Sygn. akt VII Ka 357/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 sierpnia 2023 r.
Sąd Okręgowy w Olsztynie w VII Wydziale Karnym Odwoławczym
w składzie:
Przewodniczący: SSO Dariusz Firkowski
Protokolant: st. sekr. sądowy Jolanta Jankowska
przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Olsztynie Mirosława Zelenta,
po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2023 r.
sprawy:
E. P. (1), ur. (...) w O., syna J. i M. z domu
oskarżonego z art. 18§3 kk w zw. z art. 286§1 kk w zw. z art. 64§1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Bartoszycach II Wydziału Karnego z dnia 23 marca 2023 r., sygn. akt II K 129/22
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bartoszycach przekazuje.
FORMULARZ UZASADNIENIA WYROKU SĄDU ODWOŁAWCZEGO (UK 2)
UZASADNIENIE
Formularz UK 2
Sygnatura akt
VII Ka 357/23
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
1
CZĘŚĆ WSTĘPNA
1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
Wyrok Sądu Rejonowego w Bartoszycach z dnia 23 marca 2023 r. w sprawie II K 129/22
1.2. Podmiot wnoszący apelację
☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ oskarżyciel posiłkowy
☐ oskarżyciel prywatny
☐ obrońca oskarżonego
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ inny
1.3. Granice zaskarżenia
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☐ na korzyść
☒ na niekorzyść
☒ w całości
☐ w części
☐
co do winy
☐
co do kary
☐
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
1.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☐
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☒
art. 438 pkt 3 k.p.k.
– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☐
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
art. 439 k.p.k.
☐
brak zarzutów
1.4. Wnioski
☒
uchylenie
☐
zmiana
Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
2.1. Ustalenie faktów
2.1.1. Fakty uznane za udowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
2.2. Ocena dowodów
2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
Lp. faktu z pkt 2.1.1
Dowód
Zwięźle o powodach uznania dowodu
2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
Dowód
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
Lp.
Zarzut
błędu w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia, poprzez przyjęcie, iż w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, w ocenie Sądu, nie sposób było przypisać oskarżonemu sprawstwa i winy w zakresie zarzucanego mu przestępstwa i uznanie przez sąd za wiarygodne wyjaśnienia oskarżonego, podczas gdy prawidłowa analiza samego faktu założenia przez oskarżonego rachunku bankowego w (...) Bank (...) i okoliczności jego założenia na prośbę innej osoby, prowadzą do wniosku iż ww. działał w warunkach art.18§3 kk i art.286§1 kk w zw. z art.64§1 kk
☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
Apelacja prokuratora zasługiwała na uwzględnienie.
W ocenie Sądu Okręgowego okoliczności wskazane w apelacji oraz te wynikające z akt sprawy zdają się wskazywać na to, że w istocie oskarżony miał zamiar popełnienia zarzuconego mu czynu, a jego wyjaśnienia, w których zakwestionował swoją odpowiedzialność, należy uznać za niewiarygodne.
Trafnie bowiem skarżący zarzucił, iż Sąd I instancji zbyt dużą wagę przy dokonywaniu ustaleń faktycznych dał wyjaśnieniom oskarżonego albowiem zamiar sprawcy ustala się na podstawie całokształtu przedmiotowych, jak i podmiotowych okoliczności, i tym samym wyjaśnienia oskarżonego nie mogą stanowić jedynej, a nawet głównej okoliczności w zakresie ustaleń co do zamiaru.
Jak wynika z akt sprawy oskarżony w toku postępowania przygotowawczego i sądowego między innymi wyjaśnił, że możliwym jest iż „.ktoś podszedł do mnie pod sklep i coś mu zaproponował; ktoś mi zaproponował 200 zł”. Trafnie natomiast skarżący w apelacji odwołał się twierdzeń E. P. złożonych w innej sprawie jak na k.246 (II K 712/20 Sądu Rejonowego w Bałej Podlaskiej). Dotyczyły one bowiem tożsamego konta bankowego i wówczas oskarżony jednoznacznie wskazał na okoliczności założenia konta na rzecz nieustalonego mężczyzny za co otrzymał kwotę 200 zł.
Co istotne dla niniejszej sprawy, z dokumentacji bankowej wynika, że E. P. w oddziale banku osobiście założył konto przechodząc sztandarową weryfikacje tożsamości - porównaj k.81.
Niebagatelne znaczenie dla oceny wiarygodności twierdzeń oskarżonego oraz określenia postaci jego zamiaru mają także wnioski płynące z kolejnych spraw, z których w toku rozprawy odwoławczej przeprowadzono dowody.
