).
Zarzut nr 6
Zgodnie z postanowieniami rozdziału IV pkt 1.2.2 SW Z, w których Zamawiający określił warunki udziału w postępowaniu
w zakresie zdolności zawodowej wykonawca spełni warunek, jeżeli wykaże, że:
1.2.2.1. wykonał, a w przypadku świadczeń okresowych lub ciągłych wykonuje w okresie ostatnich 6 lat przed upływem
terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, zamówienie lub
zamówienia, w ramach którego/których obsługiwał obszar zamieszkały przez co najmniej 50 000 mieszkańców (według
danych Głównego Urzędu Statystycznego za rok, w którym umowa na zamówienie została zawarta; każde wykonane
zamówienie ma dotyczyć obszaru, w którym Wykonawca obsługiwał obszar zamieszkały przez co najmniej 50 000
mieszkańców), gdzie odebrał łącznie co najmniej 30 000 Mg odpadów komunalnych, w ciągu maksymalnie 12 kolejnych
miesięcy kalendarzowych,
1.2.2.2. wykonał, a w przypadku świadczeń okresowych lub ciągłych wykonuje w okresie ostatnich 6 lat przed upływem
terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie jedno zamówienie w
zakresie odbioru i zagospodarowania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych i odpadów
komunalnych selektywnie gromadzonych, w ramach którego wykonał usługę na terenie gminy zamieszkałej przez co
najmniej 50 000 osób (według danych Głównego Urzędu Statystycznego za rok, w którym umowa na zamówienie
została zawarta), gdzie Zamawiającym wskazanego zamówienia był podmiot publiczny, nieprzerwanie przez okres
minimum 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych.
Zgodnie z art. 117 ust. 3 ustawy Pzp w odniesieniu do warunków dotyczących wykształcenia, kwalifikacji zawodowych
lub doświadczenia wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia mogą polegać na zdolnościach tych z
wykonawców, którzy wykonają roboty budowlane lub usługi, do realizacji których te zdolności są wymagane.
Zamawiający doprecyzował jednocześnie w rozdziale IV pkt 4 SW Z, że warunek, o którym mowa w pkt 1.2.2.1, musi
spełnić każdy Wykonawca składający ofertę wspólną, który będzie realizował czynności, do których te zdolności są
wymagane, zaś warunek, o którym mowa w pkt 1.2.2.2 musi spełnić każdy Wykonawca składający ofertę wspólną, który
będzie realizował czynności, do których te zdolności są wymagane.
Zamawiający w żadnym miejscu SW Z nie sprecyzował, jakiego rodzaju czynności ma realizować wykonawca
legitymujący się doświadczeniem wymaganym odpowiednio na potwierdzenie spełnienia warunku udziału w
postępowaniu, o którym mowa w pkt 1.2.2.1 oraz w pkt 1.2.2.2 Odwołujący wskazuje, że w jego ocenie w przypadku
zamówienia kompleksowego na odbiór i zagospodarowanie odpadów nie da się rozdzielić czynności odbioru odpadów
od czynności odbioru i zagospodarowania odpadów. Tym samym każdy z wykonawców realizujących zamówienie
powinien legitymować się doświadczeniem zarówno w zakresie odbioru, jak i zagospodarowania odpadów
komunalnych.
Niemniej jednak, skoro na chwilę obecną w warunku z pkt 1.2.2.1 jest mowa wyłącznie o doświadczeniu w zakresie
odbioru odpadów, to należałoby ustalić czy wykonawca spełniający ten warunek udziału w toku realizacji usługi ma być
odpowiedzialny za wszystkie czynności związane z samym odbiorem odpadów i nie jest wymagane, aby posiadał
jakiekolwiek doświadczenie w zakresie zagospodarowania odpadów, czy też jednak w rzeczywistości musi legitymować
się także doświadczeniem w zakresie odbioru i zagospodarowania odpadów z uwagi na postawienie przez
Zamawiającego warunku, o którym mowa w pkt. 1.2.2.2. Warunek ten odnosi się do doświadczenia wykonawcy
w zakresie odbioru i zagospodarowania odpadów, gdzie Zamawiającym był podmiot publiczny – jednakże bez
jakiegokolwiek określenia zakresu zrealizowanego zamówienia czy to pod względem jego wielkości czy wartości. Nie
jest więc jasne, czy wykonawca spełniający ten warunek na etapie realizacji zamówienia ma być odpowiedzialny za
wszystkie czynności związane zarówno z odbiorem jak i zagospodarowaniem odpadów, czy też wymagane w ramach
tego warunku doświadczenie referuje wyłącznie do realizacji tych usług, objętych przedmiotem zamówienia, które
dotyczą odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych z nieruchomości tzw. podmiotów publicznych (adekwatnie
do literalnego brzmienia warunku).
W przypadku warunku z pkt 1.2.2.2 wymagane przez Zamawiającego doświadczenie odnosi się do czynności odbioru i
zagospodarowania odpadów komunalnych, przy czym nie określa jakiegokolwiek minimalnego zakresu zrealizowanej
usługi. Wątpliwości budzi fakt, że w przypadku realizacji tak istotnej części przedmiotu zamówienia, jakim jest odbiór
i zagospodarowanie odpadów, nie został wskazany żaden parametr ilościowy, który referowałby do minimalnej wielkości
lub wartości zamówienia, w realizacji którego wykonawca nabył doświadczenie.
W ocenie Odwołującego, tak ukształtowane warunki udziału w postępowaniu nie przystają do celu, jakiemu mają służyć.
Celem tym jest weryfikacja zdolności wykonawcy do wykonania zamówienia polegającego na odbiorze i
zagospodarowaniu odpadów komunalnych z terenu sektora 4 i sektora 5 Gminy Wrocław, z których każdy jest
obszarem zamieszkałym przez około 100 000 mieszkańców, tymczasem Zamawiający określił warunki udziału
w postępowaniu na tyle nieprecyzyjnie, że nie jest możliwe jednoznaczne zrozumienie stawianych warunków, a tym
samym także należyta weryfikacja zdolności zawodowych wykonawcy. W ocenie Odwołującego oba warunki udziału w
postępowaniu powinny się odnosić do doświadczenia w zakresie realizacji usług odbioru i zagospodarowania odpadów
komunalnych, przy czym, brzmienie warunku z pkt 1.2.2.2. należałoby doprecyzować poprzez wskazanie minimalnego
zakresu ilościowego lub wartościowego zamówienia.
Wątpliwości budzi już samo użycie przez Zamawiającego sformułowania „podmiot publiczny”. Przez podmiot publiczny
rozmieć bowiem można:
1.jednostkę sektora finansów publicznych w rozumieniu przepisów o finansach publicznych,
2.inną, niż określona w lit. a, osobę prawną, utworzoną w szczególnym celu zaspokajania potrzeb o charakterze
powszechnym niemających charakteru przemysłowego ani handlowego, niedziałającą w zwykłych warunkach
rynkowych, której celem nie jest wypracowanie zysku oraz nieponoszącą strat wynikających z prowadzenia
działalności, jeżeli podmioty, o których mowa w tym przepisie oraz w lit. a, pojedynczo lub wspólnie, bezpośrednio
lub pośrednio przez inny podmiot:
–finansują ją w ponad 50% lub
–posiadają ponad połowę udziałów albo akcji, lub
–sprawują nadzór nad organem zarządzającym, lub
–mają prawo do powoływania ponad połowy składu organu nadzorczego lub zarządzającego,
3. związki podmiotów, o których mowa w lit. a i b,
choć w ustawodawstwie polskim można znaleźć także inne definicje „podmiotu publicznego”.
Nie jest jasne, czy zgodnie z warunkiem udziału w postępowaniu z pkt 1.2.2.2. wymagane jest doświadczenie w
realizacji usługi odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych na rzecz podmiotu publicznego reprezentującego
obszar zamieszkały przez min. 50 000 mieszkańców (gminy), czy też na rzecz właściciela nieruchomości
niezamieszkałej podlegającego przepisom ustawy p.z.p. zlecającego realizację usługi odbioru i zagospodarowania na
terenie gminy zamieszkałej przez min. 50 000 mieszkańców takiego jak np.: uniwersytet, szpital, muzeum, szkoła,
cmentarz komunalny.
Zdatność warunku z pkt 1.2.2.2. do należytej oceny zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia jest
wątpliwa z uwagi na to, że bez określenia parametrów ilościowych czy wartościowych zrealizowanej usługi, warunek
jest niejako pusty. Podkreślenia wymaga, że liczba osób zamieszkujących daną gminę nie musi się pokrywać z liczbą
osób, dla których wykonywana była referencyjna usługa, zwłaszcza że wymagane jest doświadczenie w realizacji usługi
na rzecz dowolnego podmiotu publicznego. Ponadto termin realizacji usługi obejmujący 12 miesięcy również nie
determinuje jakiegokolwiek minimalnego zakresu zamówienia, gdyż znane są przypadki umów zawartych na okres 12
miesięcy lub dłuższy, w których wykonawcy dokonują faktycznego odbioru odpadów wyłącznie raz, na zgłoszenie
Zamawiającego. Nie wydaje się zaś, że oczekiwaniem Zamawiającego było legitymowanie się przez wykonawcę
doświadczeniem w odbiorze i zagospodarowaniu odpadów komunalnych w ramach umowy trwającej co najmniej 12
miesięcy, w ramach której wykonawca wyłącznie jeden raz zrealizował odbiór odpadów i przekazał do
zagospodarowania zaledwie niewielką ilość odpadów komunalnych, np. kilkadziesiąt kilogramów odpadów. Podkreślenia
wymaga, że zamówieniem publicznym są także umowy o wartości poniżej stosowania progów ustawy z dnia 11
września 2019 r. Prawo zamówień publicznych. Nie jest też jasne, czy doświadczenie odnosić się musi do usługi
obejmującej odbiór i zagospodarowanie zarówno niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych i odpadów
komunalnych selektywnie gromadzonych, czy też może obejmować wyłącznie jedną frakcję odpadów.
Specyfika obsługi podmiotów publicznych, do których zaliczyć można takie instytucje jak: uniwersytety, teatry, muzea,
cmentarze czy szpitale jest zupełnie inna, niż specyfika obsługi gminnego systemu odbioru odpadów z nieruchomości
zamieszkałych i niezamieszkałych w dużych miastach, jakim jest Wrocław. Różnice obejmują tak istotne kwestie
zamówienia jak: logistyka, sprawozdawczość, sposób odbierania odpadów, ilość obsługiwanych nieruchomości, ilość
odbieranych i zagospodarowywanych odpadów, rodzaj obsługiwanych pojemników, itp. Dlatego wskazanie minimalnej
wielkości bądź też wartości zrealizowanego zamówienia pozwoli zweryfikować faktyczną zdolność wykonawcy do
realizacji zamówienia.
Wątpliwości budzi także okres 6 lat, w którym wykonawca ma legitymować się doświadczeniem. Zgodnie z
Rozporządzeniem Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków
dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy – § 9. „1. W
celu potwierdzenia spełniania przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji dotyczących
zdolności technicznej lub zawodowej, zamawiający może, w zależności od charakteru, znaczenia, przeznaczenia lub
zakresu robót budowlanych, dostaw lub usług, żądać następujących podmiotowych środków dowodowych:
(..)
2) wykazu dostaw lub usług wykonanych, a w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych również
wykonywanych, w okresie ostatnich 3 lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, wraz z
podaniem ich wartości, przedmiotu, dat wykonania i podmiotów, na rzecz których dostawy lub usługi zostały wykonane
lub są wykonywane, oraz załączeniem dowodów określających, czy te dostawy lub usługi zostały wykonane lub są
wykonywane należycie, przy czym dowodami, o których mowa, są referencje bądź inne dokumenty sporządzone przez
podmiot, na rzecz którego dostawy lub usługi zostały wykonane, a w przypadku świadczeń powtarzających się lub
ciągłych są wykonywane, a jeżeli wykonawca z przyczyn niezależnych od niego nie jest w stanie uzyskać tych
dokumentów – oświadczenie wykonawcy; w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych nadal
wykonywanych referencje bądź inne dokumenty potwierdzające ich należyte wykonywanie powinny być wystawione w
okresie ostatnich 3 miesięcy.”
Wprawdzie przepisy nie wyznaczają maksymalnego okresu w jakim winny zostać wykonane usługi służące wykazaniu
spełniania warunku udziału w postępowaniu, to jednak trzeba pamiętać, że zgodnie z art. 112 ust. 1 p.z.p. warunki winny
zostać określone w sposób umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia. Stąd też
Zamawiający powinien rozważyć z jakiego okresu doświadczenie wykonawcy będzie dla niego na tyle aktualne (nie
uległo zatarciu wskutek upływu czasu), aby umożliwiać potwierdzenie zdolności wykonawcy do należytego wykonania
zamówienia. Mając na uwadze ciągłe zmiany w przepisach prawa w szczególności zmiany w zakresie przepisów
regulujących kwestie gospodarowania odpadami, nowe rozwiązania techniczne i technologiczne oraz wymagania
w zakresie osiągania określonych tzw. poziomów zagospodarowania odpadów, legitymowanie się doświadczeniem w
wykonanie prac, których realizacja zakończyła się na niemal 6 lat przed terminem składania ofert, nie może stanowić o
rzetelnej weryfikacji zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia.
Ponadto, wątpliwości budzi także sposób rozumienia warunku udziału w postępowaniu, o którym mowa w pkt 1.2.2.1 co
do właściwego rozumienia pojęcia „odpadów komunalnych”. Wskazać należy, że na przestrzeni sześcioletniego okresu,
w którym wykonawca ma legitymować się wymaganym doświadczeniem, zmieniła się ustawowa definicja odpadów
komunalnych. Zgodnie z art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2025 r. o odpadach obecnie przez pojęcie „odpadów
komunalnych” rozumie się:
„odpady powstające w gospodarstwach domowych oraz odpady pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze
względu na swój charakter i skład są podobne do odpadów z gospodarstw domowych, w szczególności
niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i odpady selektywnie zebrane:
1)z gospodarstw domowych, w tym papier i tektura, szkło, metale, tworzywa sztuczne, bioodpady, drewno, tekstylia,
opakowania, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, zużyte baterie i akumulatory oraz odpady
wielkogabarytowe, w tym materace i meble, oraz
2)ze źródeł innych niż gospodarstwa domowe, jeżeli odpady te są podobne pod względem charakteru i składu do
odpadów z gospodarstw domowych
- przy czym odpady komunalne nie obejmują odpadów z produkcji, rolnictwa, leśnictwa, rybołówstwa, zbiorników
bezodpływowych, sieci kanalizacyjnej oraz z oczyszczalni ścieków, w tym osadów ściekowych, pojazdów wycofanych z
eksploatacji oraz odpadów budowlanych i rozbiórkowych; niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne pozostają
niesegregowanymi (zmieszanymi) odpadami komunalnymi, nawet jeżeli zostały poddane przetwarzaniu odpadów, ale
przetwarzanie to nie zmieniło w sposób znaczący ich właściwości;”
Definicja ta została wprowadzona na mocy art. 1 pkt 3 lit. a tiret trzecie ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie
ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2021.2151) zmieniającej ustawę o odpadach z dniem 1 stycznia
2022 r.
Przed wejściem w życie tej nowelizacji przez pojęcie odpadów komunalnych rozumiano odpady powstające w
gospodarstwach domowych, z wyłączeniem pojazdów wycofanych z eksploatacji, a także odpady niezawierające
odpadów niebezpiecznych pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter lub skład
są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych; niesegregowane (zmieszane) odpady
komunalne pozostają niesegregowanymi (zmieszanymi) odpadami komunalnymi, nawet jeżeli zostały poddane
czynności przetwarzania odpadów, która nie zmieniła w sposób znaczący ich właściwości.
Ma to o tyle istotne znaczenie, że na skutek tej nowelizacji odpady budowlane i rozbiórkowe przestały był klasyfikowane
jako odpady komunalne. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że jeżeli dla oceny spełnienia warunku z pkt
1.2.2.1. brane będzie pod uwagę doświadczenie wykonawców realizujących usługę odbioru odpadów komunalnych w
ciągu 6 ostatnich lat, to de facto zakres tych usług może być całkowicie nieporównywalny. Celowym jest zatem
skrócenie okresu referencyjnego do doświadczenia nabytego w okresie trzech ostatnich lat przed terminem składania
ofert.
Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu dokonania modyfikacji dokumentów zamówienia poprzez:
-modyfikację brzmienia warunku udziału w postępowaniu, o którym mowa w pkt 1.2.2.1. poprzez nadanie mu
następującego brzmienia:
1.2.2.1. wykonał, a w przypadku świadczeń okresowych lub ciągłych wykonuje w okresie ostatnich 3 lat przed
upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, zamówienie
lub zamówienia, w ramach którego/których obsługiwał obszar zamieszkały przez co najmniej 50 000 mieszkańców
(według danych Głównego Urzędu Statystycznego za rok, w którym umowa na zamówienie została zawarta; każde
wykonane zamówienie ma dotyczyć obszaru, w którym Wykonawca obsługiwał obszar zamieszkały przez co
najmniej 50 000 mieszkańców), gdzie odebrał od właścicieli nieruchomości i zagospodarował łącznie co najmniej
30 000 Mg odpadów komunalnych, w ciągu maksymalnie 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych, z zastrzeżeniem,
że do odpadów komunalnych nie zalicza się odpadów budowlanych i rozbiórkowych
−
wykreślenie warunku udziału w postępowaniu, o którym mowa w pkt. 1.2.2.2. lub jego
modyfikację poprzez dookreślenie zakresu ilościowego lub wartościowego usługi
wymaganej na potwierdzenie spełnienia warunku udziału w postępowaniu i ograniczenie
horyzontu czasowego, w którym należy legitymować się wymaganym doświadczeniem
do 3 lat przed upływem terminu składania ofert
−
doprecyzowanie w treści SW Z kwestii tego, do realizacji jakich czynności wymagane jest
doświadczenie wskazane w warunku 1.2.2.1. a do realizacji jakich czynności wymagane
jest doświadczenie opisane w warunku 1.2.2.2.
Zarzut nr 7 – w związku z umorzeniem postępowania odwoławczego w zakresie tego zarzutu jego uzasadnienie zostaje
pominięte
Zarzut nr 8 – w związku z umorzeniem postępowania odwoławczego w zakresie tego zarzutu jego uzasadnienie zostaje
pominięte
Zarzut nr 9
Odnosząc się do zarzutu z podpunktu a), wskazać należy, że na terenie miasta Wrocławia, w tym również na terenie
Sektora 4, zlokalizowane są naziemne pojemniki na odpady typu PRESKO, które wymagają wykorzystania
specjalistycznego sprzętu do odbioru odpadów. Zamawiający, dokonując opisu przedmiotu zamówienia, pominął, że
pojemniki PRESKO znajdują się na terenie Sektora 4, co jest przedmiotem odrębnego zarzutu. Pojemniki PRESKO są
przymocowane do podłoża, szczelnie zamykane oraz mają szczególną konstrukcję systemu podnoszenia pojemników,
dlatego też jedynie pojazd stanowiący część systemu odbioru odpadów PRESKO może zostać wykorzystany do
obsługi tych pojemników.
Czas oczekiwania na dostawę pojazdu typu PRESKO przekracza okres 30 dni zarezerwowany przez Zamawiającego
jako czas pomiędzy podpisaniem umowy a rozpoczęciem świadczenia usługi. Ze względu na wysoko wyspecjalizowany
profil pojazdu PRESKO i małą liczbę egzemplarzy tych pojazdów dostępnych na rynku możliwość najmu lub dzierżawy
takiego pojazdu „na ostatnią chwilę” również jest mocno ograniczona. Samo dysponowanie pojazdem nie oznacza
konieczności nabycia takiego pojazdu na własność, a jedynie wymaga wykazania Zamawiającemu, iż wykonawca
zadbał o należyte realizowanie kontraktu i zabezpieczył możliwość korzystania z takiego pojazdu w okresie realizacji
zamówienia. Taki warunek udziału w postępowaniu w żaden sposób nie ogranicza konkurencyjności, a jedynie da
pewność Zamawiającemu, że Wykonawca zabezpieczył środki techniczne niezbędne do prawidłowej realizacji usługi
przed przystąpieniem do jej realizacji. Jeżeli wykonawca nie będzie dysponował pojazdem typu PRESKO w chwili
ubiegania się o zamówienie publiczne, z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością nie będzie mógł nim
dysponować w chwili rozpoczęcia świadczenia usługi, co oznacza zaś brak możliwości realizacji usługi odbioru
odpadów zgodnie z warunkami umowy. W takiej sytuacji uznać należy, że wykonawca, który nie dysponuje
specjalistycznym pojazdem PRESKO na etapie ubiegania się o udzielenie zamówienia, nie daje rękojmi należytego
wykonania umowy. Wykonawca powinien posiadać zdolność techniczną adekwatną do warunków realizacji zamówienia
określonych umową.
Jednocześnie wskazać należy, że system odbioru odpadów PRESKO nie jest bardzo rozpowszechniony na terenie
miasta i ilość pojemników PRESKO w poszczególnych sektorach nie uzasadnia dysponowania odrębnym pojazdem
PRESKO dla każdego sektora ani nie wymaga przeznaczenia jednego pojazdu tylko do obsługi jednego sektora. Z tego
względu w ocenie Odwołującego pojazd PRESKO powinien mieć charakter pojazdu rezerwowego, a nie pojazdu
podstawowego, co pozwoli wykonawcom realizującym usługę do wykorzystania takiego pojazdu do realizacji innych
prac, w przypadku gdy nie będzie on w wykorzystywany do obsługi Sektora, bez konieczności zastępowania takiego
pojazdu innym pojazdem o takich samych lub wyższych parametrach.
Zgodnie bowiem z rozdziałem XII pkt 7 SW U Wszystkie
„
pojazdy służące do odbioru i transportu odpadów komunalnych
określone w ofercie – w załączniku nr VI „Wykaz narzędzi, wyposażenia zakładu i urządzeń technicznych” muszą być
wskazane jako pojazdy podstawowe i mogą być wykorzystywane przez Wykonawcę wyłącznie do obsługi Sektora.
Zamawiający dopuszcza wykorzystywanie przez Wykonawcę samochodów rezerwowych do prac innych niż obsługa
Sektora w sytuacji, gdy samochody rezerwowe nie będą służyły do obsługi tego Sektora, tj. zastępując pojazdy
podstawowe, z zastrzeżeniem, że w trakcie realizacji usługi Wykonawca ma prawo do zmiany ww. pojazdów na inne
pojazdy o takich samych lub wyższych parametrach spełniających wymogi SWZ.”
Co więcej, w ocenie Odwołującego zasadnym jest objęcie tych pojazdów kontrolą, o której mowa w rozdziale XVI ust. 4
SWU.
Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu dokonania modyfikacji treści dokumentów zamówienia poprzez
wprowadzenie do warunku zdolności technicznej, o którym mowa w rozdziale IV pkt 1.2.3.2. SW Z, wymagania
dotyczącego dysponowania:
-co najmniej jednym pojazdem specjalistycznym PRESKO, tj. pojazdem przystosowanym do odbioru odpadów z
pojemników naziemnych PRESKO;
-wprowadzenie wymagania wskazania takiego pojazdu w załączniku nr VI do Oferty: W YKAZ NARZĘDZI,
W YPOSAŻENIA ZAKŁADU I URZĄDZEŃ TECHNICZNYCH, jednakże z zastrzeżeniem, że pojazd taki nie będzie
miał charakteru pojazdu podstawowego, lecz będzie traktowany jako pojazd rezerwowy
Odnosząc się do zarzutu z podpunktu b), wskazać należy, że w rozdziale XIII pkt 1 ppkt 5) SW U wykonawca został
zobowiązany do wyposażenia co najmniej dwóch pojazdów bezpylnych odbierających odpady z pojemników 60 l-1100 l
lub worków w wagę statyczną posiadającą legalizację Głównego Urzędu Miar w Polsce (GUM) lub innej jednostki
notyfikowanej oraz posiadać możliwość przedłużenia jej na lata następne.
Wymagania dotyczące wag statycznych:
1dokładność pomiaru - 10kg na całej zabudowie. System powinien rejestrować każdą zmianę wagi zabudowy
podczas realizacji usługi,
2system wagowy musi być zintegrowany z systemem identyfikacji pojemników z wykorzystaniem RFID UHF oraz
systemem monitoringu wizyjnego poprzez generowanie zdarzeń/znaczników oraz danych z ważeń
przyporządkowanych do zdarzeń.
Wykonawca ma przy tym obowiązek wykorzystywania tych pojazdów do realizacji zamówienia od pierwszego dnia
świadczenia usługi. Należy podkreślić, że wyposażenie pojazdów w system wagowy po rozstrzygnięciu postępowania a
przed terminem rozpoczęcia świadczenia usługi z doświadczenia Odwołującego nie jest możliwe. Podkreślenia
wymaga, że pojazdy do odbioru odpadów wyposażone w wagi statyczne to pojazdy wysokospecjalistyczne.
Wagi statyczne wymagają dostosowania zabudowy pojazdów, przeprowadzenia kalibracji, a także przeprowadzenia
legalizacji Głównego Urzędu Miar w Polsce (GUM) lub innej jednostki notyfikowanej.
Skoro zatem Zamawiający wymaga, aby usługa realizowana była przy użyciu wysokospecjalistycznych pojazdów od
pierwszego dnia świadczenia usługi, powinien zagwarantować, że wykonawca będzie nimi dysponował już na etapie
ubiegania się o zamówienie publiczne.
Jednocześnie wskazać należy, że Zamawiający nie precyzuje zakresu prac, jakie mają być realizowane przez pojazdy
bezpylne posiadające wagę statyczną. Odwołujący z uwagi na ilość wymaganych wyposażonych samochodów
domniemywa, iż pojazdy te służyć mają kontroli ilości odpadów w pojedynczych pojemnikach lub na pojedynczych
trasach, a co za tym idzie ich wykorzystanie do bieżącej realizacji usługi nie będzie ciągłe. Pojazdy z wagą powinny
mieć zatem charakter pojazdów rezerwowych, a nie podstawowych, co pozwoli wykonawcom na wykorzystanie ich do
innych prac w przypadku, gdy nie będą one służyły do obsługi danego sektora.
Co więcej, w ocenie Odwołującego zasadnym jest objęcie tych pojazdów kontrolą, o której mowa w rozdziale XVI ust. 4
SWU.
Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu dokonania modyfikacji treści dokumentów zamówienia poprzez
wprowadzenie do warunku zdolności technicznej, o którym mowa w rozdziale IV pkt 1.2.3.2. SW Z, wymagania
dotyczącego dysponowania:
-co najmniej dwoma pojazdami bezpylnymi przeznaczonymi do odbioru odpadów z pojemników 60 l-1100 l lub
worków wyposażonymi w wagę statyczną posiadającą legalizację Głównego Urzędu Miar w Polsce (GUM) lub
innej jednostki notyfikowanej
-wprowadzenie wymagania wskazania takich pojazdów w załączniku nr VI do Oferty: W YKAZ NARZĘDZI,
W YPOSAŻENIA ZAKŁADU I URZĄDZEŃ TECHNICZNYCH, jednakże z zastrzeżeniem, że pojazdy nie będą
miały charakteru pojazdów podstawowych, lecz będą traktowane jako pojazdy rezerwowe
Zarzut nr 10 – w związku z umorzeniem postępowania odwoławczego w zakresie tego zarzutu jego uzasadnienie
zostaje pominięte
Zarzut nr 11
W rozdziale IV pkt 1.2.3 SW Z Zamawiający określił, że wykonawca spełni warunek, jeżeli wykaże, że dysponuje co
najmniej:
„1.2.3.1. bazą magazynowo-transportową, która spełnia wymogi Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11
stycznia 2013 r. w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli
nieruchomości i jest wyposażona i usytuowana zgodnie z tym rozporządzeniem w miejscu właściwym dla odbierania
odpadów z terenu gminy Wrocław,
1.2.3.2. pojazdami i urządzeniami spełniającymi wymogi Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 stycznia 2013 r.
w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, tj.
