Sygn. akt: KIO 5301/25
WYROK
Warszawa, 9 stycznia 2026 r.
Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie:
Przewodnicząca:Anna Chudzik
Protokolant:
Mikołaj Kraska
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 27 listopada 2025 r. przez
wykonawcę Przedsiębiorstwo Techniki Sanitarnej ALBA Sp. z o.o. z siedzibą w Chorzowie,
w postępowaniu prowadzonym przez Miasto Czeladź,
orzeka:
1.Umarza postępowanie odwoławcze w zakresie zarzutu oznaczonego w odwołaniu nr 2;
2.W pozostałym zakresie oddala odwołanie;
3.Kosztami postępowania obciąża wykonawcę Przedsiębiorstwo Techniki Sanitarnej ALBA Sp. z o.o. z siedzibą w
Chorzowie i:
3.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy
złotych zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 3 600 zł 00 gr
(słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez Zamawiającego tytułem wynagrodzenia
pełnomocnika;
3.2.zasądza od Odwołującego na rzecz Zamawiającego 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero
groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione przez Zamawiającego.
Na orzeczenie – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej
Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:……………………
Sygn. akt: KIO 5301/25
Uzasadnienie
Zamawiający – Miasto Czeladź – prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego postępowanie o udzielenie
zamówienia pn. Odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych z terenu miasta Czeladź. Wartość zamówienia jest
większa niż progi unijne. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 17
listopada 2025 r. pod numerem 760569-2025.
Wykonawca Przedsiębiorstwo Techniki Sanitarnej ALBA Sp. z o.o.wniósł 27 listopada 2025 r. odwołanie wobec
treści dokumentów zamówienia, zarzucając Zamawiającemu naruszenie przepisów:
1)art. 134 ust. 1 pkt 4 i pkt 20, art. 99 ust. 1 w zw. z art. 16, art. 431, 433 pkt 3, art. 8 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 5, art.
353(1), art. 387 § 1 i art. 473 § 1 Kc w zw. z art. 3b ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poprzez
wprowadzenie do opisu przedmiotu zamówienia oraz umowy obowiązku osiągnięcia poziomów przygotowania do
ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, bez uwzględnienia wymagań i okoliczności mogących mieć
wpływ na sporządzenie oferty (przeważający udział frakcji odpadów zmieszanych w strumieniu odpadów objętych
przedmiotem zamówienia, słaba jakość selektywnej zbiórki odpadów komunalnych „u źródła", sposób obliczania
poziomów recyklingu, rola Zamawiającego w gminnym systemie gospodarki odpadami, uwarunkowania rynkowe w
zakresie recyklingu odpadów, rygorystyczne wymogi jakościowe stawiane przez recyklerów, system kaucyjny, brak
wdrożenia ROP), co narusza zasady współżycia społecznego, równowagę stron umowy oraz zasady uczciwej
konkurencji, jako że zakłada nadmiernie obciążenie wykonawcy ryzykiem kontraktowym w zakresie obowiązku
osiągnięcia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w sytuacji, gdy ich
osiągnięcie na poziomie oczekiwanym przez Zamawiającego jest obiektywnie niemożliwe do spełnienia przez
wykonawcę w toku realizacji przedmiotowej usługi;
2)art. 246 ust. 1 i 2 w zw. z art. 134 ust. 1 pkt 18 w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 ustawy Pzp, poprzez ustalenie kryterium ceny o
wadze przekraczającej 60%, mimo że Zamawiający nie określił w opisie przedmiotu zamówienia wymagań
jakościowych odnoszących się do głównych elementów składających się na przedmiot zamówienia, m.in.
dotyczących zagospodarowania odpadów lub określił je w sposób niewłaściwy, odnosząc się wyłącznie do
wymagań wynikających z bezwzględnie obowiązujących przepisów, które to wymagania wykonawca musiałby
spełnić nawet jeżeli nie zostałyby one uwzględnione w opisie przedmiotu zamówienia.
Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu dokonania zmian treści dokumentów zamówienia, polegających
na:
a)wykreśleniu zapisów zobowiązujących wykonawcę do osiągnięcia poziomów recyklingu i zastąpienie ich obowiązkiem
dążenia do uzyskania jak najlepszych efektów zagospodarowania odpadów komunalnych w celu zapewnienia Gminie
osiągnięcia jak najwyższych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych
określonych w art. 3b ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach;
b)dodaniu kryterium oceny ofert, uwzględniającego aspekt jakościowy oraz środowiskowy, polegający na ocenie
odległości od granicy Miasta Czeladź do instalacji zagospodarowującej odpady komunalne (przynajmniej dla instalacji
komunalnej dla zmieszanych odpadów komunalnych, stanowiących największy wolumen odpadów), o wadze co
najmniej 40 punktów.
