42 POSTANOWIENIE Z DNIA 29 KWIETNIA 2009 R. I KZP 3/09 Przepis art. 6a ustawy z dnia 29 marca 2007 r. o zmianie ustawy o prokuraturze, ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 64, poz. 432), wprowadzony ustawą z dnia 23 sierpnia 2007 r. zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o prokuraturze, ustawy Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 178, poz. 1250), nie ma znaczenia normatywnego w tym sensie, że nie może on stanowić podstawy prawnej dla podejmowania decyzji procesowych w przedmiocie właściwości sądów w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 29 marca 2007 r. Przewodniczący: sędzia SN W. Płóciennik (sprawozdawca). Sędziowie: SN E. Strużyna, SA (del. do SN) B. Skoczkowska. Prokurator Prokuratury Krajowej A. Herzog. Sąd Najwyższy w sprawie Marii M., po rozpoznaniu przedstawio- nego na podstawie art. 441 § 1 k.p.k. przez Sąd Okręgowy w Ś. posta- nowieniem z dnia 16 stycznia 2009 r., zagadnienia prawnego wymagają- cego zasadniczej wykładni ustawy: „Czy wobec brzmienia art. 6 i art. 6a ustawy z dnia 29 marca 2007 r. o zmianie ustawy o prokuraturze, ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 64, poz. 432 ze zm.) reguła pe- tryfikacji właściwości sądu ma zastosowanie, jeśli po wejściu w życie przepisu art. 6a cytowanej ustawy sąd właściwy w dniu wniesienia aktu 2 oskarżenia jest sądem innego rzędu od sądu, który rozpoczął przewód sądowy przed 27 września 2007 roku?” p o s t a n o w i ł odmówić podjęcia uchwały. U Z A S A D N I E N I E Zagadnienie prawne przedstawione Sądowi Najwyższemu do roz- strzygnięcia sformułowane zostało przez Sąd Okręgowy w Ś. w następu- jącym układzie procesowym. Aktem oskarżenia, sporządzonym przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. w dniu 4 maja 1996 r., Maria M. została oskarżona o popełnienie czynu z art. 201 i art. 266 § 4 w zw. z art. 10 § 2 i art. 58 k.k. z 1969 r. Akt ten, zgodnie z właściwością wynikającą z treści art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. z 1969 r., został skierowany do Sądu Wojewódzkiego w W. Pierwszy chronologicznie wyrok sądu pierwszej instancji zapadł w Są- dzie Okręgowym w Ś. w dniu 24 kwietnia 2001 r. w sprawie III K 72/96. W konsekwencji postępowania odwoławczego orzeczenie to zostało uchylone wyrokiem Sądu Apelacyjnego w W., II AKa 509/01, którym sprawę przekazano do ponownego rozpoznania w pierwszej instancji Sądowi Okręgowemu w Ś. Sąd ten wydał kolejny wyrok w dniu 23 stycz- nia 2003 r., przy czym orzeczenie to ponownie zostało uchylone wyro- kiem Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 9 października 2003 r. W tym jed- nak przypadku Sąd Apelacyjny przekazał sprawę do ponownego rozpo- znania Sądowi Rejonowemu w W. Wyrok ostatniego z wymienionych Sądów, zapadły w dniu 22 grudnia 2005 r., został uchylony orzeczeniem Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 18 lipca 2006 r., przy czym sprawę prze- kazano do rozpoznania sądowi pierwszej instancji, tj. Sądowi Rejono- wemu w W. Sąd ten, wyrokiem z dnia 24 grudnia 2007 r., uznał oskarżo- 3 ną Marię M. za winną popełnienia dwóch przestępstw z art. 205 § 1 w zw. z art. 58 i z art. 205 § 1 k.k. z 1969 r., za które wymierzył jej odpo- wiednio kary roku pozbawienia wolności i 4 000 zł grzywny oraz 6 mie- sięcy pozbawienia wolności i 500 zł grzywny. Na podstawie art. 66 i 67 § 1 k.k. z 1969 r. wymierzono oskarżonej kary łączne roku i 2 miesięcy po- zbawienia wolności oraz 4 000 zł grzywny, przy czym wykonanie kary łącznej pozbawienia wolności warunkowo zawieszono na wynoszący 3 lata okres próby. Orzeczenie to zostało zaskarżone przez obrońcę oskarżonej, który w apelacji skierowanej przeciwko całości wyroku za- rzucił obrazę prawa materialnego, tj. art. 205 § 1 k.k. z 1969 r., obrazę prawa