−samochodem ciężarowym o dopuszczalnej masie całkowitej większej niż 12 Mg, wyposażonym w element
prasujący pozwalający zmniejszyć kubaturę przewożonych odpadów, przystosowanym do opróżniania
pojemników o pojemności od 80 l do 1100 l i transportu odpadów komunalnych, spełniającym europejski wymóg
standardu emisji spalin EURO VI lub będącym pojazdem elektrycznym lub pojazdem napędzanym gazem
ziemnym – minimum 12 sztuk,
−samochodem ciężarowym o dopuszczalnej masie całkowitej nie mniejszej niż 3,5 Mg i nie większej niż 12 Mg,
wyposażonym w element prasujący pozwalający zmniejszyć kubaturę przewożonych odpadów,
przystosowanym do opróżniania pojemników o pojemności od 80 l do 1100 l i transportu odpadów komunalnych,
spełniającym europejski wymóg standardu emisji spalin EURO VI lub będącym pojazdem elektrycznym lub
pojazdem napędzanym gazem ziemnym – minimum 1 sztuka,
−samochodem ciężarowym przystosowanym do opróżniania pojemników, załadunku i transportu odpadów
pochodzących z selektywnej zbiórki z zamontowanym urządzeniem dźwigowym (HDS), spełniającym europejski
wymóg standardu emisji spalin EURO VI lub będącym pojazdem elektrycznym lub pojazdem napędzanym
gazem ziemnym – minimum 1 sztuka,
−samochodem dostawczym o dopuszczalnej masie całkowitej nie większej niż 5 Mg, przystosowanym do transportu
selektywnie zebranych odpadów spełniającym europejski wymóg standardu emisji spalin EURO VI lub będącym
pojazdem elektrycznym lub pojazdem napędzanym gazem ziemnym – minimum 3 sztuki,
−samochodem ciężarowym hakowym, przystosowanym do przewozu pojemników o pojemności od 7 m3
spełniające europejski wymóg standardu emisji spalin EURO VI lub będące pojazdami elektrycznymi lub
pojazdami napędzanymi gazem ziemnym – minimum 2 sztuki,
−samochodem ciężarowym bramowym, przystosowanym do przewozu pojemników o pojemności od 7 m3
spełniającym europejski wymóg standardu emisji spalin EURO VI lub będącym pojazdem elektrycznym lub
pojazdem napędzanym gazem ziemnym – minimum 2 sztuki,
−maszyną budowlaną umożliwiającą załadunek odpadów (np. ładowarką, koparko-ładowarką) – minimum 1 sztuka,
−samochodem osobowym przeznaczonym do przeprowadzania kontroli wykonywanych prac związanych z
realizacją przedmiotu zamówienia – minimum 1 sztuka,
-specjalistycznym samochodem „myjka”, przeznaczonym do mycia pojemników bez konieczności ich
transportowania, pozwalającym na wysokociśnieniowe mycie pojemnika wraz z odpowiednim dozowaniem
środka dezynfekującego – spełniającym europejski wymóg standardu emisji spalin EURO VI - minimum 2
sztuki.”
Wyżej określony warunek odnosi się również do wymagań ustawowych, określonych w art. 9d u.c.p.g. oraz przepisów
wykonawczych, tj. Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 stycznia 2013 r. w sprawie szczegółowych wymagań
w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Spełnianie przez wykonawcę tego warunku
musi więc zostać zweryfikowane przed podpisaniem umowy, albowiem w przeciwnym wypadku może dojść do
sytuacji, w której będzie ona realizowana przez podmiot, który nie tylko nie spełnia warunków udziału w postępowaniu,
ale również nie spełnia wymogów powszechnie obowiązującego prawa.
Zamawiający przewidział w rozdziale XVI ust. 3 SW Z, że wykonawca, którego oferta zostanie uznana za
najkorzystniejszą, przed zawarciem umowy zobowiązany jest do dostarczenia:
„(…)
3)dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do bazy magazynowo-transportowej, potwierdzającego, że Wykonawca
posiada prawo do niezakłóconego korzystania z terenu bazy oraz do eksploatowania go na cele będące
przedmiotem zamówienia, nie krócej niż na cały okres trwania umowy na zamówienie podstawowe i opcjonalne,
potwierdzonego przez upoważnionego przedstawiciela Wykonawcy „za zgodność z oryginałem”,
4)dowodów rejestracyjnych dla pojazdów podanych w załączniku nr VI „Wykaz narzędzi, wyposażenia zakładu i
urządzeń technicznych”, potwierdzonych przez upoważnionego przedstawiciela Wykonawcy „za zgodność z
oryginałem”,
5)dokumentów potwierdzających spełnianie europejskiego wymogu standardu emisji spalin minimum EURO VI (wyciąg
ze świadectwa homologacji lub odpowiadający mu dokument wystawiony przez producenta bądź upoważnionego
przedstawiciela producenta, potwierdzający homologację pojazdu czy też silnika pojazdu w zakresie emisji
zanieczyszczeń zawartych w spalinach) dla pojazdów podanych w załączniku nr VI „Wykaz narzędzi,
wyposażenia zakładu i urządzeń technicznych”, jeżeli w dowodzie rejestracyjnym danego pojazdu nie ma
informacji o spełnianiu europejskiego wymogu standardu emisji spalin minimum EURO VI, potwierdzonych przez
upoważnionego przedstawiciela Wykonawcy „za zgodność z oryginałem”, w języku polskim lub wraz z
tłumaczeniem na język polski,
6)dokumentów potwierdzających dysponowanie pojazdami dla pojazdów podanych w załączniku nr VI „Wykaz
narzędzi, wyposażenia zakładu i urządzeń technicznych”, jeżeli dany pojazd nie jest własnością Wykonawcy
(dzierżawa, najem, leasing, wypożyczenie), zawierających numery rejestracyjne, VIN lub inne, zgodne z podanymi
w wykazie, umożliwiające identyfikację pojazdu, potwierdzonych przez upoważnionego przedstawiciela
Wykonawcy „za zgodność z oryginałem”,
(…)”
Jednakże z tą kontrolą nie zostały powiązane inne uprawnienia kontrolne Zamawiającego w odniesieniu do bazy
magazynowo-transportowej oraz pojazdów wykonawcy.
Wskazać należy, że § 5 ust. 2 Projektu Umowy określającym warunki zawarcia umowy Zamawiający składa
oświadczenie, że potwierdził zgodność ze stanem rzeczywistym oświadczenia złożonego przez Wykonawcę w ofercie
w zakresie dysponowania:
1)bazą magazynowo - transportową, spełniającą wymogi podane w SWZ, umowie oraz SWU
2)narzędziami, wyposażeniem zakładu oraz urządzeniami technicznymi w ilości i w rodzaju wskazanym w
załączniku nr VI do oferty.
W § 7 ust. 2 projektu umowy przewidziano, że Zamawiający przeprowadzi kontrolę bazy magazynowotransportowej w
terminie do 20 dni kalendarzowych od dnia rozpoczęcia realizacji usługi przez Wykonawcę. Wykonawca zobowiązany
jest umożliwić Zamawiającemu przeprowadzenie kontroli oraz zapewnić udział osoby upoważnionej ze strony
Wykonawcy przez cały czas kontroli. Celem kontroli będzie ocena przez Zamawiającego stanu bazy magazynowotransportowej pod względem spełniania przez bazę i wyposażenie znajdujące się na terenie bazy wymogów
określonych niniejszą umową i SWU.
W § 7 ust. 3 projektu umowy przewidziano, że Zamawiający przeprowadzi kontrolę pojazdów, o których mowa w
umowie oraz SW U, w terminie do 20 dni kalendarzowych od dnia rozpoczęcia świadczenia usługi przez Wykonawcę.
Wykonawca zobowiązany jest umożliwić Zamawiającemu przeprowadzenie kontroli oraz zapewnić udział osoby
upoważnionej ze strony Wykonawcy przez cały czas kontroli. Celem kontroli będzie ocena przez Zamawiającego
pojazdów pod względem spełniania wymogów określonych niniejszą umową i SWU.
Analizując powyższe postanowienia dokumentów zamówienia, stwierdzić należy, że są one wewnętrznie sprzeczne. W
istocie Zamawiający w umowie złoży oświadczenie o potwierdzeniu zgodności ze stanem rzeczywistym oświadczenia
wykonawcy co do dysponowania określonymi zasobami technicznymi, podczas gdy do ich rzeczywistej weryfikacji
dojdzie dopiero podczas kontroli, która będzie miała miejsce w terminie do 50 dni od dnia zawarcia umowy.
Zgodnie z warunkami umowy wykonawca jest zobowiązany posiadać pojazdy, które umożliwią mu realizację umowy
zgodnie z wymaganiami Zamawiającego, tj. pojazdami spełniającymi kryteria elektromobilności, pojazdem PRESKO
oraz pojazdami wyposażonymi w legalizowaną wagę statyczną. Zasadne jest, aby Zamawiający jeszcze przed
zawarciem umowy zweryfikował, czy oświadczenia wykonawcy odpowiadają rzeczywistości, nie tylko w oparciu o
przedkładane przez wykonawcę dokumenty, ale w toku fizycznej kontroli. Z całą pewnością weryfikacja, czy wykonawca
dysponuje wysokospecjalistycznym sprzętem powinna być dokonywana jeszcze przed podpisaniem umowy.
Gwarancją prawidłowej realizacji usługi, w sposób zgodny z oczekiwaniami Zamawiającego, jest wymaganie
dysponowania ww. pojazdami na etapie poprzedzającym podpisanie umowy.
W ocenie Odwołującego kontrola, o której mowa w § 7 projektu Umowy jest spóźniona w stosunku do celu kontroli,
jakim jest „ocena przez Zamawiającego pojazdów oraz stanu bazy magazynowotransportowej pod względem spełniania
przez bazę i wyposażenie znajdujące się na terenie bazy wymogów określonych niniejszą umową i SWU”.
Należy także podkreślić, że oświadczenie składane w § 5 ust. 2 Projektu Umowy, jeżeli złożone zostanie przed
przeprowadzeniem fizycznej kontroli przez Zamawiającego, może okazać się przedwczesne i jako takie niezgodne z
rzeczywistym stanem rzeczy.
Odwołujący Alba wniósł o nakazanie Zamawiającemu wprowadzenia zmian w dokumentacji zamówienia poprzez
modyfikację postanowień dotyczących obowiązku kontroli w ten sposób, aby Zamawiający był zobowiązany
przeprowadzić kontrolę spełniania przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu i dysponowania
specjalistycznymi pojazdami niezbędnymi do realizacji usługi wskazanymi w SW U, jeszcze przed wyborem oferty lub
zawarciem umowy, co umożliwi złożenie przy podpisywaniu umowy odpowiadającego prawdzie oświadczenia, o którym
mowa w § 5 ust. 2 projektu umowy.
Zarzut nr 12
Zamawiający w SW U opisał szczegółowo, w jaki sposób ma odbywać się ważenie wszystkich odebranych przez
wykonawcę odpadów komunalnych na bazie magazynowo-transportowej wykonawcy. Baza obowiązkowo musi być
wyposażona w legalizowaną wagę najazdową oraz „kamery (min. 2 szt.) rejestrujące obraz w rozdzielczości co
najmniej 1080p, które mają być zamontowane w miejscach umożliwiających monitorowanie:
−
najazdowej wagi samochodowej (wjazd), na której Wykonawca waży przywiezione
na bazę odpady w taki sposób, aby ważony pojazd był widoczny w całości i możliwa
była jego identyfikacja po nr rejestracyjnym lub nr wozu, wraz z widocznym
wyświetlaczem wagi samochodowej w taki sposób, aby możliwe było odczytanie
wyniku ważenia także w czasie ważenia poprzez system monitoringu wizyjnego
zainstalowany na pojazdach odbierających odpady,
−
najazdowej wagi samochodowej (wyjazd), na której Wykonawca waży przywiezione
na bazę odpady w taki sposób, aby ważony pojazd był widoczny w całości i możliwa
była jego identyfikacja po nr rejestracyjnym lub nr wozu, wraz z widocznym
wyświetlaczem wagi samochodowej w taki sposób, aby możliwe było odczytanie
wyniku ważenia także w czasie ważenia poprzez sytemu monitoringu wizyjnego
zainstalowanego na pojazdach odbierających odpady”.
Ponadto w Rozdziale XVII SW U pn. „Sprawozdawczość oraz sporządzanie bilansów przez Wykonawców” w pkt 2 ppkt
2a znajduje się postanowienie:
„Wykonawca zobowiązany jest do ważenia odpadów poprzez zważenie załadowanego samochodu na wjeździe oraz do
powtórnego ważenia po jego rozładowaniu, aby określić właściwą masę odpadów netto. W przypadku odbioru odpadów
w pojemnikach o pojemności od 7 m3, Wykonawca zobowiązany jest do ważenia odpadów poprzez zważenie
samochodu z pełnym pojemnikiem na wjeździe oraz do powtórnego ważenia po jego rozładowaniu (wraz z pustym
pojemnikiem) na wyjeździe, aby określić właściwą masę odpadów netto. W przypadku, kiedy Zamawiający stwierdzi, że
masa odpadów nie została określona w sposób opisany powyżej, dowód ważenia nie będzie uwzględniany przy
miesięcznym rozliczeniu, a masa odpadów nie zostanie uwzględniona w wynagrodzeniu Wykonawcy.”
Zapisy określające procedury ważenia odpadów, pomimo swej pozornej szczegółowości, nie wskazują jednoznacznie,
czy wykonawca po wjeździe na wagę znajdującą się na bazie magazynowo- transportowej i zważeniu pojazdu z
odpadami (na pełno), może wyjechać poza teren bazy do innego punktu wyładunku, a następnie wrócić na bazę
magazynowo-transportową i zważyć się na pusto.
Uwzględniając, iż jest możliwy wyładunek odpadów poza terenem bazy magazynowo-transportowej, Zamawiający nie
ma wpływu na odległość, jaką pokona pojazd z odpadami, przez co waga pojazdu po powrocie na bazę magazynowo –
transportową (na pusto) może różnić co najmniej o ilość spalonego paliwa, co w skali zamówienia oraz w odniesieniu do
spalania paliwa przez pojazdy ciężarowe stanowi niebagatelną wartość i może prowadzić do znaczących rozbieżności.
Ponadto wykonawca nie ma pewności co do wymagań Zamawiającego, więc nie jest w stanie właściwie i najbardziej
optymalnie zaplanować sposobu i miejsca wyładunku odpadów, co przekłada się wprost proporcjonalnie na koszty
wykonania usługi, a co za tym idzie na jego pozycję w rankingu cenowym.
W tych warunkach należy uznać, że postanowienia OPZ są nieprecyzyjne. Brak doprecyzowania tych postanowień
SW U może skutkować powstaniem wątpliwości na etapie realizacji zamówienia oraz prowadzić do powstania sytuacji
spornych pomiędzy wykonawcą a Zamawiającym. Brak doprecyzowania tego obowiązku prowadzić może do
kwestionowania dokonanych pomiarów, dlatego też wykonawca wnosi o wprowadzenie jednoznacznych zapisów, które
pozwolą na usunięcie wszelkich potencjalnych rozbieżności interpretacyjnych pomiędzy Zamawiającym a wykonawcą
na etapie realizacji umowy.
Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu modyfikacji opisu przedmiotu zamówienia poprzez uzupełnienie
projektowanego postanowienia umownego o:
-jednoznaczne wskazanie, że odpady mają zostać w celu zważenia wyładowane na terenie bazy magazynowo –
transportowej wykonawcy bez wyjazdu pojazdu z odpadami poza teren tejże bazy;
-wskazanie maksymalnego czasu pomiędzy I ważeniem i II ważeniem nieprzekraczającego jednej godziny.
Zarzut nr 13
W § 18 ust. 3 pkt 5 Projektu Umowy Zamawiający przewidział możliwość zmiany zawartej umowy w zakresie zmiany
wysokości wynagrodzenia w przypadku zmiany ceny materiałów lub kosztów związanych z realizacją zamówienia.
Zmiana w tym zakresie możliwa jest gdy nastąpi zmiana wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych zgodnie z
komunikatem Prezesa GUS (z tym jednak zastrzeżeniem, że zmiana ta tj. cen materiałów lub kosztów pozostaje bez
wpływu na wysokość wynagrodzenia Wykonawcy należnego mu z tytułu realizacji prac interwencyjnych, które będzie
ustalane zgodnie z postanowieniami § 11 ust. 6 Umowy.
Postanowienia projektu umowy w § 18 ust. 4 pkt 1 lit. e) przewidują następujący tok postępowania mający prowadzić
do wprowadzenia zmian.
W przypadku zmian, o których mowa w ust. 3, Strony ustalają następujący tok postępowania:
w przypadku zmiany cen materiałów lub kosztów związanych z realizacją zamówienia:
Strona umowy składa pisemny wniosek o zmianę przedmiotowej umowy w zakresie płatności wynikających z faktur
obejmujących płatności dotyczące usług wykonanych po upływie minimum 6 miesięcy od dnia zawarcia umowy w
przypadku, gdy wystąpiła zmiana cen materiałów lub kosztów związanych z realizacją zamówienia, a suma
miesięcznych wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych (gdzie poprzedni miesiąc = 100) zgodnie z
komunikatem Prezesa GUS za 6 ostatnich zakończonych miesięcy będzie ≥6 % (dotyczy Wykonawcy) lub ≤–6 %
(dotyczy Zamawiającego).
W przypadku złożenia wniosku po upływie minimum 6 miesięcy od dnia zawarcia umowy zastosowany będzie wzór:
- dla Wykonawcy i Zamawiającego gdzie:
Cjo - cena jednostkowa z oferty (przed zmianą),
CN1 - cena jednostkowa po pierwszej zmianie (po upływie minimum 6 miesięcy),
50% - współczynnik rozkładu ryzyka,
W a - miesięczne wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych (gdzie poprzedni miesiąc = 100) zgodnie z
komunikatem Prezesa GUS z ostatnich 6 zakończonych miesięcy od dnia złożenia wniosku, wyrażone w %,a numer kolejnego miesiąca z okresu ostatnich 6 zakończonych miesięcy, gdzie a = 1, 2, …, 6.
Zmiana wynagrodzenia możliwa będzie po upływie minimum 6 miesięcy od dnia zawarcia umowy, a jeżeli umowa
została zawarta po upływie 180 dni od dnia upływu terminu składania ofert, początkowym terminem ustalenia zmiany
wynagrodzenia będzie dzień otwarcia ofert. Kolejne wnioski o zmianę możliwe są po upływie kolejnych 6 miesięcy od
dnia złożenia poprzedniego wniosku.
W przypadku złożenia wniosku po upływie minimum kolejnych 6 miesięcy od dnia złożenia poprzedniego wniosku w
przypadku, gdy wystąpiła zmiana cen materiałów lub kosztów związanych z realizacją zamówienia, a suma
miesięcznych wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych (gdzie poprzedni miesiąc = 100) zgodnie z
komunikatem Prezesa GUS za 6 ostatnich zakończonych miesięcy będzie ≥4,5 % (dotyczy Wykonawcy) lub ≤–4,5
% (dotyczy Zamawiającego).
W przypadku złożenia wniosku po upływie minimum kolejnych 6 miesięcy od dnia złożenia poprzedniego wniosku
zastosowany będzie wzór:
- dla Wykonawcy i Zamawiającego gdzie:
Cjm - cena jednostkowa obowiązująca przed złożeniem wniosku,
CNn - cena jednostkowa po następnej zmianie,
50% - współczynnik rozkładu ryzyka,
W b - miesięczne wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych (gdzie poprzedni miesiąc = 100) zgodnie z
komunikatem Prezesa GUS z ostatnich 6zakończonych miesięcy od dnia złożenia wniosku, wyrażone w %,
n- numer zmiany, gdzie n = 2, …, 4,
m - numer ceny jednostkowej przed kolejną zmianą, m = 1, …, 5,
b - numer kolejnego miesiąca z okresu ostatnich 6 zakończonych miesięcy do dnia złożenia wniosku, gdzie b = 1, 2,
…, 6.
Wniosek powinien zawierać wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne, dokładne wyliczenie kwoty
wynagrodzenia Wykonawcy po zmianie umowy oraz dokumenty potwierdzające konieczność wprowadzenia ww.
zmiany. W szczególności strona będzie zobowiązana wykazać związek pomiędzy wnioskowaną kwotą zmiany
wynagrodzenia umownego a wpływem zmiany ceny materiałów lub kosztów związanych z realizacją zamówienia na
kalkulację ceny ofertowej. Wniosek powinien obejmować jedynie te analizowane koszty realizacji zamówienia, które
wykonawca obowiązkowo ponosi w związku ze zmianą ceny materiałów lub kosztów związanych z realizacją
zamówienia.
Za dostateczne udokumentowanie związku zmiany kosztów związanych z realizacją zamówienia z żądaniem zmiany
wynagrodzenia uważane będzie/wystarczające będzie spełnienie trzech poniższych warunków, to:
udokumentowanie przez wnioskodawcę: Wykonawcę i Zamawiającego, iż w porównaniu do momentu ustalenia
poprzedniej wysokości wynagrodzenia nastąpiła istotna zmiana kosztów paliwa wykorzystywanego w realizacji
przedmiotu umowy, dokumentowana na podstawie wzrostu wskaźnika średniej ceny hurtowej oleju napędowego na
stacjach paliw w Polsce. Weryfikacja podanego warunku brzegowego następować będzie wedle poniższych wzorów:
i.dla Wykonawcy,
ii.
iii.dla Zamawiającego
gdzie:
i.- średnia cena hurtowa oleju napędowego Ekodiesel na stacjach paliw w Polsce (na pod-stawie
https://www.orlen.pl/pl/dla-biznesu/hurtowe-cenypaliw#paliwa-archive) liczona z notowań dziennych za cały okres od
momentu zawarcia umowy (lub dnia otwarcia ofert, jeżeli umowa została zawarta po upływie 180 dni od dnia upływu
terminu ich składania) do dnia złożenia wniosku o waloryzację.
ii.- średnia cena hurtowa oleju napędowego Ekodiesel na stacjach paliw w Polsce (na pod-stawie
https://www.orlen.pl/pl/dla-biznesu/hurtowe-cenypaliw#paliwa-archive) liczona z notowań dziennych za sześć
ostatnich miesięcy poprzedzających dzień zawarcia umowy (lub dnia otwarcia ofert, jeżeli umowa została zawarta po
upływie 180 dni od dnia upływu terminu ich składania).
iv.dla Wykonawcy,
v.dla Zamawiającego
gdzie:
− - średnia cena hurtowa oleju napędowego Ekodiesel na stacjach paliw w Polsce (na pod-stawie
https://www.orlen.pl/pl/dla-biznesu/hurtowe-ceny-paliw#paliwa-archive) liczona z notowań dziennych za cały okres od
dnia ustalenia poprzedniego wynagrodzenia do dnia złożenia wniosku o jego ponowną waloryzację.
− - średnia cena hurtowa oleju napędowego Ekodiesel na stacjach paliw w Polsce (na pod-stawie
https://www.orlen.pl/pl/dla-biznesu/hurtowe-ceny-paliw#paliwa-archive) liczona z notowań dziennych za sześć
ostatnich miesięcy poprzedzających dzień złożenia poprzedniego wniosku o waloryzację wynagrodzenia.
udokumentowanie przez Wykonawcę lub Zamawiającego (na podstawie prawa do żądania przedłożenia stosownej
dokumentacji przez Wykonawcę), iż w porównaniu do momentu ustalenia poprzedniej wysokości wynagrodzenia
nastąpiła istotna zmiana kosztów zatrudniania osób realizujących zamówienie weryfikowana na podstawie
następujących wzorów:
dla Wykonawcy,
dla Zamawiającego gdzie:
–średniomiesięczny w przeliczeniu na 1 etat poziom wynagrodzeń zasadniczych pracowników
wykonujących bezpośrednie czynności w przedmiocie zamówienia, ustalony za cały okres od
momentu ustalenia poprzedniej wysokości wynagrodzenia do momentu złożenia wniosku o zmianę
wynagrodzenia.
–poziom wynagrodzeń zasadniczych w przeliczeniu na 1 etat pracowników, które Wykonawca ponosił
w celu realizacji umowy podczas pierwszego miesiąca świadczenia usług. Wykonawca po podpisaniu
umowy, w terminie nie dłuższym niż 30 dni po zakończeniu pierwszego miesiąca trwania umowy,
przedstawi wykaz kosztów zatrudniania ww. osób wraz z dokumentami potwierdzającymi
przedstawione koszty, tj. umowy o pracę, zabezpieczone zgodnie z wymogami RODO.
dla Wykonawcy,
dla Zamawiającego gdzie:
-średniomiesięczny w przeliczeniu na 1 etat poziom wynagrodzeń zasadniczych pracowników
wykonujących bezpośrednie czynności w przedmiocie zamówienia, ustalona za cały okres od dnia
ustalenia poprzedniego wynagrodzenia do dnia złożenia wniosku o jego ponowną waloryzację.
-średniomiesięczny w przeliczeniu na 1 etat poziom wynagrodzeń zasadniczych pracowników
wykonujących bezpośrednie czynności w przedmiocie zamówienia ustalony na potrzeby
poprzedniego wniosku o zmianę wynagrodzenia,
udokumentowanie przez Wykonawcę lub Zamawiającego (na podstawie prawa do żądania przedłożenia stosownej
dokumentacji przez Wykonawcę), iż w porównaniu do momentu ustalenia poprzedniej wysokości wynagrodzenia
nastąpiła zmiana stawek za zagospodarowanie odpadów, które zobowiązany jest płacić Wykonawca na rzecz
instalacji komunalnej, do której transportuje odpady określone w umowie w celu ich zagospodarowania albo kosztów
związanych z funkcjonowaniem własnej instalacji komunalnej. Udokumentowanie zmiany następować będzie na
podstawie następujących wzorów:
dla Wykonawcy,
dla Zamawiającego gdzie:
–średniomiesięczny poziom kosztów zagospodarowania odpadów ustalony za cały okres od
momentu ustalenia poprzedniej wysokości wynagrodzenia do momentu złożenia wniosku o
zmianę wynagrodzenia.
–poziom kosztów zagospodarowania odpadów, które Wykonawca poniósł w celu realizacji
umowy podczas pierwszego miesiąca świadczenia usług. Wykonawca po podpisaniu umowy,
w terminie nie dłuższym niż 30 dni po zakończeniu pierwszego miesiąca trwania umowy,
przedstawi wykaz poniesionych kosztów zagospodarowania odpadów na podstawie
otrzymanych faktur oraz treści umów lub innego stosunku prawnego stanowiącego podstawę
do ich wystawienia.
dla Wykonawcy,
dla Zamawiającego
gdzie:
–średniomiesięczny poziom kosztów zagospodarowania odpadów, ustalony za cały okres od
dnia ustalenia poprzedniego wynagrodzenia do dnia złożenia wniosku o jego ponowną
waloryzację,
–średniomiesięczny poziom kosztów zagospodarowania odpadów ustalony na potrzeby
poprzedniego wniosku o zmianę wynagrodzenia.
Powyższy sposób udokumentowania trzech wyżej wskazanych przesłanek stanowić będzie dostateczne
uzasadnienia żądania zmiany wynagrodzenia na podstawie zmiany kosztów związanych z realizacją zamówienia.
Brak wykazania wskazanych przesłanek nie wyklucza możliwości udokumentowania przez Wykonawcę lub
Zamawiającego wniosku o zmianę wynagrodzenia na skutek ewentualnej zmiany innych (trzech) kluczowych
składowych kosztów świadczonej usługi, pod warunkiem wykazania ich istotności dla łącznego kosztu realizacji
zamówienia. Możliwe jest też skorzystanie z jednej lub dwóch wskazanych wyżej przesłanek wraz inną, z zachowanie
progu istotności, przy założenia, że zawsze należy się odwołać do trzech przesłanek.
