Obywatel polski

Obywatel polski to osoba pozostająca w prawnym stosunku obywatelstwa z Rzecząpospolitą Polską. Obywatelstwo jest więzią prawną, a nie określeniem miejsca zamieszkania, pobytu ani pochodzenia. Obywatel polski może mieszkać w Polsce lub za granicą, a także mieć jednocześnie obywatelstwo innego państwa.

Obywatelstwo polskie można uzyskać w szczególności przez urodzenie, nadanie, uznanie za obywatela polskiego albo przywrócenie obywatelstwa. Zasady nabycia, potwierdzania i utraty obywatelstwa określają przepisy prawa dotyczące obywatelstwa. Sam wyjazd z Polski, stałe zamieszkanie za granicą ani nabycie innego obywatelstwa nie powodują automatycznej utraty obywatelstwa polskiego. W relacjach z polskimi organami osoba mająca obywatelstwo polskie jest traktowana jako obywatel polski, także wtedy, gdy posiada obywatelstwo innego państwa.

Status obywatela polskiego ma znaczenie w wielu dziedzinach prawa, między innymi:

• prawie cywilnym i rodzinnym, gdzie obywatelstwo może wpływać na jurysdykcję krajową w sprawach dotyczących rodziców i dzieci, małżeństwa oraz majątku małżonków;
• prawie karnym, ponieważ polskie przepisy karne mogą mieć zastosowanie do obywatela polskiego, który popełnił czyn za granicą, a zagraniczne orzeczenie nie zawsze wyłącza możliwość prowadzenia postępowania w Polsce;
• obronności państwa, gdyż obywatele polscy spełniający ustawowe warunki podlegają obowiązkowi obrony Ojczyzny i obowiązkowi służby wojskowej, z wyjątkami przewidzianymi w przepisach;
• współpracy międzynarodowej w sprawach karnych, w tym przekazywania lub przejmowania ścigania, wykonywania zagranicznych orzeczeń oraz stosowania europejskiego nakazu aresztowania.

Obywatelstwo wpływa również na sposób wykonywania kary lub środka karnego po przejęciu osoby skazanej za granicą oraz na zasady jej przekazania innemu państwu. Nie należy go utożsamiać z zameldowaniem, miejscem zwykłego pobytu ani statusem cudzoziemca.