Art. 212. k.k. Zniesławienie
§ 1. Kto pomawia inną osobę, grupę osób, instytucję, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.
§ 2. Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 za pomocą środków masowego komunikowania, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
§ 3. W razie skazania za przestępstwo określone w § 1 lub 2 sąd może orzec nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego, Polskiego Czerwonego Krzyża albo na inny cel społeczny wskazany przez pokrzywdzonego.
§ 4. Ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 2 odbywa się z oskarżenia prywatnego.
Orzecznictwo
Znaleziono 301 orzeczeń dotyczących art. 212 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.
Uzasadnienie X K 14/25
- Stan sprawy
- Oskarżony podczas transmitowanego posiedzenia sejmowej komisji śledczej, odpowiadając na pytania członków komisji, publicznie stwierdził o oskarżycielu prywatnym, że dopuścił się bardzo poważnych i wyjątkowo odrażających przestępstw. Sąd ustalił, że wypowiedź padła w odpowiedzi na pytania sugerujące takie skojarzenia, a nie w swobodnej wypowiedzi. Ustalono też, że oskarżyciel prywatny był osobą niekaraną i nie toczyło się przeciwko niemu żadne postępowanie karne.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd umorzył postępowanie, uznając, że choć zachowanie wyczerpywało znamiona zniesławienia za pomocą środków masowego komunikowania, to społeczna szkodliwość czynu była znikoma.
- Uzasadnienie
- Sąd przyjął, że publiczne przypisanie politykowi popełnienia odrażających przestępstw mogło poniżyć go w opinii publicznej i narazić na utratę zaufania potrzebnego do pełnienia funkcji publicznej, a transmisja obrad spełniała przesłankę środka masowego komunikowania. Jednocześnie uznał znikomą społeczną szkodliwość z uwagi na kontekst wielogodzinnego przesłuchania, to że wypowiedź padła jako odpowiedź na pytania z tezą, a nie jako samodzielny atak, oraz na szerszy konflikt polityczny między stronami. Sąd uwzględnił też, że chodziło o wypowiedź dotyczącą polityka, wobec którego granice dopuszczalnej krytyki są szersze, a inkryminowane treści nie były nowymi informacjami szczególnie eksponowanymi przez media.
Uzasadnienie VI Ka 604/25
- Stan sprawy
- Sprawa dotyczyła internetowej odpowiedzi oskarżonej na opinię klienta o hostelu, zamieszczonej za pośrednictwem środka masowego komunikowania. W odpowiedzi oskarżona wskazała, że oskarżyciel prywatny był osobą poszukiwaną, opierając się na informacji uzyskanej w związku z kontaktem policji w tej sprawie. Sąd odwoławczy uznał, że możliwa była identyfikacja oskarżyciela prywatnego przez osoby znające jego profil internetowy.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd odwoławczy utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, a więc rozstrzygnięcie korzystne dla oskarżonej. Apelacja oskarżyciela prywatnego nie została uwzględniona.
- Uzasadnienie
- Sąd uznał, że wpis nie wyczerpywał znamion zniesławienia. Oskarżona podała informację odpowiadającą rzeczywistej sytuacji, działała w celu obrony dobrego wizerunku prowadzonego hostelu i odpowiadała na wcześniejszy komentarz klienta. W ocenie sądu sama wzmianka o poszukiwaniu nie stanowiła jeszcze przypisania działalności przestępczej, bo pomawiające właściwości muszą być skonkretyzowane, a nie wynikać jedynie z domniemań odbiorcy. Sąd uznał też za prawidłową ocenę dowodów przez sąd pierwszej instancji oraz stwierdził, że pominięcie wniosku o przesłuchanie funkcjonariusza było nieistotne dla rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie VI Ka 434/25
- Stan sprawy
- Oskarżeni zamieszczali w internecie wpisy dotyczące spółki świadczącej usługi budowlane, przedstawiając ją jako nierzetelnego wykonawcę i opisując liczne wady wykonania robót oraz inne nieprawidłowości. Sprawa dotyczyła publikacji na ogólnodostępnych forach internetowych, podejmowanych w ramach ciągu zachowań. Sąd odwoławczy uznał, że nie udowodniono, by wszystkie podawane przez oskarżonych informacje były niezgodne z prawdą, ale ustalił, że wpisy mogły narazić spółkę na utratę zaufania potrzebnego do prowadzenia działalności budowlanej.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd odwoławczy zmienił wyrok przez usunięcie z opisu czynu stwierdzenia, że działanie oskarżonych było niezgodne z prawdą, doprecyzowanie skutku jako możliwości narażenia spółki na utratę zaufania oraz orzeczenie podania wyroku do publicznej wiadomości. W pozostałej części, w tym co do winy za zniesławienie, wyrok utrzymał w mocy.
- Uzasadnienie
- Sąd uznał, że wpisy wykraczały poza granice dozwolonej krytyki i miały obiektywnie zdyskredytować spółkę w opinii publicznej oraz zniechęcić potencjalnych klientów. Podkreślił, że nawet ewentualny spór co do jakości wykonania jednej inwestycji nie uzasadniał publicznego uogólniania zarzutów na całą działalność przedsiębiorcy. Nie przyjęto kontratypu działania w obronie społecznie uzasadnionego interesu, ponieważ publikacje służyły przede wszystkim zdyskredytowaniu spółki i wyrażeniu osobistego żalu, a nie ochronie konkretnego dobra zagrożonego szkodą. Zmiana opisu czynu wynikała z braku podstaw do ustalenia nieprawdziwości wszystkich zarzutów oraz z tego, że nie wykazano rzeczywistego pogorszenia sytuacji finansowej spółki, lecz jedynie możliwość utraty zaufania. Orzeczenie o podaniu wyroku do publicznej wiadomości było obligatoryjne po zgłoszeniu takiego wniosku przez pokrzywdzonego.
Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.
Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.