Na podstawie dokumentacji przedmiotowego postępowania oraz biorąc pod uwagę stanowiska stron,
Izba ustaliła i zważyła, co następuje:
W odniesieniu do zarzutu nr 2 Zamawiający w pisemnej odpowiedzi na odwołanie oświadczył, że uwzględnia
odwołanie w tej części i zmienił postanowienia SW Z wskazując, że cena stanowi kryterium oceny ofert o wadze
nieprzekraczającej 60% oraz dodając pozacenowe kryteria oceny ofert o łącznej wadze 40%. W związku z tym
postępowanie odwoławcze w odniesieniu do zarzutu nr 2 podlega umorzeniu, na podstawie art. 522 ust. 4 ustawy Pzp.
W odniesieniu do zarzutu nr 1 Izba ustaliła następujący stan faktyczny:
W pierwotnej wersji rozdz. 25 Opisu przedmiotu zamówienia (załącznik nr 4 do SW Z) Zamawiający określił
następujące postanowienia dotyczące osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu:
(…) 3. Zagospodarowanie odpadów komunalnych ma być dokonywane przez IPOK (Instalacji Przetwarzania Odpadów
Komunalnych ), w sposób zapewniający osiągnięcie odpowiednich poziomów recyklingu i odzysku, zgodnie z treścią
ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. (…)
7. Wykonawca ma obowiązek zagospodarować odebrane odpady komunalne w sposób zapewniający: Wykonawca jest
zobowiązany do osiągnięcia poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, zgodnie
z art. 3b ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 733).
8. Wykonawca jest zobowiązany do uzyskiwania określonych, w ww. regulacjach prawnych, poziomów w odniesieniu do
ilości odebranych przez Wykonawcę odpadów z terenu Gminy w ramach realizacji zamówienia.
W rozdz. 25 OPZ po zmianach z 17 grudnia 2025 r. Zamawiający opisał następujące wymagania związane z
osiągnięciem wymaganych poziomów recyklingu:
(…) 5. Wykonawca zobowiązany jest do zagospodarowania odpadów komunalnych odebranych od właścicieli
nieruchomości na terenie miasta Czeladź, w sposób dążący do zapewnienia osiągnięcia względem określonych rodzajów
odpadów wymagania wynikające z treści art. 3b i 3c ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku
w gminach (Dz. U. z 2025 r. poz. 733). (…)
8. Zagospodarowanie odpadów komunalnych ma być dokonywane przez IPOK (Instalacji Przetwarzania Odpadów
Komunalnych ), w sposób zapewniający osiągnięcie odpowiednich poziomów przygotowania do ponownego użycia i
recyklingu, zgodnie z treścią ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. (…)
12. Wykonawca ma obowiązek zagospodarować odebrane odpady komunalne w sposób zapewniający osiągnięcie
poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, zgodnie z art. 3b ustawy z dnia 13
września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 733)
13. Wykonawca jest zobowiązany do uzyskiwania określonych, w ww. regulacjach prawnych, poziomów w odniesieniu do
ilości odebranych przez Wykonawcę odpadów z terenu Gminy w ramach realizacji zamówienia.
Ponadto Zamawiający zmienił treść rozdz. 9 SW Z (Opis Kryteriów oceny ofert oraz sposobu oceny ofert),
wprowadzając pozacenowe kryteria oceny ofert, w tym kryterium „poziom recyklingu” o wadze 23 pkt.
Przewidziane w projektowanych postanowieniach umowy (załącznik nr 3 do SW Z) kary umowne związane z
obowiązkami dotyczącymi recyklingu dotyczą wyłącznie nieosiągnięcia zadeklarowanych w formularzu ofertowym (na
potrzeby kryterium oceny ofert) poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.
Izba zważyła, co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotowy zarzut oparty jest na przepisie art. 3b ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który
stanowi:
1. Gminy są obowiązane osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w
wysokości co najmniej: (…)
6) 56% wagowo – za rok 2026;
7) 57% wagowo – za rok 2027; (…)
Odwołujący zarzucił, że postanowią OPZ dotyczące poziomu recyklingu stanowią naruszenie następujących
przepisów:
1)ustawy Pzp:
-art. 134 ust. 1 pkt 4 i pkt 20: SW Z zawiera co najmniej: (…) 4) opis przedmiotu zamówienia; (…) 20) projektowane
postanowienia umowy w sprawie zamówienia publicznego, które zostaną wprowadzone do umowy w sprawie
zamówienia publicznego;
-art. 99 ust. 1: Przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie
dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na
sporządzenie oferty.
-art. 431: Zamawiający i wykonawca wybrany w postępowaniu o udzielenie zamówienia obowiązani są współdziałać
przy wykonaniu umowy w sprawie zamówienia publicznego, zwanej dalej ,,umową'', w celu należytej realizacji
zamówienia.
