Postanowienie Ts 83/09

POSTANOWIENIE z dnia 23 listopada 2011 r. Sygn. akt Ts 83/09 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Małgorzata Pyziak-Szafnicka – przewodnicząca Zbigniew Cieślak – sprawozdawca Adam Jamróz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 czerwca 2010 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Marii G., Jolanty A. i Wandy O., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 31 marca 2009 r. skarżące zarzuciły, że art. 172 w zw. z art. 7 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, ze zm.; dalej: k.c.) w zw. z art. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279, ze zm.; dalej: dekret warszawski) jest niezgodny z art. 2, art. 21 ust. 1, art. 32 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji. Ponadto, zakwestionowały zgodność z art. 2, art. 32, art. 37 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji normy wynikającej z art. 176 w zw. z art. 172 k.c. w zw. z art. 10 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 55, poz. 321, ze zm.; dalej: nowela lipcowa). Skarżące domagały się także zbadania zgodności art. 3983 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) z art. 2, art. 32 i art. 45 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 10 czerwca 2010 r. odmówił nadania dalszego biegu skardze. Jako podstawę odmowy – w zakresie zarzutów odnoszących się do kwestionowanych w skardze przepisów materialnoprawnych – wskazał niespełnienie wymogu z art. 79 ust. 1 Konstytucji w zw. art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). Trybunał podkreślił, że skarżące wystąpiły ze skargą konstytucyjną z przekroczeniem trzymiesięcznego terminu, licząc od chwili doręczenia im prawomocnego postanowienia z 15 lutego 2007 r. (sygn. akt V Ca 2199/06) wydanego przez Sąd Okręgowy w Warszawie. W zakresie zarzutu dotyczącego 3983 § 3 k.p.c. Trybunał stwierdził, że przepis ten nie stanowił podstawy wydanego w sprawie skarżących postanowienia Sądu Najwyższego z 12 grudnia 2008 r. (sygn. akt I CSK 317/08), a tym samym skarga była wadliwa wobec brzmienia art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK. Na powyższe postanowienie skarżące wniosły zażalenie, w którym podnoszą, że w świetle literalnej wykładni art. 46 ust. 1 ustawy o TK o wyczerpaniu drogi prawnej można mówić dopiero w wypadku zakończenia postępowania kasacyjnego (w sytuacjach, gdy skarga kasacyjna przysługuje). Tym samym podnoszą, że skarga konstytucyjna została wniesiona w terminie (tj. po skorzystaniu ze skargi kasacyjnej). Co więcej, skarżące twierdzą, że w skardze art. 3983 § 3 k.p.c. został wskazany omyłkowo. Z ich wywodu wynika zaś, że w rzeczywistości kwestionowały zgodność z Konstytucją art. 3989 § 1 k.p.c., na podstawie którego orzekł Sąd Najwyższy postanowieniem z 12 grudnia 2008 r. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 36 ust. 4 w zw. z art. 49 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b in fine w zw. z art. 36 ust. 6 i 7 ustawy o TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał Konstytucyjny bada przede wszystkim, czy wydając zaskarżone postanowienie, prawidłowo ustalił istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. W niniejszej sprawie Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że kwestionowane postanowienie jest prawidłowe, a argumenty przytoczone w zażaleniu nie podważają ustaleń przedstawionych w tym orzeczeniu, dlatego nie zasługują na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Trybunał ponownie zwraca uwagę, że – w świetle art. 46 ust. 1 ustawy o TK – trzymiesięczny termin do wniesienia skargi konstytucyjnej należy liczyć od chwili doręczenia skarżącemu prawomocnego orzeczenia, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. Ponadto, skarga konstytucyjna może być wniesiona tylko po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana. Trybunał w zaskarżonym postanowieniu trafnie przyjął, że w wypadku skarżących termin do wniesienia skargi został przekroczony (w zakresie, w jakim skarżące kwestionowały przepisy materialnoprawne dotyczące nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie). Nie można bowiem zgodzić się z podniesionymi w zażaleniu twierdzeniami skarżących, że wniesienie skargi konstytucyjnej uzależnione jest od skorzystania z nadzwyczajnego środka zaskarżenia, jakim jest skarga kasacyjna (por. art. 3982, art. 3983 i art. 3989 k.p.c.). Skarżące zdają się nadto pomijać okoliczność, że skarga kasacyjna przysługuje od prawomocnego orzeczenia (art. 3981 § 1 k.p.c.), które w wypadku skarżących było jednocześnie orzeczeniem, o którym stanowi art. 46 ust. 1 ustawy o TK. Co więcej, w celu uzyskania ochrony konstytucyjnoprawnej przewidzianej w art. 79 ust. 1 Konstytucji nie jest zaś wymagane skorzystanie z nadzwyczajnych środków zaskarżenia, nie mieści się ono bowiem w pojęciu „wyczerpania drogi prawnej”, zawartym w art. 46 ust. 1 ustawy o TK (zob. m.in. postanowienia TK z 3 listopada 2009 r. i 12 października 2010 r., Ts 43/09, OTK ZU 2010/5B poz. 346 i 347). Trybunał podkreśla zatem, że możliwe są sytuacje równoległego skorzystania zarówno ze skargi kasacyjnej, jak i konstytucyjnej. W takich wypadkach Trybunał Konstytucyjny może – na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 20 ustawy o TK – zawiesić postępowanie ze skargi konstytucyjnej z uwagi na skutki orzeczeń Sądu Najwyższego (zob. przywołane przez skarżące przepisy – art. 39815 oraz art. 39816 k.p.c.). Podsumowując, skarżące nie podważyły przyjętego w zaskarżonym postanowieniu stanowiska Trybunału o przekroczeniu przez nie terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej. Trybunał nie daje też wiary twierdzeniom skarżących, że art. 3983 § 3 k.p.c. został przez nie wskazany omyłkowo. Z wywodów zawartych w skardze jednoznacznie wynika, że właśnie ten przepis miał być w zamierzeniu skarżących przedmiotem skargi. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia wniesionego na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.