Postanowienie I KZP 21/09

POSTANOWIENIE Z DNIA 28 PAŹDZIERNIKA 2009 R. I KZP 21/09 1. Skoro sąd ma prawo i obowiązek badania po wniesieniu aktu oskarżenia, czy w sprawie nie zachodzą przeszkody prawne do prowadze- nia postępowania (art. 339 § 3 pkt 1 i 2 k.p.k.) i umarza postępowanie przy zaistnieniu tych przeszkód, to może on także badać, czy uprawniające pro- kuratora do wniesienia oskarżenia uprzednie postanowienie Prokuratora Generalnego, o uchyleniu prawomocnego postanowienia o umorzeniu po- stępowania przygotowawczego przeciwko określonej osobie o określony czyn, zostało wydane z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 328 § 2 k.p.k. oraz bez naruszenia zakazu wskazanego w art. 328 § 1 zd. 2 k.p.k., a także, czy do tego uchylenia nie doszło mimo istnienia innych ujemnych przesłanek procesowych stanowiących przeszkody prawne do skutecznego uchylenia prawomocnego postanowienia o umorzeniu docho- dzenia lub śledztwa in personam. Prokurator bowiem tylko wtedy odzyskuje prawo do oskarżenia osoby, wobec której wcześniej prawomocnie umorzył postępowanie przygotowawcze, gdy do uchylenia tego postanowienia doj- dzie z zachowaniem wymogów art. 328 k.p.k. i przy braku innych prze- szkód prawnych uniemożliwiających skuteczne jego uchylenie, a sąd nie może dopuścić, aby postępowanie sądowe toczyło się w oparciu o akt oskarżenia wniesiony mimo braku odzyskania przez prokuratora prawa do oskarżania. 2. Jedynie wtedy, gdy uchylenie przez Prokuratora Generalnego pra- womocnego postanowienia umarzającego postępowanie przygotowawcze na niekorzyść ówcześnie podejrzanych nastąpiło stosownie do wymogów art. 328 § 1 i 2 k.p.k. i przy braku innych okoliczności stanowiących praw- 2 ną przeszkodę do takiego uchylenia, prokurator odzyskuje prawo do ich oskarżenia o czyn, który był podstawą prowadzenia umorzonego docho- dzenia lub śledztwa i który zarzucono wówczas tym podejrzanym. W takiej sytuacji sam fakt, że uprzednio w innym postępowaniu, o ten sam czyn tych samych oskarżonych, tyle że obejmujący jedynie fragment czynu (za- chowania) będącego przedmiotem prawomocnie umorzonego postępowa- nia przygotowawczego, a wszczętym lub kontynuowanym po tym umorze- niu, doszło w sądzie po wniesieniu oskarżenia do umorzenia tego postę- powania z powołaniem się na art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., z uwagi na prawo- mocne umorzenie postępowania przygotowawczego o ten sam czyn, ina- czej tylko kwalifikowany, nie stoi obecnie na przeszkodzie prowadzenia po- stępowania sądowego, jako że ujemna przesłanka procesowa, która legła u podstaw poprzedniego postanowienia sądu została obecnie usunięta, a tym samym, także to uprzednie sądowe postanowienie o umorzeniu proce- su, z uwagi na istnienie wówczas owej przeszkody procesowej, nie stwarza dla aktualnego postępowania karnego stanu powagi rzeczy osądzonej. Przewodniczący: sędzia SN T. Grzegorczyk (sprawozdawca). Sędziowie: SN J. Matras, SA (del. do SN) Z. Puszkarski. Prokurator Prokuratury Krajowej: A. Herzog. Sąd Najwyższy w sprawie Tomasza W. i innych, oskarżonych o czyn z art. 280 § 1 k.k., po rozpoznaniu przedstawionego na podstawie art. 441 § 1 k.p.k., przez Sąd Okręgowy w P. postanowieniem z dnia 3 czerwca 2009 r., zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni usta- wy: „Czy stan powagi rzeczy osądzonej w jednej sprawie może wynikać z wydanego w innej sprawie, prowadzonej przeciwko tej samej osobie o ten 3 sam czyn, prawomocnego postanowienia o umorzeniu postępowania, któ- rego podstawą jest także negatywna przesłanka procesowa określona w art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. jako res iudicata?” p o s t a n o w i ł odmówić podjęcia uchwały. U Z A S A D N I E N I E Przedstawione zagadnienie prawne wyłoniło się w trakcie rozpozna- wania przez Sąd Okręgowy w P. zażalenia prokuratora na postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia 12 marca 2009 r., mocą którego umorzył on postępowanie karne wobec Tomasza W., Pawła K., Sebastiana W. i Karola A. na podstawie art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k., przyjmując istnienie przeszkody procesowej w postaci tzw. konsumpcji skargi publicznej, zaś wobec Rafała J., Przemysława P. i Adama M. na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. W uzasadnieniu postanowienia o przekazaniu zagadnienia prawnego Sąd Okręgowy wskazał, że wiąże się ono z zaistniałą w tej sprawie sytua- cją proceduralną i faktyczną. Podniósł w związku z tym, że początkowo, w dniu 23 lipca 2007 r., wszczęto śledztwo przeciwko czterem pierwszym, ze wskazanych wyżej, oskarżonym o czyn polegający na tym, że „w miejsco- wości S., działając wspólnie i porozumieniu wraz z innymi nieustalonymi osobami, usiłowali dokonać rozboju na osobie Mariusza M. w ten sposób, że bijąc go i kopiąc po całym ciele doprowadzili go do stanu bezbronności, a następnie usiłowali zabrać w celu przywłaszczenia telefon komórkowy marki Nokia o wartości 200 zł, którego po przeszukaniu spodni nie znaleź- li”, tj. o przestępstwo z art. 13 § 1 w zw. z art. 280 § 1 k.k., a sprawę tę za- rejestrowano pod sygn. Ds. 3372/07. Po przeprowadzeniu czynności do- wodowych w tej sprawie, w dniu 12 listopada 2007 r. uprawniony funkcjo- 4 nariusz Policji wyłączył z akt tego postępowania materiały dotyczące „za- istniałego w dniu 22 lipca 2007 r. w S. pobicia Mariusza