-art. 433 pkt 3: Projektowane postanowienia umowy nie mogą przewidywać: odpowiedzialności wykonawcy za
okoliczności, za które wyłączną odpowiedzialność ponosi zamawiający;
-art. 16: Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób: 1) zapewniający
zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców; 2) przejrzysty; 3) proporcjonalny.
2)Kc:
-Art. 5: Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym
przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie
uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.
-Art. 353(1): Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub
cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
-Art. 387: § 1. Umowa o świadczenie niemożliwe jest nieważna. § 2. Strona, która w chwili zawarcia umowy wiedziała o
niemożliwości świadczenia, a drugiej strony z błędu nie wyprowadziła, obowiązana jest do naprawienia szkody,
którą druga strona poniosła przez to, że zawarła umowę nie wiedząc o niemożliwości świadczenia.
-Art. 473 § 1: Dłużnik może przez umowę przyjąć odpowiedzialność za niewykonanie lub za nienależyte wykonanie
zobowiązania z powodu oznaczonych okoliczności, za które na mocy ustawy odpowiedzialności nie ponosi.
Główną tezą zarzutu odwołania jest całkowite obarczenie wykonawcy odpowiedzialnością za osiągnięcie
wymaganych poziomów recyklingu, podczas gdy to na Zamawiającym spoczywa ustawowy obowiązek osiągnięcia
poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Powyższe twierdzenia nie mają oparcia w stanie faktycznym
sprawy, z żadnego postanowienia OPZ czy projektu umowy nie wynika bowiem przerzucenie na wykonawcę pełnej
odpowiedzialności w tym zakresie.
Przede wszystkim, jak przyznał sam Odwołujący, w dokumentach zamówienia nie przewidziano kar umownych
za nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu. Ponadto, ani OPZ, ani projekt umowy nie zawierają postanowień
rozszerzających odpowiedzialność wykonawcy na okoliczności, za które nie podnosi on odpowiedzialności. Jakkolwiek
rację ma Odwołujący twierdząc, że brak kar umownych nie zwalnia wykonawców z odpowiedzialności odszkodowawczej
w stosunku do zamawiającego na zasadach ogólnych, to jednak Odwołujący całkowicie pomija istotną okoliczność
dotyczącą zakresu tej odpowiedzialności. Jak bowiem stanowi art. 471 Kc, dłużnik obowiązany jest do naprawienia
szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte
wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jednocześnie projektowane
postanowienia umowy nie zawierają postanowień rozszerzających odpowiedzialność wykonawcy za niewykonanie lub za
nienależyte wykonanie zobowiązania na okoliczności, za które na mocy ustawy odpowiedzialności nie ponosi (art. 473 §
1 Kc). Powyższe oznacza, że wykonawca nie będzie odpowiadać za nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu
w sytuacji, gdy nie zostanie to przez niego zawinione, co zostało wyraźnie przyznane przez Zamawiającego.
Odpowiedzialność wykonawcy dotyczyć będzie wyłącznie sytuacji, gdy nieosiągnięcie poziomów recyklingu zostanie
spowodowane okolicznościami, za które ponosi on odpowiedzialność, tj. zawinionego nienależytego wykonania umowy.
Biorąc powyższe pod uwagę, za oczywiście niezasadne należy uznać twierdzenie Odwołującego o naruszeniu
przez Zamawiającego art. 433 pkt 3 ustawy Pzp, zakazującego określenia w projektowanych postanowieniach umowy
odpowiedzialności wykonawcy za okoliczności, za które wyłączną odpowiedzialność ponosi zamawiający. W tej sytuacji
nie sposób też przypisać Zamawiającemu ani nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 Kc), ani przekroczenia zasady
swobody umów (art. 353(1) Kc).
Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że w rozdz. 25 OPZ po zmianach z 17 grudnia 2025 r.
Zamawiający zamieścił postanowienie nakładające na wykonawcę obowiązek zagospodarowania odpadów komunalnych
odebranych od właścicieli nieruchomości na terenie miasta Czeladź, w sposób dążący do zapewnienia osiągnięcia
względem określonych rodzajów odpadów wymagania wynikające z treści art. 3b i 3c ustawy z dnia 13 września 1996 r. o
utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Powyższe postanowienie akcentuje obowiązek starannego działania
służącego zapewnieniu osiągnięcia poziomów recyklingu. Jest to spójne z zakresem odpowiedzialności wykonawcy,
ograniczonym do odpowiedzialności na zasadach ogólnych za zawinione niewykonanie lub nienależyte wykonanie
umowy.
