Art. 24. k.p.c. Wartość przedmiotu sporu w sprawach o zabezpieczenie, zastaw, hipotekę

W sprawach o zabezpieczenie, zastaw lub hipotekę wartość przedmiotu sporu stanowi suma wierzytelności. Jeżeli jednak przedmiot zabezpieczenia lub zastawu ma mniejszą wartość niż wierzytelność, rozstrzyga wartość mniejsza.

Komentarz do Art. 24. kpc

Art. 24 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) reguluje kwestie dotyczące ustalania wartości przedmiotu sporu w sprawach o zabezpieczenie, zastaw lub hipotekę. Jest to istotny przepis, który ma na celu precyzyjne określenie, jak należy ustalać wartość przedmiotu sporu w tych specyficznych przypadkach.

Komentarz do Art. 24 k.p.c.

1. Wartość przedmiotu sporu

Zgodnie z art. 24 k.p.c., w sprawach dotyczących zabezpieczenia, zastawu lub hipoteki, wartość przedmiotu sporu stanowi suma wierzytelności. Oznacza to, że podstawowym kryterium ustalania wartości przedmiotu sporu jest wysokość wierzytelności, która ma być zabezpieczona, zastawiona lub obciążona hipoteką.

2. Wyjątek od zasady

Przepis ten przewiduje jednak istotny wyjątek. Jeżeli wartość przedmiotu zabezpieczenia lub zastawu jest mniejsza niż suma wierzytelności, to wartość przedmiotu sporu stanowi ta mniejsza wartość. Innymi słowy, jeżeli wartość rzeczy, która ma być przedmiotem zabezpieczenia lub zastawu, jest niższa niż wartość wierzytelności, to wartość przedmiotu sporu ustala się na podstawie wartości tej rzeczy.

3. Praktyczne znaczenie

Art. 24 k.p.c. ma duże znaczenie praktyczne, ponieważ precyzyjne ustalenie wartości przedmiotu sporu jest kluczowe dla wielu aspektów postępowania cywilnego, w tym dla ustalenia właściwości sądu, opłat sądowych oraz kosztów postępowania. Właściwe określenie wartości przedmiotu sporu wpływa również na strategię procesową stron.

4. Przykłady zastosowania

Przykład 1: Wierzyciel wnosi o zabezpieczenie wierzytelności w wysokości 100 000 zł poprzez ustanowienie hipoteki na nieruchomości dłużnika. Jeżeli wartość tej nieruchomości wynosi 150 000 zł, wartość przedmiotu sporu wynosi 100 000 zł.
Przykład 2: Wierzyciel wnosi o zabezpieczenie wierzytelności w wysokości 100 000 zł poprzez ustanowienie zastawu na ruchomości dłużnika, której wartość wynosi 50 000 zł. W takim przypadku wartość przedmiotu sporu wynosi 50 000 zł, ponieważ jest to wartość mniejsza niż suma wierzytelności.

5. Wnioski

Art. 24 k.p.c. wprowadza jasne zasady dotyczące ustalania wartości przedmiotu sporu w sprawach o zabezpieczenie, zastaw lub hipotekę, co ma na celu zapewnienie przejrzystości i przewidywalności postępowania cywilnego. Przepis ten uwzględnia zarówno interesy wierzyciela, jak i dłużnika, umożliwiając realistyczne i sprawiedliwe ustalenie wartości przedmiotu sporu.

W praktyce, strony postępowania oraz sądy muszą dokładnie analizować zarówno wartość wierzytelności, jak i wartość przedmiotu zabezpieczenia lub zastawu, aby prawidłowo zastosować ten przepis.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

wartość przedmiotu

suma wierzytelności

Art. 23². kpc Art. 25. kpc