Przejdź do treści

Art. 296. k.k. Wyrządzenie szkody w obrocie gospodarczym

§ 1. Kto, będąc obowiązany na podstawie przepisu ustawy, decyzji właściwego organu lub umowy do zajmowania się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą osoby fizycznej, prawnej albo jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, przez nadużycie udzielonych mu uprawnień lub niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku, wyrządza jej znaczną szkodę majątkową, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 1a. Jeżeli sprawca, o którym mowa w § 1, przez nadużycie udzielonych mu uprawnień lub niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku, sprowadza bezpośrednie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2. Jeżeli sprawca przestępstwa określonego w § 1 lub 1a działa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 3. Jeżeli sprawca przestępstwa określonego w § 1 lub 2 wyrządza szkodę majątkową w wielkich rozmiarach, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 4. Jeżeli sprawca przestępstwa określonego w § 1 lub 3 działa nieumyślnie, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 4a. Jeżeli pokrzywdzonym nie jest Skarb Państwa, ściganie przestępstwa określonego w § 1a następuje na wniosek pokrzywdzonego, wspólnika, akcjonariusza lub udziałowca pokrzywdzonej spółki lub członka pokrzywdzonej spółdzielni.
§ 5. Nie podlega karze, kto przed wszczęciem postępowania karnego dobrowolnie naprawił w całości wyrządzoną szkodę.

Orzecznictwo

Znaleziono ponad 2 000 orzeczeń dotyczących art. 296 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.

  1. Wyrok II AKa 292/18

    Stan sprawy
    Sprawa dotyczyła działań osób związanych ze spółką z o.o. polegających na zawieraniu niekorzystnych dla niej transakcji. Prezes zarządu sprzedał składnik majątku spółki po cenie niższej od rynkowej, a następnie doprowadzono do dzierżawy tej samej nieruchomości za ekonomicznie nieuzasadniony czynsz. Ustalono też działania związane z utworzeniem podmiotu konkurencyjnego i dalszą dzierżawą nieruchomości na niekorzystnych warunkach oraz wypłatą premii pracownikom w okresie poprzedzającym upadłość. Wobec współdziałających osób sąd odwoławczy skorygował okresy czynów, role sprawców oraz wysokość szkody i wartość nieruchomości. Z materiału wynika, że chodziło o wyrządzenie spółce znacznej albo wielkiej szkody majątkowej.
    Rozstrzygnięcie
    Sąd częściowo zmienił wyrok. Wobec prezesa utrzymał skazanie za czyn z art. 296 k.k., korygując okres czynu, wysokość szkody do 1.044.128,77 zł oraz wartość rynkową prawa użytkowania wieczystego do 861.300 zł. Wobec współoskarżonego utrzymał odpowiedzialność, ale przyjął, że działał jako pełnomocnik, a nie prezes, zmienił kwalifikację na art. 21 § 2 k.k. w zw. z art. 296 § 1 i 2 k.k., ustalił szkodę na 880.172,70 zł i obniżył grzywnę. Wobec współoskarżonej zmienił kwalifikację na art. 21 § 2 k.k. w zw. z art. 296 § 1 i 2 k.k. oraz ustalił szkodę na 924.128,77 zł. Jedną z oskarżonych uniewinnił. W pozostałym zakresie wyrok utrzymano w mocy.
    Uzasadnienie
    Z sentencji wynika, że sąd odwoławczy uznał potrzebę korekty ustaleń co do czasu popełnienia czynów, funkcji jednej z osób, wysokości szkody i wartości nieruchomości, a także kwalifikacji prawnej przez przyjęcie podstawowego i kwalifikowanego typu z art. 296 § 1 i 2 k.k. zamiast § 2 i 3 wobec części oskarżonych. Utrzymanie wyroku w pozostałym zakresie oznaczało akceptację ustalenia, że niekorzystne transakcje i sposób zarządzania sprawami spółki naruszały obowiązki w obrocie gospodarczym i prowadziły do szkody. Co do osoby uniewinnionej materiał przytoczony w udostępnionym tekście nie pozwala ustalić pełnej argumentacji, poza tym że sąd odwoławczy nie podzielił podstaw przypisania jej pomocnictwa.