Przez poziom istotności należy rozumieć co najmniej 10% udział w całkowitych przychodach netto z realizacji
zamówienia, wykazywany na podstawie pomiarowego wzoru:
gdzie:
A– łączna wartość netto kosztu świadczonej usługi w przedmiocie zamówienia (innego rodzaju niż
wymienione powyżej koszty paliwa, zatrudnienia i zagospodarowania odpadów) za okres od
rozpoczęcia umowy do momentu złożenia wniosku waloryzacyjnego,
B– łączna wartość przychodów netto uzyskanych z realizacji zamówienia kalkulowanych
na podstawie wystawionych przez Wykonawcę na rzecz Zamawiającego faktur za okres od rozpoczęcia umowy do
momentu złożenia wniosku waloryzacyjnego. W przypadku gdy Zamawiający będzie uprawniony do złożenia wniosku
o zmianę przedmiotowej umowy Wykonawca będzie obowiązany do dostarczenia dokumentów umożliwiających
Zamawiającemu udokumentowanie wskazanych przesłanek a będących w posiadaniu Wykonawcy.
Powyższa zmiana dotyczyła będzie cen jednostkowych, o których mowa w § 11 ust. 2 oraz odpowiednio
maksymalnej kwoty wynagrodzenia, o której mowa w § 11 ust. 1 lit. a), a w przypadku uruchomienia zamówienia
opcjonalnego odpowiednio maksymalnej kwoty wynagrodzenia, o której mowa w § 11 ust. 1 lit. b) i c).
Zamawiający dopuszcza maksymalną wartość zmiany wynagrodzenia do wysokości ±8% maksymalnej kwoty
wynagrodzenia netto, o której mowa w § 11 ust. 1 lit. a), a w przypadku uruchomienia zamówienia opcjonalnego
odpowiednio maksymalnej kwoty wynagrodzenia, o której mowa w § 11 ust. 1 lit. b) i c).
Strona, której złożono wniosek, w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku oceni czy Strona wnioskująca wykazała
rzeczywisty wpływ zmiany, o której mowa w pkt 1) na wzrost kosztów realizacji przedmiotowej umowy. Strony
zastrzegają sobie możliwość wezwania wnioskodawcy do przedłożenia dodatkowych dokumentów czy wyliczeń. W
przypadku zaakceptowania wniosku, Strony ustalą datę podpisania aneksu do umowy.
Zmiana umowy skutkować będzie zmianą wynagrodzenia, przy czym nie wcześniej niż od dnia wejścia w życie zmian
przepisów prawa, o których mowa w pkt 1) lit. a) – d), w przypadku określonym w pkt 1) lit. e), od miesiąca
następującego po miesiącu złożenia wniosku przez Wykonawcę.
Obowiązek wykazania wpływu zmian, o których mowa w pkt 1), na koszty wykonania zamówienia należy do Strony
składającej wniosek, pod rygorem odmowy dokonania zmiany przedmiotowej umowy przez Zamawiającego.
W ocenie Odwołującego Alba tak sformułowana klauzula waloryzacyjna nie odpowiada wymaganiom ustawy. Zgodnie z
art. 439 ust. 1 ustawy Pzp umowa, której przedmiotem są roboty budowlane, dostawy lub usługi, zawarta na okres
dłuższy niż 6 miesięcy, zawiera postanowienia dotyczące zasad wprowadzania zmian wysokości wynagrodzenia
należnego wykonawcy w przypadku zmiany ceny materiałów lub kosztów związanych z realizacją zamówienia.
Postanowienia te muszą gwarantować realną możliwość podwyższenia wynagrodzenia. Tym samym Zamawiający,
sporządzając wzór umowy, powinien ukształtować jej zapisy w sposób adekwatny do bieżącej sytuacji gospodarczej,
uwzględniając aktualne wskaźniki ekonomiczne oraz prognozy.
Odwołujący Alba powołał się na dane w zakresie aktualnej projekcji inflacji NPB (Inflacja CPI r/r (%) – 2025: 4,9, 2026:
3,4 oraz 2027: 2,5) oraz miesięczne wskaźniki inflacji zgodnie z danymi Prezesa GUS (tabela z danymi w odwołaniu).
Biorąc pod uwagę powyższe, uznać należy, że narzucony przez Zamawiającego poziom zmiany kosztów, którego
przekroczenie otwiera stronom możliwość ubiegania się o dokonanie zmiany wynagrodzenia na poziomie ≥ 6% dla
pierwszej waloryzacji oraz ≥ 4,5% dla kolejnych waloryzacji jest zbyt wysoki i jako taki narusza równowagę stron
umowy, nie zapewnia ekwiwalentności świadczeń stron umowy i w nieproporcjonalny sposób przenosi na wykonawcę
ryzyka związane ze zmianą kosztów wykonania przedmiotu zamówienia. Wymagany przez Zamawiającego poziom
zmiany kosztów nie umożliwia skorzystania z klauzuli waloryzacyjnej i zrealizowania celu, jakiemu ma służyć przepis
art. 439 p.z.p. Oznacza to, że waloryzacja ma charakter iluzoryczny.
Przewidziany przez Zamawiającego mechanizm waloryzacji sprawia, iż całość ryzyka wzrostu kosztów w przypadku
inflacji na poziomie do 6% (i odpowiednio 4,5% w późniejszym okresie) ponosi Wykonawca. Dodatkowe ograniczanie
możliwości kompensaty wyższych kosztów poprzez jej 50% redukcję sprawia, że mechanizm waloryzacji staje się w
praktyce dla Wykonawcy nieskuteczny.
Tylko klauzula waloryzacyjna sformułowana w sposób precyzyjny, z poszanowaniem interesów stron kontraktu
publicznego, pozwoli ochronić interesy finansowe wykonawcy, zaś Zamawiającemu zapewni należytą, terminową i
bezpieczną realizację zamówienia publicznego. Tymczasem wprowadzone wymagania dodatkowe, odnoszące się do
sposobu udokumentowania związku zmiany kosztów związanych z realizacją zamówienia z żądaniem zmiany
wynagrodzenia są nadmiernie formalistyczne i nieadekwatne do przedmiotu zamówienia i wypaczają istotę klauzuli
waloryzacyjnej.
Zamawiający wymaga bowiem, aby wykonawca uzasadnił swój wniosek, wykazując łączne spełnienie trzech
poniższych warunków, a to wzrostu kosztów paliwa, kosztów pracy oraz kosztów zagospodarowania odpadów w
instalacji komunalnej na określonym przez Zamawiającego poziomie. Zmawiający dopuszcza także możliwość
udokumentowania przez Wykonawcę wniosku o zmianę wynagrodzenia na skutek zmiany innych trzech kluczowych
składowych kosztów świadczonej usługi, pod warunkiem wykazania ich istotności dla łącznego kosztu realizacji
zamówienia na poziomie co najmniej 10% udziału w całkowitych przychodach netto z realizacji zamówienia.
Jak wskazano powyżej, tak ukształtowane warunki uznania, że doszło do wzrostu kosztów realizacji usługi, są
nadmiernie sformalizowane i nieproporcjonalne. W ocenie Odwołującego postawiony przez Zamawiającego warunek,
aby wzrost kosztów paliwa, wynagrodzeń pracowników i koszt zagospodarowania odpadów w instalacji komunalnej
został spełniony łącznie jest trudny do prognozowania. Utrudnia to lub wręcz czyni niemożliwym oszacowanie, czy w
ogóle waloryzacja będzie możliwa, a jeśli tak to kiedy i na jakim poziomie. Dopuszczenie możliwości udowodnienia, że
wzrosły koszty świadczenia usługi na podstawie innych składników kosztotwórczych, jest również znacząco utrudnione
z uwagi na określony na nadmiernym poziomie tzw. poziomie istotności.
Zamawiający przewiduje, że wyłącznie wzrost kosztów zagospodarowania odpadów w instalacji komunalnej uzasadnia
waloryzację. Zagospodarowaniu w instalacji komunalnej podlegają wyłącznie zmieszane (niesegregowane) odpady
komunalne. Pozostałe odpady podlegają zagospodarowaniu w instalacjach, które nie muszą mieć statusu instalacji
komunalnej. Oznacza to, że pomimo rozbicia kosztów realizacji usługi na wiele frakcji odpadów, wyłącznie zmiana
kosztów w zakresie odpadów zmieszanych uzasadniać będzie waloryzację wynagrodzenia. Wzrost kosztów
zagospodarowania odpadów stanowiących ok. 40% strumienia odpadów nie będzie zatem skutkował możliwością
waloryzacji wynagrodzenia. Zamawiający w żaden sposób nie uwzględnia wzrostu kosztów zagospodarowania
pozostałych frakcji odpadów, a właśnie te frakcje – np. tworzywa sztuczne czy papier – charakteryzuje duża zmienność
w kosztach zagospodarowania. Ponadto powyższe rozwiązanie faworyzuje podmioty dysponujące własną instalacją
komunalną.
Wskazać należy, że do rozliczenia z wykonawcą dochodzi na podstawie stawek jednostkowych za poszczególne
frakcje odpadów. Jednakże zgodnie z postanowieniami umowy tylko wzrost kosztów zagospodarowania odpadów w
instalacji komunalnej, a więc w instalacji dedykowanej do zagospodarowania odpadów zmieszanych, umożliwia
wykazanie, że doszło do wzrostu kosztów, który skutkować może zmianą wynagrodzenia. Udział kosztów
zagospodarowania pozostałych frakcji w całkowitych przychodach netto z realizacji zamówienia, wobec struktury
strumienia odpadów uniemożliwia dokonanie zmiany wynagrodzenia.
Kolejnym argumentem przemawiającym za koniecznością uelastycznienia klauzuli waloryzacyjnej jest historia zmian
cen oleju napędowego Ekodiesel w 2023 roku. Spadek cen o około 20% względem cen ze stycznia 2023 przy
równoczesnym dalszym wzroście inflacji o ponad 5% w tym samym okresie , wskazuje, że odniesienie się do tego
wskaźnika jest niemiarodajne.
Warunki dokonania zmiany ceny na wypadek zmiany kosztów związanych ze zmianą wynagrodzenia określone przez
Zamawiającego nie przystają do przedmiotu zamówienia również z uwagi na poniżej przytoczone okoliczności.
Do realizacji usługi wykorzystywane są nie tylko pojazdy napędzane olejem napędowym. Z uwagi na obowiązek
spełnienia wymagań wynikających z ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych wykonawca ma obowiązek
realizacji usługi z wykorzystaniem pojazdów napędzanych także w inny sposób – np. CNG lub pojazdów
elektrycznych. Tymczasem klauzula waloryzacyjna w ogóle nie uwzględnia tych okoliczności.
Niezrozumiałym jest, dlaczego Wykonawca nie może wykazywać wzrostu kosztów w alternatywnych formach
współpracy – umowach zlecenia, umów podwykonawczych? Część kosztów, jakie ponosi wykonawca w związku z
realizacją usługi, nie jest wykonywana lub dostarczana przez pracowników wykonawcy lecz podmioty trzecie. Ceny
oferowanych przez nich towarów i usług również wzrosną – chociażby z uwagi na planowane dalsze wzrosty
minimalnego wynagrodzenia za pracę.
W tych okolicznościach Wykonawca nie będzie mógł wnioskować o waloryzację zgodnie z realnie rosnącymi
kosztami, albo w sytuacji drastycznego wzrostu jedynie jednego lub dwóch czynników kosztotwórczych.
Określone przez Zamawiającego uwarunkowania dotyczące zasad dokonywania waloryzacji wynagrodzenia
umownego nie pozwalają na zapewnienie ekwiwalentności świadczeń stron umowy oraz nie niwelują ryzyk
związanych ze zmianami kosztów wykonania zamówienia publicznego i czynią waloryzację wynagrodzenia
iluzoryczną. Dokonując w ten sposób opisu zasad dokonywania waloryzacji Zamawiający naruszył zasadę
ekwiwalentności, wykonawcy muszą bowiem skalkulować ryzyko wzrostu cen w cenie ofertowej. Co więcej taka
sytuacja przekłada się również na ryzyko złożenia nieporównywalnych ofert.
Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu dokonania modyfikacji zapisów klauzuli waloryzacyjnej w zakresie
odnoszącym się do zmiany ceny materiałów lub kosztów realizacji usługi (§ 18 ust. 3 pkt 5 i § 18 ust. 4 pkt 1 lit. e)
projektu umowy) poprzez:
−
zmniejszenie wartości sumy miesięcznych wskaźników cen towarów i usług
konsumpcyjnych zgodnie z komunikatem Prezesa GUS za 6 ostatnich zakończonych
miesięcy z ≥6% i ≥4,5% do ≥3%
−
dopuszczenie możliwości udokumentowania przez Wykonawcę wniosku o zmianę
wynagrodzenia na skutek zmiany także innych elementów kosztotwórczych
z pominięciem obowiązku wykazywania względem nich poziomu istotności
dopuszczenie możliwości udokumentowania przez Wykonawcę wniosku o zmianę
wynagrodzenia, także w sytuacji gdy jeden z trzech wskazanych przez
Zamawiającego istotnych czynników kosztotwórczych wzrośnie o co najmniej 10%.
−
KIO 1085/25, KIO 1086/25, KIO 1087/25, KIO 1088/25, KIO 1089/25 oraz KIO 1090/25
Odwołujący Chemeko zarzucił Zamawiającemu:
1.Naruszenie art. 99 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 134 ust. 1 pkt 20 ustawy Pzp w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy Pzp w zw.
z art. 5 k.c. i w zw. z art. 353(1) k.c. w zw. z art. 387 § 1 k.c. w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 ustawy Pzp przez
wprowadzenie kary umownej za nieosiągnięcie tzw. poziomów recyklingu w § 15 ust. 2 pkt 14 lit. o) projektu
umowy, w sposób nieuwzględniający wymagań i okoliczności mogących mieć wpływ na sporządzenie oferty, tj.:
a)znanego Zamawiającemu problemu słabej jakości selektywnej zbiórki odpadów komunalnych „u źródła” (co przekłada
się na udział ok. 60% odpadów zmieszanych w strumieniu odpadów objętym przedmiotem zamówienia),
b)uwarunkowań prawnych w zakresie rocznych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu oraz
poziomów składowania, uwarunkowań prawnych co do metodologii wyliczenia tych poziomów, spadającego popytu
na surowce, czyli odpady podlegające recyklingowi wliczanemu do poziomów recyklingu,
c)wdrożonego w okresie realizacji umowy tzw. „systemu kaucyjnego”, który w sposób niewątpliwy wpłynie na ilość i
morfologię odpadów będących przedmiotem niniejszej umowy,
czego konsekwencją jest nałożenie na wykonawcę niemożliwego do spełnienia obowiązku osiągnięcia poziomu
przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wskazanego w art. 3b ust. 1 ustawy o
utrzymaniu czystości i porządku w gminach w wysokości 55% w 2025 r., 56% w 2026 r. oraz 57% w 2027 r. (okres
realizacji zamówienia to 30 miesięcy), sankcjonowanego obowiązkiem zapłaty kary umownej (§ 15 ust. 2 pkt 14 lit. o)
projektu umowy), co z kolei narusza zasady zachowania uczciwej konkurencji, proporcjonalności oraz równego
traktowania wykonawców, a także zasady współżycia społecznego, co uniemożliwia wykonawcom prawidłowe
skalkulowanie ryzyk kontraktowych i prawidłową wycenę oferty, a co zostało szerzej omówione w dalszej części
niniejszego odwołania;
ewentualnie (w przypadku uznania zarzutu wskazanego w pkt 1 powyżej za niezasadny)
2.Naruszenie przepisu art. 433 pkt 2 ustawy Pzp w zw. z art. 134 ust. 1 pkt 20 ustawy Pzp w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy
Pzp w z art. 353(1) k.c. oraz art. 5 k.c. w zw. z art. 483 § 1 k.c. poprzez zastrzeżenie na rzecz Zamawiającego kar
umownych za nieosiągnięcie przez wykonawcę tzw. poziomów recyklingu w § 15 ust. 2 pkt 14 lit. o) projektu
umowy w wysokości rażąco wygórowanej, nieuwzględniającej faktu, że na osiągnięcie tych poziomów mają wpływ
nie tylko działania wykonawcy, ale także (a wręcz przede wszystkim) działania Zamawiającego, jak również że jest
to uzależnione od jakości zbiórki odpadów u „źródła” (przez właścicieli nieruchomości), a także od uwarunkowań
rynkowych (w szczególności od popytu na „surowce”, czyli wąską grupę odpadów nadających się do recyklingu,
które wliczane są do poziomów recyklingu – o czym szerzej w dalszej części uzasadnienia odwołania) i realnych
możliwości przekazania do recyklingu odebranych przez wykonawcę odpadów. W takich okolicznościach,
nałożenie na wykonawcę kary umownej w takiej wysokości jak ta, wskazana w § 15 ust. 2 pkt 14 lit. o) projektu
umowy, stanowi nadużycie prawa podmiotowego Zamawiającego do kształtowania postanowień umownych i jest
sprzeczne z zasadami współżycia społecznego z uwagi na wpływ Zamawiającego na poziomy recyklingu przy
jednoczesnym ograniczonym wpływie wykonawcy na osiągane poziomy recyklingu i odzysku;
3.Naruszenie art. 241 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z 242 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp w zw. z art. 134 ust. 1 pkt 20 ustawy Pzp
w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 5 k.c. i w zw. z art. 353(1) k.c. w zw. z art. 387 § 1 k.c. w zw. z art. 16
pkt 1 i 3 ustawy Pzp przez wprowadzenie kryterium oceny ofert w Rozdziale XV pkt 5 SW Z „Nieprzekraczanie
poziomów składowania”, którego osiągnięcie na poziomie wymaganym dla uzyskania punktów jest niemożliwe, a
samo kryterium jest niereprezentatywne i nie daje faktycznych korzyści środowiskowych oraz nie daje się powiązać
z przedmiotem zamówienia, a ponadto niespełnienie kryterium jest zastrzeżone niemożliwą do ustalenia na etapie
składania oferty karą umowną w § 15 ust. 2 pkt 14 lit. q) projektu umowy;
4.Naruszenie art. 455 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp w zw. z art. 99 ust. 1 w zw. z art. 16 ustawy Pzp i art. 17 ust. 1 ustawy
Pzp przez zaniechanie wprowadzenia do projektu umowy postanowień określających zasady wprowadzenia zmian
do umowy w związku z niemożliwymi do przewidzenia w momencie składania oferty skutkami wejścia w życie
ustawy dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z
2023 r., poz. 1852, dalej jako: „Nowelizacja u.g.o.”), która wprowadza tzw. system kaucyjny od 1 października 2025
r. Pomimo tego, że treść aktu prawnego jest znana wykonawcom, to nie są jeszcze znane konsekwencje wejścia
w życie nowych przepisów np. co do wielkości i jakości strumienia odpadów, co ma wpływ na realizację
zamówienia i jego koszty. Zamawiający nie zawarł w projekcie umowy postanowień, które pozwalałyby na jej
dostosowanie do nowych warunków, w których wykonawca będzie świadczył usługę (w zakresie co najmniej ilości
odbieranych odpadów, harmonogramu odbioru odpadów, liczby pojazdów przeznaczonych do realizacji
zamówienia oraz zmiany wynagrodzenia wykonawcy). Ponadto, przewiduje się wprowadzenie przez ustawodawcę
tzw. systemu Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta, który prawdopodobnie zostanie wdrożony do
polskiego systemu prawnego pakietem aktów prawnych, mających wpływ na realizację umowy. Powyższe narusza
równowagę stron umowy, nie zapewnia ekwiwalentności świadczeń stron umowy i przerzuca na wykonawcę
ryzyka związane ze zmianą warunków realizacji zamówienia, których wykonawca (składając ofertę) nie jest w
stanie przewidzieć – powyższe powoduje, że dokonanie opisu przedmiotu zamówienia nastąpiło w sposób
niejednoznaczny, niewyczerpujący i nieprecyzyjny, który narusza zasady efektywności, zachowania uczciwej
konkurencji, proporcjonalności oraz równego traktowania wykonawców, a co uniemożliwia wykonawcom
prawidłowe skalkulowanie ryzyk kontraktowych;
5.Naruszenie art. 439 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, 3 i 4 w zw. z art. 16 pkt 1 ustawy Pzp oraz art. 8 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z
art. 353(1) k.c. oraz art. 5 k.c. przez kształtowanie warunków zamówienia w § 18 ust. 3 pkt 5 oraz ust. 4 pkt 1) lit. e)
projektu umowy, dotyczących zasad dokonywania waloryzacji wynagrodzenia wykonawcy w związku ze zmianą
cen materiałów lub kosztów związanych z realizacją zamówienia w sposób, który:
a.narusza równowagę stron umowy, ma charakter iluzoryczny, uniemożliwiający osiągnięcie ustawowego celu instytucji
waloryzacji, jakim jest przywrócenie ekwiwalentności świadczeń stron umowy w sprawie zamówienia publicznego
oraz przerzuca na wykonawcę ryzyka związane ze zmianą kosztów wykonania przedmiotu zamówienia,
b.narusza zasadę równego traktowania wykonawców, przez określenie szeregu wymagań formalnych, jakim musi
uczynić zadość wykonawca posiadający własną instalację w celu możliwości uzyskania waloryzacji
wynagrodzenia, obejmujących przedstawienie szczegółowych wyliczeń, dotyczących wzrostu kosztów realizacji
zamówienia oraz dowodów potwierdzających ów wzrost oraz jego wymiar, przy jednoczesnym wymaganiu od
wykonawców, którzy korzystają z instalacji innych podmiotów przedłożenia jedynie zaświadczenia właściciela
instalacji o wzroście opłat z tytułu unieszkodliwiania odpadów, co w sposób oczywisty uprzywilejowuje
wykonawców nieposiadających własnych instalacji, albowiem przez sformułowanie dużo bardziej liberalnych
wymagań formalnych dla uzyskania waloryzacji wynagrodzenia czyni dokonanie waloryzacji wynagrodzenia dużo
bardziej prawdopodobnym,
6.Naruszenie art. 112 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 116 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 ustawy Pzp przez
postawienie warunku udziału w postępowaniu dotyczącego zdolności technicznej, o którym mowa w rozdziale IV
pkt 1.2.3 ppkt 1.2.3.1 oraz 1.2.3.2 SW Z, w sposób nieprecyzyjny, nieproporcjonalnie do przedmiotu niniejszego
zamówienia oraz nieumożliwiający oceny zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia;
7.Naruszenie art. 99 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 ustawy Pzp i art. 17 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Pzp przez
dokonanie opisu przedmiotu zamówienia (w projekcie umowy dla sektora 6) w sposób niejednoznaczny,
niewyczerpujący i nieprecyzyjny, który narusza zasady efektywności, zachowania uczciwej konkurencji,
proporcjonalności oraz równego traktowania wykonawców, a co uniemożliwia wykonawcom prawidłowe
skalkulowanie ryzyk kontraktowych i prawidłową wycenę, co zostanie szerzej omówione w dalszej części
niniejszego odwołania. (zarzut dotyczy wyłącznie Postępowania na: „Odbiór, zbieranie, transport i
zagospodarowanie odpadów komunalnych pochodzących z terenu Gminy Wrocław w obrębie sektora 6”, znak:
51/2024);
8.Naruszenie art. 99 ust. 1 i 2 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 Pzp przez dokonanie opisu przedmiotu zamówienia w
sposób nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz jego wartości i celów, przez sformułowanie w
Załączniku 1 – SW U, w Rozdziale XIV Wymogi w zakresie systemu monitoringu satelitarno-wizyjnego pojazdów i
identyfikacji pojemników pkt 1 ppkt 5) (str. 36), wymagania zastosowania systemu identyfikacji RFID UHF
pracującego na dwóch pojazdach bezpylnych z wagami, podczas gdy wymaganie takie jest niezgodne z normą
branżową DIN 14803:2020, szczegółowo określającą wymagania dotyczące systemów identyfikacji pojemników dla
pojazdów bezpylnych, gdzie wymaganym pasmem Transponderów jest zakres RFID LF poniżej 135 kHz (czyli
równoważne: 125 kHz Unique, 134,2 kHz FDX oraz 134,2 kHz HDX), które to rozwiązanie dotychczas było z
powodzeniem stosowane przez Zamawiającego, przy jednoczesnym braku uzasadnienia w treści dokumentów
zamówienia, że wymóg zastosowania systemu identyfikacji RFID UHF pracującego na dwóch pojazdach
bezpylnych z wagami jest niezbędny dla osiągnięcia celów realizacji zamówienia;
9.Naruszenie art. 99 ust. 2 w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 ustawy Pzp przez dokonanie opisu przedmiotu zamówienia
udzielanego w postępowaniu w sposób nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz jego wartości i celów,
przez sformułowanie w Rozdziale XIV. Wymogi w zakresie systemu monitoringu satelitarno-wizyjnego pojazdów i
identyfikacji pojemników pkt 1 ppkt 4) lit. f) (str. 35), wymagania wyposażenia wszystkich pojazdów w system
wizyjnego monitorowania pojazdów bazujący na zapisie obrazu z 4 kamer zamontowanych dookoła pojazdu,
umożliwiający rejestrację materiału wideo w rozdzielczości co najmniej FullHD 10 kl/s, podczas gdy jest to wymóg
zupełnie nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia, albowiem cele związane z zapewnieniem Zamawiającemu
możliwości bieżącego obserwacji sytuacji w pojeździe mogą co najmniej w takim samym stopniu zostać osiągnięte
poprzez zastosowanie dotychczasowego systemu, a nawet w stopniu wyższym, albowiem dane w jakości FullHD
10 kl/s cechują się dużo większym rozmiarem, aniżeli dotychczas generowane dane, co przy niejednolitym
standardzie pokrycia sieci Internet na terenie Miasta Wrocławia może znacząco utrudniać zapewnienie płynnej
transmisji danych, a wręcz transmisję te uniemożliwić;
10.Naruszenie art. 99 ust. 2 i ust. 4 ustawy Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 ustawy Pzp przez dokonanie opisu przedmiotu
zamówienia udzielanego w postępowaniu w sposób nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz jego
wartości i celów, przez sformułowanie w Rozdziale XIV. Wymogi w zakresie systemu monitoringu satelitarnowizyjnego pojazdów i identyfikacji pojemników pkt 1 ppkt 1) SW U (str. 33-34), wymagania zapewnienia, aby GPS i
kamery, zamontowane w pojazdach, którymi wykonywane będzie zamówienie, stanowiły jeden system, albowiem
wymóg taki nie jest niezbędny dla osiągnięcia celów realizacji zamówienia udzielanego w postępowaniu, które w
równym stopniu są spełnione w sytuacji, gdy GPS i kamery nie stanowią jednego systemu, a nadto nie został
umotywowany w dokumentach zamówienia dla postępowania uzasadnionym interesem Zamawiającego i w sposób
nieuprawniony ogranicza konkurencję w postępowaniu, gdyż ogranicza krąg dostawców GPS i kamer do zaledwie
dwóch dostawców;
11.Naruszenie art. 99 ust. 1 i ust. 4 ustawy Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 ustawy Pzp przez dokonanie opisu przedmiotu
zamówienia udzielanego w postępowaniu w sposób niejednoznaczny oraz naruszający zasadę uczciwej
konkurencji i równego traktowania wykonawców, co przejawia się w objęciu zakresem zamówienia udzielanego
w postępowaniu obsługi pojemników typu naziemnego (mycie pojemników), których specyfika sprawia, że na rynku
właściwym istnieje jeden tylko podmiot zdolny do wykonywania tych czynności, któremu wybrany wykonawca
będzie musiał oddać do podwykonania tę część zamówienia, przy jednoczesnym braku ustalenia przez
Zamawiającego i określenia w dokumentach zamówienia wiążących wszystkich wykonawców zasad współpracy z
tym podmiotem (mającym pozycję monopolisty), w tym w szczególności w aspekcie finansowym, co prowadzić
będzie do stanu nieporównywalności ofert z uwagi na możliwość zróżnicowania przez producenta pojemników typu
naziemnego posiadanych przez Zmawiającego warunków, wykonywania obsługi pojemników typu naziemnego, w
tym w szczególności w aspekcie finansowym (wynagrodzenia za wykonywanie tych czynności) - zgodnie z
instrukcją stanowiącą załącznik do OPZ nr 43 - Hewea Sp. z o.o.;
12.Naruszenie art. 112 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 116 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 ustawy Pzp przez
ukształtowanie warunku udziału w postępowaniu dotyczącego zdolności technicznej, o którym mowa w rozdziale IV
pkt 1.2.3 ppkt 1.2.3.2 SW Z bez uwzględnienia wymagań co do rodzaju pojazdów określonych w ustawie z dnia 11
stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1289 z późn. zm.),
nieproporcjonalnie do przedmiotu niniejszego zamówienia oraz nie umożliwiając oceny zdolności wykonawcy do
należytego wykonania zamówienia;
13.Naruszenie art. 112 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 116 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 ustawy Pzp przez
ukształtowanie warunku udziału w postępowaniu dotyczącego zdolności zawodowej, o którym mowa w rozdziale IV
pkt 1.2.2 ppkt 1.2.2.1 SW Z w sposób nieprecyzyjny, nieproporcjonalnie do przedmiotu niniejszego zamówienia oraz
nie umożliwiając oceny zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia;
14.Naruszenie art. 112 ust. 1 Pzp w zw. z art. 116 ust. 1 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 Pzp poprzez postawienie warunku
udziału w postępowaniu dotyczącego zdolności technicznej, o którym mowa w rozdziale IV pkt 1.2.3. ppkt 1.2.3.2.