procesowego, tj. art. 7 i 424 § 1 pkt 1 k.p.k. oraz błąd w ustale- niach faktycznych leżących u podstaw rozstrzygnięcia i wniósł o zmianę wyroku przez uniewinnienie oskarżonej od popełnienia zarzucanych jej czynów. Rozpoznając apelację Sąd Okręgowy w Ś. uznał, że w sprawie wy- łoniło się zagadnienie prawne wymagające zasadniczej wykładni przepi- sów art. 6 i art. 6a ustawy z dnia 29 marca 2007 r. o zmianie ustawy o prokuraturze, ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 64, poz. 432 ze zm.) wobec czego, formułując przedstawione wyżej pytanie, przekazał to zagadnienie do rozstrzygnię- cia Sądowi Najwyższemu. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że wątpliwości interpretacyjne związane z przywołanymi przepisami, pojawi- ły się „mimo szerokiego dorobku orzecznictwa” dotyczącego rozważanej kwestii (przywołano w szczególności postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2008 r., I KZP 7/08 oraz uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2007 r., I KZP 38/07). Wiąże się to z faktem, że w spra- wie Marii M. nastąpiła dwukrotna zmiana właściwości rzeczowej sądu, a w orzecznictwie Sądu Najwyższego, odnoszącym się do reguły petryfi- kacji właściwości sądu, nie zajmowano się zaistniałą w sprawie sytuacją, 4 w której dochodzi „do swoistej konkurencji” przepisów wymienionych w sformułowanym w postanowieniu pytaniu. Sąd Okręgowy w Ś. dostrzegł wprawdzie, że w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2007 r. wskazano, że „przepis art. 7 przepisów wprowadzają- cych Kodeks postępowania karnego nie może mieć w związku z wej- ściem w życie ustawy z dnia 29 marca 2007 r. bezpośredniego zastoso- wania, albowiem – jako przepis intertemporalny – «wyczerpał on swoją moc» z dniem wejścia w życie tej ustawy, którą wprowadzał, a więc z dniem wejścia w życie Kodeksu postępowania karnego z 1997 r. Tak więc ustalenie właściwości sądu z bezpośrednim odwołaniem się do tego właśnie przepisu możliwe jest, co prawda, także i dzisiaj, ale jedynie w odniesieniu do tej nielicznej, a być może w ogóle nieistniejącej już puli spraw, w których akt oskarżenia wniesiony został przed dniem 1 wrze- śnia 1998 roku”, jednak w zaistniałym w niniejszej sprawie układzie pro- cesowym należałoby rozważyć, czy przepis art. 6a ustawy z dnia 29 marca 2007 r. „ma jednak charakter nie tylko interpretacyjny, a norma- tywny powodujący zmianę właściwości sądu w wypadku odroczenia roz- prawy, bowiem odnosząc się do «orzekania sądu właściwego» w ozna- czonej dacie odwołuje się bezpośrednio do właściwości a nie trybu po- stępowania”. Prokurator Prokuratury Krajowej w pisemnym stanowisku złożonym do akt sprawy wniósł o odmowę podjęcia uchwały wskazując, że wbrew treści art. 441 § 1 k.p.k., rozstrzygnięcie sformułowanej przez Sąd Okrę- gowy w Ś. wątpliwości interpretacyjnej, związanej głównie z treścią art. 6a przywoływanej wyżej ustawy z dnia 29 marca 2007 r., nie wymaga zasadniczej wykładni ustawy, bowiem wystarczające jest dokonanie wy- kładni „zwykłej”, do przeprowadzenia której uprawniony i zobowiązany jest, w myśl zasady samodzielności jurysdykcyjnej, każdy rozpoznający sprawę sąd. 5 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W literaturze i orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że do wynika- jących z treści art. 441 § 1 k.p.k. warunków przedstawienia Sądowi Naj- wyższemu zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia należą: - wyłonienie się zagadnienia prawnego, wymagającego zasadniczej wy- kładni ustawy, w związku z rozpoznawaniem przez sąd środka odwoław- czego, - istnienie związku pomiędzy ustaleniami faktycznymi, poczynionymi w danej sprawie a sformułowanym zagadnieniem prawnym, - niezbędność wyjaśnienia zagadnienia prawnego dla rozstrzygnięcia sprawy (por. R. A. Stefański: