Człowiek

Człowiek w polskim prawie oznacza istotę ludzką, której przysługuje ochrona prawna oraz określone prawa i obowiązki. W prawie cywilnym człowiek jest osobą fizyczną. Zdolność prawną, czyli możliwość bycia podmiotem praw i obowiązków, nabywa się od urodzenia. Nie należy jej utożsamiać ze zdolnością do samodzielnego dokonywania czynności prawnych, która zależy między innymi od wieku i innych przesłanek określonych w przepisach.

Termin ten ma znaczenie w wielu dziedzinach prawa:

• Prawo karne i wykroczeń chroni życie, zdrowie oraz nietykalność człowieka. Człowiek może być pokrzywdzonym między innymi w sprawach dotyczących zabójstwa, nieumyślnego spowodowania śmierci, ciężkiego uszczerbku na zdrowiu lub szczucia psem. Ochrona obejmuje zarówno umyślne, jak i nieumyślne naruszenia, zależnie od konstrukcji danego czynu.
• Prawo budowlane posługuje się ochroną życia człowieka jako przesłanką natychmiastowego wstrzymania robót, zabezpieczenia obiektu albo podjęcia działań przez organy nadzoru budowlanego.
• Prawo wodne wiąże wymagania dotyczące jakości wód z ochroną zdrowia ludzi, zwłaszcza przy zaopatrzeniu ludności w wodę przeznaczoną do spożycia.
• Przepisy dotyczące leczenia niepłodności odnoszą się do zarodków ludzkich, materiału genetycznego i genomu ludzkiego. Regulują między innymi zasady tworzenia, przechowywania i wykorzystywania takiego materiału oraz zakazują określonych ingerencji genetycznych.
• Identyfikacja genetyczna pozwala ustalać tożsamość człowieka na podstawie jego materiału genetycznego.

W przepisach słowo „człowiek” może więc oznaczać osobę fizyczną jako podmiot prawa albo osobę, której życie, zdrowie, tożsamość lub bezpieczeństwo podlegają ochronie. Szczegółowe skutki prawne zależą od dziedziny prawa i celu regulacji.