3) SW Z nieproporcjonalnie do przedmiotu niniejszego zamówienia, w sposób ograniczający konkurencję oraz nie
umożliwiający oceny zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia (zarzut dotyczy sektora 1 i 2).
Odwołujący Chemeko wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu dokonania zmiany warunków
zamówienia w sposób uwzględniający argumentację zawartą w odwołaniu, w szczególności polegającą na dokonaniu:
1)Ad. zarzut z pkt 1 - wykreślenia § 15 ust. 2 pkt 14 lit. o) projektu umowy;
ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia zarzutu z pkt 1:
2)Ad. zarzut z pkt 2 - zmiany § 15 ust. 2 pkt 14 lit. o) projektu umowy poprzez nadanie mu treści:
„za nieosiągnięcie przez Wykonawcę poziomu, o którym mowa w SW U, rozdział XIX, pkt 1, ppkt 2, w wysokości
obliczonej jako iloczyn połowy stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów
komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ustawy z dnia 27 kwietnia
2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r. poz. 2556 ze zm.) i brakującej masy odpadów komunalnych
wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia poziomu, o którym mowa w SW U rozdział XIX pkt 1 ppkt 2) (obliczonej
zgodnie z SWU, rozdział XIX pkt 7, ppkt 2)”,
3)Ad. zarzut z pkt 3 – wykreślenia kryterium oceny ofert określonego w Rozdziale XV pkt 5 SW Z „Nieprzekraczanie
poziomów składowania” oraz w konsekwencji kary umownej z § 15 ust. 2 pkt 14 lit. q) projektu umowy;
4)Ad. zarzut z pkt 4 - wprowadzenia do projektu umowy postanowień określających zasady wprowadzenia zmian do
umowy w związku z niemożliwymi do przewidzenia w momencie składania oferty skutkami wejścia w życie
Nowelizacji u.g.o., która wprowadza tzw. system kaucyjny od 1 października 2025 r. oraz przewidywanym
wprowadzeniem tzw. systemu Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta, które z pewnością wpłyną na
realizowane zamówienie, a wpływ ten będzie wymagał merytorycznej zmiany umowy (w zakresie co najmniej ilości
odbieranych odpadów, harmonogramu odbioru odpadów, liczby pojazdów przeznaczonych do realizacji
zamówienia) oraz zmiany wynagrodzenia wykonawcy;
5)Ad. Zarzut z pkt 5 – dokonanie zmiany klauzuli waloryzacyjnej i mechanizmu jej wprowadzania tak, aby urzeczywistniał
on cel takiej klauzuli, w tym zmiany w § 18 ust. 3 pkt 5 projektu umowy, tak aby uzyskał brzmienie:
„ceny materiałów lub kosztów związanych z realizacją zamówienia, gdy suma miesięcznych wskaźników cen
towarów i usług konsumpcyjnych (gdzie poprzedni miesiąc = 100) zgodnie z komunikatem Prezesa GUS za 3
ostatnie miesiące będzie różna od ± 2%”.
oraz:
zmiany w §18 ust. 4 pkt 1 lit. e) projektu umowy, tak aby uzyskał brzmienie:
„Strona umowy składa pisemny wniosek o zmianę przedmiotowej umowy w zakresie płatności wynikających z
faktur obejmujących płatności dotyczące usług wykonanych po upływie minimum 3 miesięcy od dnia zawarcia
umowy w przypadku, gdy wystąpiła zmiana cen materiałów lub kosztów związanych z realizacją zamówienia. W
przypadku złożenia wniosku po upływie minimum 3 miesięcy od dnia zawarcia umowy
zastosowany będzie wzór:
gdzie:
Cjo – cena jednostkowa z oferty (przed zmianą),
CN1 – cena jednostkowa po pierwszej zmianie (po upływie minimum 3 miesięcy),
Wa – miesięczne wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych (gdzie poprzedni miesiąc = 100) zgodnie z
komunikatem Prezesa GUS z ostatnich 3 zakończonych miesięcy od dnia złożenia wniosku, wyrażone w %,
a – numer kolejnego miesiąca z okresu ostatnich 3 zakończonych miesięcy do dnia złożenia wniosku, gdzie a = 1,
2, 3,
Zmiana wynagrodzenia możliwa będzie po upływie minimum 3 miesięcy od dnia zawarcia umowy, a jeżeli umowa
została zawarta po upływie 180 dni od dnia upływu terminu składania ofert, początkowym terminem ustalenia
zmiany wynagrodzenia będzie dzień otwarcia ofert. Powyższa zmiana dotyczyła będzie cen jednostkowych.
Zamawiający dopuszcza maksymalną wartość zmiany wynagrodzenia do wysokości ± 8% całkowitej wartości
przedmiotu umowy brutto.
Wniosek powinien zawierać wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne, dokładne wyliczenie kwoty
wynagrodzenia Wykonawcy po zmianie umowy oraz dokumenty potwierdzające konieczność wprowadzenia ww.
zmiany. W szczególności strona będzie zobowiązana wykazać związek pomiędzy wnioskowaną kwotą zmiany
wynagrodzenia umownego a wpływem zmiany ceny materiałów lub kosztów związanych z realizacją zamówienia
na kalkulację ceny ofertowej. Wniosek powinien obejmować jedynie te analizowane koszty realizacji zamówienia,
które wykonawca obowiązkowo ponosi w związku ze zmianą ceny materiałów lub kosztów związanych z realizacją
zamówienia.”
6)Ad. Zarzut z pkt 6 a)dodania w Części VI SWZ dodatkowej treści w brzmieniu:
„Na potwierdzenie, że oferowane usługi spełniają określone przez zamawiającego wymagania, cechy lub kryteria,
Zamawiający wskazuje wymagane przedmiotowe środki dowodowe:
1.Kserokopie dowodów rejestracyjnych pojazdów i urządzeń określonych w rozdziale VI. pkt 1.2.3 ppkt 1.2.3.2. SWZ.
Zamawiający przed wyborem najkorzystniejszej oferty wezwie Wykonawcę, którego oferta została najwyżej
oceniona, do złożenia w wyznaczonym, nie krótszym niż 10 dni, terminie, przedmiotowych środków dowodowych”.
b) doprecyzowania w Części IV pkt 1.2.3 ppkt 1.2.3.1 SW Z, że spełnienie warunku przez Wykonawcę zostanie
ostatecznie zweryfikowane przez Zamawiającego po odbyciu wizji lokalnej na terenie bazy magazynowotransportowej.
7)Ad. Zarzut z pkt 7 - dokonania zmiany w projekcie umowy w § 2, w taki sposób, aby usługa polegająca na odbieraniu,
transporcie i zagospodarowaniu odpadów wskazanych przez Zamawiającego, zebranych w PSZOK przy ul.
Szwajcarskiej 15, została włączona do zakresu zamówienia podstawowego.
8)Ad. zarzut z pkt 8 – dokonanie zmiany w Rozdziale XIV SW U Wymogi w zakresie systemu monitoringu satelitarnowizyjnego pojazdów i identyfikacji pojemników pkt 1 ppkt 5) (str. 36), przez nadanie tej jednostce redakcyjnej
następującego brzmienia:
„co najmniej dwa pojazdy bezpylne odbierające odpady z pojemników 60l-1100l lub worków muszą być dodatkowo
wyposażone w wagę statyczną posiadającą legalizację Głównego Urzędu Miar w Polsce (GUM) lub innej jednostki
notyfikowanej oraz posiadać możliwość przedłużenia jej na lata następne. Wymagania dotyczące wag statycznych:
a.dokładność pomiaru - 10kg na całej zabudowie. System powinien rejestrować każdą zmianę wagi zabudowy podczas
realizacji usługi,
system wagowy musi być zintegrowany z systemem identyfikacji pojemników z wykorzystaniem RFID oraz
systemem monitoringu wizyjnego poprzez generowanie zdarzeń/znaczników oraz danych z ważeń
przyporządkowanych do zdarzeń.”
9)Ad. Zarzut z pkt 9 – dokonanie zmiany w Rozdziale XIV. Wymogi w zakresie systemu monitoringu satelitarno-wizyjnego
pojazdów i identyfikacji pojemników pkt 1 ppkt 4) lit. f) SW U (str. 35), przez postawienie wymogu minimalnego
rozdzielczości 704x480, kodowanie NTSC 25 kl/s w zakresie obrazu z 4 kamer zamontowanych dookoła pojazdu,
umożliwiając rejestrację materiału wideo,
10)Ad. Zarzut z pkt 10 - dokonanie zmiany w Rozdziale XIV. Wymogi w zakresie systemu monitoringu satelitarnowizyjnego pojazdów i identyfikacji pojemników pkt 1 ppkt 1) SW U (str. 33-34) i wykreślenia wymagania, aby GPS i
kamery, zamontowane w pojazdach, którymi wykonywane będzie zamówienie, stanowiły jeden system,
11)Ad. Zarzut z pkt 11 – przez wyłączenie z zakresu zamówienia czynności związanych z obsługą pojemników typu
naziemnego,
12)Ad. Zarzut z pkt 12 - przez dodanie w Rozdziale IV SW Z pkt 1.2.3 ppkt 1.2.3.2 ppkt 12, który stanowiłby warunek
dysponowania pojazdem/pojazdami spełniającymi wymagania co do rodzaju pojazdów określonych w ustawie z
dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1289 z późn. zm.),
13)Ad. Zarzut z pkt 13 – poprzez sformułowanie warunku udziału w postępowaniu określonego w Rozdziale IV pkt 1.2.2
SWZ:
ppkt 1.2.2.1. „wykonał, a w przypadku świadczeń okresowych lub ciągłych wykonuje w okresie ostatnich 6 lat przed
upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, zamówienie
lub zamówienia, w ramach którego/których odebrał i zagospodarował odpady komunalne bezpośrednio od
mieszkańców z obszaru gminy zamieszkałego przez co najmniej 50 000 mieszkańców (według danych Głównego
Urzędu Statystycznego za rok, w którym umowa na zamówienie została zawarta; każde wykonane zamówienie ma
dotyczyć obszaru, w którym Wykonawca obsługiwał obszar zamieszkały przez co najmniej 50 000 mieszkańców),
gdzie odebrał łącznie co najmniej 30 000 Mg odpadów komunalnych, w ciągu maksymalnie 12 kolejnych miesięcy
kalendarzowych”;
ppkt 1.2.2.2 „wykonał, a w przypadku świadczeń okresowych lub ciągłych wykonuje w okresie ostatnich 6 lat przed
upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie jedno
zamówienie w zakresie odbioru i zagospodarowania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych
i odpadów komunalnych selektywnie gromadzonych, w ramach którego wykonał usługę na terenie gminy
zamieszkałej przez co najmniej 50 000 osób (według danych Głównego Urzędu Statystycznego za rok, w którym
umowa na zamówienie została zawarta), gdzie Zamawiającym wskazanego zamówienia była gmina, nieprzerwanie
przez okres minimum 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych”.
14)Ad. Zarzut z pkt 14 – przez usunięcie w warunku udziału w postępowaniu w zakresie zdolności technicznej,
określonego w Rozdziale IV pkt 1.2.3 ppkt 1.2.3.2 3) SW Z wymiarów pojazdu, tj. “szerokości pojazdu (bez lusterek)
do 210 cm i długości całkowitej z zabudową do 643 cm.”
Odwołujący Chemeko dodał, że opisane powyżej żądania co do zakresu zmian SW Z obejmują także zmiany
dokumentacji przetargowej niewskazane wprost w żądaniu, ale konieczne do wprowadzenia z uwagi na zakres żądania
Odwołującego – tj. zmiany będące konsekwencją żądanych zmian.
Uzasadniając podniesione zarzuty Odwołujący Chemeko wskazał w szczególności:
Zarzut nr 1 – kara umowna wprowadzona w § 11 ust. 3 projektu umowy jest nieprawidłowa i odnosi się do świadczeń
niemożliwych, określonych w Rozdziale XIX pkt 1 ppkt 2 SWU
Zgodnie z § 15 ust. 2 pkt 14 lit. o) projektu umowy: „Wykonawca ponosi odpowiedzialność za opóźnienie i zapłaci
Zamawiającemu kary umowne: (…) w zakresie innym niż ww. obowiązki (…) za nieosiągnięcie przez Wykonawcę
poziomu, o którym mowa w SW U, rozdział XIX, pkt 1, ppkt 2, w wysokości obliczonej jako iloczyn stawki opłaty za
umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach
wydanych na podstawie art. 290 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r. poz. 2556
ze zm.) i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia poziomu, o którym mowa
w SWU rozdział XIX pkt 1 ppkt 2) (obliczonej zgodnie z SWU, rozdział XIX pkt 7, ppkt 2)”.
Zgodnie z Rozdziałem XIX pkt 1 ppkt 2 SWU: „W zakresie osiągania poziomów ograniczenia składowania masy odpadów
komunalnych ulegających biodegradacji, poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów
komunalnych oraz poziomów składowania odpadów komunalnych, Wykonawca ma obowiązek zagospodarować
odebrane i zebrane na terenie Sektora odpady komunalne, w tym również odpady zebrane w ramach prac
interwencyjnych, usuwania odpadów zgromadzonych w miejscach do tego celu nieprzeznaczonych oraz usługi SZOP i
SZOT, w sposób zapewniający spełnienie, w odniesieniu do masy odpadów, do których zagospodarowania obowiązany
jest Wykonawca, wymagań co do rocznych poziomów w zakresie: (…)
2) osiągnięcia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, o którym
mowa w art. 3b ust. 1-1b ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2519
z póź. zm.)”.
Zgodnie z Rozdziałem XIX pkt 7 ppkt 2 SW U:„Sposób obliczania kar za nieosiągnięcie poziomów zagospodarowania
odpadów w zakresie (…) osiągnięcia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych:
Zgodnie z art. 3b ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - Gminy są
obowiązane osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co
najmniej:
i.35% wagowo - za rok 2023;
ii.45% wagowo - za rok 2024;
iii.55% wagowo - za rok 2025;
iv.56% wagowo - za rok 2026;
v.57% wagowo - za rok 2027.
Odwołujący Chemeko wyjaśnił, że będzie się posługiwał pojęciem „poziomy recyklingu” zamiast pojęciem „poziomy
przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych”, którymi posługują się właściwe przepisy prawa
i SW Z, w szczególności, że przygotowanie do ponownego użycia w praktyce gospodarowania odpadami komunalnymi
nie ma w ogóle zastosowania.
Następnie wskazał, że Zamawiający przewidział nałożenie na wykonawcę kar umownych „przenoszących” na
wykonawcę karę administracyjną, którą Gmina „spodziewa się”, że zapłaci na podstawie art. 9z ust. 2a pkt 1 u.c.p.g. – co
jest nieprawidłowe, z uwagi na fakt, że w świetle okoliczności faktycznych i prawnych opisanych w odwołaniu, spełnienie
tych wymogów przez wykonawcę jest obiektywnie niemożliwe, zwłaszcza że odbieranie i zagospodarowanie odpadów
komunalnych jest tylko jednym z elementów składających się na możliwość uzyskania poziomów recyklingu, a kluczowe
znaczenie ma selektywna zbiórka odpadów przez mieszkańców i w konsekwencji udział odpadów zmieszanych w
strumieniu odpadów zbieranych, na które wykonawca nie ma żadnego wpływu, a na które wpływ ma Zamawiający,
dysponujący odpowiednimi narzędziami administracyjnymi.
Pierwszą kwestią, na którą należy zwrócić uwagę, jest fakt, że wykonawca, który będzie realizował przedmiotowe
zamówienia, nie ma wpływu na to, jaki strumień odpadów zostanie mu przekazany do odbioru i zagospodarowania. Z
doświadczeń samego Odwołującego wynika, że strumień ten składa się w ok. 60% z odpadów zmieszanych i jest
bardzo zanieczyszczony, co jest podstawowym problemem (zupełnie niezależnym od wykonawcy), który finalnie
determinuje niemożność osiągnięcia poziomów recyklingu na poziomie wymaganym przez ustawodawcę. Zgodnie z
„Analizą stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie gminy Wrocław za rok 2023” opracowaną przez
Zamawiającego (str. 21), w 2023 r. aż 61% odebranych odpadów komunalnych we Wrocławiu stanowiły niesegregowane
(zmieszane) odpady komunalne o kodzie 20 03 01.
Zgodnie z powyższą Analizą (str. 52), poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych
we Wrocławiu w 2023 r. wyniósł 28,87%, wobec wymaganych 35%. Gmina Wrocław zatem już teraz nie osiąga
wymaganego art. 3b u.c.p.g. poziomu recyklingu, natomiast w okresie realizacji zamówienia wymagany poziom wzrasta
do 55% i o 1 punkt procentowy więcej w każdym kolejnym roku, gdy tymczasem nie wzrośnie poziom recyklingu w
Gminie Wrocław, ponieważ Gmina Wrocław i Zamawiający nie wprowadzili żadnych nowych, skutecznych środków,
które mogłyby pozwolić na osiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu w kolejnych latach.
Odwołujący Chemeko powołał się na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 28 października 2024 r., sygn. akt KIO
3638/24, w którym Izba nakazała wykreślenie kar umownych nakładanych na wykonawcę za nieosiągnięcie tzw.
poziomów recyklingu, a także na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 31 stycznia 2024 r., sygn. akt KIO 102/24.
Odwołujący zaznaczył, że we całości powołuje się na powyższą argumentację, gdyż ma ona zastosowanie w niniejszej
sprawie, z uwagi na okoliczności opisane poniżej. Co najważniejsze, także we Wrocławiu gmina nie osiągnęła w 2023 r.
wymaganego poziomu recyklingu na poziomie 35%, a zamierza nałożyć karę na wykonawcę za nieosiągnięcie tego
poziomu, gdy będzie on wynosił 55% w 2025 r. i więcej w kolejnych latach. W tym stanie rzeczy, nie ma dowodów, ani
też powodów, by uznać, że w 2025 r. będzie możliwe osiągnięcie przez wykonawcę poziomu 55%.
Odwołujący Chemeko wskazał, że we wzorze do wyliczenia kary za nieosiągnięcie poziomów recyklingu w Rozdziale
XIX pkt 7 ppkt 2 SW U Zamawiający odejmuje od brakującej masy odpadów wartość „Mz” (w tym odpady z tzw. systemu
kaucyjnego oraz ustalone na podstawie art. 9nb u.c.p.g.), ale przez to tylko obniża wysokość kary umownej, ale
Zamawiający nie odejmuje tych odpadów „w pierwszym kroku”, czyli na etapie ustalania, czy wykonawca nie osiągnął
wymaganych poziomów recyklingu. Innymi słowy, parametr „Mz” został wprowadzony tylko we wzorze na wysokość kary
umownej, ale już nie we wzorze stanowiącym przesłankę jej wymierzenia. Okoliczność, że Zamawiający w powyższy
sposób obniża karę umowną nie ma wpływu na fakt, że osiągnięcie wymaganych przez Zamawiającego poziomów
recyklingu pozostaje niemożliwe.
Osiągnięcie poziomów recyklingu zależy od wielu aspektów organizacyjno-rynkowych, z których większość znajduje się
poza kontrolą wykonawcy usług odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych. Do najważniejszych zalicza się
przede wszystkim:
a)ilość zmieszanych odpadów komunalnych i poziom selektywnej zbiórki odpadów oraz jakość selektywnie
zebranych surowców, który z kolei zależy od dostępnej infrastruktury, edukacji społeczeństwa, zachęt
ekonomicznych i skutecznych mechanizmów kontroli – które wszystkie są zależne od gminy (Odwołujący
wskazuje, że nie można na wykonawcę w prosty sposób przenieść na drodze umowy w sprawie zamówienia
publicznego obsługi całego systemu gminnego gospodarowania odpadami, ponieważ wykonawcy mają np.
ograniczone możliwości inwestycyjne, które wynikają głównie z faktu, że o wyniku przetargu decyduje w
głównej mierze cena, więc wykonawca nie może wliczać do ceny oferty elementów nadmiernych, a ponadto
wykonawca nie ma pewności zwrotu inwestycji ponieważ nie wie, czy uzyska kolejne zamówienie, czy też nie);
b)sposób obliczania masy odpadów poddanych recyklingowi według zasad z Rozporządzenia Ministra Klimatu i
Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego
użycia i recyklingu odpadów komunalnych (Dz. U. poz. 1530), przez którego zapisy recyklerzy zmuszeni się
wykazywać mniejsze ilości odpadów poddane recyklingowi, przez co do poziomów recyklingu nie wliczają się
odpady niespełniające wysokich wymagań jakościowych – a wykonawca nie ma wpływu na jakość odbieranych
odpadów (szerzej o tym poniżej);
c)obecność rynków zbytu dla wszystkich surowców selektywnie zbieranych, w szczególności wymagania
recyklerów, którzy nie przyjmują do recyklingu odpadów niespełniających kryteriów jakościowych – dla części
odpadów, które teoretycznie mogłyby zostać poddane recyklingowi nie ma odbiorców lub ci odbiorcy istnieją,
ale mają bardzo ograniczone moce przerobowe, np. opakowania wielomateriałowe, które wymagają
zaawansowanej obróbki technologicznej dla dalszego recyklingu (szerzej o tym poniżej);
d)wejście w życie tzw. „systemu kaucyjnego”.
Z powyższego wynika, że możliwość uzyskania określonych poziomów recyklingu odpadów komunalnych w systemie
gospodarowania odpadami jest uzależniona od szeregu czynników, w pierwszej kolejności od udziału zmieszanych
(niesegregowanych) odpadów komunalnych (odpadów o kodzie 20 03 01) w całym strumieniu odpadów objętych
przedmiotem zamówienia, którego udział w odniesieniu do strumienia odpadów, który będzie odbierany przez
wykonawcę w ramach niniejszego zamówienia, jest bardzo duży (wynosi ok. 60%).
Na wstępie wymaga wyjaśnienia pojęcie „recyklingu”. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 23 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o
odpadach: recykling – to odzysk, w ramach którego odpady są ponownie przetwarzane na produkty, materiały lub
substancje wykorzystywane w pierwotnym celu lub innych celach; obejmuje to ponowne przetwarzanie materiału
organicznego (recykling organiczny), ale nie obejmuje odzysku energii i ponownego przetwarzania na materiały, które
mają być wykorzystane jako paliwa lub do prac ziemnych. Do tych pojęć odnosi się wymóg z art. 3b ust. 1 u.c.p.g.,
„przerzucony” przez gminę (Zamawiającego) na wykonawcę odbierającego i zagospodarowującego odpady. Powstaje
więc pytanie, od jakich czynników zależy osiągnięcie poziomów recyklingu, jak wygląda system gospodarowania
odpadami komunalnymi?
Najważniejszy i niebudzący wątpliwości czynnik, od którego uzależniona jest możliwość osiągnięcia poziomów
recyklingu, to udział zmieszanych odpadów komunalnych w strumieniu odpadów odebranych i zebranych w ramach
przedmiotu umowy. Warto wskazać, że wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 28 października 2024 r., sygn. akt KIO
3638/24, w którym nakazano wykreślić kary umowne za nieosiągnięcie poziomów recyklingu (przywołany powyżej),
odniósł się do Gminy Otwock, w której zmieszane odpady komunalne stanowiły „tylko” 50% całego strumienia odpadów
komunalnych, a zatem we Wrocławiu poziom ten jest wyższy, a więc tym trudniej będzie podwyższyć osiągane poziomy
recyklingu odpadów komunalnych.
Jeśli chodzi o wysoki udział niesegregowanych (zmieszanych) odpadów o kodzie 20 03 01 w strumieniu odpadów
objętych przedmiotem zamówienia, to należy wskazać, że odpady wysegregowane z odpadów zmieszanych co do
zasady nie nadają się do recyklingu, ewentualnie możliwe jest wysegregowanie z nich kilku procent odpadów np.
metalowych. Wchodzące w ich skład bioodpady, zgodnie z przepisami, nie mogą zostać wysortowane i przekazane do
recyklingu, ponieważ są zanieczyszczone i nie nadają się np. do produkcji kompostu (co potwierdza i opisuje
szczegółowo niżej przywołany Raport). Znajdujące się w odpadach zmieszanych odpady z papieru, tekstylne, z tworzyw
sztucznych, nie są przyjmowane przez recyklerów do recyklingu z uwagi na ich stopień zanieczyszczenia – o czym
szerzej w dalszej części odwołania.
Powyższe potwierdza Raport „Wyzwania związane z Gospodarką Obiegu Zamkniętego na przykładzie Wrocławia”, który
został przygotowany przez wybitnych ekspertów z Politechniki Wrocławskiej dla Miasta Wrocławia, opierając się na
szerokiej dokumentacji oraz badaniach naukowych, dotyczących m.in. składu morfologicznego konkretnie odpadów
komunalnych z Wrocławia, a analiza przedstawiona została w kontekście wyzwań i zapotrzebowania inwestycyjnego
wynikających z aktualnych wysokich wymagań odnoszących się zwłaszcza do wymaganych poziomów recyklingu
odpadów komunalnych. Autorzy Raportu zwracają szczególną uwagę na fakt, że możliwość osiągnięcia poziomów
recyklingu zależy od udziału odpadów zmieszanych w strumieniu odpadów, ponieważ np. bioodpady czy papier nie
nadają się do recyklingu, jeśli nie są zebrane selektywnie, a wysortowane ze zmieszanych odpadów komunalnych:
1)str. 9: „do roku 2025 poziom selektywnego zbierania wszystkich frakcji wzrośnie o ok. 50% w stosunku do roku
2019, nie jest to wystarczające, aby spełnić wymagany w 2025 roku poziom recyklingu (55% całkowitej masy
odpadów komunalnych)”
2)str. 24: „Wymagane poziomy recyklingu odpadów komunalnych są bardzo ambitne i będą trudne, lub wręcz
niemożliwe, do spełnienia bez daleko idących zmian procesów produkcyjnych i wymuszenia na producentach
stosowania coraz wyższych udziałów surowców wtórnych z recyklingu w nowych produktach”.
3)str. 65: „W szczególności dotyczy to bioodpadów, które stanowią największy strumień odpadów komunalnych, a w
przypadku Wrocławia o zdecydowanej przewadze zabudowy wielorodzinnej decydujący jest strumień odpadów
kuchennych. Bioodpady, aby mogły zostać poddane procesowi recyklingu, muszą być zebrane selektywnie, gdyż
nie ma możliwości wytworzenia produktu nawozowego z odpadów wysortowanych z odpadów zmieszanych, co
stanowi podstawę uznania procesu za recykling”.