Instytucja pytań prawnych do Sądu Naj- wyższego w sprawach karnych, Kraków 2001, s. 264 i n. oraz wskazane tam orzecznictwo). Instytucja uchwał podejmowanych w oparciu o przepis art. 441 § 1 k.p.k., stanowi wyjątek od zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądu rozpoznającego konkretną sprawę. Sąd formułujący zagadnienie prawne nie może zatem domagać się od Sądu Najwyższego wskazania szcze- gółowego sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Zakres uchwał Sądu Najwyż- szego ograniczony jest wyłącznie do kwestii ogólnych, wymagających, jak już wskazano, zasadniczej wykładni ustawy. Wystąpienie z pytaniem prawnym powinno być więc następstwem występujących w praktyce są- dowej rozbieżności w interpretacji określonego przepisu albo jego oczy- wiście wadliwej redakcji lub niejasnego sformułowania, umożliwiającego przeciwstawne sobie interpretacje. Oznacza to, że obok wymogu ścisłe- go związku pytania prawnego ze stanem faktycznym, z jakim ma do czy- nienia sąd odwoławczy, jest on również zobowiązany do wykazania po- trzeby dokonania wykładni określonego fragmentu ustawy. Chodzić przy tym musi o wykładnię zasadniczą, odnoszącą się zatem do zagadnień ważnych, mających znaczenie dla prawidłowego rozumienia i stosowa- 6 nia prawa. Z tego punktu widzenia znaczenie będzie więc miało wykaza- nie istnienia rozbieżności interpretacyjnych występujących przy wykładni określonej normy prawnej (por. m. in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 29 marca 2006 r., I KZP 58/05, R–OSNKW 2006, poz. 673; z dnia 15 września 1999 r., I KZP 31/99, WPP 2000, nr 2, s. 120; z dnia 19 ma- ja 1999 r., I KZP 13/99, WPP 2000, nr 2, s. 120). Akceptując pogląd wyrażony w pisemnym stanowisku prokuratora Prokuratury Krajowej stwierdzić należy, że na gruncie rozważanej spra- wy, rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych wynikających z pytania Sądu Okręgowego w Ś., nie wymaga zasadniczej wykładni ustawy. Sąd ten w żaden sposób nie wskazał na istnienie rozbieżności interpretacyj- nych odnoszących się do rozumienia art. 6 i 6a ustawy z dnia 29 marca 2007 r., a uzasadnienie wydanego postanowienia, wspominające o utrwalonym i konsekwentnym orzecznictwie Sądu Najwyższego związa- nym z tą kwestią dowodzi, w istocie rzeczy, niezrozumienia relacji za- chodzących między tymi przepisami oraz dotychczasowych wywodów najwyższej instancji sądowej. W szczególności, postulując rozważenie, czy przepis art. 6a ustawy z dnia 29 marca 2007 r. ma nie tylko charakter interpretacyjny, ale także normatywny – powodujący zmianę właściwości sądu w wypadku odroczenia rozprawy – nie wykazano żadnych racji przemawiających za tym, iż wykładnia tego przepisu, dokonana przez Sąd Najwyższy, nie jest poprawna. Zważywszy nadto, że wbrew stano- wisku Sądu Okręgowego, zagadnienie podniesione w pytaniu prawnym było przedmiotem zasadniczej wykładni dokonanej przez Sąd Najwyż- szy, powinno być ono wyjaśnione w drodze wykładni zwykłej, do prze- prowadzenia której uprawniony jest każdy sąd orzekający, zgodnie ze wspomnianą już, wynikającą z art. 8 k.p.k., zasadą samodzielności ju- rysdykcyjnej. 7 Z przedstawionych wyżej powodów brak jest podstaw do podjęcia uchwały w rozważanej sprawie. W tym miejscu przypomnieć należy, że z konsekwentnego stano- wiska Sądu Najwyższego zawartego w uchwale z dnia 19 grudnia 2007 r., I KZP 38/07, OSNKW 2007, z. 12, poz. 87 i postanowieniach z dnia 20 marca 2008 r., I KZP 42/07, OSNKW 2008, z. 5, poz. 33 oraz z dnia 28 kwietnia 2008 r., I KZP 7/08, OSNKW 2008, z. 6, poz. 43, wynikają następujące stwierdzenia. Po pierwsze, zwrot „postępowanie toczy się”, użyty w art. 6 ustawy z dnia 29 marca 2007 r. o zmianie ustawy o prokuraturze, ustawy – Ko- deks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 64, poz. 