Wskazać zatem należy, że w sprawie II K 56/22 Sądu Rejonowego w Łomży oskarżony został prawomocnie uznany za winnego czynu z art.286§1 kk a przypisane mu czyny zostały popełnione
w styczniu 2020 r. W sprawie III K 135/22 Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa w Warszawie E. P. prawomocnie skazano za pełnione w dniu 14 stycznia oszustwo z art.286§1 kk. Znamienne, że toku przesłuchania w postępowaniu przygotowawczym wymieniony między innymi wyjaśnił że
„nie posiada i nie potrzebuje rachunku bankowego” – k. 80 załączonych akt. Tymczasem z zebranych dowodów niezbicie wynika, że E. P. samodzielnie otwierał rachunki bankowe.
Wreszcie zwrócić uwagę należy na wnioski płynące z akt sprawy II K 185/20 Sądu Rejonowego w Grodzisku Mazowieckim. W tym postępowaniu oskarżony został uznany za winnego czynu z art.13§1 kk w zw. z art.286§1 kk i z art.270§1 kk. Podkreślenia wymaga, że czyn został popełniony w dniu 13 grudnia 2019 r. a zatem w dacie otwarcia rachunku w Banku (...) jak w niniejszej sprawie a E. P. w placówce (...) w B. posłużył się danymi innej osoby.
Tym samym nie wydaje się za prawidłowe uznawanie za wiarygodnych tłumaczeń E. P. co do tego, że nie miał on świadomości w jakim procederze faktycznie uczestniczył. Osoba dorosła, posiadającą pełną zdolność rozumowania winna obejmować nawet minimalna świadomością, że osobiste zakładanie za uprzednia opłatą dwóch kont w różnych bankach, udostępnianie osobom postronnym konta bankowego wraz z kartą bankomatową może wywołać negatywne skutki. Zatem nawet gdyby przyjąć za wiarygodne twierdzenia oskarżonego, iż o założenie konta poprosił go mężczyzna znany jedynie z widzenia, których danych personalnych oskarżony nawet nie znał, to winno to skłonić go powzięcia wątpliwości o faktycznym przeznaczeniu konta bankowego, tym bardziej, że przecież E. P. w tym samym dniu tj. 13 grudnia 2019 r. był w dwóch różnych placówkach bankowych.
Wreszcie żadnym wytłumaczeniem zachowania oskarżonego nie może być powoływanie się na stan ciągłego upojenia alkoholowego i niepamięć tego okresu albowiem okoliczności te nie mogą stanowić jednej z przesłanek skutkujących jego uniewinnieniem w kontekście opinii biegłych psychiatrów rozpatrujących jego poczytalność.
Wniosek
o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania
☒ zasadny
☐ częściowo zasadny w zakresie kary
☐ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
Wobec podanych wcześniej okoliczności wniosek o uchylenie wyroku okazał się zasadny.
OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
1.
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
1.
Przedmiot utrzymania w mocy
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
1.
Przedmiot i zakres zmiany
Zwięźle o powodach zmiany
5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
1.1.
☐ art. 439 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia
2.1.
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
☒ art. 437 § 2 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia
Wniosek prokuratora o uchylenie zaskarżonego
wyroku Sadu Rejonowego w Bartoszycach z dnia 23 marca 2023 r. w sprawie II K 129/22 o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania okazał się zasadny.
Podniesione w apelacji zarzuty oraz wnioski płynące z przeprowadzonych akt wskazują na potrzebę przeprowadzenia na nowo przewodu w całości celem określenia kwestii odpowiedzialności oskarżonego pod kątem popełnienia zarzucanego mu czynu.
Stroną podmiotową pomocnictwa jest umyślność zarówno w postaci zamiaru bezpośredniego, jak i ewentualnego a zatem przy ponownym rozpoznaniu, przy wykorzystaniu dowodów z załączonych akt innych sadów należy ocenić czy oskarżony E. P. (1) mógł zasadnie przewidywać, że zostanie popełnione wobec bliżej niezidentyfikowanej osoby przestępstwo oszustwa i godził się na wykorzystanie do niego swojego konta jako narzędzia przestępstwa.
3.1.
Konieczność umorzenia postępowania
☐ art. 437 § 2 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
4.1.
☐ art. 454 § 1 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia
5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
Koszty Procesu
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
PODPIS
ZAŁĄCZNIK DO FORMULARZA UZASADNIENIA WYROKU SĄDU ODWOŁAWCZEGO
Załącznik do formularza UK 2
1.3. Granice zaskarżenia
Kolejny numer załącznika
1
Podmiot wnoszący apelację
prokurator
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja
Wyrok Sądu Rejonowego w Bartoszycach z dnia 23 marca 2023 r. w sprawie II K 129/22
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☐ na korzyść
☒ na niekorzyść
☒ w całości
☐ w części
☐
co do winy
☐
co do kary
☐
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
1.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☐
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☒
art. 438 pkt 3 k.p.k.
– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☐
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
art. 439 k.p.k.
☐
brak zarzutów
1.4. Wnioski
☒
uchylenie
☐
zmiana