4)str. 67: „Mimo przyjętego założenia, że do roku 2025 poziom selektywnego zbierania wszystkich frakcji wzrośnie o
ok. 50% w stosunku do roku 2019, nie jest to wystarczające, aby spełnić wymagany w 2025 roku poziom
recyklingu (55% całkowitej masy odpadów komunalnych). Wynika to m.in. z faktu, że nie wszystkie selektywnie
zebrane surowce nadają się do recyklingu. Część materiałów zanieczyszczających i takich, dla których nie ma
rynku zbytu, zostają wysortowane w sortowniach selektywnie zebranych surowców, jako tzw. pozostałość z
sortowania”.
Zatem, przy udziale ok. 60% zmieszanych odpadów komunalnych w strumieniu, matematycznie niemożliwe jest
uzyskanie poziomu recyklingu 55% w 2025 r., nawet, gdyby przyjąć założenie (hipotetyczne i nieprawdziwe), że 100%
odpadów zbieranych selektywnie zostanie poddane recyklingowi - w takiej sytuacji poziom recyklingu teoretycznie mógłby
wynieść 40%, choć Odwołujący wskazuje, że i ten poziom jest niemożliwy do osiągnięcia, z uwagi na opisane niżej
okoliczności – ale to i tak nie byłoby wymagane 55%.
W całym łańcuchu zdarzeń, prowadzących do recyklingu odpadu, udział wykonawcy odbierającego i
zagospodarowującego odpady, jest obiektywnie niewielki. Trzeba bowiem wyraźnie podkreślić, że w celu poddania
odpadów recyklingowi, odpady trafiają do recyklerów, którzy decydują o parametrach jakościowych surowców
nadających się do recyklingu (szerzej na ten temat w dalszej części uzasadnienia odwołania). Surowce wtórne
odzyskane ze zmieszanych odpadów komunalnych, zasadniczo nie nadają się do recyklingu ze względu na stopień ich
zanieczyszczenia, ale tak samo nie nadają się do recyklingu niektóre odpady selektywnie zebrane, zwłaszcza większość
tworzyw sztucznych z tzw. żółtego worka. Mało tego, jest faktem notoryjnym, że skład morfologiczny zmieszanych
odpadów komunalnych, jest zmienny, przy czym w odpadach tych najwięcej jest odpadów organicznych oraz papieru, co
determinuje zanieczyszczenia odpadów wydzielonych do odzysku w instalacji MBP (szerzej opisanej poniżej) i w
konsekwencji uniemożliwia ich recykling. Reasumując, możliwość recyklingu odpadów wysortowanych ze zmieszanych
odpadów komunalnych jest marginalna. W konsekwencji poziomy recyklingu można osiągnąć jedynie z odpadów
zbieranych selektywnie: papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, bioodpady – a ten strumień jest zbyt mały, żeby
osiągnąć poziom recyklingu na poziomie 55%, a potem także 56% i 57%.
Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o odpadach, podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest
obowiązany przekazywać niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne do instalacji komunalnej zapewniającej
przetwarzanie, o którym mowa w art. 35 ust. 6 pkt 1, z zastrzeżeniem art. 158 ust. 4. Wykonawca nie ma więc wyboru
co do sposobu zagospodarowania zmieszanych odpadów komunalnych. Zgodnie z art. 35 ust. 6 ustawy o odpadach,
„Instalacją komunalną” jest instalacja do przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych lub
pozostałości z przetwarzania tych odpadów, określona na liście, o której mowa w art. 38b ust. 1 pkt 1, spełniająca
wymagania najlepszej dostępnej techniki, o której mowa w ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony
środowiska, lub technologii, o której mowa w tej ustawy, zapewniająca:
1)mechaniczno-biologiczne przetwarzanie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych i
wydzielanie z niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych frakcji nadających się w całości lub
w części do odzysku, lub
2)(uchylony)
3)składowanie odpadów powstających w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania niesegregowanych
(zmieszanych) odpadów komunalnych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych.
Instalacje do mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych (dalej także jako „instalacje
MBP”) mają zgodnie z art. 35 ust. 6 pkt 1 ustawy o odpadach, obowiązek wydzielać z tych odpadów odpady nadające się
do odzysku. Przez „odzysk” jednak zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 14 ustawy o odpadach rozumie się jakikolwiek proces,
którego głównym wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu, przez zastąpienie innych materiałów,
które w przeciwnym przypadku zostałyby użyte do spełnienia danej funkcji, lub w wyniku którego, odpady są
przygotowywane do spełnienia takiej funkcji w danym zakładzie lub ogólnie w gospodarce. Tym samym, recykling, o
którym mowa w SW Z, jest rzecz jasna odzyskiem, ale nie odwrotnie - nie każdy proces odzysku (a ustawodawca mówi
szeroko o odzysku w odniesieniu do instalacji do przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych) jest recyklingiem,
w szczególności nie jest recyklingiem odzysk energii i ponowne przetwarzanie odpadów na materiały, które mają być
wykorzystane jako paliwa. Podkreślenia więc wymaga, że odzysk należy odróżnić od recyklingu, do którego odnoszą się
kwestionowane zapisy SWZ.
W części mechanicznej instalacji MBP, która składa się z sortowni odpadów wyposażonej w system separatorów i sit,
przebiega rozdział zmieszanych odpadów komunalnych na następujące, podstawowe strumienie odpadów:
-tzw. frakcję nadsitową (odpady o wielkości ponad 80 mm) – surowce wtórne, paliwo alternatywne (o kodzie 19 12
10), balast po sortowaniu (o kodzie 19 12 12)
oraz
-tzw. frakcję podsitową o kodzie 19 12 12 (odpady o wielkości 0-80 mm).
W praktyce, średnio ok. 50% całości odpadów przetwarzanych w instalacjach MBP, to odpad o kodzie 19 12 12, a więc
odpad nienadający się do recyklingu. W najbardziej efektywnych instalacjach MBP ze zmieszanych odpadów
komunalnych można wyciągnąć kilka procent odpadów surowcowych nadających się do odzysku (czyli nie do
recyklingu). Średnio, instalacje komunalne zdolne są do wysortowania ze strumienia zmieszanych odpadów
komunalnych surowców wtórnych na poziomie kilka procent. Zamawiający takimi danymi dysponuje, otrzymując
sprawozdania od wykonawców obecnie realizujących usługę odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych we
Wrocławiu. Najbardziej pełnowartościowe surowce do ponownego przetworzenia, które zostaną odebrane przez
recyklerów, uzyskamy, jeśli będziemy poprawnie zbierać „u źródła” osobno papier, szkło, tworzywa sztuczne wraz
z metalem i oddzielimy je od odpadów biodegradowalnych. Innymi słowy, recykling odpadów opiera się na odpadach z
selektywnej zbiórki, których poziom nie przekracza połowy całego strumienia odpadów odbieranych w poszczególnych
sektorach Wrocławia.
Do niemożności osiągnięcia wymaganych przez Zamawiającego poziomów recyklingu, przyczyniła się też niewątpliwie
okoliczność, że w ostatnich latach nastąpiła radykalna zmiana przepisów prawa, nie tylko w zakresie samych
procentowych poziomów recyklingu za rok 2022 i kolejne lata (drastyczne wzrosty wymaganych poziomów recyklingu),
ale przede wszystkich w zakresie sposobu obliczania poziomów recyklingu odpadów komunalnych.
Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów
przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (Dz. U. poz. 1530) wprowadziło nowy,
niekorzystny dla gmin i przedsiębiorców (jak podkreślano w toku prac legislacyjnych), sposób obliczania poziomu
recyklingu w odniesieniu do wszystkich wytworzonych odpadów komunalnych, a także określa sposób obliczania masy
odpadów komunalnych poddanych recyklingowi:
§ Zgodnie z § 4 ust. 3 Rozporządzenia 2021, masę odpadów komunalnych poddanych recyklingowi oblicza się
jako masę odpadów, które po przejściu wszystkich niezbędnych czynności sprawdzania, sortowania i innych
czynności wstępnych mających na celu usunięcie materiałów i substancji, które nie są przedmiotem
dalszego powtórnego przetwarzania, są wprowadzane do procesu recyklingu, w którego wyniku te odpady są
powtórnie przetwarzane na produkty, materiały lub substancje, które nie są odpadami;
§ W § 5 ust. 1 wskazanego aktu podkreśla się, że masę odpadów komunalnych poddanych recyklingowi oblicza
się w momencie wprowadzenia do procesu recyklingu;
§ Ustawodawca w § 5 ust. 2 Rozporządzenia 2021 wskazał, że „masę odpadów komunalnych poddanych
recyklingowi można obliczać na wyjściu z procesu sortowania, jeżeli: odpady po sortowaniu zostaną
następnie poddane recyklingowi oraz masa materiałów lub substancji usuwanych w następujących po
sortowaniu procesach poprzedzających recykling i niepoddawanych następnie recyklingowi nie zostanie
zaliczona do masy odpadów komunalnych zgłaszanych jako poddane recyklingowi”;
§ Natomiast zgodnie z § 7 ust. 1 „w masie odpadów komunalnych poddanych recyklingowi uwzględnia się masę
odpadów, które utraciły status odpadów, pod warunkiem, że zostały przetworzone na produkty, materiały lub
substancje, które nie są odpadami, używane do celów pierwotnych lub innych celów”. Natomiast ust. 2
przytoczonego przepisu wskazuje, że „w masie odpadów komunalnych poddanych recyklingowi nie
uwzględnia się odpadów, które utraciły status odpadów, i zostały użyte jako paliwa lub inne środki
wytwarzania energii, termicznie przekształcone, użyte do wypełniania wyrobisk lub składowane”.
Z zestawienia przedstawionych przepisów Rozporządzenia w sprawie recyklingu jednoznacznie wynika, że masę
odpadów komunalnych poddanych recyklingowi, oblicza się dopiero po wyjściu odpadu z instalacji dedykowanej do
przygotowania odpadów do recyklingu – ale nie wszystkie procesy przetwarzania czy odzysku odpadów, stanowią
recykling. Przykładowo, dla zobrazowania sytuacji – w zakresie odpadów szklanych, po wyjściu stłuczki szklanej z
instalacji przygotowującej stłuczkę dla potrzeb hut szkła, tylko masa stłuczki szklanej, przekazanej do hut szkła, może
być wliczana do poziomów recyklingu, bo tylko taka stłuczka jest przetapiana na materiały, substancje, które nie są
odpadami. Dla potrzeb obliczania poziomów recyklingu, istotne jest wprowadzenie odpadów nie do jakiegokolwiek
procesu recyklingu czy zagospodarowania, ale do recyklingu, w wyniku którego odpady są powtórnie przetwarzane na
produkty, materiały lub substancje, które nie są odpadami. Takie procesy recyklingu prowadzone są – w odniesieniu do
„przykładowej” stłuczki szklanej w Polsce – w hutach szkła. Jednak, już lustra, ceramika, szkło klejone, żaroodporne itd.
stanowią z punktu widzenia recyklera „zanieczyszczenie” i nie zwiększają poziomów recyklingu.
Innym przykładem w tym zakresie mogą być odpady z tworzyw sztucznych, z których do poziomów recyklingu wlicza się
tylko te odpady, z których zostaną wytworzone produkty lub materiały, które nie są odpadami, na co pozwala surowiec
np. butelek PET, zakrętek plastikowych, puszek aluminiowych itp. Jednakże, inne odpady z tworzyw sztucznych, np.
folie, styropian itd. zostaną poddane odpowiedniemu procesowi przetwarzania, ale nie będzie to recykling, który pozwala
na wliczenie tych odpadów do analizowanych tu poziomów recyklingu.
Podsumowując, uwzględniając procesy w instalacjach, które polegają na szczegółowym sortowaniu i doczyszczeniu
materiału wejściowego (np. stłuczki szklanej, papieru, metali), należy zauważyć, że wszelkie zanieczyszczenia (np. folia,
zakrętki metalowe, lustra, papier laminowany itd.), które wcześniej były uwzględniane jako masa odpadów komunalnych
poddanych recyklingowi, od 2022 roku nie są zaliczane do tej masy. Prowadzi to do wniosku, że masa odpadów
komunalnych poddanych recyklingowi zmniejsza się o ilość zanieczyszczeń odrzuconych w instalacji podczas procesów
przetwarzania, a także o tzw. ubytki procesowe, które ze względu na wymagania jakościowe recyklerów nie mogą zostać
przetworzone. Potwierdzają to zresztą uzyskiwane przez Odwołującego dokumenty potwierdzające recykling, które
uzyskuje on od recyklerów. Recyklerzy potwierdzają dużo mniejszy recykling w odniesieniu do przekazanych im
odpadów (od kilku do kilkunastu procent) od dnia wejścia w życie nowych przepisów, powołując się na ubytki procesowe i
inne zanieczyszczenia, których nie akceptują finalni recyklerzy (np. papiernie, huty szkła). Każdy recykler zobowiązany
jest indywidualnie obliczyć procent zanieczyszczeń wyliczony zgodnie z właściwymi przepisami. Na to Odwołujący nie
ma jakiegokolwiek wpływu. Poziom recyklingu odpadów zależy od tego, jakiej jakości odpady są przekazane recyklerom.
Innymi słowy, nawet, gdyby wykonawca przekazywał do recyklera wszystkie odpady odebrane z Gminy Wrocław,
recykler ten na podstawie przepisów prawa i własnych wymagań jakościowych odrzuci odpady, które nie nadają się do
recyklingu.
Ponadto, ustawa dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. z 2023 r., poz. 1852, dalej jako: „Nowelizacja u.g.o.”) oraz ustawa z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o
gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r., poz. 1911)
wprowadziły tzw. „system kaucyjny” obowiązkowy od 1 października 2025 r. (ale Odwołujący wskazuje, że system
kaucyjny na zasadach dobrowolnych i testowych jest już wprowadzony obecnie i funkcjonuje).
Nowelizacja u.g.o. dostosowuje polskie prawo do rozwiązań obowiązujących w Unii Europejskiej. Od 1 października 2025
r. wprowadzony zostanie system kaucyjny na jednorazowe butelki z tworzyw sztucznych do 3 litrów, szklane butelki
wielorazowego użytku do 1,5 litra oraz metalowe puszki o pojemności do 1 litra. Kluczowe dla nowego systemu
kaucyjnego jest wprowadzenie zasady, że sklep będzie naliczał mieszkańcowi kaucję za opakowanie (np. za butelkę
PET), a kaucja ta będzie zwracana mieszkańcowi przy zwrocie opakowania do sklepu, czy tzw. butelkomatu. To
jednostka handlowa będzie zbierała odpady komunalne PET – nie trafią one do tzw. żółtego pojemnika i nie zostaną
odebrane i zagospodarowane przez wykonawcę, co oznacza, że strumień odpadów selektywnych, czyli tych, z których
wykonawca może osiągać poziomy recyklingu, będzie ulegał zmniejszeniu.
Dysponentem odpadów odebranych w ramach systemu kaucyjnego, będzie operator tego systemu, a nie wykonawca
realizujący niniejsze zamówienie. Co kluczowe, Gmina Wrocław wliczy do „swoich” poziomów recyklingu rozliczanych
na podstawie u.c.p.g. i przepisów wykonawczych, cały strumień z systemu kaucyjnego, ponieważ operatorzy systemu
kaucyjnego przekażą na podstawie art. 40p ust. 2 u.g.o. sprawozdanie Prezydentowi Wrocławia. Jest to zatem „czysty
zysk” dla gminy, która do wliczenia tych odpadów nie musi podejmować żadnych realnych działań – system kaucyjny
funkcjonuje bowiem bez żadnego udziału gminy i gmina na tym korzysta.
Co kluczowe – wykonawca odbierający odpady w niniejszym zamówieniu, nie wliczy do swoich poziomów recyklingu
odpadów odebranych w ramach systemu kaucyjnego (oraz innych strumieni odpadów, które zostaną opisane w dalszej
części odwołania, np. skupów złomu etc.). Należy wskazać, że te kluczowe, najbardziej nadające się do recyklingu
odpady (szkło i butelki PET), zostaną wyłączone ze strumienia odbieranego przez wykonawcę.
Wprawdzie we wzorze do wyliczenia kary za nieosiągnięcie poziomów recyklingu w Rozdziale XIX pkt 7 ppkt 2 SW U
Zamawiający odejmuje od brakującej masy odpadów wartość „Mz” (w tym odpady z tzw. systemu kaucyjnego oraz
ustalone na podstawie art. 9nb u.c.p.g.), ale przez to tylko obniża wysokość kary umownej, ale Zamawiający nie odejmuje
tych odpadów „w pierwszym kroku”, czyli na etapie ustalania, czy wykonawca nie osiągnął wymaganych poziomów
recyklingu. Ta niekonsekwencja Zamawiającego jest niezrozumiała, ponieważ z jednej strony dostrzega dodatkowy
strumień odpadów i pomniejsza o jego wysokość samą wartość kary umownej, ale z drugiej strony nie uwzględnia tych
odpadów w mającym najważniejszą rolę ustaleniu, czy wykonawca osiągnął wymagane poziomy recyklingu, czy też ich
nie osiągnął.
Odwołujący Chwemeko wskazał, że podstawowym problemem, z jakim musi się zmierzyć wykonawca (mającym też
fundamentalne znaczenie dla ostatecznie osiągniętego przez wykonawcę poziomu recyklingu odpadów), jest jakość
zbiórki „u źródła”, na którą zasadniczy wpływ ma Zamawiający, który po pierwsze tworzy system gospodarki w gminie, a
następnie wyposażony jest w ustawowe kompetencje, aby czuwać nad realizowaniem jego postulatów przez właścicieli
nieruchomości.
I tak, na podstawie art. 6c ust. 1 u.c.p.g. to Zamawiający (gmina) jest zobowiązany do zorganizowania odbierania
odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Zgodnie z art. 4 u.c.p.g. to
rada gminy uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, który jest podstawowym aktem
prawnym określającym sposób gospodarowania odpadami w gminie. Dalej w art. 4 u.c.p.g. ustawodawca wskazuje na
elementy określane w regulaminie, m.in.:
§wymagania w zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych obejmującego co najmniej:
papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, odpady opakowaniowe wielomateriałowe oraz bioodpady
(określenie „co najmniej” wskazuje, że gmina ma pełną swobodę w ustaleniu większej liczby frakcji
podlegających selektywnej zbiórce),
§wymagania w zakresie selektywnego zbierania odpadów komunalnych prowadzonego przez punkty
selektywnego zbierania odpadów komunalnych (PSZOK), które zapewniają przyjmowanie także innych
odpadów komunalnych,
§rodzaj i minimalną pojemność pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na
terenie nieruchomości, warunków rozmieszczania tych pojemników i worków, przy uwzględnieniu:
§średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,
§liczby osób korzystających z tych pojemników lub worków;
§innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami – katalog otwarty.
Następnie, zgodnie z art. 9u u.c.p.g. to gmina sprawuje kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów u.c.p.g. Na
podstawie art. 6k ust. 3 u.c.p.g. to rada gminy określa stawki opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami
komunalnymi, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób
selektywny, w wysokości nie niższej niż dwukrotna wysokość i nie wyższej niż czterokrotna wysokość stawki opłaty za
gospodarowanie odpadami komunalnymi. Na podstawie art. 6k u.c.p.g. to rada gminy ustala stawki opłat za
gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób selektywny.
Innymi słowy, to wyłącznie w rękach gminy są ekonomiczne zachęty do selektywnej zbiórki odpadów, m.in. poprzez „kary
finansowe” dla mieszkańców za brak selektywnej zbiórki (opłata podwyższona za gospodarowanie odpadami).
Faktem jest, że to nie Zamawiający odbiera odpady, ale odbiór odpadów to prosta czynność faktyczna (w uproszczeniu
zabranie worka spod drzwi, opróżnienie pojemnika stojącego na nieruchomości), która (wykonywana profesjonalnie,
zgodnie ze sztuką, z poszanowaniem przepisów ochrony środowiska) sama w sobie nie przełoży się na osiągnięcie
poziomów recyklingu na poziomie 55%, bowiem do tego niezbędna jest odpowiednia jakość surowców, które zostaną
przyjęte przez recyklerów i poddane recyklingowi.
Jak zatem wykonawca może realnie wpłynąć na poprawę selektywnej zbiórki odpadów „u źródła”, co ma decydujący
wpływ na poziomy recyklingu, jeżeli obowiązki (możliwości) wykonawcy w tym zakresie, wynikające z SW Z i przepisów
prawa, ograniczone są do „informowania Zamawiającego”, a wszystkie pozostałe narzędzia i kompetencje, pozostają
w rękach Zamawiającego - Gminy?!
Z powyższego wynika, że to Zamawiający (gmina) jest podmiotem pierwotnie odpowiedzialnym za gospodarowanie
odpadami na terenie gminy, tj. za zasady selektywnej zbiórki odpadów i ich egzekwowanie, i ma w tym zakresie
kompetencje prawodawcze. Ponadto, na Zamawiającym ciąży również odpowiedzialność wtórna – związana ze
szczegółowym określeniem warunków niniejszego postępowania, w ramach którego wykonawca wykonuje usługę w
ściśle określony przez Zamawiającego sposób. Przytoczona argumentacja potwierdza zasadność zarzutów
Odwołującego, ponieważ wykonawca ma jedynie ograniczony wpływ na osiągnięcie poziomów odzysku, a decydujące w
tym zakresie narzędzia są w rękach Zamawiającego (gminy), m.in. utworzenie odpowiedniego systemu gospodarowania
odpadami, sankcje związane z brakiem selektywnej zbiórki, narzędzia ekonomiczne (niższa opłata za gospodarowanie
odpadów dla mieszkańców prowadzących selektywną zbiórkę odpadów).
Zamawiający określa system gospodarowania odpadami w swojej gminie, który stanowi system naczyń połączonych,
gdzie od wykonawcy niniejszego Postępowania zależy tylko niewielki zakres okoliczności, od których zależą osiągnięte
na końcu poziomy recyklingu. Kluczowe dla efektu końcowego są bowiem kształt systemu gospodarowania odpadami,
ustalony w zgodzie z obowiązującymi przepisami przez Zamawiającego oraz jakość selektywnej zbiórki odpadów
prowadzonej przez mieszkańców, na którą wykonawca ma znikomy wpływ.
Zamawiający, jak opisano to na wstępie, nieprawidłowo próbuje przenieść własną odpowiedzialność administracyjną na
odpowiedzialność cywilnoprawną wykonawcy – w sposób rażąco niesprawiedliwy, naruszając przepisy prawa wskazane
w odwołaniu, z uwagi na następujące okoliczności:
a.Gmina Wrocław na podstawie art. 9ze u.c.p.g. może złożyć wniosek do wojewódzkiego inspektora ochrony
środowiska o zawieszenie zapłaty kary za nieosiągnięcie poziomów recyklingu, a inspektor może zawiesić
zapłatę kary pieniężnej na okres konieczny do podjęcia działań naprawczych, a po usunięciu przyczyn
nałożenia kary pieniężnej, kara ta podlega umorzeniu przez wojewódzkiego inspektora ochrony
środowiska – tymczasem wykonawca nie posiada analogicznych uprawnień w odniesieniu do kary
umownej, a co więcej, wykonawca zapłaci karę umowną nawet wtedy, jeśli gmina jej nie zapłaci;
b.Gmina Wrocław na podstawie art. 198f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania
administracyjnego, może domagać się odstąpienia od nałożenia kary za nieosiągnięcie poziomów
recyklingu, jeśli waga naruszenia prawa będzie znikoma, a gmina zaprzestanie naruszania prawa tymczasem wykonawca nie ma analogicznych uprawnień w odniesieniu do kary umownej, a co więcej,
wykonawca zapłaci karę umowną nawet wtedy, jeśli zamawiający jej nie zapłaci;
c.Gmina Wrocław skorzysta na art. 12b u.c.p.g. i za 2025 r. zapłaci tylko połowę kary za nieosiągnięcie
poziomów recyklingu (przepis dodany art. 6 ustawy z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o
szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw) –
a wykonawca zapłaci całość tej kary umownej;
d.ustawodawca prowadzi prace nad nowelizacją przepisów prawa odnoszących się do gospodarki odpadami,
tak w zakresie udoskonalenia tzw. systemu kaucyjnego, jak też w zakresie tzw. Rozszerzonej
Odpowiedzialności Producenta, zgodnie z którymi, gmina ma uzyskać dodatkowe przychody z tytułu wpłat
producentów wprowadzających towary do obrotu, które mają pokrywać koszty selektywnej zbiórki,
transportu i przetwarzania odpadów. Odwołujący wskazuje, że intencje te należy ocenić pozytywnie, ale
niewątpliwie w okresie realizacji zamówienia istotne zmienią się okoliczności faktyczne i prawne realizacji
usługi i można przyjąć, że zostaną wprowadzone zmiany korzystne dla gmin, ale wykonawcy w
niniejszym Postępowaniu i tak zostaną obciążeni karami umownymi.
2.Ponadto, sytuacja Zamawiającego różni się od sytuacji wykonawcy, ponieważ Zamawiający osiąga poziomy
recyklingu na podstawie innych strumieni odpadów, tj.:
a)Gmina Wrocław dysponuje odpadami odebranymi w ramach tzw. systemu kaucyjnego, co opisano
wcześniej, a we wzorze do wyliczenia kary za nieosiągnięcie poziomów recyklingu w Rozdziale XIX pkt 7
ppkt 2 SW U Zamawiający odejmuje od brakującej masy odpadów wartość „Mz” (w tym odpady z tzw.
systemu kaucyjnego oraz ustalone na podstawie art. 9nb u.c.p.g.), ale przez to tylko obniża wysokość kary
umownej, ale Zamawiający nie odejmuje tych odpadów „w pierwszym kroku”, czyli na etapie ustalania, czy
wykonawca nie osiągnął wymaganych poziomów recyklingu;
b)Gmina Wrocław dysponuje odpadami komunalnymi zebranymi spoza systemu odbierania odpadów od
mieszkańców oraz spoza PSZOK, zgodnie z cytowaną wcześniej Analizą stanu gospodarki odpadami
komunalnymi na terenie gminy Wrocław za rok 2023 (str. 23), np. bioodpadami odebranymi w toku
sprzątania terenów zielni miejskiej, a także Gmina Wrocław może wliczyć do swojego strumienia
bioodpady zagospodarowane przez Mieszkańców w przydomowych kompostownikach, ale te strumienie
odpadów może uwzględnić w poziomach recyklingu tylko Zamawiający, ale już nie wykonawca;
c)administracyjne kary za nieosiągnięcie poziomów recyklingu są liczone od określonych odpadów, zgodnie z
§ 3 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu
obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, tj. Gmina
zapłaci karę tylko w odniesieniu do odpadów z grupy 15 i 20, z wyjątkami, tymczasem w świetle XIX ust. 1
SW U poziomy recyklingu liczone są od wszystkich odpadów, w tym interwencyjnych, a zatem katalog
odpadów z SW U jest dużo szerszy niż w Rozporządzeniu. Do poziomów recyklingu obliczanych dla
gminy w szczególności nie uwzględnia się odpadów budowlanych, a w SW U dopuszcza się wliczenie
odpadów budowlanych, np. w przypadku odbiorów interwencyjnych.
Ponadto, Zamawiający dysponuje dodatkowymi narzędziami, z których może i powinien korzystać, jednak Zamawiający i
Gmina Wrocław nie wprowadzają skutecznych środków poprawy poziomu recyklingu odpadów, tj.:
a)prowadzenia skutecznej edukacji Mieszkańców Wrocławia, co jest ustawowym obowiązkiem o kluczowym
znaczeniu, a dotychczas to Zamawiający prowadzi te działania samodzielnie;
b)kontroli sposobu zbierania odpadów przez Mieszkańców we właściwej skali i skuteczności;
c)nakładania na Mieszkańców, którzy naruszają zasady segregowania odpadów, mandatów w celu
zapobieżenia takim sytuacjom w przyszłości;
d)zwiększenia liczby frakcji odbieranych odpadów, np. o tekstylia i odpady kuchenne, co wyłączyłoby te
odpady ze strumienia odpadów zmieszanych i pozwoliło na ich recykling,
e)rozwinięcie sieci PSZOK, aktualnie Wrocław posiada tylko 3 PSZOK-i na terenie całego miasta,
f)brakuje kontroli deklaracji właścicieli nieruchomości na etapie przyjmowania ich do systemu gospodarowania
odpadami komunalnymi, w sposób sprzeczny z prawem lokalnym, zgodnie z którym każdy właściciel
nieruchomości powinien zbierać odpady w pojemnikach o pojemności powyżej 55% odpadów selektywnie
zbieranych, a Zamawiający dopuszcza niespełnianie tego wymogu i zbieranie odpadów zmieszanych w
nadmiernej ilości, zwłaszcza przez właścicieli nieruchomości niezamieszkałych, np. galerii handlowych.