M., który doznał obrażeń ciała w postaci otarcia naskórka obu ud, stłuczenia okolicy lędź- wiowej i ogólnych potłuczeń ciała z zadrapaniami i zasinieniami”, tj. o prze- stępstwo z art. 158 § 1 k.k., przekazując je Prokuraturze Rejonowej w P., gdzie sprawę tę zarejestrowano pod sygn. Ds. 4915/07. Natomiast w dniu 13 listopada 2007 r. Policja wydała w sprawie o sygn. Ds. 3372/07 posta- nowienie o umorzeniu wobec wskazanych czterech podejrzanych postę- powania o opisane wyżej przestępstwo rozboju na osobie Mariusza M., któ- re to postanowienie zostało zatwierdzone przez prokuratora w dniu 15 li- stopada 2007 r. i uprawomocniło się bez kontroli odwoławczej. Natomiast w sprawie o sygn. Ds. 4915/07 przeprowadzono postępowanie przygotowaw- cze i wystąpiono z aktem oskarżenia o występek z art. 158 § 1 k.k., ale Sąd Rejonowy w P., podczas kontroli wstępnej tego oskarżenia, postanowie- niem z dnia 23 maja 2008 r. (II K 59/08) umorzył postępowanie karne w tej sprawie na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., z uwagi na uprzednie prawo- mocne umorzenie postępowania przygotowawczego w sprawie o sygn. Ds. 3372/07, jako postępowania o ten sam czyn przeciwko tym samym oso- bom, co w sprawie objętej przedmiotowym oskarżeniem. Postanowienie to uprawomocniło się bez zaskarżania. Tymczasem, w dniu 2 czerwca 2008 r. Prokurator Generalny uchylił postanowienie z dnia 15 listopada 2007 r. o umorzeniu postępowania przeciwko owym czterem podejrzanym o prze- stępstwo rozboju w sprawie o sygn. Ds. 3372/07, zlecając uzupełnienie te- go śledztwa, a w konsekwencji tych uzupełnień Prokurator Rejonowy w P. wniósł przeciwko tym oskarżonym, a nadto przeciwko Rafałowi J., Przemy- sławowi P. i Adamowi M., akt oskarżenia o czyn z art. 280 § 1 k.k. polega- jący na tym, „że w dniu 22 lipca 2002 r. w S., działając wspólnie i w poro- zumieniu dokonali rozboju na Mariuszu M. w ten sposób, że używając przemocy w postaci bicia i kopania pokrzywdzonego po całym ciele, spo- 5 wodowali u niego obrażenia ciała w postaci starcia skóry obu ud, stłuczenia okolicy lędźwiowej lewej i ogólnych potłuczeń ciała z zadrapaniami i zasi- nienienia, które to obrażenia spowodowały naruszenie narządów ciała na okres poniżej siedmiu dni, przeszukali kieszenie spodni pokrzywdzonego usiłując zabrać w celu przywłaszczenia telefon komórkowy marki Nokia wartości 200 zł, którego to telefonu jednak nie znaleźli z uwagi na jego wcześniejsze zgubienie przez pokrzywdzonego oraz dokonali przywłasz- czenia czapki typu „bejsbolówka” firmy Nike o wartości 50 zł, czym działali na szkodę Mariusza M.”. To w tej sprawie, pod sygn. II K 567/08, Sąd Re- jonowy w P. – procedując przed rozprawą w trybie art. 339 § 3 k.p.k. – wy- dał postanowienie umarzające postępowanie karne wobec Tomasza W., Pawła K., Sebastiana W. i Karola A. w oparciu o art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. uznając, że nastąpiła tu konsumpcja skargi publicznej, do której doszło już w momencie wystąpienia przeciwko nim z uprzednim oskarżeniem o czyn z art. 158 § 1 k.k., a Prokurator Generalny nie miał prawa uchylać następnie prawomocnego postanowienia o umorzeniu wobec nich śledztwa o czyn z art. 280 § 1 k.k., gdyż sprawa o tożsamy czyn kwalifikowany z art. 158 § 1 k.k. zawisła wcześniej przed sądem i sąd ten umorzył postępowanie, przeto jakiekolwiek oskarżenie tych samych osób o ten sam czyn jest czynnością prawnie bezskuteczną. Wobec trzech pozostałych oskarżonych sąd ten umorzył postępowanie w oparciu o art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. W zażaleniu na to postanowienie, którego rozpoznawanie dało powód do wystąpienia z ni- niejszym zagadnieniem prawnym, prokurator podniósł zarzut obrazy art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k., przez niewskazanie przyczyny faktycznej takiego orze- czenia i błędne przyjęcie, że doszło do konsumpcji skargi publicznej, skoro Prokurator Generalny uchylił postanowienie o umorzeniu śledztwa w spra- wie o rozbój oraz naruszenia art. 339 § 3 pkt 1 i art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. w sytuacji, gdy ten pierwszy przepis nie przewiduje umorzenia w oparciu o pkt 1 § 1 art. 17 k.p.k. 6 Formułując, po przedstawieniu powyższej sytuacji niniejsze zagad- nienie prawne, Sąd Okręgowy wskazał, że zagadnienie to „nie zostało podniesione w rozpoznawanym środku odwoławczym”, ale wyłoniło się jednak przy jego rozpoznawaniu, gdyż: „Uznanie zasadniczej słuszności zaskarżonego postanowienia (...) spowodowałoby ostatecznie zaniechanie dalszego procesowania w niniejszej sprawie, a w konsekwencji możliwość uniknięcia odpowiedzialności karnej przez oskarżonych za zarzucany im czyn”. Stwierdził przy tym, że nie podziela wprawdzie stanowiska Sądu Re- jonowego, co do zaistnienia w tej sprawie przesłanki konsumpcji skargi pu- blicznej, gdyż prawomocne postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie o sygn. Ds. 3272/07 zostało uchylone przez Prokuratora Generalnego. Podniósł jednak także kwestię dopuszczalności badania przez sąd kontroli legalności decyzji Prokuratora Generalnego, podejmowanej w trybie okre- ślonym w art. 328 k.p.k., uznając, że jest ona możliwa i powinna objąć za- równo kontrolę terminu wskazanego w § 2 art. 328 k.p.k., jak i tego, czy prokurator nie zignorował istnienia okoliczności wyłączających ściganie, o których mowa w art. 17 § 1 