432), dotyczy jedynie tzw. kinetyki procesu, a nie jej statyki, zatem nie odnosi się on do właściwości sądu. Przepis ten wskazuje więc „jak sądzić”, a nie „kto ma sądzić” – jaki sąd i w jakiej obsadzie ma sprawę rozpoznać. Po wtóre, reguła petryfikacji właściwości sądu, która ma zastoso- wanie w związku z wejściem w życie przepisów wspomnianej ustawy z dnia 29 marca 2007 r. powoduje, że sąd właściwy rzeczowo do rozpo- znania sprawy według przepisów obowiązujących przed zmianą stanu prawnego, zachowuje swą właściwość do zakończenia sprawy w danej instancji [analogia do art. 7 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 556 ze zm.)]. Po trzecie, przepis art. 6a ustawy z dnia 29 marca 2007 r. o zmia- nie ustawy o prokuraturze, ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 64, poz. 432), wprowadzony ustawą z dnia 23 sierpnia 2007 r. zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o proku- raturze, ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 178, poz. 1250), nie ma znaczenia normatywnego w 8 tym sensie, że nie może on stanowić podstawy prawnej dla podejmowa- nia decyzji procesowych w przedmiocie właściwości sądów w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 29 marca 2007 r. O tym, że przepis art. 6a nie mógł stanowić podstawy prawnej podejmowania decyzji proceso- wych w przedmiocie właściwości rzeczowej sądów w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 29 marca 2007 r., w okresie od dnia 12 lipca 2007 r. (data wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 29 marca 2007 r.) do dnia 27 września 2007 r. (data wejścia w życie przepisów nowelizacyj- nych) przesądza już sam fakt, że w tym okresie przepis ten w ogóle nie obowiązywał. Rozwiązania intertemporalne zawarte w ustawie z dnia 29 marca 2007 r., po wejściu w życie z dniem 12 lipca 2007 r., pociągały za sobą zasadnicze wątpliwości co do reguł określania właściwości rzeczo- wej sądów. Intencją uchwalenia ustawy nowelizacyjnej z dnia 23 sierpnia 2007 r., czego dowodzi uzasadnienie projektu ustawy (zob. druk nr 2033 Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej V kadencji), było jedynie usunięcie tych wątpliwości przez wskazanie, że jeżeli na podstawie nowelizowanej ustawy nastąpiła zmiana właściwości sądu, orzeka sąd właściwy w dniu wniesienia aktu oskarżenia, a nie zmiana stanu normatywnego wprowa- dzonego ustawą z dnia 29 marca 2007 r. Sam ustawodawca uznał więc, że przepis art. 6a noweli sierpniowej, będący przepisem przechodnim, nie może działać ex tunc, skoro zmiany właściwości, wywołane wejściem w życie ustawy z dnia 29 marca 2007 r., nastąpiły w dniu 12 lipca 2007 r. Gdyby zatem ustawodawca zamierzał inaczej, niż nastąpiło to w dniu 12 lipca 2007 r., uregulować kwestię właściwości sądów, powinien znoweli- zować treść przepisów Kodeksu postępowania karnego dotyczących właściwości sądów, a nie treść przepisów wprowadzających ustawę z dnia 29 marca 2007 r. W związku z tym powtórzyć należy w ślad za uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2007 r., że „ustawę z dnia 23 sierpnia 2007 r. można uznać co najwyżej za nieudolną próbę bar- 9 dziej precyzyjnego wyrażenia już wcześniej (a więc w ustawie z dnia 29 marca 2007 r.) określonej reguły petryfikacji właściwości. Można więc, jak to czynią niektórzy, przyjąć, że uchwalenie przepisu art. 6a miało charakter «interpretacyjny» a nie normatywny”. Po czwarte, w związku z tym, że właściwość funkcjonalna sądu, który powinien rozpoznać środek odwoławczy, zależy od tego, który sąd rozpoznawał sprawę w pierwszej instancji, jeżeli – w rezultacie działania reguły petryfikacji właściwości – sądem wydającym orzeczenie w pierw- szej instancji był sąd rejonowy, sądem właściwym do rozpoznania środ- ka odwoławczego jest sąd okręgowy; w przypadku