Sposób sformułowania wysokości kary umownej, wskazuje, że Zamawiający przerzucił na wykonawcę całą
odpowiedzialność gminy za osiągnięcie odpowiedniego poziomu recyklingu odpadów komunalnych. Przedmiotowa kara
umowna „powiela” bowiem karę pieniężną, jaką może ponieść gmina za nieosiągnięcie poziomów recyklingu, zgodnie z
art. 9z i 9x ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Tymczasem, zgodnie z uzasadnieniem do
wprowadzenia regulacji dot. art. 433 ustawy Pzp Ustawodawca podał: „Skutkiem tego przepisu jest jasna dyrektywa dla
zamawiających, aby postanowień umownych nie kształtować w sposób rażąco nieproporcjonalny, a co za tym idzie nie
przerzucać wszystkich ryzyk realizacji zamówienia na wykonawcę. Wprowadzenie tej zasady nie ma na celu
uniemożliwienia zamawiającym takiego ukształtowania treści umowy, który jest uzasadniony specyfiką, rodzajem,
wartością, sprawną realizacją zamówienia, a jedynie eliminacje postanowień umowy rażąco naruszających interesy
wykonawców. Wykonawcy mający zastrzeżenia do zaproponowanych postanowień umownych będą mogli je
zweryfikować przez skorzystanie z odwołania w tym zakresie”.
Z natury stosunku prawnego - umowy o świadczenie usług, regulowanej przez przepis art. 750 k.c., która ma łączyć
wykonawcę z Zamawiającym, wynika, że wykonawca nie może gwarantować osiągnięcia poziomów recyklingu, jest to
bowiem skutek niezależny od działań wykonawcy, jego świadczeń wynikających z umowy. Taki zapis SW Z narusza
więc, w ocenie Odwołującego, przepis art. 353¹ k.c. Jak wynika bowiem z powyższych rozważań, nie sposób uzyskać
poziomów recyklingu przy tak dużej ilości zmieszanych odpadów komunalnych.
Zgodnie z art. 387 § 1 k.c. umowa o świadczenie niemożliwe jest nieważna. Interpretacji tej normy dokonał Sąd
Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 27 września 2016 r., sygn. akt VI ACa 817/15, wskazując, że "w przepisie art. 387 §
1 k.c. chodzi o takie zachowanie się dłużnika, które jest obiektywnie niemożliwe do zrealizowania, a więc, nie tylko przez
dłużnika, ale i osoby trzecie. Nadto, niemożliwość ta musi być pierwotna (istniejąca w chwili zawarcia umowy) oraz
nieprzemijająca (świadczenie nie jest możliwe do spełnienia w przewidywalnej przyszłości). Kwestią kluczową jest to, że
pojęcie niemożliwości świadczenia łączy się z samym zachowaniem dłużnika (świadczeniem), którego dotyczy umowa
lub z przedmiotem świadczenia (jego cechą). Nie dotyczy natomiast innych elementów kształtujących treść stosunku
zobowiązaniowego, jak sposób, miejsce, czy też termin spełnienia świadczenia. Należy zatem uznać, że zastrzeżenie w
umowie terminu obiektywnie niemożliwego do dochowania nie oznacza, że strony zawarły umowę o świadczenie
niemożliwe”. Wszystkie te elementy „niemożliwości świadczenia” zachodzą w niniejszej sprawie.
Niemożność ma charakter obiektywny, o czym świadczą obiektywne okoliczności wskazane w niniejszym odwołaniu,
przede wszystkim w przywołanym wcześniej Raporcie Politechniki Wrocławskiej „Wyzwania związane z Gospodarką
Obiegu Zamkniętego na przykładzie Wrocławia oraz w cytowanej wcześniej Analizie stanu gospodarki odpadami
komunalnymi na terenie gminy Wrocław za rok 2023. Już teraz przedsiębiorcy (w skali całego kraju) zmagali się z
ogromnymi trudnościami, aby osiągnąć poziomy recyklingu na poziomie 35% w 2023 r., czyli 20 punktów procentowych
niższym od tego, którego na 2025 r. oczekuje Zamawiający. Skoro tak, to logiczna wydaje się konkluzja, że wprowadzony
w październiku 2025 r. system kaucyjny diametralnie pogorszy sytuację wykonawców (z ich strumienia odpadów
„wyciągnięte” zostaną te najlepsze surowce, które pozwalały wykonawcom na osiągnięcie dotychczasowych poziomów),
przy jednoczesnym braku prognoz ze strony Zamawiającego co do polepszenia jakości zbiórki „u źródła” (nadal
dominować będą zmieszane odpady komunalne), to nie sposób sobie nawet wyobrazić, w jaki sposób wykonawcy
mieliby osiągnąć niebotycznie wysokie poziomy recyklingu. Niemożność ta jest przy tym pierwotna, bowiem już obecnie
w branży głośno mówi się, że poziomów tych nie będzie się dało uzyskać. Już teraz też Zamawiający wie, że w roku
2025, a więc w okresie realizacji tego zamówienia, wchodzi w życie system kaucyjny i z pewnością zdaje sobie z sprawę
z tego, że system ten działa już teraz, niezależnie od ustawowego obowiązku, bo to jest bowiem atrakcyjna możliwość
pozyskania surowców i zachęcenia mieszkańców do recyklingu. Co więcej, niemożność ta jest nieprzemijająca, bowiem
nie sposób doszukać się jakichkolwiek prognoz co do tego, żeby jakość zbiórki u źródła drastycznie polepszyła się w
okresie realizacji zamówienia, a pozostałe inne czynniki (np. wymagania recyklerów, system kaucyjny) będą jedynie
negatywnie oddziaływać na osiągane przez wykonawców poziomy.
Odwołujący nie kwestionuje uprawnienia Zamawiającego do jednostronnego ustalenia warunków umowy, które
zabezpieczą jego interes w wykonaniu przedmiotu zamówienia zgodnie z jego uzasadnionymi potrzebami. Odwołujący
podkreśla jednak, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Krajowej Izby Odwoławczej, uprawnienie to nie ma
charakteru absolutnego, gdyż Zamawiający nie może swego prawa podmiotowego nadużywać. Obowiązkiem
Zamawiającego jest dokonanie opisu przedmiotu zamówienia tak, aby jego wykonanie było możliwe, a skutki
niewykonania nie były niewspółmiernie dotkliwe dla wykonawcy. Zamawiający nie może wykorzystywać swojej pozycji i
narzucać takich warunków umowy, które sprzeciwiają się zarówno naturze stosunku zobowiązaniowego jak i zasadom
współżycia społecznego, tj. w szczególności zasadom uczciwego obrotu, rzetelnego postępowania, lojalności i zaufania
w stosunku do partnera umowy, co ma miejsce w niniejszej sprawie, z tych przyczyn konieczna jest zmiana
postanowień SWZ w tym zakresie.
Zgodnie z wyrokiem Izby z dnia 22 września 2020 r. w sprawie o sygnaturze KIO 2065/20: „Zamawiający jest
zobowiązany do opisania przedmiotu zamówienia w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie
dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wszystkie wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na
sporządzenie oferty. Istota tego przepisu sprowadza się więc do określenia przez zamawiającego swoich wymagań
dotyczących przedmiotu zamówienia tak szczegółowo i tak dokładnie, aby każdy wykonawca był w stanie zidentyfikować
czego zamawiający oczekuje. Obowiązkiem zamawiającego jest podjęcie wszelkich możliwych środków w celu
wyeliminowania elementu niepewności wykonawców co do przedmiotu zamówienia poprzez maksymalnie jednoznaczne
i wyczerpujące określenie przedmiotu zamówienia”. Powyższe rozstrzygnięcie ma zastosowanie do przedmiotowego
postępowania, gdzie Zamawiający zaniechał takiego opisu przedmiotu zamówienia, które wyeliminowałby niepewność po
stronie wykonawców w zakresie kluczowym do wyceny kosztów realizacji umowy. Wprawdzie wyrok zapadł na gruncie
poprzednio obowiązującej ustawy Pzp, niemniej argumentacja w nim zawarta pozostaje aktualna i ma odniesienie do
niniejszej sprawy.
W konsekwencji powyższego, doszło do sytuacji, w której Zamawiający dokonał opisu przedmiotu zamówienia w sposób
naruszający przepisy art. 99 ust. 1 w zw. z art. 16 Pzp i art. 17 ust. 1 pkt 1 i 2 Pzp poprzez naruszenie zasad
zachowania uczciwej konkurencji, proporcjonalności oraz równego traktowania wykonawców, a tym samym zaniechanie
przygotowania i prowadzenia postępowania z należytą starannością, w szczególności poprzez dokonanie opisu
przedmiotu zamówienia w sposób niejednoznaczny i niewyczerpujący, bez uwzględnienia wszystkich okoliczności
mających wpływ na sporządzenie oferty.
Z natury stosunku prawnego - umowy o świadczenie usług, regulowanej przez przepis art. 750 k.c., która ma łączyć
wykonawcę z Zamawiającym, wynika, że wykonawca nie może gwarantować osiągnięcia poziomów recyklingu, jest to
bowiem skutek niezależny od działań wykonawcy, jego świadczeń wynikających z umowy. Taki zapis SW Z narusza
więc, w ocenie Odwołującego, przepis art. 353¹ k.c. Jak wynika bowiem z powyższych rozważań, nie sposób uzyskać
poziomów recyklingu przy tak dużej ilości zmieszanych odpadów komunalnych.
W niniejszym postępowaniu nawet wykonawca, który prawidłowo, z dochowaniem podwyższonej staranności będzie
wykonywał umowę, nie osiągnie poziomów recyklingu i będzie zmuszony do zapłaty kary umownej. Poziomy te zależą
bowiem przede wszystkim od odpadów wytwarzanych i zbieranych przez Mieszkańców. Zatem kara umowna w takiej
wysokości nie może być powiązana z okolicznością niewykonania przez wykonawcę czynności niemożliwej w
obiektywnych uwarunkowaniach niniejszego przedmiotu zamówienia.
Tym samym, sposób ukształtowania kar umownych, abstrahujący od pozostałych postanowień umowy oraz reguł
odpowiedzialności obowiązującej na gruncie kodeksu cywilnego, skutkuje przekroczeniem przez Zamawiającego granicy
swobody kontraktowej, o której mowa w art. 3531 k.c. oraz art. 5 k.c.
Sprzeczność czynności prawnej (a taką jest oświadczenie Zamawiającego stanowiące SW Z) z zasadami współżycia
społecznego oznacza, że w świetle reguł powszechnie akceptowalnych w społeczeństwie, jak zasada lojalności i
uczciwości kupieckiej, czynność prawna jest negatywnie oceniana. Z całą pewnością należy uznać, że w niniejszej
sprawie Zamawiający naruszył zasadę uczciwości kupieckiej, będącą jedną z podstawowych zasad współżycia
społecznego, bowiem przerzuca na wykonawcę całą odpowiedzialność za nieosiągnięcie wymaganych poziomów
recyklingu, choć możliwości wykonawcy w tym zakresie są ograniczone, choćby podjął wszelkie możliwe działania, żeby
poziomy te osiągnąć. Nielojalności i nieuczciwości kupieckiej Odwołujący upatruje właśnie w przeniesieniu ryzyka na
wykonawcę za zdarzenia, na które realny wpływ ma w znacznym zakresie sam Zamawiający.
Jak podkreśla się w orzecznictwie (wyrok Izby z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt: KIO 1277/16): „C o do samych kwestii
naruszenia zasad uczciwości (czy też "dobrych obyczajów"), należy zwrócić uwagę, że zostają one co do zasady
naruszone, kiedy dane działanie lub zaniechanie powoduje wśród wykonawców lub innych osób obserwujących przebieg
procedury udzielania zamówienia poczucie, że dane postępowanie czy to zamawiającego, czy wykonawcy/wykonawców
jest "nie fair", narusza wrodzone poczucie sprawiedliwości i nie powinno być dopuszczalne. Tym samym kwestie te są
bardzo trudne do zdefiniowania, a każda definicja może być jedynie wtórna”. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia
na gruncie przedmiotowej sprawy.
W ocenie Odwołującego, nałożenie na wykonawców obowiązku osiągnięcia poziomów recyklingu pod rygorem kary
umownej należy uznać za zbyt daleko idące i naruszające przepisy obowiązującego prawa, poprzez rażące naruszenie
równości stron stosunku cywilnoprawnego oraz znaczne przekroczenie zasady swobody umów, co wzmacnia jeszcze
uprawnienie Zamawiającego do żądania od wykonawcy kary umownej w wysokości sprzecznej z zasadami współżycia
społecznego oraz społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tej instytucji prawnej.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, można stwierdzić, że w omawianej sprawie występują okoliczności, które
uzasadniają powołanie przez Odwołującego w zarzucie także przepisu art. 5 k.c. Jak podkreśla się w orzecznictwie,
norma zawarta w przepisie art. 5 k.c. ma charakter wyjątkowy i może być stosowana tylko po wykazaniu wyjątkowych
okoliczności, w sytuacji, gdy w inny sposób nie można zabezpieczyć interesu osoby zagrożonej wykonaniem prawa
podmiotowego przez inną osobę (zob. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 17 października 1969 r., III CRN 310/69,
OSNCP 1970, Nr 6, poz. 115) oraz w tych szczególnych przypadkach, w których wykorzystywanie uprawnień
wynikających z przepisów prawa prowadziłoby do skutku nie aprobowanego w społeczeństwie ze względu na przyjętą w
społeczeństwie zasadę współżycia społecznego. Zasady współżycia społecznego to pojęcie niedookreślone, nieostre, a
powoływanie się na sprzeczność z zasadami współżycia społecznego powinno wiązać się z konkretnym wykazaniem, o
jakie zasady współżycia społecznego w konkretnym wypadku chodzi, oraz na czym polega sprzeczność danego
działania z tymi zasadami. Zamawiający dopuszcza się, jak już wyżej wskazano, naruszenia uczciwości,
sprawiedliwości kupieckiej, lojalności.
Wprowadzenie do Wzoru Umowy obowiązków, które są niemożliwe do spełnienia, a nadto zagrożone są bardzo
wysokimi karami umownymi za jego niespełnienie, uznać należy za sprzeczne z art. 16 pkt 3 Pzp. Zamawiający obarcza
w ten sposób wykonawcę odpowiedzialnością za nie jego działania lub zaniechania.
Odwołujący podkreśla również, że realizując zasadę przejrzystości, Zamawiający ma obowiązek jasnego formułowania
wymogów i przygotowania dokumentacji postępowania w sposób umożliwiający rzetelne przygotowanie oferty.
Sprzecznym z Pzp jest określenie przez Zamawiającego przedmiotu zamówienia w sposób, który znacząco utrudnia
kalkulację ceny ofertowej, która według szacunków Odwołującego będzie musiała być wyższa o ok. 127 zł na każdej
tonie odpadów, żeby uwzględnić maksymalne ryzyko nałożenia kary umownej za nieosiągnięcie poziomów recyklingu –
choć wariantów wysokości tej kary może być nieskończenie wiele, a Zamawiający mógłby zredukować ryzyko
wykonawcy i równocześnie poziom cen ofert złożonych w Postępowaniu uwzględniając niniejsze odwołanie. Zasada
przejrzystości w kontekście treści postanowień SW Z, interpretowana jest jako obowiązek Zamawiającego do
sformułowania dokumentacji postępowania z uwzględnieniem zawodowego, profesjonalnego charakteru działalności
prowadzonej zarówno przez wykonawcę, jak i zamawiającego. Oznacza to, że wykonawca powinien uzyskać w SW Z
tyle informacji, ile racjonalnie jest potrzebne profesjonalnemu wykonawcy do sporządzenia konkurencyjnej oferty.
Odwołujący wskazuje również na obowiązek rzeczywistego zastosowania zasady efektywności. Zamawiający powinien
wziąć pod uwagę, że wskutek niejednoznacznego i niewyczerpującego opisania przedmiotu zamówienia, rzetelny
wykonawca musi kalkulować w ofercie wystąpienie dodatkowego ryzyka, co oczywiście znacząco zwiększa cenę oferty.
Uwzględnienie przedstawionych tu zarzutów pozwoli zatem na obniżenie poziomu cen w składanych ofertach.
Zarzut nr 2 – kara umowna wprowadzona w § 15 ust. 2 pkt 14 lit. o) Wzoru Umowy jest nieprawidłowa i nadmiernie
wygórowana
Odwołujący Chemeko zaznaczył, że zarzut ten postawił z ostrożności procesowej jako zarzut ewentualny, gdyby Izba
nie uwzględniła zarzutu z pkt 1 petitum odwołania, np. z uwagi na kwestię nieudowodnienia niemożliwości świadczenia.
Odwołujący wskazuje, że i tak wprowadzona w § 15 ust. 2 pkt 14 lit. o) Wzoru Umowy kara umowna jest nieprawidłowa.
Odwołujący powołał się na uzasadnienie do zarzutu z pkt 1 petitum odwołania przede wszystkim w zakresie, w jakim
opisuje czynniki wpływające na osiągane przez wykonawcę świadczącego usługi odbioru i zagospodarowania odpadów
poziomy recyklingu. Jak to już wskazał na wstępie, czynności wykonywane przez samego wykonawcę, a związane
z odbieraniem i zagospodarowaniem odpadów komunalnych, stanowią tylko jeden z elementów składających na
możliwość uzyskania poziomów recyklingu. We wcześniejszym punkcie niniejszego odwołania Odwołujący wskazał też,
że podstawowym problemem, z jakim musi się zmierzyć wykonawca (mającym też fundamentalne znaczenie dla
ostatecznie osiągniętego przez wykonawcę poziomu recyklingu odpadów) jest jakość zbiórki „u źródła”, na którą
zasadniczy wpływ ma Zamawiający, który po pierwsze tworzy system gospodarki w gminie, a następnie wyposażony jest
w ustawowe kompetencje, aby czuwać nad realizowaniem jego postulatów przez właścicieli nieruchomości.
Odwołujący Chemeko wskazał, że wnosi o zmianę § 15 ust. 2 pkt 14 lit. o) projektu umowy poprzez nadanie mu treści:
„za nieosiągnięcie przez Wykonawcę poziomu, o którym mowa w SW U, rozdział XIX, pkt 1, ppkt 2, w wysokości
obliczonej jako iloczyn połowy stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów
komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ustawy z dnia 27 kwietnia
2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r. poz. 2556 ze zm.) i brakującej masy odpadów komunalnych
wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia poziomu, o którym mowa w SW U rozdział XIX pkt 1 ppkt 2)
(obliczonej zgodnie z SWU, rozdział XIX pkt 7, ppkt 2)”,
– ponieważ ustalenie, że wykonawca płaci połowę kwoty kary, której nałożenia spodziewa się gmina,
odzwierciedla rzeczywisty rozkład odpowiedzialności za nieosiągnięcie poziomów recyklingu, w sposób
sprawiedliwy, po połowie.
Odwołujący zauważył, że Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 31 stycznia 2024 r., sygn. akt KIO 102/24
(przywołanym wcześniej), uwzględniła analogiczny zarzut i żądanie wykonawcy i nakazała sformułowanie kary umownej
za nieosiągnięcie poziomów recyklingu właśnie w taki sposób, jak żąda tego Odwołujący w niniejszym odwołaniu, tj. w
połowie.
Mimo opisanych w niniejszym odwołaniu okoliczności, Zamawiający zamierza sankcjonować nieosiągnięcie przez
wykonawcę określonych przez Zamawiającego poziomów recyklingu (początkowo w 2025 r. 55%, następnie 56% i 57%)
w drodze kar umownych, określonych w taki sposób, jakby to wykonawca samodzielnie odpowiadał za system
gospodarki odpadami w gminie, o czym świadczy sposób naliczania tej kary i jej wysokość. Nałożony na gminę przez
ustawodawcę obowiązek osiągania rocznych poziomów recyklingu (zagrożony stosowną sankcją administracyjną),
Zamawiający w praktyce próbuje przenieść na wykonawcę, choć wykonawca i podejmowane przez niego działania, są
tylko jednym z elementów, które prowadzą do osiągnięcia celu wskazanego przez ustawodawcę w u.c.p.g.
Sposób ukształtowania przez Zamawiającego Wzoru Umowy i zapisów dotyczących kar umownych za nieosiągnięcie
poziomów recyklingu, wskazuje więc na to, że Zamawiający układa stosunek prawny, jaki łączyć go będzie z wykonawcą
w taki sposób, aby zabezpieczyć sobie możliwość pokrycia ewentualnych administracyjnych kar pieniężnych (chociaż
nie zwalnia wykonawcy z obowiązku zapłaty kary w sytuacji, gdy gmina kary nie zapłaci), jakie być może w przyszłości
zostaną nałożone na gminę za nieosiągnięcie przez gminę wymaganych poziomów recyklingu, poprzez naliczenie
wykonawcy kar umownych wyliczonych w analogiczny sposób jak te, które mogą zostać naliczane w trybie u.c.p.g.
gminie (iloczyn brakującej masy odpadów i stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów
komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia
2001 r. - Prawo ochrony środowiska). Takie działanie należy uznać za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, a
kara umowna wyliczana w ten sposób powinna być uznana za „rażąco wygórowaną”, w szczególności mając na uwadze
niewielki wpływ wykonawcy na stworzenie podstaw do jej naliczenia (tu: niewielki wpływ wykonawcy na to, że poziomy
recyklingu nie zostały osiągnięte).
Zgodnie z art. 433 pkt 2 Pzp projektowane postanowienia umowy nie mogą przewidywać naliczania kar umownych za
zachowanie wykonawcy niezwiązane bezpośrednio lub pośrednio z przedmiotem umowy lub jej prawidłowym
wykonaniem. W niniejszym Postępowaniu Zamawiający narusza ten przepis, ponieważ wykonawca może zostać
obciążony karą umowną nawet wtedy, gdy prawidłowo wykona umowę w sprawie zamówienia publicznego.
Opisywana powyżej rola gminy w systemie gospodarki odpadami i jej kompetencje, określone przez ustawodawcę,
jednoznacznie potwierdzają, że Odwołujący słusznie uznaje kary umowne za nieosiągnięcie przez wykonawcę tzw.
poziomów recyklingu za ustalone w wysokości rażąco wygórowanej, nieuwzględniającej faktu, że na osiągnięcie tych
poziomów mają wpływ nie tylko działania wykonawcy, ale także (a wręcz przede wszystkim) działania Zamawiającego,
jak również że jest to uzależnione od jakości zbiórki odpadów u „źródła” (przez właścicieli nieruchomości), a także od
uwarunkowań rynkowych (w szczególności od popytu na surowce) i realnych możliwości przekazania do recyklingu
odebranych przez wykonawcę odpadów. W takich okolicznościach, nałożenie na wykonawcę kary umownej w takiej
wysokości stanowi nadużycie prawa podmiotowego Zamawiającego do kształtowania postanowień umownych i jest
sprzeczne z zasadami współżycia społecznego z uwagi na wpływ Zamawiającego na poziomy recyklingu przy
jednoczesnym ograniczonym wpływie wykonawcy na osiągane poziomy recyklingu i odzysku.
Zarzut nr 3 – kryterium oceny ofert w Rozdziale XV pkt 5 SWZ „Nieprzekraczanie poziomów składowania”
Zamawiający określił w Rozdziale XV pkt 5 SWZ:
„Kryterium „nieprzekraczanie poziomów składowania” (S) punktowane będzie w następujący sposób:
1) oferta, w której zadeklarowano nieprzekraczanie poziomów składowania odebranych odpadów
wynoszących 20% lub mniej, otrzyma 10 punktów,
2) pozostałe oferty, w przypadku zadeklarowania nieprzekraczania poziomów składowania odebranych
odpadów z przedziału powyżej 20% i poniżej 30%, otrzymają punkty wyliczone na podstawie wzoru:
PS(i) = (0,3 – S(i)) x 100
gdzie:
i – numer ocenianej oferty,
PS(i) – liczba punktów przyznanych w kryterium „Nieprzekraczanie poziomów składowania” ofercie
„i”, obliczona z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku,
S(i) – zadeklarowane w ofercie „i” procentowe nieprzekraczalne poziomy składowania odebranych
odpadów zapisane w postaci dziesiętnej,
3) w przypadku, gdy Wykonawca nie zadeklaruje nieprzekraczalnych poziomów składowania odebranych
odpadów poniżej 30%, otrzyma 0 punktów,
4) deklarowane nieprzekraczalne poziomy składowania odebranych odpadów Wykonawca zobowiązany
jest podać w pkt 4 Formularza oferty”.
Zgodnie z § 15 ust. 2 pkt 14 lit. q) Wzoru Umowy: „Wykonawca ponosi odpowiedzialność za opóźnienie i zapłaci
Zamawiającemu kary umowne: (…) w zakresie innym niż ww. obowiązki (…) za przekroczenie przez Wykonawcę
zadeklarowanego w ofercie poziomu ograniczenia składowania odpadów, Wykonawca zapłaci karę umowną obliczoną
według poniższego wzoru:
Odwołujący Chemeko wskazał, że powyższa kara umowna jest niemożliwa do ustalenia czy oszacowania, na etapie
składania ofert, ponieważ:
1)odnosi się do okresu podstawowego realizacji zamówienia oraz okresu opcjonalnego, a wykonawca nie wie,
czy i w jakim zakresie Zamawiający skorzysta z prawa opcji;
2)w pozycji „Cmin” odnosi się do najniższej ceny brutto złożonej w postępowaniu – a nie wiadomo, jaka to
cena, w szczególności może to być inna cena, niż wygranego wykonawcy, który zdobędzie więcej
punktów w ramach pozacenowych kryteriów oceny ofert.
Samo kryterium określone w Rozdziale XV pkt 5 SW Z „Nieprzekraczanie poziomów składowania” odnosi się do
obowiązku, jaki został nałożony na gminę w art. 3b ust. 2a u.c.p.g.: Gminy są obowiązane nie przekraczać poziomu
składowania w wysokości:
1) 30% wagowo - za każdy rok w latach 2025-2029;
2) 20% wagowo - za każdy rok w latach 2030-2034;
3) 10% wagowo - w 2035 r. i za każdy kolejny rok w latach następnych.
Okres realizacji zamówienia przypada na okres z art. 3b ust. 2a pkt 1 u.c.p.g., a więc ustawodawca wymaga poziomu
składowania odpadów poniżej 30%. W niniejszym Postępowaniu Zamawiający premiuje wykonawców, którzy już teraz
zadeklarują niższy odsetek odpadów przekazanych do składowania, aż do 20%. Na pierwszy rzut oka wydaje się to
uzasadnione korzyściami dla środowiska, lecz pogłębiona analiza pokazuje, że wobec tak wysokiego udziału odpadów
zmieszanych (na poziomie 60%), osiągnięcie poziomu składowania do 20% jest niemożliwe.
Jak już wskazano wcześniej, odpady zmieszane muszą trafić do Instalacji komunalnej, która zgodnie z art. 35 ust. 6
ustawy o odpadach, jest instalacją do przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych lub
pozostałości z przetwarzania tych odpadów, określona na liście, o której mowa w art. 38b ust. 1 pkt 1, spełniająca
wymagania najlepszej dostępnej techniki, o której mowa w ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony
środowiska, lub technologii, o której mowa w tej ustawy, zapewniająca:
1)mechaniczno-biologiczne przetwarzanie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych i
wydzielanie z niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych frakcji nadających się w całości lub
w części do odzysku, lub
2)(uchylony)
3)składowanie odpadów powstających w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania
niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych oraz pozostałości z sortowania odpadów
komunalnych.