k.p.k., np. powagi rzeczy osądzonej. Wywodząc zaś, w oparciu o poglądy doktryny i orzecznictwa, odnośnie prawomocno- ści formalnej i materialnej, przesłanek procesowych materialnych i formal- nych oraz względnych i bezwzględnych i ich skutku w aspekcie przeszkody rzeczy osądzonej stwierdził, że: „Wątpliwości Sądu Okręgowego wzbudził (...) problem, który wyniknął ze szczególnego, wyjątkowego układu proce- sowego, jaki zaistniał w przedmiotowym postępowaniu”, gdyż „okoliczności niniejszej sprawy doprowadziły do swoistego paradoksu, kiedy to Sąd Re- jonowy wydał postanowienie o umorzeniu postępowania rozstrzygając kwestię niedopuszczalności postępowania w odwołaniu do tej samej nega- tywnej przesłanki procesowej, a dodatkowo w oparciu o nieaktualny już stan faktyczny zniesiony postanowieniem Prokuratora Generalnego”. Zda- niem tego Sądu, problem „ogniskuje się wokół kwestii granic prawomocno- 7 ści (...), a konkretnie na ustaleniu czy postanowienie Sądu Rejonowego (...) z dnia 23 maja 2008 r., o umorzeniu postępowania karnego z uwagi na rei iudicatae, wydane w sprawie II K 59/08, wywołuje ten sam skutek prawny, o którym mowa w art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., niezależnie od tego, czy stan fak- tyczny i prawny, na którym zostało oparte nie uległ diametralnej zmianie”, co ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy. W związku z przedstawionym zagadnieniem prawnym prokurator Prokuratury Krajowej wniósł o odmowę podjęcia przez Sąd Najwyższy uchwały w tej kwestii wywodząc, że w sprawie nie zachodzą warunki do udzielenia odpowiedzi na postawione pytanie prawne, gdyż zadaniem Są- du Najwyższego, działającego na podstawie art. 441 k.p.k., jest dokonywa- nie zasadniczej wykładni ustawy, a nie rozstrzyganie konkretnych kazusów. Z treści postanowienia Sądu Okręgowego wynika tymczasem, że istotą wątpliwości tego Sądu nie jest wykładnia przepisu bądź zespołu przepisów, lecz właściwa subsumcja stanu faktycznego zaistniałego w przedmiotowej sprawie do obowiązujących przepisów prawnych, a przy tym nie podjął on nawet próby samodzielnego rozstrzygnięcia nasuwających się w tej materii kwestii. Rozpoznając przedstawione zagadnienie prawne Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W orzecznictwie i doktrynie utrwalone jest stanowisko, że wystąpienie z pytaniem prawnym do Sądu Najwyższego w trybie określonym obecnie w art. 441 § 1 k.p.k. jest możliwe jedynie przy zaistnieniu następujących wa- runków: - w postępowaniu odwoławczym wyłoniło się „zagadnienie prawne”, czyli istotny problem interpretacyjny, a więc taki, który dotyczy przepisu lub gru- py powiązanych ze sobą przepisów, rozbieżnie interpretowanego czy inter- pretowanych w praktyce sądowej lub przepisu o wadliwej redakcji albo nie- 8 jasno sformułowanego, dającego możliwości różnych, przeciwstawnych in- terpretacji, - zagadnienie to wymaga „zasadniczej wykładni ustawy”, czyli przeciwdzia- łania wskazanym rozbieżnościom interpretacyjnym, już zaistniałym w orzecznictwie, bądź mogącym – z uwagi np. na istotne różnice poglądów doktryny – w nim zaistnieć, które to rozbieżności są niekorzystne dla pra- widłowego funkcjonowania prawa w praktyce; nie wymaga zatem zasadni- czej wykładni ustawy kwestia związana z przepisem, który jasno sformuło- wany nie stwarza podstaw do różnych interpretacji lub przepisu, który nie powoduje szczególnych trudności przy jego wykładni albo odnośnie które- go wątpliwości interpretacyjne zostały rozstrzygnięte choćby tylko w dok- trynie, ale w sposób jednoznaczny, - pojawiło się ono „przy rozpoznawaniu środka odwoławczego”, a więc jest powiązane z konkretną sprawą i to w taki sposób, że od rozstrzygnięcia te- go zagadnienia prawnego zależy rozstrzygnięcie danej sprawy, gdyż Sąd Najwyższy dokonuje tu wykładni określonego przepisu lub przepisów tylko w związku ze sprawą, w której usunięcie wątpliwości prawnych pozwoli na prawidłowe jej rozstrzygnięcie, a nie pytań o charakterze abstrakcyjnym, choćby miały one istotne znaczenie dla praktyki (zob. np. P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek: Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2007, t. I, s. 714 – 718; R. Stefański: Instytucja pytań prawnych do Sądu Najwyższego w sprawach karnych, Kraków 2001, s. 264 – 299; T. Grze- gorczyk: Kodeks postępowania karnego oraz ustawa o świadku koronnym. Komentarz, Warszawa 2008, s. 953 – 955; J. Grajewski: Przebieg procesu karnego, Warszawa 2008, s. 306 – 307; S. Zabłocki: Postępowanie odwo- ławcze w kodeksie postępowania karnego po nowelizacji, Warszawa 2003, s. 281 – 287 i przywoływane tam obszernie orzecznictwo i piśmiennictwo). Analizując przedstawione przez Sąd Okręgowy pytanie prawne pod kątem powyższych wymagań trzeba stwierdzić, że nie spełnia ono tych wa- 9 runków, nie stwarza zatem podstaw do podjęcia uchwały w jego przedmio- cie. Jest to wprawdzie kwestia, która pojawiła się przy rozpoznawaniu środka odwoławczego, jak tego wymaga art. 441 § 1 k.p.k., nie jest tu bo- wiem istotne, czy wskazuje na nią zasadnie sam odwołujący się, czy sąd odwoławczy dostrzega określony problem z urzędu, ale in concreto nie ma on charakteru zagadnienia prawnego, a tym samym, jako nie stanowiący takiego zagadnienia, nie może być przedmiotem zasadniczej wykładni ustawy, jak tego żąda wskazany przepis. Jak wynika z treści postawionego Sądowi Okręgowemu