Art. 1103². k.p.c. Jurysdykcja krajowa w sprawach ze stosunków między rodzicami i dziećmi

§ 1. Sprawy ze stosunków między rodzicami i dziećmi należą do jurysdykcji krajowej także wtedy, gdy:

1) dziecko albo przysposobiony lub przysposabiający mają miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej lub

2) powód, jeżeli nie jest nim dziecko, ma co najmniej od roku bezpośrednio przed wszczęciem postępowania miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, lub

3) powód, jeżeli nie jest nim dziecko, jest obywatelem polskim i ma co najmniej od sześciu miesięcy bezpośrednio przed wszczęciem postępowania miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, lub

4) powód i pozwany są obywatelami polskimi.

§ 2. Jurysdykcja krajowa jest wyłączna, jeżeli wszystkie osoby występujące jako strony są obywatelami polskimi oraz mają miejsce zamieszkania i miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej.

Komentarz do Art. 1103². kpc

Art. 1103² Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) reguluje kwestie jurysdykcji krajowej w sprawach dotyczących stosunków między rodzicami a dziećmi. Przepis ten jest istotny z punktu widzenia określenia, kiedy polskie sądy mają prawo rozpatrywać takie sprawy, nawet jeśli nie wszystkie strony mają miejsce zamieszkania w Polsce.

Komentarz do Art. 1103² k.p.c.

1. Zakres zastosowania

Przepis ten odnosi się do spraw ze stosunków między rodzicami a dziećmi, co obejmuje szeroki wachlarz spraw rodzinnych, takich jak alimenty, władza rodzicielska, kontakty z dzieckiem, a także kwestie przysposobienia.

2. Kryteria jurysdykcji krajowej

Art. 1103² k.p.c. określa kilka sytuacji, w których polskie sądy mają jurysdykcję krajową:

Miejsce zamieszkania lub pobytu dziecka w Polsce: Jeśli dziecko, przysposobiony lub przysposabiający mają miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Polsce, polskie sądy mają jurysdykcję.
Miejsce zamieszkania lub pobytu powoda w Polsce: Jeśli powód (nie będący dzieckiem) ma miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Polsce przez co najmniej rok bezpośrednio przed wszczęciem postępowania, polskie sądy mają jurysdykcję.
Obywatelstwo polskie powoda: Jeśli powód (nie będący dzieckiem) jest obywatelem polskim i ma miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Polsce przez co najmniej sześć miesięcy bezpośrednio przed wszczęciem postępowania, polskie sądy mają jurysdykcję.
Obywatelstwo polskie obu stron: Jeśli zarówno powód, jak i pozwany są obywatelami polskimi, polskie sądy mają jurysdykcję.

3. Wyłączna jurysdykcja krajowa

Przepis wprowadza również pojęcie wyłącznej jurysdykcji krajowej. Ma to miejsce, gdy wszystkie osoby występujące jako strony są obywatelami polskimi oraz mają miejsce zamieszkania i miejsce zwykłego pobytu w Polsce. W takich przypadkach tylko polskie sądy są właściwe do rozpatrywania sprawy, co wyklucza możliwość prowadzenia postępowania przed sądami innych państw.

4. Znaczenie praktyczne

Art. 1103² k.p.c. ma istotne znaczenie praktyczne, zwłaszcza w kontekście globalizacji i migracji. Przepis ten zapewnia, że polskie sądy mogą rozpatrywać sprawy rodzinne nawet wtedy, gdy jedna ze stron mieszka za granicą, pod warunkiem spełnienia określonych kryteriów. Jest to szczególnie ważne dla ochrony interesów dzieci oraz zapewnienia stabilności i przewidywalności w sprawach rodzinnych.

5. Relacja do innych przepisów

Przepis ten należy interpretować w kontekście innych regulacji dotyczących jurysdykcji krajowej, w tym przepisów międzynarodowych konwencji, których Polska jest stroną, takich jak Konwencja haska dotycząca międzynarodowego uprowadzenia dzieci. W przypadku kolizji norm, pierwszeństwo mogą mieć przepisy międzynarodowe.

Podsumowanie

Art. 1103² k.p.c. jest kluczowym przepisem regulującym jurysdykcję krajową w sprawach rodzinnych, zapewniającym, że polskie sądy mogą rozpatrywać takie sprawy w określonych sytuacjach. Przepis ten ma na celu ochronę interesów dzieci oraz zapewnienie, że sprawy rodzinne będą rozpatrywane przez sądy, które są najlepiej przygotowane do oceny sytuacji i wydania sprawiedliwego wyroku.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1550.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

stosunki między rodzicami

jurysdykcja krajowa

miejsce zamieszkania

miejsce pobytu

obywatel polski

sprawa rodzinna

przysposobienie dziecka

strony postępowania

wyłączna jurysdykcja

Rzeczpospolita Polska

Art. 1103¹.Art. 1103³.