    Pełna treść orzeczenia i uzasadnienia

  2. Wyrok IV Ka 120/18

    Stan sprawy
    Oskarżonemu zarzucono, że jako osoba zarządzająca sprawami spółdzielni mieszkaniowej, w związku z planowaną inwestycją budowlaną, naruszył wewnętrzne regulacje przy wyborze wykonawcy prac projektowych i przy zawarciu umowy, a następnie doprowadził do zapłaty znacznej kwoty oraz do poniesienia dalszych kosztów przygotowawczych. Zarzuty obejmowały zarówno wyrządzenie szkody, jak i narażenie spółdzielni na bezpośrednie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Sąd pierwszej instancji uniewinnił oskarżonego.
    Rozstrzygnięcie
    Sąd odwoławczy utrzymał w mocy wyrok uniewinniający. Zasądził od oskarżyciela subsydiarnego na rzecz oskarżonego zwrot kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie odwoławcze oraz obciążył oskarżyciela kosztami sądowymi za drugą instancję.
    Uzasadnienie
    Z udostępnionego fragmentu wynika, że apelacja koncentrowała się na zarzucie błędnej oceny dowodów oraz niewłaściwego niezastosowania art. 296 § 1 i § 1a k.k. Mimo rozbudowanych zarzutów sąd odwoławczy nie znalazł podstaw do ingerencji i zaakceptował uniewinnienie. Pełne motywy nie zostały przytoczone w przekazanym materiale, więc nie da się dokładnie ustalić, które konkretne argumenty przesądziły o utrzymaniu wyroku poza tym, że sąd odwoławczy nie podzielił twierdzeń oskarżyciela subsydiarnego co do wyczerpania znamion art. 296 k.k.

    Pełna treść orzeczenia i uzasadnienia

  3. Wyrok III APa 35/16

    Stan sprawy
    Sprawa cywilna dotyczyła dochodzenia odszkodowania od dwóch byłych żołnierzy funkcyjnych w związku ze szkodą w mieniu Skarbu Państwa. Jeden z pozwanych został wcześniej prawomocnie skazany za czyn z art. 296 § 1 k.k. polegający na niedopełnieniu obowiązków nadzoru nad gospodarstwem pomocniczym, co doprowadziło do znacznej szkody majątkowej. Drugi został skazany za niedopełnienie obowiązków z innego przepisu, który sam przez się nie wymagał powstania szkody. Spór dotyczył tego, w jakim zakresie wyroki karne wiążą sąd cywilny, czy szkoda została wyrządzona umyślnie oraz jaka jest jej wysokość w relacji do odpowiedzialności poszczególnych pozwanych.
    Rozstrzygnięcie
    Sąd apelacyjny zmienił wyrok i zasądził od jednego z pozwanych na rzecz powoda 152.000 zł z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałej części wobec niego. Wobec drugiego pozwanego apelację oddalono, co oznaczało brak zasądzenia od niego dochodzonej kwoty. Orzeczono też o kosztach procesu i nieuiszczonych opłatach.
    Uzasadnienie
    Sąd wskazał, że w odniesieniu do osoby skazanej z art. 296 § 1 k.k. sąd cywilny jest związany ustaleniem z wyroku karnego co do popełnienia przestępstwa, w tym co do umyślnego wyrządzenia znacznej szkody majątkowej. Nie można więc przyjąć, że szkoda została wyrządzona nieumyślnie, choć dopuszczalne jest ustalenie jej cywilnoprawnej wysokości na poziomie innym niż wskazany w wyroku karnym, byle nie podważać samego faktu wyrządzenia znacznej szkody. Wobec drugiego pozwanego samo skazanie za niedopełnienie obowiązków nie przesądzało o powstaniu szkody, dlatego konieczne było odrębne jej wykazanie, czego w przekazanym materiale nie wynika, by skutecznie dokonano. Z tego względu odpowiedzialność odszkodowawcza została przypisana tylko osobie skazanej z art. 296 § 1 k.k., i to do ustalonej przez sąd wysokości.

    Pełna treść orzeczenia i uzasadnienia

Zobacz wszystkie wyniki

Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.