pytania prawnego chodzi jakoby o to, czy stan powagi rzeczy osądzonej w jednej sprawie może wynikać z wydanego w innej sprawie, prowadzonej o ten sam czyn tej samej osoby, prawomocnego postanowienia o umorzeniu po- stępowania w oparciu o art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., ale tak sformułowane pyta- nie odrywa się w istocie od realiów tej sprawy. W sprawie rozpoznawanej przez Sąd Okręgowy przedmiotem kontroli jest bowiem postanowienie o umorzeniu postępowania, z podaniem jako jego podstawy – wobec oskar- żonych, których dotyczyło umorzone uprzednio śledztwo o czyn z art. 280 § 1 k.k. – przepisu art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k., a nie jego pkt. 7. Z przywołanych zaś wcześniej fragmentów uzasadnienia tego pytania wynika, że Sąd Okręgowy chciałby uzyskać odpowiedź w kwestii, czy wcześniejsze posta- nowienie Sądu Rejonowego z dnia 23 maja 2008 r. o umorzeniu postępo- wania karnego na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w sprawie o sygn. II K 59/08, o zarzucany w niej czterem oskarżonym czyn z art. 158 § 1 k.k., wywołuje stan powagi rzeczy osądzonej dla późniejszej sprawy o sygn. II K 567/08, o ten sam czyn tych samych oskarżonych, ale kwalifikowany z art. 280 § 1 k.k., w sytuacji, gdy „stan taki jest aktualnie w wysokim stopniu wątpliwy, wobec uchylenia przez Prokuratora Generalnego postanowienia Prokuratora Rejonowego (...), kończącego prawomocnie postępowanie o czyn tożsamy pod względem podmiotowym i przedmiotowym”, które to po- 10 stanowienie jako wówczas prawomocne było powodem uprzedniego umo- rzenia przez sąd postępowania o czyn z art. 158 § 1 k.k. U podłoża pytania nie leży więc bynajmniej kwestia interpretacji art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., czy ewentualnie pkt 11 tego przepisu, z uwagi na za- sadnicze wątpliwości powstałe na skutek rozbieżnych jego interpretacji w orzecznictwie lub w doktrynie, lecz chęć uzyskania przez ten Sąd odpowie- dzi, jak ma on postąpić rozpoznając zażalenie na postanowienie Sądu Re- jonowego z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie o sygn. II K 567/08. Sąd Okręgowy chce zatem uzyskać odpowiedź, co do sposobu rozstrzygnięcia w przedmiocie tego zażalenia, a nie zasadniczą wykładnię prawa odnośnie przywołanego w pytaniu art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., budzącego jakoby istotne wątpliwości interpretacyjne. Tego typu kwestia nie może być jednak w żad- nym wypadku przedmiotem pytania prawnego, o jakim mowa w art. 441 § 1 k.p.k. Należy w tym miejscu raz jeszcze przypomnieć, że zagadnieniem prawnym, a tylko takie może być przedmiotem pytania wskazanego w po- wyższym przepisie, jest jedynie problem potrzeby prawidłowej interpretacji określonego przepisu prawa, niezbędnej z uwagi na zaistniałe w orzecznic- twie lub w doktrynie rozbieżności w wykładni tego przepisu albo ze względu na jego niejasność i brak wypowiedzi orzecznictwa i doktryny odnośnie właściwego jego rozumienia, co może prowadzić do takich rozbieżności w praktyce, a nie kwestia sposobu rozstrzygnięcia konkretnej sprawy zawisłej przed sądem odwoławczym, z uwagi na zaistniałą sytuację procesową, nawet gdyby była ona skomplikowana. Zastrzeżenia budzi też argument Sądu Okręgowego przytoczony dla uzasadnienia wystąpienia do Sądu Najwyższego, ten mianowicie, gdy podając w wątpliwość prawidłowość za- skarżonego orzeczenia wskazuje on, że uznanie trafności tego postano- wienia prowadziłoby do „uniknięcia odpowiedzialności karnej przez oskar- żonych za zarzucany im czyn”. Takie stwierdzenie jest co najmniej niewła- ściwe w sytuacji, gdy przedmiotem wystąpienia Sądu jest zagadnienie 11 prawne, w którym należałoby się skupić na aspektach prawnych danego problemu, unikając zbędnych wypowiedzi wnikających w sferę odpowie- dzialności karnej określonych osób za określony czyn. Podsumowując, w świetle wskazanej argumentacji, nie jest możliwe podjęcie w tej sprawie uchwały w celu dokonania zasadniczej wykładni ustawy. Rację ma przy tym prokurator Prokuratury Krajowej, wskazując w swoim wniosku o odmowę podjęcia uchwały w tej sprawie, że Sąd Okrę- gowy nie podjął próby samodzielnego rozstrzygnięcia występujących w tej sprawie problemów. Sąd ten, odwołując się do poglądów orzecznictwa i doktryny, nie próbował bowiem wyciągnąć z nich stosownych wniosków. I tak, przywołując wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2006 r. (IV KK 378/05, R-OSNKW 2006, poz. 163), w którym wyrażono trafny pogląd, iż w sytuacji, gdy prokurator dopatruje się niesłusznie w jednym czynie dwóch odrębnych czynów i umarza postępowanie co do jednego z nich, to nie jest to tylko wyraz zmiany jego stanowiska co do określenia tego czynu i jego kwalifikacji, ale następuje w ten sposób – przez takie umorzenie – wygaśnięcie prawa oskarżyciela do skargi o ów czyn, Sąd Okręgowy ogra- niczył się do stwierdzenia, że wywody zawarte w powyższym wyroku odno- śnie przesłanki rzeczy osądzonej i zawisłości sprawy „nie mogą stanowić wskazówki interpretacyjnej dla Sądu Okręgowego z uwagi na istotne od- mienności układów procesowych w porównywanych sprawach”. Rzeczywiście, w sprawie rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy cho- dziło o sytuację, gdy z postępowania o czyn z art. 178a § 2 k.k. wydzielono sprawę o przestępstwo z art. 244 k.k., umarzając w tym zakresie „częścio- wo” to „pierwsze” postępowanie i wnosząc oskarżenie o czyn z art. 244 k.k., które następnie umorzono w stadium sądowym, ale z wadliwą pod- stawą prawną tego umorzenia. Tymczasem w sprawie niniejszej w grę wchodzi sytuacja, w której zarzucając oskarżonym początkowo czyn z art. 12 280 § 1 k.k., wydzielono z tej sprawy element samego pobicia pokrzyw- dzonego, jako czyn z art. 158 § 1 k.k., i prawomocnie umorzono postępo- wanie przygotowawcze o przestępstwo z art. 280 § 1 k.k. Następnie po wniesieniu oskarżenia o przestępstwo z art. 158 § 1 k.k. sąd umorzył ten proces w oparciu o art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., a prokurator – po uchyleniu w trybie określonym w art. 328 k.p.k. uprzedniego prawomocnego postano- wienia o umorzeniu śledztwa o czyn z art. 280 § 1 k.k. – uzupełnił to śledz- two i wystąpił z oskarżeniem o to przestępstwo m.in. tych samych oskarżo- nych, na które sąd zareagował, z przywołaniem art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k., postanowieniem o umorzeniu postępowania od którego oskarżyciel wniósł zażalenie. Sąd Okręgowy nie dostrzegł jednak, że mimo tych różnic stanowisko zajęte w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2006 r. (IV KK 378/05 Lex 172220), może być pomocne w niniejszej sprawie. Sąd Naj- wyższy, z przywołaniem poglądów doktryny i orzecznictwa, wskazał tam bowiem także trafnie, że zawisłość sprawy „następuje już z chwilą wydania postanowienia o wszczęcia postępowania przygotowawczego”, czy ściślej, ponieważ chodzi o określony czyn określonej osoby, wszczęcia tego po- stępowania in personam, a więc od przedstawienia zarzutów, a w konse- kwencji, że późniejsze wydzielenie z zarzuconego czynu odrębnego zarzu- tu innego przestępstwa oznacza wszczęcie postępowania o czyn, co do którego toczy się już proces o to samo, a więc z naruszeniem przesłanki zawisłości sprawy. Powyższe wskazuje jednak też, że prawomocne umo- rzenie postępowania przygotowawczego in personam po takim wydzieleniu wyklucza jednocześnie możliwość jego kontynuowania, co do drugiego z wyodrębnionych zarzutów, gdyż oskarżyciel przez to umorzenie utracił w ogóle prawo do oskarżania, jako że chodzi cały czas o ten sam czyn tej samej osoby. 13 W realiach tej sprawy należało zatem rozważyć, czy do przedstawie- nia oskarżonym zarzutu z art. 158 § 1 k.k. doszło jeszcze przed uprzednim prawomocnym umorzeniem postępowania o czyn z art. 280 § 1 k.k., co oznaczało naruszenie przesłanki litis pendentis i powinno prowadzić do umorzenia tego „postępowania”, czy też już po takim umorzeniu, co z kolei powodowało, że miałoby ono miejsce po utracie prawa do oskarżania. Kon- tynuowanie postępowania „później wszczętego”, jako dotyczącego frag- mentu czynu, po prawomocnym umorzeniu śledztwa w sprawie rozboju, oznaczało jednak także prowadzenie procesu już po utracie przez prokura- tora powyższego prawa. O ile, bowiem jeszcze pod rządem poprzednich kodyfikacji karnych w orzecznictwie wskazywano, że umorzenie przez pro- kuratora postępowania przygotowawczego w odniesieniu do fragmentu czynu nie stanowi przeszkody procesowej dla kontynuowania procesu w pozostałym zakresie, gdyż miało to być jakoby tylko wyrazem zmiany sta- nowiska prokuratora co do określenia czynu i jego kwalifikacji (zob. np. uchwała SN z dnia 24 stycznia 1963 r., VI KO 73/62, OSN 1963, z. 9, poz. 169 czy wyrok SN z dnia 17 lipca 1974 r., V KRN 264/73, OSNKW 1973, z. 12, poz. 163), co zresztą wzbudzało zasadne kontrowersje w doktrynie (zob. szerzej M. Rogalski: Przesłanka powagi rzeczy osądzonej w procesie karnym, Kraków 2005, s. 492 – 496), to na gruncie obecnego unormowania przeważa jednak słusznie stanowisko, że z uwagi na zasadę niepodzielno- ści przedmiotu procesu niedopuszczalne jest kontynuowanie przez proku- ratora postępowania i następnie występowanie z oskarżeniem w sprawie czynu, co do którego w pewnym zakresie umorzył on dochodzenie lub śledztwo (zob. np. wyrok SN z dnia 6 listopada 2003 r., II KK 5/03, R- OSNKW 2003, poz. 2360; postanowienie SN z dnia 26 sierpnia 2004 r., I KZP 11/04, OSNKW 2004, z. 7-8, poz. 84 czy przywołany już wyrok SN z dnia 18 stycznia 2006 r., IV KK 378/05; zob. też M. Rogalski, Przesłanka..., s. 496 – 497). 14 W doktrynie różnie podchodzi się do kwestii potrzeby wyodrębniania przeszkody procesowej w postaci tzw. konsumpcji skargi publicznej, loko- wanej w art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k., a przeciwnicy jej wyróżniania wskazują, że prawomocne umorzenie postępowania przygotowawczego przez proku- ratora wywołuje „podobne” skutki w zakresie stanu rzeczy osądzonej jak orzeczenie sądowe, a więc że postanowienie to ma tu takie samo znacze- nie jak orzeczenie sądu (zob. np. M. Rogalski, Przesłanka..., s. 492; W. Daszkiewicz: Prawo karne procesowe. Zagadnienia ogólne, t. I, Poznań 2000, s. 158). W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się wszak nie bez racji, że jest to jednak inna niż rei iudicatae przesłanka ujemna, mia- nowicie tzw. inna okoliczność wyłączająca ściganie w rozumieniu art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k., podkreślając, że możliwe jest wówczas jej usunięcie przez odżycie owego prawa na skutek podjęcia lub wznowienia umorzonego do- chodzenia lub śledztwa bądź uchylenia decyzji o takim umorzeniu przez Prokuratora Generalnego (zob. np. uchwała SN z dnia 26 