Przewinienie dyscyplinarne

Przewinienie dyscyplinarne to zachowanie naruszające obowiązki służbowe, zawodowe albo zasady obowiązujące w określonej grupie lub formacji, za które przepisy przewidują odpowiedzialność dyscyplinarną. Nie ma jednej, uniwersalnej definicji tego pojęcia. Jego zakres zależy od ustawy regulującej daną służbę, zawód lub rodzaj działalności. Zwykle obejmuje działanie albo zaniechanie sprzeczne z prawem, regulaminem, etyką zawodową lub obowiązkiem wynikającym ze stosunku służbowego.

Przewinienia dyscyplinarne występują między innymi w:

• zawodach zaufania publicznego, w tym w adwokaturze,
• służbach mundurowych i formacjach państwowych, takich jak Straż Graniczna, Służba Więzienna i Centralne Biuro Antykorupcyjne,
• służbie wojskowej,
• niektórych zawodach i dziedzinach regulowanych, w tym w geodezji i kartografii.

Odpowiedzialność za przewinienie jest odrębna od odpowiedzialności karnej. Ten sam czyn może jednak jednocześnie stanowić przewinienie dyscyplinarne oraz przestępstwo albo wykroczenie, jeżeli spełnia przesłanki określone w odpowiednich przepisach. W określonych sytuacjach sąd lub prokurator mogą przekazać sprawę właściwemu organowi dyscyplinarnemu.

Postępowanie dyscyplinarne prowadzi uprawniony organ, a jego celem jest ustalenie, czy doszło do naruszenia obowiązków, oraz wymierzenie odpowiedniej kary. Rodzaj kary zależy od regulacji właściwej dla danej grupy. Może obejmować upomnienie, naganę, karę pieniężną, zawieszenie w czynnościach, wydalenie ze służby lub wydalenie z adwokatury. Przy wymiarze kary uwzględnia się w szczególności charakter i skutki czynu, stopień zawinienia oraz okoliczności łagodzące i obciążające.

Przepisy mogą określać zasady odpowiedzialności za kilka przewinień, w tym wymierzanie kar za poszczególne czyny i kary łącznej albo uznanie kilku zachowań za jedno przewinienie. Możliwość wszczęcia postępowania jest ograniczona terminami przedawnienia, które różnią się zależnie od regulacji i mogą być związane z wszczęciem postępowania wyjaśniającego.