Art. 25. k.p.c. Sprawdzenie wartości przedmiotu sporu

§ 1. Sąd może sprawdzić wartość przedmiotu sporu oznaczoną przez powoda i zarządzić w tym celu dochodzenie.

§ 2. Po doręczeniu pozwu sprawdzenie nastąpić może jedynie na zarzut pozwanego, zgłoszony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy.

§ 3. Jeżeli sąd w wyniku sprawdzenia wartości przedmiotu sporu uzna się za niewłaściwy, przekaże sprawę sądowi właściwemu; jeżeli jest kilka sądów właściwych - przekaże temu z nich, który wskaże powód.

Komentarz do Art. 25. kpc

Art. 25 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) reguluje kwestie związane z weryfikacją wartości przedmiotu sporu (WPS) przez sąd. Wartość przedmiotu sporu jest kluczowym elementem w postępowaniu cywilnym, ponieważ determinuje właściwość rzeczową sądu, a także może wpływać na wysokość opłat sądowych oraz inne aspekty proceduralne.

Komentarz do Art. 25 k.p.c.

1. Uprawnienie sądu do sprawdzenia WPS

Pierwsza część przepisu stanowi, że sąd ma prawo sprawdzić wartość przedmiotu sporu oznaczoną przez powoda. Jest to istotne, ponieważ powód może celowo lub nieświadomie podać niewłaściwą wartość, co mogłoby prowadzić do niewłaściwego określenia właściwości sądu. Sąd, mając na uwadze prawidłowość postępowania, może zatem zarządzić dochodzenie w celu weryfikacji tej wartości.

2. Zarzut pozwanego

Po doręczeniu pozwu, sąd może sprawdzić wartość przedmiotu sporu jedynie na zarzut pozwanego, zgłoszony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy. Oznacza to, że pozwany musi zgłosić taki zarzut na wstępnym etapie postępowania, zanim zacznie się merytoryczna dyskusja nad sprawą. Jest to mechanizm, który ma na celu zapobieżenie nadużyciom procesowym oraz zapewnienie, że kwestia wartości przedmiotu sporu zostanie rozstrzygnięta na początku postępowania.

3. Skutki uznania niewłaściwości sądu

Jeżeli sąd, po sprawdzeniu wartości przedmiotu sporu, uzna się za niewłaściwy, ma obowiązek przekazać sprawę sądowi właściwemu. Jest to konsekwencja zasady prawidłowej właściwości sądu, która ma na celu zapewnienie, że sprawa będzie rozpatrywana przez sąd odpowiedni do jej rodzaju i wartości.

4. Wybór sądu właściwego

W sytuacji, gdy istnieje kilka sądów właściwych, sąd przekaże sprawę temu z nich, który wskaże powód. Jest to wyraz zasady dyspozycyjności, która daje powodowi pewną swobodę w wyborze sądu spośród kilku właściwych. Jednakże, wybór ten musi być zgodny z przepisami prawa i nie może prowadzić do nadużyć.

Podsumowanie

Art. 25 k.p.c. pełni ważną funkcję w zapewnieniu prawidłowego przebiegu postępowania cywilnego poprzez umożliwienie sądowi weryfikacji wartości przedmiotu sporu. Przepis ten chroni przed potencjalnymi nadużyciami i zapewnia, że sprawa będzie rozpatrywana przez sąd właściwy. Jednocześnie, daje stronom postępowania narzędzia do zgłaszania zarzutów i wpływania na wybór sądu, co jest zgodne z zasadą dyspozycyjności w postępowaniu cywilnym.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1550.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

wartość przedmiotu sporu

przedmiot sporu

zarzut pozwanego

doręczenie pozwu

wdanie się

istota sprawy

właściwy sąd

przekazanie sprawy

dochodzenie

sąd

powód

pozwany

Art. 24.Art. 26.