września 2002 r., I KZP 23/02, OSNKW 2002, z. 11-12, poz. 98; wskazany wyrok SN z dnia 18 stycznia 2006 r., IV KK 378/05 czy wyrok SN z dnia 9 października 2008 r., V KK 252/08, R-OSNKW 2008, poz. 1992). Co istotne, chodzi tu o wznowienie postępowania przygotowawczego w oparciu o nowe fakty lub dowody na niekorzyść podejrzanego (art. 327 § 2 k.p.k.), a nie na jego ko- rzyść, jak to się dzieje przy wznawianiu postępowania zakończonego pra- womocnym orzeczeniem umarzającym wydanym przez sąd (art. 540 § 2 pkt 2 lit. c k.p.k.) lub w podobnym kierunku, czyli także na niekorzyść tego podmiotu, tyle że czasowo ograniczone – uchylenie prawomocnego już po- stanowienia o umorzeniu śledztwa lub dochodzenia z uwagi jedynie na je- go niezasadność (art. 328 k.p.k.), co w ogóle nie ma miejsca przy wzru- szaniu prawomocnego sądowego orzeczenia o umorzeniu postępowania. Wracając jednak do istoty tego wywodu trzeba wskazać, że Sąd Okręgowy w ogóle nie wyjaśnił aspektu prawnego wszczęcia postępowania 15 przygotowawczego o czyn z art. 158 § 1 k.k. i wniesienia następnie aktu oskarżenia w związku z prawomocną decyzją o umorzeniu tego postępo- wania o czyn z art. 280 § 1 k.p.k., kwestia bowiem podstawy przyjętego wówczas rozstrzygnięcia sądu o umorzeniu tego procesu (art. 17 § 1 pkt 7, czy pkt 11 k.p.k.) ma charakter wtórny wobec powyższego problemu. Zwracając zaś słusznie uwagę na potrzebę badania przez sąd po wniesie- niu oskarżenia, prawidłowości uprzedniego wydania przez Prokuratora Ge- neralnego decyzji o uchyleniu prawomocnego postanowienia o umorzeniu postępowania przygotowawczego, które to uchylenie umożliwiło wystąpie- nie z określonym oskarżeniem, Sąd Okręgowy nie poczynił niezbędnych tu, a możliwych, ustaleń ani wywodów odnośnie warunków stosowania insty- tucji wskazanej w art. 328 k.p.k. i nie wyciągnął w tej materii odpowiednich wniosków, mających znaczenie dla rozpoznawanej sprawy. Analiza art. 328 k.p.k. wskazuje zaś, że uchylenie przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść podejrzanego prawomocnego postanowienia o umorzeniu postępowania przygotowawczego jest możliwe jedynie w ciągu 6 miesięcy od daty uprawomocnienia się, a nie od daty wydania, tego po- stanowienia (§ 2 art. 328 k.p.k.), zatem istotne jest ustalenie daty uprawo- mocnienia się tego orzeczenia, a przy tym uchylenie takie nie może doty- czyć postanowienia prokuratora, które zostało utrzymane w mocy przez sąd (art. 328 § 1 zdanie drugie k.p.k.), a więc gdy było ono przedmiotem zażalenia strony, którego sąd nie uwzględnił. Ten ostatni zakaz oznacza, że nie chodzi bynajmniej o to, czy omawiane postanowienie było uprzednio przedmiotem analizy sądu przy rozstrzyganiu innej kwestii, lecz jedynie czy zostało ono utrzymane w mocy w wyniku rozpoznania przez sąd zażalenia strony postępowania przygotowawczego. Prawidłowa analiza art. 328 k.p.k. nie może jednak nie uwzględniać także aspektu wykładni systemowej, gdyż oczywiste jest, że uchylenie postanowienia, o jakim mowa w tym przepisie, nie może też skutecznie nastąpić, jeżeli istnieją przeszkody prawne do 16 prowadzenia postępowania po uchyleniu tego orzeczenia (art. 17 § 1 k.p.k.), chyba że mocą decyzji o uchyleniu zostaną one usunięte. Nie moż- na więc w trybie określonym w art. 328 k.p.k. skutecznie uchylić prawo- mocnego postanowienia o umorzeniu postępowania np. wobec osoby, któ- ra zmarła po takim umorzeniu, gdyż stoi temu na przeszkodzie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., czy w sytuacji, gdy po prawomocnym umorzeniu dochodzenia lub śledztwa in personam, w innym postępowaniu o ten sam czyn tej samej osoby, choćby prowadzonym nieprawidłowo, doszło do prawomocnego umorzenia przez sąd tego postępowania z uwagi na przeszkody proceso- we natury materialnoprawnej (art. 17 § 1 pkt 1-4 k.p.k.), ponieważ takie orzeczenie sądu jako dotyczące czynu tożsamego podmiotowo i przedmio- towo tworzy stan rzeczy osądzonej, co wiąże także Prokuratora General- nego. Skoro przy tym sąd ma prawo i obowiązek badania po wniesieniu ak- tu oskarżenia, czy w sprawie nie zachodzą przeszkody prawne do prowa- dzenia postępowania (art. 339 § 3 pkt 1 i 2 k.p.k.), a nawet czy istniały podstawy do wznowienia umorzonego uprzednio wobec danej osoby o da- ny czyn postępowania przygotowawczego (art. 327 § 4 k.p.k.) i umarza po- stępowanie przy zaistnieniu tych przeszkód albo wznowieniu dochodzenia lub śledztwa mimo braku podstaw, to może on także badać, czy uprawnia- jące prokuratora do wniesienia oskarżenia uprzednie postanowienie Proku- ratora Generalnego, o uchyleniu prawomocnego postanowienia o umorze- niu postępowania przygotowawczego przeciwko określonej osobie o okre- ślony czyn, zostało wydane z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 328 § 2 k.p.k. oraz bez naruszenia zakazu wskazanego w art. 328 § 1 zd. 2 k.p.k., a także, czy do tego uchylenia nie doszło mimo istnienia innych ujemnych przesłanek procesowych stanowiących przeszkody prawne do skutecznego uchylenia prawomocnego postanowienia o umorzeniu docho- dzenia lub śledztwa in personam. Prokurator bowiem tylko wtedy odzyskuje 17 prawo do oskarżenia osoby, wobec której wcześniej prawomocnie umorzył postępowanie przygotowawcze, gdy do uchylenia tego postanowienia doj- dzie z zachowaniem wymogów art. 328 k.p.k. i przy braku innych prze- szkód prawnych uniemożliwiających skuteczne