Instalacje do mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych (dalej także jako „instalacje
MBP”) mają zgodnie z art. 35 ust. 6 pkt 1 ustawy o odpadach obowiązek wydzielać z tych odpadów odpady nadające się
do odzysku. Przez „odzysk” jednak, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 14 ustawy o odpadach, rozumie się jakikolwiek proces,
którego głównym wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie innych materiałów,
które w przeciwnym przypadku zostałyby użyte do spełnienia danej funkcji, lub w wyniku, którego odpady są
przygotowywane do spełnienia takiej funkcji w danym zakładzie lub ogólnie w gospodarce. Tym samym, przekazanie
odpadów do instalacji komunalnej jest obowiązkowe i celowe, ponieważ pozwala ono na wysortowanie z odpadów
zmieszanych surowców nadających się do odzysku. Nieodłącznym elementem funkcjonowania tej instalacji jest
pozostały strumień odpadów, który w zasadzie podlega albo procesom składowania albo termicznemu przekształceniu,
czyli spaleniu w odpowiedniej instalacji - spalarni.
W części mechanicznej instalacji MBP, która składa się z sortowni odpadów, wyposażonej w system separatorów i sit,
przebiega rozdział zmieszanych odpadów komunalnych na następujące, podstawowe strumienie odpadów:
-tzw. frakcję nadsitową (odpady o wielkości ponad 80 mm) – surowce wtórne, paliwo alternatywne (o kodzie 19 12
10), balast po sortowaniu (o kodzie 19 12 12)
oraz
-tzw. frakcję podsitową o kodzie 19 12 12 (odpady o wielkości 0-80 mm).
Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 28 grudnia 2022 r. w sprawie mechaniczno-biologicznego
przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych określa sposób postępowania ze zmieszanymi
odpadami komunalnymi w sposób obligatoryjny, tj. nie można zagospodarować tych odpadów w inny sposób (jest
oczywiście dopuszczalne także termiczne przekształcenie zmieszanych odpadów komunalnych bezpośrednio w
ITOPK).
Zgodnie z § 4 powyższego Rozporządzenia: Proces mechanicznego przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych)
odpadów komunalnych polegający na wydzieleniu z nich określonych frakcji dających się wykorzystać - w zależności od
składu niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych - materiałowo lub energetycznie oraz frakcji
wymagającej dalszego biologicznego przetwarzania przebiega w obiekcie budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy
z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, który jest zamknięty w taki sposób, że co najmniej uniemożliwia oddziaływanie
czynników atmosferycznych na te odpady, jest wyposażony w szczelne podłoże zapobiegające przedostawaniu się
odcieków do środowiska i w urządzenia wentylacyjne oraz ograniczające emisje zanieczyszczeń, w szczególności
przedostawanie się pyłów do powietrza. Proces ten prowadzi do powstawania odpadów, w zależności od ich
właściwości, o kodzie:
1) 19 12 01 - Papier i tektura;
2)19 12 02 - Metale żelazne;
3) 19 12 03 - Metale nieżelazne;
4) 19 12 04 - Tworzywa sztuczne i guma;
5) 19 12 05 - Szkło;
6) 19 12 06* - Drewno zawierające substancje niebezpieczne;
7) 19 12 07 - Drewno inne niż wymienione w 19 12 06;
8) 19 12 08 - Tekstylia;
9) 19 12 10 - Odpady palne (paliwo alternatywne);
10) 19 12 11* - Inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów
zawierające substancje niebezpieczne;
11) 19 12 12 - Inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów
inne niż wymienione w 19 12 11.
Zgodnie z § 5 ust. 9 powyższego Rozporządzenia: Pozostałe po wydzieleniu odpady spełniające wymagania, o których
mowa w ust. 6 pkt 2, klasyfikuje się jako odpady o kodzie 19 05 99 - Inne niewymienione odpady, zwane dalej
"stabilizatem". Zgodnie z § 5 ust. 10 powyższego Rozporządzenia: Stabilizat jest unieszkodliwiany przez składowanie na
składowiskach odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne albo termicznie przekształcany.
Zatem, żaden wykonawca w niniejszym Postępowaniu, nie może realizować zamówienia w inny sposób, niż poprzez
przekazanie zmieszanych odpadów komunalnych do instalacji komunalnej, która wysortuje odpady nadające się do
innego sposobu zagospodarowania, ale w każdym wypadku powstanie stabilizat i będzie on musiał zostać zeskładowany
albo termicznie przekształcony.
W praktyce, średnio ok. 50% całości odpadów przetwarzanych w instalacjach MBP, musi trafić ostatecznie do
składowania lub termicznego przekształcenia.
Powyższe potwierdza cytowany wcześniej Raport „Wyzwania związane z Gospodarką Obiegu Zamkniętego na
przykładzie Wrocławia” na str. 60: „Przetwarzanie zmieszanych odpadów komunalnych w instalacjach MBP nie jest
rozwiązaniem docelowym z punktu widzenia gospodarki o obiegu zamkniętym, gdyż:
·nie pozwala na uzyskanie wymaganej docelowej redukcji składowania odpadów komunalnych. Z przeglądu 20
instalacji MBP w Polsce wynika, że średnia ilość odpadów składowanych po procesie mechanicznobiologicznego przetwarzania wynosi 45,9% początkowej masy odpadów [66],
·cementownie przyjmują jedynie paliwa wysokiej jakości, o wartości opałowej przekraczającej 20 MJ/kg.
Natomiast z odpadów zmieszanych, po oddzieleniu surowców do recyklingu) można wytworzyć paliwo o
wartości opałowej na poziomie 11-14 MJ/kg, co nie odpowiada wymogom cementowni,
·MBP jest jedynie technologią wstępnego przetwarzania odpadów, w którym powstają odpady do dalszego
ostatecznego zagospodarowania, co czyni ją zależną od końcowych odbiorców i narzucanych przez nich
warunków dot. jakości i wysokości opłat za odbierane odpady”.
Powyższa publikacja wskazuje na istotne wady instalacji MBP, jednakże w obecnych realiach prawnych, jest to jedyna
możliwość zagospodarowania zmieszanych odpadów komunalnych. Istotne jest, że „pozostałości” po procesach
prowadzonych w tych instalacjach, stanowią około 50% odpadów zmieszanych. Zatem, prosta matematyka wskazuje, że
skoro we Wrocławiu strumień odpadów zmieszanych wynosi ok. 60% (szeroko opisane w uzasadnieniu do zarzutu nr 1
niniejszego odwołania), to skoro ok. 50% odpadów musi trafić po procesach w instalacji MBP do składowania lub
termicznego unieszkodliwienia – osiągnięty zostanie ok. 30% poziom składowania wytworzonych odpadów.
Zdaniem Odwołującego Chemeko, z uwagi na uwarunkowania rynkowe, niemożliwe będzie przekazanie tych odpadów
do termicznego przekształcenia, ponieważ taki proces prowadzą albo cementownie (w których nie są przyjmowane
odpady ze zmieszanych odpadów komunalnych z uwagi na wymogi jakościowe) lub instalacje termicznego
przekształcania odpadów – ponieważ obecnie funkcjonuje ich zbyt mało (zbyt mała zdolność przerobowa) oraz
przetwarzają tylko odpady pochodzące z gmin, które je wybudowały, np. w Gdańsku: „Do ITPOK (instalacji
przekształcania odpadów komunalnych) w Gdańsku trafiać będą odpady z trzech instalacji komunalnych: Zakładu
Utylizacyjnego w Gdańsku (70% strumienia odpadów), Zakładu Utylizacji Odpadów Stałych w Tczewie oraz z Zakładu
Utylizacji Odpadów w Gilwie Małej k. Kwidzyna (pozostałe 30% strumienia odpadów)”.
Z punktu widzenia realizacji umowy, przekazanie tych problemowych odpadów do instalacji termicznego przekształcenia
odpadów (spalarni), jest wręcz niemożliwe, także z uwagi na wysokie koszty transportu i zagospodarowania tych
odpadów. Co kluczowe, składowanie tzw. odpadów resztkowych na spełniającym wymogi prawa składowisku odpadów
nie jest niebezpieczne dla środowiska, a wręcz pożądane z uwagi na fakt, że składowane odpady przechodzą wcześniej
procesy w instalacji MBP opisane powyżej i są ustabilizowane i bezpieczne dla środowiska. Warto zaznaczyć, że
odpady przekazane do spalarni odpadów nie „znikają”, ale powstają zanieczyszczenia i zagrożenia związane z ich
ostatecznym zagospodarowaniem. Innymi słowy, nie ma jednego idealnego sposobu na zagospodarowanie pozostałości
po procesach przeprowadzanych w instalacji MBP z odpadów zmieszanych.
Z tego punktu widzenia, niezrozumiałe jest wprowadzenie analizowanego tu kryterium oceny ofert, które premiuje tego
wykonawcę, który oświadczy, że część odpadów nie trafi do składowania, tylko do spalarni (bo inaczej nie jest możliwe
osiągnięcie poziomu składowania 20%), gdy tymczasem przekazanie odpadów w tej ilości do termicznego
przekształcenia, jest również niemożliwe.
Kryterium oceny ofert z Rozdziału XV pkt 5 SW Z „Nieprzekraczanie poziomów składowania” jest niereprezentatywne,
ponieważ z punktu widzenia troski o środowisko nie ma znaczenia, czy tzw. odpady resztkowe z instalacji MBP, zostaną
przekazane do składowania, czy do termicznego przekształcenia (spalenia), a tylko takie dwa sposoby występują, z
uwagi na opisane wcześniej wymogi prawne. W tym konkretnym przypadku, gdzie strumień odpadów zmieszanych
wynosi ok. 60%, osiągnięcie poziomu składowania na poziomie 20% jest niemożliwe.
Zgodnie z art. 242 ust. 2 pkt 3 Pzp kryteriami jakościowymi mogą być w szczególności kryteria odnoszące się do
aspektów środowiskowych, w tym efektywności energetycznej przedmiotu zamówienia. Jak wskazują przedstawiciele
doktryny: „Kryterium środowiskowe powinno cechować się obiektywnością, możliwością jego równego zastosowania
wobec wszystkich wykonawców i związkiem z przedmiotem zamówienia oraz powinno odnosić się do takich wymagań,
których spełnienie daje faktyczne korzyści środowiskowe. Kryteria o charakterze środowiskowym powinny odnosić się do
wpływu przedmiotu zamówienia na środowisko naturalne na dowolnym etapie cyklu jego życia” (Andrzela GawrońskaBaran i in., Prawo zamówień publicznych. Komentarz aktualizowany, LEX 2025).
Tymczasem, wprowadzone przez Zamawiającego kryterium nie daje faktycznych korzyści środowiskowych oraz nie daje
się powiązać z przedmiotem zamówienia, a przez to jest niereprezentatywne.
Odwołujący powołuje się w tym miejscu na argumentację prawną przywołaną w uzasadnieniu zarzutu z pkt 1 petitum
niniejszego odwołania, która ma zastosowanie także w tym przypadku i potwierdza naruszenie art. 241 ust. 1 Pzp w zw.
z art. 134 ust. 1 pkt 20 Pzp w zw. z art. 8 ust. 1 Pzp w zw. z art. 5 k.c. i w zw. z art. 3531 k.c. w zw. z art. 387 § 1 k.c. w
zw. z art. 16 pkt 1 i 3 Pzp, ponieważ Zamawiający określił kryterium oceny ofert w Rozdziale XV pkt 5 SW Z
„Nieprzekraczanie poziomów składowania”, które jest niemożliwe do spełnienia na poziomie, który daje wykonawcy
punkty (tj. poziom składowania 20%, a ponadto w § 15 ust. 2 pkt 14 lit. q) Wzoru Umowy wprowadził wadliwą karę
umowną za niespełnienie tego niemożliwego obowiązku.
Zarzut nr 4 – w związku z umorzeniem postępowania odwoławczego w zakresie tego zarzutu jego uzasadnienie zostaje
pominięte.
Zarzut nr 5: Zarzut dotyczący tzw. „klauzuli waloryzacyjnej” i przesłanek zmiany umowy
Zgodnie z § 18 ust. 3 pkt 5 Wzoru umowy:
Strony mają możliwość dokonania istotnych zmian postanowień zawartej umowy w zakresie zmiany wysokości
wynagrodzenia wskazanej w § 11 ust. 1 i ust. 10, w przypadku zmiany: (…)
5) ceny materiałów lub kosztów związanych z realizacją zamówienia, gdy nastąpi zmiana wskaźnika cen
towarów i usług konsumpcyjnych zgodnie z komunikatem Prezesa GUS (z tym jednak zastrzeżeniem, iż zmiana
ta tj. cen materiałów lub kosztów pozostaje bez wpływu na wysokość wynagrodzenia Wykonawcy należnego mu
z tytułu realizacji prac interwencyjnych, które będzie ustalane zgodnie z postanowieniami § 11 ust. 6 Umowy),
mającej wpływ na koszty wykonania przedmiotu umowy przez Wykonawcę, po uprzednio przeprowadzonej
analizie przedstawionej przez wnioskującą Stronę kalkulacji, jeżeli jedna ze Stron umowy zwróciła się o
wprowadzenie zmiany wynagrodzenia w terminie do 30 dni od daty wejścia w życie przepisów (dotyczy punktów
od 1-4) o zmianie będącej przedmiotem wniosku.
Z kolei licząca ponad trzy strony klauzula § 18 ust. 4 pkt 1 lit. e) Wzoru umowy stanowi, że
„W przypadku zmian, o których mowa w ust. 3, Strony ustalają następujący tok postępowania:
1)w przypadku zmiany:
W ocenie Odwołującego Chemeko, narzucony przez Zamawiającego poziom zmiany kosztów, którego przekroczenie
otwiera dopiero stronom możliwość ubiegania się o dokonanie zmiany wynagrodzenia wykonawcy, narusza równowagę
stron umowy, nie zapewnia ekwiwalentności świadczeń stron umowy i przenosi na wykonawcę ryzyka związane ze
zmianą kosztów wykonania przedmiotu zamówienia. Poziom zmiany cen wymagany przez Zamawiającego dla
aktualizacji roszczenia waloryzacyjnego wykonawcy jest tak wysoki, iż w sytuacji braku ekstraordynaryjnych wydarzeń
porównywalnych do wybuchu wojny w Ukrainie czy epidemii COVID-19, uniemożliwi wykonawcy skuteczne domaganie
się urealnienia jego wynagrodzenia, pomimo faktycznego wystąpienia wzrostu kosztów związanych z realizacją
zamówienia. Wzrost ten nie będzie, jednakże tak spektakularny, jak wymaga tego Zamawiający.
Dodatkowo Zamawiający nałożył na wykonawców szereg obowiązków związanych z udowodnieniem, iż zjawisko inflacji
w istocie ma wpływ na koszt wykonania zamówienia, poprzez przedstawienie obszernej dokumentacji.
Konstatując, poziom zmiany kosztów jest bowiem zbyt wysoki, przez co w praktyce nie będzie możliwe skorzystanie z
klauzuli waloryzacyjnej i zrealizowanie celu, jakiemu służyć ma przepis art. 439 Pzp, co świadczy wręcz o pozornym
wypełnieniu przez Zamawiającego obowiązku, o którym mowa w przepisie art. 439 ust. 1 Pzp.
Co więcej, ów wymóg udokumentowania wpływu inflacji na koszty wykonania zamówienia został sformułowany w sposób
stawiający w mniej korzystnej pozycji wykonawców, którzy dysponują własnymi instalacjami zagospodarowania
odpadów. Wykonawcy ci wraz z wnioskiem waloryzacyjnym będą bowiem zobligowani złożyć szereg dowodów
z dokumentów, aby wykazać, iż w porównaniu do momentu ustalenia poprzedniej wysokości wynagrodzenia nastąpiła
zmiana kosztów związanych z funkcjonowaniem ich własnej instalacji. Tymczasem wykonawcy niemający własnej
instalacji będą zobligowani jedynie do przedstawienia dokumentu, potwierdzającego wzrost opłat z tytułu przekazania
odpadów do instalacji, celem ich zagospodarowania. Takie “podwójne standardy” nie dają się pogodzić z zasadą
uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.
Jak podkreśla się w komentarzu do ustawy: „wprowadzenie do Pzp obowiązku uwzględniania klauzul waloryzacyjnych w
umowach w sprawie zamówień publicznych, których przedmiotem są roboty budowlane lub usługi, zawartych na okres
dłuższy niż 6 miesięcy, ma na celu przywrócenie stanu równowagi ekonomicznej między stronami umowy, zachwianej
przez określone zdarzenia, które mogą mieć miejsce w trakcie jej realizacji. Choć zachwianie równowagi ekonomicznej
między stronami umowę może mieć różne podłoże, to w ar. 439 Pzp ustawodawca zdecydował się na uwzględnienie
zdarzeń wpływających na konieczność zmiany wynagrodzenia. Za takie zdarzenia uznano zmianę cen materiałów lub
kosztów związanych z realizacją zamówienia oraz osiągnięcie przez te zmiany określonego poziomu. Intencją
ustawodawcy było zatem nałożenia na zamawiających obowiązku wprowadzenia do długoterminowych umów
(dłuższych niż 12 miesięcy) mechanizmów umownych, które uwzględniałyby wpływ czynników zewnętrznych (zmiana
cen materiałów lub kosztów), na rentowność realizowanego zamówienia. Uwzględniając powyższe, regulacja art. 439
Pzp zmierza do zachowania równowagi kontraktowej między zamawiającym a wykonawcą, zobowiązując do rozłożenia
między stronami ryzyk gospodarczych będących następstwem zmian cen materiałów lub kosztów związanych z
realizacją zamówienia i zachodzących w toku jego realizacji.” (zob. red. H. Nowak, M. Winiarz, Prawo zamówień
publicznych. Komentarz. Warszawa 2022). Prawidłowo sformułowane klauzule waloryzacyjne pozwalają więc na
dostosowanie umowy do zmieniającej się rzeczywistości gospodarczej. Nie służą one jakiemukolwiek uprzywilejowaniu
jednej ze stron umowy, a ich celem jest wyłącznie przywrócenie stosunku zobowiązaniowego do stanu pierwotnie
uzgodnionego przez strony.
Odwołujący powołał się na stanowisko Izby przedstawione w wyroku z dnia 5 stycznia 2022 r. (sygn. akt: KIO 3600/21).
W ocenie Odwołującego Chemeko, nie może także znikać z pola widzenia w tym miejscu, że istotą waloryzacji jest
dostosowanie wysokości wynagrodzenia do realnych kosztów wykonania usługi w przypadku, gdy wysokość kosztów
ulega zmianie niezależnie od woli i działań stron umowy. Z tych powodów nie jest dopuszczalne, aby waloryzacja
limitowana była poprzez wprowadzanie przedziałów czasowych – po upływie 12 miesięcy od daty zawarcia umowy, jak
to uregulował Zamawiający w SW Z. Utrzymanie bowiem takich postanowień jedynie pogłębia pozorność realizacji
obowiązku ustawowego jaki spoczywa na Zamawiającym na podstawie art. 439 ustawy Pzp. Nie dość, że wskazane w
postanowieniach dokumentacji Postępowania wartości procentowe powodują w istocie wyłączenie waloryzacji
wynagrodzenia, to dodatkowo ograniczenie przeprowadzenia waloryzacji w określonych przedziałach czasowych
potęguje wadliwość i pozorność czynności, jaką podjął w tym Postępowaniu Zamawiający, regulując kwestie dotyczące
waloryzacji wynagrodzenia umownego.
Tymczasem, w obecnej sytuacji gospodarczej i politycznej, konieczna jest pewna elastyczność po stronie
Zamawiającego i wprowadzenie kwartalnych przedziałów czasowych, po których przeprowadzona będzie waloryzacja.
W związku z tym, że projektowana przez Zamawiającego klauzula waloryzacyjna nie jest dostosowana do realiów
kontraktu i zmieniającej się rzeczywistości gospodarczej, w ocenie Odwołującego nie odpowiada ona tym samym
wymogom art. 439 ustawy Pzp, jest sprzeczna z celem tego przepisu i stanowi przejaw uchylania się Zamawiającego od
obowiązków określonych w tymże przepisie, a co najmniej stanowi o pozornym ich wypełnianiu. Odwołujący podkreśla,
że przywołany przepis zobowiązuje także Zamawiającego do rzeczywistej i racjonalnej partycypacji w zwiększonych
kosztach realizacji zamówienia. Formułowanie postanowień umownych, których celem jest uniknięcie przez
Zamawiającego ponoszenia ciężarów wzrostu kosztów, a co najmniej dążenie do maksymalnego ograniczenia takich
sytuacji kosztem wykonawcy, stanowi nadużycie przysługującego mu prawa do formułowania postanowień umownych,
co jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i stanowi naruszenie przepisu art. 3531 k.c. i 5 k.c. Jak zauważa
się w doktrynie „w art. 353(1) k.c. chodzi o nakaz minimum takiego uregulowania treści stosunku prawnego, które nie
będzie sprzeciwiało się przyjętemu w społeczeństwie kryterium uczciwego i lojalnego postępowania, a nie o nakaz
maksymalizowania wymagań w celu zabezpieczenia interesów gospodarczych obu stron. Dodatkowo zgodność
czynności prawnej z zasadami współżycia społecznego jest zawsze zagadnieniem kontekstu faktycznego, czyli
okoliczności danego przypadku. W relacjach między przedsiębiorcami zasady współżycia społecznego należy rozumieć
jako zasady uczciwego obrotu, rzetelnego postępowania, lojalności i zaufania w stosunku do partnera umowy” (Fuchs
Bernadetta w: Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania. Część ogólna, art. 353-534, Wolters Kluwer Polska,
2018).
Odwołujący Chemeko podkreślił, że poszanowanie ustawowo ustanowionej zasady waloryzacji wynagrodzeń
wykonawców w umowach długoterminowych wymaga, by wskaźniki i zasady aktualizacji były ustalane racjonalnie, z
uwzględnieniem interesu zarówno wykonawcy, jak i Zamawiającego oraz przy uwzględnieniu co najmniej znanych i
przewidywalnych zdarzeń gospodarczych, które już dziś pozwalają na przyjęcie za pewne, że inflacja w kolejnych
miesiącach jest niemożliwa do przewidzenia.
Powołał się na pogląd przedstawiony w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej: „jakkolwiek zasada swobody umów
doznaje ograniczeń na gruncie prawa zamówień publicznych, to nie oznacza to, że zamawiający może nadużywać i
wykorzystywać swoją pozycję przy formułowaniu postanowień umowy. Umowa w sprawie zamówienia publicznego,
wieńcząca proces udzielenia zamówienia publicznego winna uwzględniać interesy obu stron, a sposób formułowania
warunków umowy przez zamawiającego podlega ocenie w kontekście nadużycia prawa ( k.c.), ograniczeń swobody
kontraktowania (3531 k.c.) a wręcz nieważności czynności prawnej ( k.c.)”. (zob. wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z
dnia 27 lipca 2020 r., sygn. akt: KIO 1283/20, LEX nr 3051333).
Odwołujący Chemeko wskazał, że Zamawiający ma obowiązek prowadzić postępowanie z zachowaniem zasady
proporcjonalności, efektywności oraz poszanowania uczciwej konkurencji. W tym kontekście naruszenie zasady
proporcjonalności Odwołujący wiąże z przerzuceniem na wykonawcę zbyt dużego ryzyka gospodarczego wzrostu cen
materiałów i kosztów, co nie jest akceptowane na gruncie aktualnej ustawy Pzp ani k.c. Odwołujący zaznacza również,
że bezpośrednią konsekwencją omawianych naruszeń jest także naruszenie zasady poszanowania uczciwej konkurencji
oraz zasady efektywności. Należy podkreślić, że istotą zasady efektywności jest osiąganie najlepszych efektów za jak
najniższą cenę, tzw. best value for money. Czynności i zaniechania Zamawiającego, które skutkują podniesieniem cen
przez wykonawców z uwagi na konieczność wycenienia ryzyka, z pewnością naruszają tę zasadę. Zamawiający,
utrudniając wykonawcom przygotowanie ofert, w praktyce utrudnia im również uczciwe konkurowanie, gdyż przedmiotem
konkurowania między wykonawcami staje się sposób wyceny ryzyka wzrostu kosztów realizacji umowy. W świetle
powyższego za zasadny uznać należy postulat Odwołującego w zakresie dotyczącym zmiany projektowanej przez
Zamawiającego klauzuli waloryzacyjnej.
Odwołujący Chemeko wskazał także na nieprawidłowe ukształtowanie przez Zamawiającego warunków zamówienia w
zakresie dotyczącym przesłanek zmian umowy, który jest zapisem niekompletnym, tj. nie uwzględnia on aktualnej
sytuacji geopolitycznej i kluczowych zdarzeń, które wpływają na realizację kontraktu, jego rentowność i ekwiwalentność
świadczeń stron. W § 18 ust. 3 projektu umowy Zamawiający zamieścił zamknięty katalog okoliczności, które będą
umożliwiały stronom dokonanie zmian umowy. W orzecznictwie sądów powszechnych zwraca się przy tym uwagę, że:”
treść zasad współżycia społecznego nie jest zdefiniowana. Podkreśla się, że przy uwzględnieniu, iż Rzeczpospolita
Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2
Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r.), należy przyjąć, że odwołanie się do zasad współżycia społecznego oznacza
odwołanie się do idei słuszności w prawie i do powszechnie uznawanych wartości w kulturze naszego społeczeństwa.
Ujmując rzecz ogólnie, można przyjąć, że przez zasady współżycia społecznego należy rozumieć podstawowe zasady
etycznego i uczciwego postępowania.” (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, sygn. akt: I ACa 454/20, LEX nr
3189604). Do takich reguł niewątpliwie należeć będą zasady słuszności, zasady uczciwego obrotu, zasady uczciwości
czy zasady lojalności (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 5 listopada 2019 r., sygn. akt: I ACa 1106/18,
LEX nr 3122714). Odwołujący stoi więc na stanowisku, że odmowa wprowadzenia realnej i odpowiadającej istniejącym
warunkom rynkowym klauzuli waloryzacyjnej, stanowić będzie próbę przenoszenia na wykonawcę odpowiedzialności za
niemożność realizacji umowy lub jej nienależyte wykonanie w warunkach siły wyżej, co jest działaniem moralnie
nagannym i nieetycznym, całkowicie naruszającym zasadę równości stron postępowania, a w konsekwencji sprzecznym
z zasadami współżycia społecznego.
Odwołujący Chemeko podniósł również, że Zamawiający ma obowiązek prowadzić postępowanie z zachowaniem
zasady przejrzystości oraz poszanowania uczciwej konkurencji. Przejrzystość oznacza nie tylko jawność postępowania,
ale przede wszystkim powinność ustalania jasnych, zrozumiałych zasad postępowania, rozumianych jako jednoznaczny
opis przedmiotu zamówienia i warunków zamówienia. Zasada przejrzystości, w kontekście treści postanowień SW Z,
interpretowana jest jako obowiązek Zamawiającego do sformułowania dokumentacji postępowania z uwzględnieniem
zawodowego, profesjonalnego charakteru działalności prowadzonej zarówno przez wykonawcę, jak i zamawiającego.
Poszanowanie uczciwej konkurencji oznacza nie tylko równe traktowanie różnych wykonawców, ale również
zapewnienie możliwości konkurowania w ogóle, tj. działanie w taki sposób, by Wykonawca miał rzeczywistą możliwość
rzetelnego skalkulowania, przygotowania i złożenia oferty w postępowaniu oraz oszacowania kosztów realizacji ze
świadomością zapewnienia ich pokrycia przez Zamawiającego w przypadku niezależnych od wykonawcy wzrostów
poszczególnych istotnych kosztów realizacji umowy.