konieczności uchyle- nia wyroku sądu pierwszej instancji w celu ponownego rozpoznania sprawy, sąd odwoławczy ma obowiązek zbadania, czy obowiązująca w poprzedniej fazie postępowania właściwość sądu nie uległa zmianie we- dług przepisów aktualnie obowiązujących, a jeśli tak, to powinien prze- kazać sprawę do rozpoznania sądowi, nie poprzednio, a obecnie właści- wemu. Reguła petryfikacji dotyczy tylko określonego etapu postępowa- nia, bowiem w procedurze karnej obowiązuje zasada stadialności, która dzieląc postępowanie karne na poszczególne etapy, stadia i podstadia wiąże określone skutki prawne z ich początkiem i zakończeniem. Uchy- lenie przez sąd drugiej instancji wyroku pierwszoinstancyjnego inicjuje zatem na nowo pierwszoinstancyjne rozpoznanie sprawy i w tym sensie wywołuje skutki zbliżone do wniesienia aktu oskarżenia w zakresie po- winności zbadania kwestii właściwości rzeczowej. Jak należy sądzić, zawarte w pytaniu prawnym Sądu Okręgowego w Ś. wątpliwości wiążą się z tym, że w będącej przedmiotem rozpozna- nia sprawie o przestępstwo z art. 201 i art. 266 § 4 w zw. z art. 10 § 2 i art. 58 k.k. z 1969 r. nastąpiła w toku postępowania dwukrotnie zmiana właściwości rzeczowej. Z wątpliwości tych, jak się wydaje, wynika suge- stia, że pierwotna regulacja zawarta w ustawie z dnia 29 marca 2007 r. 10 była kompletna (brak luki prawnej), co pociągnęło za sobą zmianę wła- ściwości rzeczowej sądów, zgodnie z regułą „chwytania w locie” wszczę- tych postępowań, zatem art. 6a tej ustawy ma charakter normatywny, gdyż rozstrzyga kwestię właściwości biorąc za punkt odniesienia datę wniesienia aktu oskarżenia (podobnie – P. Pratkowiecki: Problem petry- fikacji właściwości rzeczowej sądu w świetle nowelizacji przepisów Ko- deksu postępowania karnego z lipca 2007 r., PS 2009, z. 3, s. 98 – 102). Nie dostrzegając żadnych powodów do zmiany linii dotychczasowego orzecznictwa Sądu Najwyższego w rozważanej kwestii, zwłaszcza, że Sąd Okręgowy w istocie nie formułuje w swoim pytaniu żadnych meryto- rycznych argumentów, dodać należy, że zaakceptowanie powyższej su- gestii łączyłoby się z przekreśleniem założenia racjonalności ustawo- dawcy. Uznać bowiem należałoby, że brak odpowiednika art. 7 p.w.k.p.k. w ustawie z dnia 29 marca 2007 r. nie był luką prawną, lecz świadomym zabiegiem legislacyjnym, mającym na celu „odciążenie” sądów rejono- wych, przez przejście do sądów okręgowych wszystkich spraw wskaza- nych w art. 25 k.p.k., bez względu na etap postępowania, na jakim się one znajdowały. Pomijając trafność takiego rozwiązania z punktu widze- nia ekonomiki procesowej i sprawności postępowania, zwłaszcza w od- niesieniu do spraw, w których postępowania sądowe były już zaawanso- wane, zauważyć należy, że racjonalny z założenia ustawodawca, jesz- cze przed wejściem w życie ustawy z dnia 29 marca 2007 r., co nastąpiło w dniu 12 lipca 2007 r., przygotowuje projekt ustawy korygującej, która wszakże wchodzi w życie w dniu 27 września 2007 r., przy czym jej kon- sekwencją jest radykalna zmiana poprzedniej regulacji poprzez wskaza- nie, że „jeżeli na podstawie niniejszej ustawy nastąpiła zmiana właściwo- ści sądu, orzeka sąd właściwy w dniu wniesienia aktu oskarżenia”. Oznaczałoby to, że w konsekwencji woli ustawodawcy właściwy do roz- poznania sprawy sąd rejonowy, niezależnie od zaawansowania postę- 11 powania, utraciłby z dniem 12 lipca 2007 r. swoją właściwość rzeczową na rzecz sądu okręgowego, a następnie, znowu niezależnie od skali wy- konanych czynności procesowych, odzyskałby ją w dniu 27 września 2007 r. (wydaje się, że według Sądu Okręgowego w Ś., wskazanie na datę wniesienia aktu oskarżenia, powodowałoby zmiany w zakresie wła- ściwości także bez względu na fazę postępowania karnego). Niezależnie od kwestii możliwości działania