jego uchylenie, a sąd nie może dopuścić, aby postępowanie sądowe toczyło się w oparciu o akt oskarżenia wniesiony mimo braku odzyskania przez prokuratora prawa do oskarżania. W ramach tego badania nie można jednak analizować zasad- ności uchylenia przez Prokuratora Generalnego prawomocnego postano- wienia o umorzeniu postępowania, gdyż jest to suwerenna decyzja pod- miotu uchylającego. W konsekwencji, jedynie wtedy, gdy uchylenie przez Prokuratora Ge- neralnego prawomocnego postanowienia umarzającego postępowanie przygotowawcze na niekorzyść ówcześnie podejrzanych nastąpiło stosow- nie do wymogów art. 328 § 1 i 2 k.p.k. i przy braku innych okoliczności sta- nowiących prawną przeszkodę do takiego uchylenia, prokurator odzyskuje prawo do ich oskarżenia o czyn, który był podstawą prowadzenia umorzo- nego dochodzenia lub śledztwa i który zarzucono wówczas tym podejrza- nym. W takiej sytuacji sam fakt, że uprzednio w innym postępowaniu, o ten sam czyn tych samych oskarżonych, tyle że obejmujący jedynie fragment czynu (zachowania) będącego przedmiotem prawomocnie umorzonego postępowania przygotowawczego, a wszczętym lub kontynuowanym po tym umorzeniu, doszło w sądzie po wniesieniu oskarżenia do umorzenia tego postępowania z powołaniem się na art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., z uwagi na prawomocne umorzenie postępowania przygotowawczego o ten sam czyn, inaczej tylko kwalifikowany, nie stoi obecnie na przeszkodzie prowadzenia postępowania sądowego, jako że ujemna przesłanka procesowa, która le- gła u podstaw poprzedniego postanowienia sądu została obecnie usunięta, a tym samym także to uprzednie sądowe postanowienie o umorzeniu pro- cesu, z uwagi na istnienie wówczas owej przeszkody procesowej, nie stwa- 18 rza dla aktualnego postępowania karnego stanu powagi rzeczy osądzonej. Wywołałoby ono takie skutki, gdyby prokurator wystąpił obecnie z oskarże- niem tej samej osoby o ten sam czyn, ale ujęty tak jak w prawomocnie umorzonym wcześniej postępowaniu przygotowawczym, nie wznawiając tego postępowania ani nie dysponując prawidłową decyzją Prokuratora Generalnego o uchyleniu postanowienia o tym umorzeniu, gdyż przyczyna, która legła uprzednio, jako przeszkoda procesowa, u podstaw postanowie- nia sądu w innym postępowaniu o umorzeniu procesu – o inaczej tylko uję- ty, ale ten sam czyn tych samych oskarżonych – czyli prawomocne posta- nowienie o umorzeniu dochodzenia lub śledztwa in personam, istniałaby nadal tworząc teraz już stan rzeczy osądzonej. Przeszkoda ta byłaby tym bardziej aktualna, gdyby w powyższych warunkach prokurator wystąpił z oskarżeniem tychże osób ponownie o ten sam czyn i to kwalifikowany na- dal tak, jak w sprawie, którą sąd umorzył. Istniałaby ona także, gdyby owo sądowe umorzenie postępowania oparte było na innej formalnoprawnej, nieusuwalnej przesłance procesowej lub na ujemnej przesłance o charak- terze materialnoprawnym, np. znikomości szkodliwości społecznej czynu (art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k.), gdyż wówczas niedopuszczalne byłoby w ogóle uchylenie prawomocnego postanowienia o umorzeniu postępowania przy- gotowawczego o inaczej opisany i kwalifikowany, ale nadal ten sam, czyn tej samej osoby, który był już przedmiotem prawomocnego orzeczenia są- du. Jak wiadomo, powaga rzeczy osądzonej wiąże się z tzw. prawomoc- nością materialną, wywołującą funkcjonowanie zakazu ne bis in idem, czyli – według przeważającego stanowiska doktryny – zakazu zarówno wszczy- nania kolejnego postępowania o ten sam czyn tej samej osoby, jak i konty- nuowania tego samego postępowania mimo jego prawomocnego zakoń- czenia, chyba że wyraźny przepis ustawy na to zezwala, np. odnośnie po- stępowania kasacyjnego [zob. np. S. Waltoś: Proces karny. Zarys systemu, 19 Warszawa 2008, s. 446; J. Tylman (w:) T. Grzegorczyk, J. Tylman: Polskie postępowanie karne, Warszawa 2007, s. 199; J. Grajewski (red.): Prawo karne procesowe. Część ogólna, Warszawa 2009, s. 176; R. Kmiecik, E. Skrętowicz: Proces karny. Część ogólna, Warszawa 2006, s. 251]. Nie każde jednak orzeczenie formalnie prawomocne, a więc niepodlegające już dalszemu zaskarżaniu i kontroli w drodze zwykłych środków odwoław- czych, cechuje też prawomocność materialna ze skutkiem ne bis in idem. Jedynie orzeczenia merytoryczne (materialne), czyli rozstrzygające o przedmiocie procesu, a więc w kwestii odpowiedzialności karnej oskarżo- nego, co dotyczy wyroków skazujących, uniewinniających i warunkowo umarzających postępowanie, nabywając cechę prawomocności formalnej, stają się zawsze także materialnie prawomocne i stwarzają pojawianie się zakazu ne bis in idem. Przy orzeczeniach formalnych, rozstrzygających tyl- ko o dopuszczalności procesu, a więc umarzających postępowanie, sytua- cja wygląda inaczej. Jeżeli podstawą takiego formalnie prawomocnego umorzenia jest przeszkoda procesowa o charakterze nieusuwalnym (bez- względna), w tym także materialnoprawna, to z uwagi na jej charakter orzeczenie takie nabierze cech prawomocności materialnej z powyższym zakazem jako jej skutkiem. Gdyby jednak była to usuwalna (względna) ujemna formalna przesłanka procesowa, to zakaz ten funkcjonował będzie jedynie w zakresie, w jakim przesłanka ta nadal będzie przeszkodą nieusu- niętą. Próba ponownego wszczęcia postępowania o to samo lub jego kon- tynuowania mimo umorzenia musi wówczas