Zarzut nr 6: Warunek udziału w Postępowaniu w zakresie zdolności technicznej
Odwołujący Chemeko powołał się na postanowienia zawarte w Części IV pkt 1.2.3 ppkt 1.2.3.1 i 1.2.3.2 oraz rozdziale VI
pkt 5.2)
Zauważył, że zgodnie z § 2 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 stycznia 2013 r. w sprawie szczegółowych
wymagań w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości:
1. Podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany posiadać bazę
magazynowo- transportową usytuowaną:
1) w gminie, z której terenu odbiera te odpady, lub w odległości nie większej niż 60 km od granicy
tej gminy;
2) na terenie, do którego posiada tytuł prawny.
2. W zakresie wyposażenia bazy magazynowo- transportowej należy zapewnić, aby:
1) teren bazy magazynowo- transportowej był zabezpieczony w sposób uniemożliwiający wstęp
osobom nieupoważnionym;
2) miejsca przeznaczone do parkowania pojazdów były zabezpieczone przed emisją
zanieczyszczeń do gruntu;
3) miejsca magazynowania selektywnie zebranych odpadów komunalnych były zabezpieczone
przed emisją zanieczyszczeń do gruntu oraz zabezpieczone przed działaniem czynników
atmosferycznych;
4) teren bazy magazynowo- transportowej był wyposażony w urządzenia lub systemy
zapewniające zagospodarowanie wód opadowych i ścieków przemysłowych, pochodzących z
terenu bazy zgodnie z wymaganiami określonymi przepisami ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. -
Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. poz. 145, 951 i 1513 oraz z 2013 r. poz. 21);
5) baza magazynowo- transportowa była wyposażona w:
a) miejsca przeznaczone do parkowania pojazdów,
b) pomieszczenie socjalne dla pracowników odpowiadające liczbie zatrudnionych osób,
c) miejsca do magazynowania selektywnie zebranych odpadów z grupy odpadów
komunalnych,
d) legalizowaną samochodową wagę najazdową - w przypadku, gdy na terenie bazy
następuje magazynowanie odpadów.
3. Na terenie bazy magazynowo- transportowej powinny znajdować się także:
1) punkt bieżącej konserwacji i napraw pojazdów,
2) miejsce do mycia i dezynfekcji pojazdów
- o ile czynności te nie są wykonywane przez uprawnione podmioty zewnętrzne poza terenem bazy
magazynowo- transportowej.
4. Część transportowa oraz część magazynowa bazy mogą znajdować się na oddzielnych terenach, przy
jednoczesnym spełnieniu warunków określonych w ust. 1-3.
Zauważył, że wobec tak wielu koniecznych do spełnienia przesłanek, wynikających z cytowanego Rozporządzenia,
jedynie możliwość weryfikacji złożonego przez wykonawcę oświadczenia w zakresie dysponowania bazą magazynowo transportową, poprzez odbycie wizji lokalnej w miejscu dla niej przeznaczonym i potwierdzenie spełnienia wymogów
określonych w Rozporządzeniu, daje gwarancję, iż odpady te będą trafiały w miejsce do tego przeznaczone, zgodnie z
przepisami prawa.
Pomimo tego, że w postępowaniu winny brać udział podmioty, które cechuje profesjonalizm i znajomość standardów
rzetelności w postępowaniach przetargowych, które powinny działać z należytą starannością wymaganą od
wykonawców, może zdarzyć się, że wykonawcy, składając oświadczenia dotyczące spełniania warunków udziału w
Postępowaniu, przedstawią Zamawiającemu informacje co do warunku udziału w Postępowaniu w sposób
wprowadzający go w błąd, w sposób celowy, sprawiając wrażenie, że jego zasoby zdolności technicznej spełniają
wymogi z Rozporządzeń – potwierdzając to niejednokrotnie fałszywymi oświadczeniami, które Zamawiający przyjmują i
wobec braku zastrzeżenia innych możliwości ich weryfikacji, są zmuszeni na nich polegać. Powyższe ma tym większe
znaczenie, że Zamawiający w niniejszym Postępowaniu stara się otworzyć możliwość złożenia ofert przez nowych
wykonawców (m.in. wprowadził podział na większą liczbę sektorów), którzy muszą zostać realnie zweryfikowani pod
względem ich rzetelności.
Ta sama kwestia odnosi się do warunku dysponowania pojazdami i urządzeniami spełniającymi wymogi Rozporządzenia
Ministra Środowiska z dnia 11 stycznia 2013 r. w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie odbierania odpadów
komunalnych od właścicieli nieruchomości. Brak rzeczywistej weryfikacji dysponowania pojazdami i urządzeniami,
spowoduje, że dopuszczeni do udziału w Postępowaniu wykonawcy, mogą nie dawać gwarancji realizacji zamówienia na
odpowiednim poziomie jakości.
Obecnie ukształtowane wymogi w zakresie potwierdzenia spełniania warunków udziału w Postępowaniu, nie pozwalają
na rzeczywistą ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia, co narusza zasadę równego
traktowania wykonawców, ponieważ Zamawiający dopuszcza do udziału w Postępowaniu wykonawców, którzy nie dają
rękojmi jego prawidłowego zrealizowania, weryfikując spełnianie przez nich kluczowych warunków udziału w
Postępowaniu tylko a podstawie oświadczeń.
Zarzut nr 7: PSZOK ul. Szwajcarska 15 - sektor 6– w związku z umorzeniem postępowania odwoławczego w zakresie
tego zarzutu jego uzasadnienie zostaje pominięte
Argumentacja prawna wspólna dla Zarzutu 8, Zarzutu 9, Zarzutu 10, Zarzutu 11
Odwołujący Chemeko wskazał, że przepis art. 99 ust. 1 Pzp obliguje zamawiającego do opisania przedmiotu
zamówienia w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń,
uwzględniając wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty. W doktrynie i orzecznictwie uznaje
się, że powyższe oznacza, że opis przedmiotu zamówienia musi precyzyjnie określony, niebudzący wątpliwości,
przedstawiający przedmiot zamówienia w sposób szczegółowy i wszechstronny, zastosowaniem języka fachowego,
zrozumiałego dla wykonawców, będących profesjonalistami w branży, której dotyczy udzielane zamówienie, z
uwzględnieniem wymagań i okoliczności, które mogą mieć wpływ na sporządzenie oferty, czyli określający zakres
zamówienia, czas jego realizacji, a także wymagania (np. jakościowe) dotyczące tej realizacji. Zgodnie zaś z art. 99 ust.
2 Pzp, zamawiający określa w opisie przedmiotu zamówienia wymagane cechy dostaw, usług lub robót budowlanych,
które to cechy mogą odnosić się w szczególności do określonego procesu, metody produkcji, realizacji wymaganych
dostaw, usług lub robót budowlanych, lub do konkretnego procesu innego etapu ich cyklu życia, nawet jeżeli te czynniki
nie są ich istotnym elementem, pod warunkiem że są one związane z przedmiotem zamówienia oraz proporcjonalne do
jego wartości i celów. Przywołana wyżej regulacja normatywna koresponduje z zasadą proporcjonalności, wyrażoną w
art 16 pkt 3) Pzp, mającą charakter zasady naczelnej prawa zamówień publicznych. Jej istotą jest konieczność dołożenia
należytej staranności przez zamawiającego, polegającej na podejmowaniu wyłącznie takich działań i stawianiu takich
wymogów, bez których nie będzie możliwe osiągnięcie zamierzonego celu, jakim jest udzielenie danego zamówienia.
Normatywne ramy zasady proporcjonalności w polskim prawie zamówień publicznych, kreowane przez ogólną regulację
art. 16 pkt 3) Pzp oraz szereg norm o charakterze lex specialis, są w istocie rezultatem implementacji Parlamentu
Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylającej dyrektywę
2004/18/W E (dalej – „Dyrektywa”). Norma art. 18 ust. 1 Dyrektywy stanowi bowiem, że „Instytucje zamawiające
zapewniają równe i niedyskryminacyjne traktowanie wykonawców oraz działają w sposób przejrzysty i proporcjonalny.
Zamówień nie organizuje się w sposób mający na celu wyłączenie zamówienia z zakresu zastosowania niniejszej
dyrektywy lub sztuczne zawężanie konkurencji. Uznaje się, że konkurencja została sztucznie zawężona, gdy
zamówienie zostaje zorganizowane z zamiarem nieuzasadnionego działania na korzyść lub niekorzyść niektórych
wykonawców”. Z kolei art. 42 ust. 2 Dyrektywy nakazuje zamawiającym (instytucjom zamawiającym) zapewnić, by
specyfikacje techniczne umożliwiały wykonawcom równy dostęp do postępowania o udzielenie zamówienia publicznego i
nie tworzyły nieuzasadnionych przeszkód dla otwarcia zamówienia publicznego na konkurencję. Zasada
proporcjonalności wielokrotnie była przedmiotem wykładni dokonywanej w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii
Europejskiej (dalej – „TSUE”). Przykładowo w wyroku z 23 grudnia 2009 r. w sprawieSerrantoni Srl i Consorzio stabile
edili Scrl przeciwko Comune di Milano (C-376/08), TSUE zaprezentował pogląd, zgodnie z którym przy określaniu, jacy
wykonawcy nie mogą wziąć udziału w postępowaniu, niezbędne jest zachowanie zasady proporcjonalności, a
ograniczanie konkurencji gwarantowanej w Traktacie ustanawiającym Wspólnotę Europejską jest dopuszczalne tylko w
stopniu jak najmniejszym i jedynie niezbędnym dla osiągnięcia celów. Z kolei w wyroku z 16 września 1999 r., C-414/97
Komisja Wspólnot Europejskich v. Królestwo Hiszpanii TSUE podkreślono, że określenie „proporcjonalny” należy
rozumieć jako „zachowujący właściwą proporcję”. Zamawiający jest zobowiązany zachować niezbędną równowagę
(proporcję) między interesem polegającym na uzyskaniu rękojmi należytego wykonania zamówienia a interesem
potencjalnych wykonawców, których nie można przez wprowadzenie nadmiernych wymagań z góry eliminować z udziału
w postępowaniu. Analogiczne stanowisko TSUE zajął również w wyroku z dnia 28 lutego 2018 r. w sprawach
połączonych C-523/16, C-536/16, MA.T.I. SUD SpA v. Centostazioni SpA i Duemme SGR SpA przeciwko Associazione
Cassa Nazionale di Previdenza e Assistenza in favore dei Ragionieri e Periti Commerciali (CNPR)i wskazał, że zgodnie
z zasadą proporcjonalności przyjęte środki nie powinny wykraczać poza to, co jest niezbędne dla osiągnięcia
zakładanego celu. TSUE w swoim bogatym orzecznictwie dotyczącym zasady proporcjonalności, wypracowało tzw. test
proporcjonalności, mający pomóc zamawiającym (instytucjom zamawiającym) zweryfikowanie czy danie działanie jest
zgodne z zasadą proporcjonalności. Test ten polega na zadaniu trzech pytań:
a)czy dane działanie jest konieczne (niezbędne) do osiągnięcia pożądanego celu i czy nie ma mniej
restrykcyjnego środka, który w równym stopniu służyłby pożądanemu celowi,
b)czy działanie jest odpowiednie do osiągnięcia celu i czy jest w stanie doprowadzić do zamierzonych skutków,
c)czy jest zachowana równowaga między działaniem i jego efektami a związanymi z nim ograniczeniami.
Tożsamy sposób rozumienia zasady proporcjonalności prezentowany jest, co oczywiste, również na płaszczyźnie
polskiego prawa zamówień publicznych. W orzecznictwie podkreśla się, że „wymóg proporcjonalności dotyczy
wszystkich czynności podejmowanych przez zamawiającego w toku postępowania” (wyrok KIO z dnia 6 lipca 2020 r.,
KIO 927/20). Analogiczne stanowisko prezentuje również Urząd Zamówień Publicznych. Tytułem przykładu można
przywołać informację pokontrolną z 29 listopada 2017 r., dotyczącej postępowania kontrolnego KND/10/17/DKD, w której
treści Urząd Zamówień Publicznych zaakcentował, że „Zasada ta przejawia się na niemal wszystkich etapach
związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem postępowania o udzielenie zamówienia i wskazuje na konieczność
korzystania przez zamawiającego z takich środków, które muszą być odpowiednie do zamierzonego celu, tj. takie, przy
pomocy których ten cel da się osiągnąć, właściwe dla danego celu; niezbędne, czyli takie, których nie sposób osiągnąć
lepiej za pomocą innego środka, najwłaściwsze do osiągnięcia zamierzonego celu oraz takie, które w najmniejszym
stopniu ograniczają interesy i prawa wykonawców.” Ponadto norma art. 99 ust. 2 Pzp pozostaje w związku z regulacją
art. 16 pkt 1), nakazującą zamawiającemu przygotowanie i przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia
publicznego w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców. W
orzecznictwie KIO wskazuje się, że „Sporządzenie opisu przedmiotu zamówienia stanowi jedną z najistotniejszych
czynności zamawiającego, poprzedzających wszczęcie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, która
determinuje cały jego przebieg i wywiera wpływ na jego wynik. Dlatego też zamawiający winien dokonać tej czynności z
poszanowaniem wyrażonej w ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych zasady, nakładającej
obowiązek przygotowania i przeprowadzenia postępowania w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji
oraz równe traktowanie wykonawców. Ustawodawca stanął jednoznacznie na stanowisku, iż zamawiający nie może w
ramach postępowania o udzielenie zamówienia publicznego formułować opisu przedmiotu zamówienia w sposób, który
bezpośrednio lub nawet pośrednio godziłby w wyżej wskazaną regułę. Dyskryminujące opisanie przedmiotu zamówienia
wpływa bowiem na mniejszą liczbę złożonych w postępowaniu ofert oraz może powodować oferowanie przez
wykonawców produktów nieporównywalnych.” (wyrok KIO z dnia 20 marca 2023 r., KIO 551/23).
Zarzutu nr 8 – w związku z umorzeniem postępowania odwoławczego w zakresie tego zarzutu jego uzasadnienie
zostaje pominięte.
Zarzutu nr 9
Odwołujący Chemeko wskazał, że w Rozdziale XIV. Wymogi w zakresie systemu monitoringu satelitarno-wizyjnego
pojazdów i identyfikacji pojemników pkt 1 ppkt 4) lit. f) (str. 35) Zamawiający zawarł wymaganie wyposażenia wszystkich
pojazdów w system wizyjnego monitorowania pojazdów bazujący na zapisie obrazu z 4 kamer zamontowanych dookoła
pojazdu, umożliwiający na rejestrację materiału wideo w rozdzielczości co najmniej FullHD 10 kl/s. Wykonawca nie
kwestionuje celowości samego wymogu wyposażenia pojazdów w system wizyjnego monitorowania pojazdów, bazujący
na zapisie obrazu z 4 kamer zamontowanych dookoła pojazdu, umożliwiający na rejestrację materiału wideo, gdyż
bezsprzecznie ma on charakter celowy i realizuje uzasadniony interes Zamawiającego, a zatem nie sposób uznać go za
nieproporcjonalny. Jednakże oczekiwanie Zamawiającego, by system wizyjnego monitorowania pojazdów umożliwiał na
rejestrację materiału wideo w rozdzielczości co najmniej FullHD 10 kl/s., ma charakter nadmierny, albowiem cel, jaki
Zamawiający chce osiągnąć, może co najmniej w takim samym stopniu, jak nie w lepszym, zostać osiągnięty poprzez
sformułowanie mniej restrykcyjnego wymagania jakościowego. Odwołujący Chemeko zauważył, że dotychczas
Zamawiający wymagał wyposażenia pojazdów w system wizyjnego monitorowania pojazdów bazujący na zapisie obrazu
z 4 kamer zamontowanych dookoła pojazdu, umożliwiający na rejestrację materiału wideo w rozdzielczości 704x480
kodowanie NTSC 25 kl/s. Zastosowanie systemu z takimi wymaganiami w zakresie rozdzielczości pozwalało
Zamawiającemu na bieżący podgląd pracy pojazdów, a standard obrazu pozwalał na identyfikowanie szczegółów
relewantnych dla oceny należytego wykonywania zamówienia przez wykonawcę. W takim stanie rzeczy, zdaniem
Odwołującego Chemeko, zasadna jest konstatacja, że dotychczasowe, mniej rygorystyczne wymaganie, pozwalało
Zamawiającemu w pełni osiągnąć cel, któremu wymaganie to miało służyć. Wprowadzenie zatem jeszcze bardziej
restrykcyjnego wymagania pozostaje w opozycji do wymagań wynikających z zasady proporcjonalności. Ponadto
wymaganie, aby kamery w pojazdach rejestrowały i przekazywały dane w jakości FullHD 10 kl/s niesie za sobą istotne
ryzyko niespełnienia w ogóle celu Zamawiającego, jakim jest zapewnienie nie tylko możliwości rejestracji obrazu, ale
także jego bezpośredniego przekazywania do Zamawiającego w czasie rzeczywistym. Nie może bowiem budzić
wątpliwości, że dane w jakości FullHD 10 kl/s cechują się dużo większym rozmiarem, aniżeli dane dotychczas
generowane przez system monitoringu pojazdów, co przy niejednolitym standardzie pokrycia sieci Internet na terenie
Miasta Wrocławia, może znacząco utrudniać zapewnienie płynnej transmisji danych, a wręcz transmisję te uniemożliwić.
Uzasadnienie prawne do Zarzutu nr 10 i Zarzutu nr 11
W ocenie Odwołującego Chemeko, analiza Rozdziału XIV. Wymogi w zakresie systemu monitoringu satelitarnowizyjnego pojazdów i identyfikacji pojemników pkt 1 ppkt 1) SW U (str. 33-34) prowadzi do wniosku, że w jego ramach
Zamawiający nakazał zapewnienie, by GPS i kamery, zamontowane w pojazdach, którymi wykonywane będzie
zamówienie, stanowiły jeden system. Wymaganie takie nie znajduje żadnego uzasadnienia w celach, jakie ma
zrealizować wykonanie zamówienia. Z praktycznego punktu widzenia nie ma bowiem znaczenia, czy GPS i kamery
stanowią jeden system, czy stanowią komponenty wyprodukowane/nabyte od różnych podmiotów tak długo, jak
zapewniona jest właściwa ich integracja i kompatybilność. W pełni możliwe jest zatem osiągnięcie celu, jaki przyświecał
Zamawiającemu przy dokonywaniu opisu przedmiotu zamówienia w ww. zakresie przy zastosowaniu mniej
restrykcyjnego środka, tj. poprzez sformułowanie wymagania pełnej kompatybilności GPS i kamer zamontowanych w
pojazdach. Skoro zaś możliwe jest postawienie mniej rygorystycznego wymagania i osiągnięcie zakładanego celu, to
wymóg sformułowany przez Zamawiającego uznać należy za sprzeczny z zasadą proporcjonalności, wyrażoną w art. 99
ust. 2 Pzp oraz art. 16 pkt 3) Pzp. Dodatkowo wymaganie, by GPS i kamery, zamontowane w pojazdach, którymi
wykonywane będzie zamówienie, stanowiły jeden system ogranicza konkurencję, co pozostaje w jawnej opozycji do
dyspozycji normy art. 99 ust. 4 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 Pzp. Przepis art. 16 pkt 1 Pzp kreuje generalną zasadę
przygotowania i przeprowadzania przez zamawiających postępowań o udzielenie zamówienia publicznego w sposób
zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców. Z kolei art. 99 ust. 4 Pzp zakazuje
opisywania przedmiotu zamówienia w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję. Odwołujący Chemeko
zauważył, że w orzecznictwie KIO wskazuje się, że “(...) w art. 99 ust. 4 p.z.p. mowa jest o potencjalnej możliwości
utrudniania konkurencji, a zatem dla stwierdzenia naruszenia tego przepisu wystarczające jest wykazanie
prawdopodobieństwa wystąpienia naruszenia konkurencji, a nie konieczności wystąpienia tego naruszenia” (wyrok KIO z
dnia 19 sierpnia 2022 r., KIO 2009/22, analogicznie – wyrok KIO z dnia 11 lipca 2023 r. KIO 1797/23).
Uzasadnienie faktyczne do Zarzutu nr 10
Odwołujący Chemeko podniósł, że wymaganie, aby GPS i kamery stanowiły jeden system w sposób nieuprawniony
ogranicza krąg dostawców GPS i kamer do zaledwie dwóch dostawców, co niewątpliwie utrudni konkurencję w
postępowaniu, uzależniając w istocie możliwość złożenia w nim oferty od osiągnięcia porozumienia z jednym z tych
podmiotów. Podmioty te zaś niewątpliwie będą miały świadomość istniejącego de facto duopolu i nieskrępowane
żadnymi regulacjami prawnymi, będą miały swobodę co do nawiązania współpracy z ewentualnymi wykonawcami i
określania warunków tejże współpracy (również w aspekcie finansowym). Tymczasem nie ma znaczenia fakt, czy
wykonawca posiada określone GPS i kamery od tego samego dostawcy, czy też od różnych dostawców, ponieważ jest
w stanie zagwarantować dostęp do takich samych informacji Zamawiającemu i sobie. Te zaś okoliczności będą
rezonować nie tylko na ceny ofert, ale również na możliwość złożenia oferty w ogóle, co uprawdopodabnia wniosek o
wystąpieniu naruszenia konkurencji w postępowaniu, co z kolei potwierdza zasadność zarzut w aspekcie naruszenia art.
99 ust. 4 Pzp w zw. Z art. 16 pkt 1 Pzp.
Uzasadnienie faktyczne do Zarzutu nr 11
Zdaniem Odwołującego Chemeko, Zamawiający naruszył normy ustawy Pzp także poprzez objęcie zakresem
zamówienia udzielanego w postępowaniu obsługi pojemników typu naziemnego (mycie pojemników), których specyfika
sprawia, że na rynku właściwym istnieje jeden tylko podmiot zdolny do wykonywania tych czynności, któremu wybrany
wykonawca będzie musiał oddać do podwykonania tą część zamówienia, zgodnie z instrukcją stanowiącą załącznik do
OPZ nr 43 - Hewea Sp. z o.o. Wykonawca jest w tej sytuacji zmuszony uzyskać pojazd od podmiotu trzeciego
(monopolisty w tej sytuacji) i zdać się na jego chęć współpracy i warunki, możliwości techniczne, a to wykonawca
realizujący zamówienie ponosi odpowiedzialność za realizację umowy. Jednocześnie, Zamawiający nie określił w
dokumentach zamówienia wiążących wszystkich wykonawców, zasad współpracy z tym podmiotem (mającym pozycję
monopolisty), w tym w szczególności w aspekcie finansowym, co prowadzić będzie do stanu nieporównywalności ofert z
uwagi na możliwość zróżnicowania przez producenta pojemników typu naziemnego posiadanych przez Zmawiającego
warunków, wykonywania obsługi pojemników typu naziemnego, w tym w szczególności w aspekcie finansowym
(wynagrodzenia za wykonywanie tych czynności).
Zarzut nr 12 – w związku z umorzeniem postępowania odwoławczego w zakresie tego zarzutu jego uzasadnienie
zostaje pominięte.
Zarzut nr 13:
Odwołujący przywołał następujący opis warunku udziału w postępowaniu w zakresie zdolności zawodowej zawarty w
SWZ:
Wykonawca spełni warunek, jeżeli wykaże, że:
1.2.2.1. wykonał, a w przypadku świadczeń okresowych lub ciągłych wykonuje w okresie ostatnich 6 lat przed
upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, zamówienie
lub zamówienia, w ramach którego/których obsługiwał obszar zamieszkały przez co najmniej 50 000 mieszkańców
(według danych Głównego Urzędu Statystycznego za rok, w którym umowa na zamówienie została zawarta; każde
wykonane zamówienie ma dotyczyć obszaru, w którym Wykonawca obsługiwał obszar zamieszkały przez co
najmniej 50 000 mieszkańców), gdzie odebrał łącznie co najmniej 30 000 Mg odpadów komunalnych, w ciągu
maksymalnie 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych.
Odwołujący Chemeko stwierdził, że wobec tak nieprecyzyjnych określeń, składających się na warunek, jakim są: „obszar
zamieszkały przez co najmniej 50 000 mieszkańców” oraz „zamówienie ma dotyczyć obszaru, w którym Wykonawca
obsługiwał obszar zamieszkały przez co najmniej 50 000 mieszkańców”, wykonawca będzie mógł wskazać praktycznie
każdą usługę, np. odbiór odpadów z nieruchomości niezamieszkałych z „obszary” wielu gmin – a wydaje się, że nie taka
była intencja Zamawiającego w formułowaniu tego warunku, Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Krajowej Izby
Odwoławczej, ten nieprecyzyjny warunek będzie potem interpretowany na korzyść wykonawcy, więc w obecnej treści nie
weryfikuje on doświadczenia wymaganego przez Zamawiającego. Ta niejasność budzi tym większe wątpliwości,
w kontekście warunku udziału w postępowaniu, określonego w Rozdziale IV pkt 1.2.2 ppkt 1.2.2.2: „w okresie ostatnich 6
lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie jedno
zamówienie w zakresie odbioru i zagospodarowania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych i
odpadów komunalnych selektywnie gromadzonych, w ramach którego wykonał usługę na terenie gminy zamieszkałej
przez co najmniej 50 000 osób (według danych Głównego Urzędu Statystycznego za rok, w którym umowa na
zamówienie została zawarta), gdzie Zamawiającym wskazanego zamówienia był podmiot publiczny, nieprzerwanie
przez okres minimum 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych”, w którym Zamawiający posługuje się pojęciem „gdzie
Zamawiającym wskazanego zamówienia był podmiot publiczny”, tymczasem Zamawiającym wskazanego zamówienia
powinna być gmina. Takie zróżnicowanie wyraźnie wskazuje, iż pojęcia te nie są synonimami i nie mogą być
interpretowane zamiennie. W ocenie Odwołującego Chemeko, określenia te mają niewątpliwie charakter nieprecyzyjny i
niejednoznaczny, albowiem Zamawiający nie doprecyzował co rozumie pod ich pojęciem, co skutkuje powstaniem
pewnej dowolności interpretacyjnej. Nie jest zaś rolą wykonawcy dowolna interpretacja warunku udziału w postępowaniu i
złożenie oferty na tej podstawie. To rolą zamawiającego jest konkretyzacja i sprecyzowanie warunków udziału w
postępowaniu w sposób, który z jednej strony nie utrudnia uczciwej konkurencji, a z drugiej daje wykonawcom pewność,
co do jednoznacznej ich interpretacji podczas oceny spełniania warunków. Zamawiający powinien określić warunki
udziału w postępowaniu w sposób jednoznaczny, obiektywny i niebudzący wątpliwości, a ocena kwalifikacji
wykonawców, winna być oparta na jasnych i przejrzystych przesłankach, jakimi kierował się będzie zamawiający.
Zarzut nr 14
Odwołujący Chemeko wskazał, że Zamawiający określił warunek udziału w postępowaniu w zakresie zdolności
technicznej w Rozdziale IV pkt 1.2.3 ppkt 1.2.3.2 3) SW Z, dla sektora 1 i 2, polegający na dysponowaniu pojazdem:
samochodem ciężarowym o dopuszczalnej masie całkowitej nie mniejszej niż 3,5 Mg i nie większej niż 12 Mg,
wyposażonym w element prasujący pozwalający zmniejszyć kubaturę przewożonych odpadów, przystosowanym do
opróżniania pojemników o pojemności od 80 l do 1100 l i transportu odpadów komunalnych, spełniającym europejski
wymóg standardu emisji spalin EURO VI lub będącym pojazdem elektrycznym lub pojazdem napędzanym gazem
ziemnym o szerokości pojazdu (bez lusterek) do 210 cm i długości całkowitej z zabudową do 643 cm – minimum 1
sztuka. Zdaniem Odwołującego Chemeko Określenie warunku udziału w postępowaniu polegającego na wykazaniu
dysponowania pojazdu o specyficznych wymiarach, który będzie de facto pojazdem o bardzo małej zabudowie,
posiadającym znikomą objętość skrzyni ładunkowej, co finalnie umożliwi odbiór bardzo małej ilości odpadów z miejsca
ich gromadzenia i pojazd będzie zmuszony do zjazdu na bazę, w celu rozładunku, nie jest uzasadnione specyfiką
zamówienia, ani specjalnymi potrzebami Zamawiającego, a może ogranic