Właściciel nieruchomości

Właściciel nieruchomości to osoba fizyczna, osoba prawna albo inny podmiot, któremu przysługuje prawo własności gruntu, budynku lub lokalu. Prawo to obejmuje co do zasady możliwość korzystania z nieruchomości, pobierania z niej pożytków i rozporządzania nią, w granicach określonych przez ustawy, zasady współżycia społecznego oraz prawa innych osób. Właściciel może więc nieruchomość sprzedać, obciążyć, oddać w najem lub ustanowić na niej określone prawa.

Właścicielem może być jedna osoba albo kilku współwłaścicieli. Współwłasność wpływa na sposób podejmowania decyzji dotyczących nieruchomości. Właściciela należy odróżnić od użytkownika wieczystego, posiadacza, najemcy i innych osób władających nieruchomością. W określonych przepisach uprawnienia lub obowiązki właściciela stosuje się również do użytkownika wieczystego albo do innej osoby faktycznie władającej nieruchomością.

Znaczenie praktyczne

Status właściciela ma znaczenie między innymi w sprawach:

• nabywania nieruchomości od podmiotów publicznych, w tym korzystania z ustawowego pierwszeństwa w nabyciu;
• opłat związanych z nieruchomością, takich jak opłata za użytkowanie wieczyste lub opłata adiacencka;
• ochrony prawa własności, ustanawiania drogi koniecznej i służebności przesyłu oraz dokonywania wpisów w księdze wieczystej;
• ustalania odszkodowania za ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości wynikające ze zmiany przepisów lub aktów prawa miejscowego;
• postępowań dotyczących wyceny, opisu i oszacowania nieruchomości.

Właściciel powinien korzystać z nieruchomości w sposób, który nie zakłóca ponad przeciętną miarę korzystania z nieruchomości sąsiednich. Przepisy mogą także nakładać na niego obowiązek umożliwienia wykonywania prac geodezyjnych, kartograficznych, kontrolnych lub pomiarowych, w tym wejścia na teren i czasowego umieszczenia urządzeń. Ograniczenia własności mogą wynikać również ze stref ochronnych, planowania przestrzennego, ochrony wód i innych regulacji publicznoprawnych. Właściciel może występować w postępowaniach jako strona, składać wnioski dotyczące nieruchomości oraz dochodzić ochrony swojego prawa.