spotkać się z reakcją eliminu- jącą to postępowanie, z tym że podstawą odmowy wszczęcia lub umorze- nia obecnego postępowania nie powinna być teraz ta istniejąca nadal ujemna przesłanka procesowa, która już uprzednio spowodowała umorze- nie procesu, lecz właśnie przesłanka rzeczy osądzonej, jako że układ pro- cesowy, odnośnie którego już raz prawomocnie się wypowiedziano, nie uległ zmianie. W razie usunięcia tego, co stanowiło ongiś przeszkodę po- 20 wodującą umorzenie procesu powstaje nowy układ procesowy, już bez tej ujemnej przesłanki, umożliwiając ponowne postępowanie o to samo i wo- bec tej samej osoby, która była oskarżonym w umorzonym uprzednio po- stępowaniu, bez potrzeby wzruszania prawomocnego orzeczenia o umo- rzeniu procesu. Powyższe odnosi się do orzeczeń sądowych. Natomiast w razie umo- rzenia postępowania przygotowawczego, sytuacja wygląda jednak inaczej. Jeżeli powodem prawomocnego umorzenia postępowania in personam by- ła względna, czyli usuwalna, przeszkoda procesowa o charakterze formal- nym (np. odmowa uchylenia immunitetu osobie, którą uczyniono – nie wie- dząc o immunitecie – podejrzanym lub brak wymaganego wniosku o ściga- nie), to ustanie tej przeszkody (np. ustanie immunitetu bez jego uchylania, czy złożenie wniosku o ściganie po prawomocnym umorzeniu) pozwala na ponowne wszczęcie postępowania o to samo. W pozostałych sytuacjach, bez względu na przyczynę umorzenia, nie można ani ponownie wszcząć tego postępowania, ani go kontynuować odnośnie tego samego czynu tej samej osoby, gdyż oskarżyciel publiczny, przez takie umorzenie i w zakre- sie czynu, którego ono dotyczy, traci prawo do oskarżania danej osoby o ten czyn, z uwzględnieniem – o czym wcześniej była mowa – zasady nie- podzielności przedmiotu procesu i tożsamości czynu w ujęciu określonego zdarzenia faktycznego. Traci on jednak prawo do oskarżania kogokolwiek także wtedy, gdyby umorzono postępowanie przygotowawcze „w sprawie”, a następnie bez podejmowania tak umorzonego postępowania (art. 327 § 1 k.p.k.) przedstawiono zarzuty określonej osobie i wystąpiono z oskarże- niem przeciwko niej albo po umorzeniu postępowania przeciwko określonej osobie, nie podejmując postępowania, przedstawiono innej osobie zarzut popełnienia danego czynu i wniesiono akt oskarżenia, gdyż w obu tych wy- padkach kontynuowano proces w sprawie uprzednio formalnie prawomoc- nie umorzonej, choć w takiej sytuacji, z uwagi na brak tożsamości podmio- 21 towej, nie można mówić o prawomocności materialnej i zakazie ne bis in idem (zob. M. Rogalski, Przesłanka..., s. 482 – 483). Powyższe wskazuje, że utrata prawa do oskarżania przez oskarży- ciela publicznego, jako konsekwencja umorzenia postępowania przygoto- wawczego, staje się odrębną przeszkodą procesową dla kontynuowania, jak i dla powrotu do umorzonego dochodzenia lub śledztwa, ale też, że jest ona jednak przeszkodą względną, czyli usuwalną. Jej wyeliminowanie mo- że bowiem nastąpić przez podjęcie umorzonego postępowania (art. 327 § 1 k.p.k.) lub jego wznowienie (art. 327 § 2 k.p.k.) albo uchylenie prawo- mocnego postanowienia o umorzeniu jako niezasadnego przez Prokurato- ra Generalnego (art. 328 k.p.k.), jeżeli tylko decyzje te podjęto zgodnie z prawem. Każda z nich powoduje, że oskarżyciel publiczny może konty- nuować umorzone ongiś przez siebie postępowanie przygotowawcze i tym samym odzyskuje prawo do oskarżania. W konsekwencji, jeżeli po umo- rzeniu dochodzenia lub śledztwa oskarżyciel ten, nie sięgając po instytucje wskazane w art. 327 lub w art. 328 k.p.k., występuje z oskarżeniem, sąd powinien umorzyć postępowanie z uwagi na fakt uprzedniego umorzenia postępowania przygotowawczego i utratę przez oskarżyciela prawa do oskarżenia (art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k.). Gdyby po takim prawomocnym umo- rzeniu postępowania przez sąd, oskarżyciel ponownie wystąpił z oskarże- niem, bez uprzedniego odzyskania prawa do oskarżania w trybie wskaza- nym w art. 327 § 1 i 2 lub art. 328 k.p.k., to do umorzenia postępowania przez sąd powinno teraz dojść już w oparciu o przesłankę rzeczy osądzo- nej (art. 17 § 1 pkt 7 in princ. k.p.k.), jako że sprawa ta, przy istniejącej na- dal tej samej przeszkodzie procesowej, została już raz prawomocnie osą- dzona. Jeżeli natomiast ponowne oskarżenie o ten sam czyn następuje po prawidłowym zastosowaniu wskazanych instytucji, w wyniku których odży- wa prawo oskarżyciela publicznego do oskarżania, to do tego postępowa- nia nie może odnosić się poprzednie sądowe postanowienie o umorzeniu 22 procesu, jako że nie istnieje już ujemna przesłanka procesowa, która była powodem tamtego umorzenia. Powyższe wskazuje, że Sąd Okręgowy występując z niniejszym py- taniem prawnym nie tylko – jak wcześniej wykazano – przedstawił jako za- gadnienie prawne wymagającej zasadniczej wykładni ustawy kwestię spo- sobu rozstrzygnięcia zawisłej przed nim sprawy, a nie problem prawny wymagający takiej wykładni, ale też, że rzeczywiście nie podjął on próby samodzielnego rozstrzygnięcia zaistniałej sytuacji procesowej w oparciu o rzetelną analizę przepisów kodeksu oraz poglądy orzecznictwa i doktryny, a przywołując judykaty i piśmiennictwo nie wyciągnął z nich wniosków, któ- re umożliwiłyby mu głębszą analizę zaistniałej sytuacji i znalezienie jej roz- wiązania. Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak na wstępie.