Art. 213. k.k. Wyłączenie bezprawności zniesławienia

§ 1. Nie ma przestępstwa określonego w art. 212 § 1, jeżeli zarzut uczyniony niepublicznie jest prawdziwy.

§ 2. Nie popełnia przestępstwa określonego w art. 212 § 1 lub 2, kto publicznie podnosi lub rozgłasza prawdziwy zarzut: Jeżeli zarzut dotyczy życia prywatnego lub rodzinnego, dowód prawdy może być przeprowadzony tylko wtedy, gdy zarzut ma zapobiec niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia człowieka albo demoralizacji małoletniego.

1) dotyczący postępowania osoby pełniącej funkcję publiczną lub

2) służący obronie społecznie uzasadnionego interesu.

Komentarz do Art. 213. kk

Art. 213 Kodeksu karnego stanowi istotne wyłączenie odpowiedzialności karnej za przestępstwo zniesławienia, określone w art. 212 Kodeksu karnego. Przepis ten wprowadza dwa kluczowe wyjątki, które pozwalają na uniknięcie odpowiedzialności karnej za zniesławienie, pod warunkiem spełnienia określonych przesłanek.

Komentarz do Art. 213 Kodeksu karnego:

Niepubliczny zarzut prawdziwy:
- Treść przepisu: „Nie ma przestępstwa określonego w art. 212 § 1, jeżeli zarzut uczyniony niepublicznie jest prawdziwy.”
- Interpretacja: Jeżeli zarzut dotyczący osoby jest prawdziwy i został uczyniony w sposób niepubliczny, to osoba, która ten zarzut postawiła, nie popełnia przestępstwa zniesławienia. Kluczowe jest tutaj, aby zarzut był zarówno prawdziwy, jak i niepubliczny. Przykładem może być sytuacja, w której pracownik informuje swojego przełożonego o nieetycznym zachowaniu kolegi z pracy, pod warunkiem że informacje te są prawdziwe.
Publiczny zarzut prawdziwy:
- Treść przepisu: „Nie popełnia przestępstwa określonego w art. 212 § 1 lub 2, kto publicznie podnosi lub rozgłasza prawdziwy zarzut: dotyczący postępowania osoby pełniącej funkcję publiczną lub służący obronie społecznie uzasadnionego interesu.”
- Interpretacja: W przypadku publicznego podniesienia lub rozgłoszenia zarzutu, osoba nie popełnia przestępstwa zniesławienia, jeśli zarzut jest prawdziwy i dotyczy:
  - Postępowania osoby pełniącej funkcję publiczną: Oznacza to, że osoby pełniące funkcje publiczne, takie jak politycy, urzędnicy, czy funkcjonariusze publiczni, mogą być przedmiotem prawdziwych zarzutów dotyczących ich działalności publicznej bez ryzyka odpowiedzialności karnej dla osoby, która te zarzuty podnosi.
  - Obrony społecznie uzasadnionego interesu: Zarzut musi służyć ochronie interesu, który jest społecznie uzasadniony. Przykładem może być ujawnienie informacji o nieprawidłowościach w działalności organizacji charytatywnej, które ma na celu ochronę darczyńców i beneficjentów.
Zarzuty dotyczące życia prywatnego lub rodzinnego:
- Treść przepisu: „Jeżeli zarzut dotyczy życia prywatnego lub rodzinnego, dowód prawdy może być przeprowadzony tylko wtedy, gdy zarzut ma zapobiec niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia człowieka albo demoralizacji małoletniego.”
- Interpretacja: W przypadku zarzutów dotyczących życia prywatnego lub rodzinnego, dowód prawdy może być przeprowadzony jedynie w ściśle określonych sytuacjach. Musi istnieć realne zagrożenie dla życia lub zdrowia człowieka, albo ryzyko demoralizacji małoletniego. Przykładem może być sytuacja, w której osoba ujawnia informacje o przemocy domowej w celu ochrony ofiar tej przemocy.

Podsumowanie:

Art. 213 Kodeksu karnego wprowadza istotne ograniczenia odpowiedzialności karnej za zniesławienie, pod warunkiem że zarzuty są prawdziwe i spełniają określone kryteria. Przepis ten ma na celu ochronę wolności słowa i prawa do informacji, jednocześnie zapewniając ochronę przed nieuzasadnionymi i fałszywymi oskarżeniami. Ważne jest, aby osoby podnoszące zarzuty były świadome tych wyjątków i działały w granicach prawa.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2024 r. poz. 17.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

przestępstwo zniesławienia

art. 212

zarzut niepubliczny

zarzut prawdziwy

życie prywatne

życie rodzinne

dowód prawdy

niebezpieczeństwo zdrowia

demoralizacja małoletniego

funkcja publiczna

obrona interesu

interes społeczny.

Art. 212.Art. 214.