wstecz, tj. w odniesieniu do spraw, któ- rych właściwość miała ulec zmianie z dniem 12 lipca 2007 r., regulacji, która weszła w życie z dniem 27 września 2007 r., zaakceptowanie przedstawionego sposobu rozumowania kłóci się ze wspomnianą zasa- dą racjonalności ustawodawcy oraz celem rozważanych zmian ustawo- wych. Zgodnie z art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. z 1969 r. właściwym rzeczowo do rozpoznania sprawy, na gruncie której sformułowane zostało przez Sąd Okręgowy w Ś. pytanie prawne, był w chwili wpłynięcia aktu oskarżenia Sąd Wojewódzki w W. Pierwszy chronologicznie wyrok sądu pierwszej instancji, tj. Sądu Okręgowego w Ś., zapadł dopiero w dniu 24 kwietnia 2001 r., tj. już pod rządami Kodeksu postępowania karnego z 1997 r., który w art. 25 § 1 k.p.k. – w jego pierwotnym brzmieniu – przewidywał, że sądem właściwym do rozpoznania spraw o czyny tego rodzaju jest sąd rejonowy. Jednakże zgodnie z art. 7 p.w.k.p.k. właściwym do rozpo- znania sprawy pozostał nadal sąd wojewódzki (okręgowy), gdyż akt oskarżenia został wniesiony przed wejściem w życie nowego kodeksu. Sąd Apelacyjny w W., uchylając wyrokiem z dnia 6 grudnia 2001 r. orze- czenie sądu pierwszej instancji, przekazał sprawę do ponownego rozpo- znania Sądowi Okręgowemu w Ś. Fakt ten nie ma jednak z punktu wi- dzenia zaistniałego problemu procesowego istotnego znaczenia, ponie- waż, pomijając względny charakter uchybienia, Sąd Apelacyjny wyro- kiem z dnia 9 października 2003 r. uchylił kolejny wyrok sądu pierwszej 12 instancji i tym razem przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Są- dowi Rejonowemu w W., jako rzeczowo i miejscowo właściwemu do pro- cedowania w pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie to nie powinno budzić żadnych zastrzeżeń, bowiem – jak już wskazano wcześniej – zasada pe- tryfikacji właściwości sądu, wynikająca z art. 7 p.w.k.p.k., nie obowiązuje w wypadku uchylenia przez sąd odwoławczy wyroku sądu pierwszej in- stancji w celu ponownego rozpoznania sprawy. W takim wypadku sąd odwoławczy ma obowiązek zbadania, czy obowiązująca – według Ko- deksu postępowania karnego z 1969 r. – w czasie rozpoznawania spra- wy właściwość rzeczowa sądu nie uległa zmianie w myśl przepisów ob- owiązującego Kodeksu postępowania karnego z 1997 r., a jeżeli tak, to powinien przekazać sprawę do rozpoznania sądowi nie poprzednio, a obecnie właściwemu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2001 r., V KKN 368/00, OSNKW 2001, z. 3-4, poz. 26 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 2004 r., II KK 322/04, Lex nr 141333). Po uchyleniu następnego wyroku sądu pierwszej instancji orzeczeniem Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 18 lipca 2006 r., Sąd Rejo- nowy w W., któremu przekazano sprawę do ponownego rozpoznania, rozpoczął przewód sądowy w dniu 15 lutego 2007 r., tj. przed dniem 12 lipca 2007 r., w którym weszła w życie ustawa z dnia 29 marca 2007 r., zmieniająca m. in. – regulujący kwestię właściwości rzeczowej sądów – przepis art. 25 k.p.k. W zaistniałym układzie procesowym oraz w świetle powyższych uwag, rozstrzygnięcie przez formułujący pytanie prawne Sąd Okręgowy w Ś. kwestii właściwości rzeczowej sądu, powinno opierać się na zwykłej wykładni, relewantnych z punktu widzenia rozważanego problemu, prze- pisów.
Orzecznictwo
Postanowienie I KZP 3/09
Sędziowie: Barbara Skoczkowska, Ewa Strużyna, Waldemar Płóciennik
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnegoart. 7, art. 8, art. 17 § 1 pkt 2, art. 25, art. 25 § 1, art. 424 § 1 pkt 1, art. 441 § 1
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karnyart. 10 § 2, art. 58, art. 58i, art. 66, art. 67 § 1, art. 201, art. 205 § 1, art. 266 § 4
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania karnegoart. 7