Ponadto, nie sposób podzielić stanowiska Odwołującego o nałożeniu na wykonawcę obowiązku wykonania
świadczenia niemożliwego, co stosownie do art. 387 § 1 Kc obarczone jest sankcją nieważności. Po pierwsze, jak
słusznie wskazał Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie, zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa i stanowiskiem
doktryny, niemożliwość świadczenia należy rozumieć niemożliwość o charakterze obiektywnym, pierwotnym i trwałym,
przy czym przesłanki te muszą zostać spełnione łącznie, a świadczenie jest zaś obiektywnie niemożliwe, jeśli nie może
go spełnić nie tylko dłużnik, ale każda inna osoba. Izba podziela stanowisko Zamawiającego, że w rozpoznawanej
sprawie nie została wykazana tak rozumiana niemożliwość świadczenia. Okoliczność, że określony poziom recyklingu
może być trudny do osiągnięcia, czy wymagający zwiększonych środków organizacyjnych lub technicznych lub może nie
zostać osiągnięty z powodu okoliczności niezależnych od wykonawcy (i za które wykonawca nie będzie ponosił
odpowiedzialności) nie jest równoznaczne z niemożliwością świadczenia, o której mowa w art. 387 § 1 Kc. Ponadto,
obiektywnej niemożliwości osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu nie potwierdza zestawienie poziomu
recyklingu osiąganego w gminach ościennych w 2024 r. Okoliczność, że w ramach wybranych umów poziomy te nie
zostały osiągnięte, nie może być utożsamiana z niemożliwością świadczenia. Z kolei przedstawione wydruki wymagań
recyklerów dotyczących jakości przekazywanych odpadów świadczą jedynie o potrzebie odpowiedniego przygotowania
odpadów. Ponadto, nie jest żadnym dowodem opracowanie Odwołującego, przedstawiające możliwy jego zdaniem
poziom recyklingu w latach 2026-2027 – są to jedynie twierdzenia własne Odwołującego sformułowane na potrzeby
postępowania odwoławczego.
Do odmiennej oceny nie uprawniają dane o poziomie recyklingu osiągniętym w latach poprzednich, w tym
doświadczenia własne Odwołującego z realizowanej obecnie na rzecz Zamawiającego umowy. Jak wskazał
Zamawiający, w czasie realizacji tej umowy nie otrzymał on od Odwołującego żadnych zgłoszeń świadczących o
niedopełnieniu obowiązku segregacji odpadów przez właścicieli nieruchomości. Odwołujący nie przedstawił dowodów
podważających to twierdzenie, a jedynie gołosłownie oświadczył, że miały miejsce pojedyncze przypadki informowania
Zamawiającego o takich okolicznościach. Tymczasem, jak słusznie wskazał Zamawiający, poprzez informowanie
Zamawiającego o niedopełnieniu przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów,
wykonawca może wpływać na zwiększenie poziomu selekcji odpadów.
Odnosząc się do przytaczanych przez Odwołującego poglądów prezentowanych w orzecznictwie, w tym w
najnowszych orzeczeniach sądu zamówień publicznych, zauważyć należy, że wskazane w odwołaniu orzeczenia
zapadły w odmiennych stanach faktycznych, istotnie różniących się od stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy.
Zarówno wyrok w sprawie o sygn. akt XXIII Zs 101/25, jak i o sygn. akt XXIII Zs 96/25 odnoszą się do sytuacji, w których
zamawiający przenieśli pełną odpowiedzialność za nieosiągnięcie poziomów recyklingu na wykonawców, co zostało
powiązane z karami umownymi. Sąd zamówień publicznych w ww. orzeczeniach wskazał na niedopuszczalność
przeniesienia na wykonawcę pełnej odpowiedzialności za nieosiągnięcie poziomów recyklingu, co w rozpoznawanej
sprawie nie ma miejsca. Co więcej, w wyroku XXIII Zs 96/25 Sąd wyraźnie wskazał, żejedynie w zakresie w jakim
nieprawidłowo wykonując umowę i nie przygotowując wszystkich nadających się do tego odpadów do ponownego użycia i
recyklingu wykonawca naruszałby obowiązki, które może obiektywnie na siebie przyjąć można by mówić o jego
odpowiedzialności – i tak właśnie kształtuje się odpowiedzialność wykonawcy w rozpoznawanej sprawie.
Za niezasadne należy uznać zarzuty naruszenia przez Zamawiającego przepisów art. 134 ust. 1 pkt 4 i pkt 20
oraz art. 99 ust. 1 ustawy Pzp. Biorąc pod uwagę, że Zamawiający zamieścił w SW Z projektowane postanowienia
umowy oraz opis przedmiotu zamówienia, a Odwołujący nie przedstawił żadnych okoliczności mogących świadczyć o
określonych lukach tego opisu (ograniczając się do stwierdzenia, że został on sporządzony w sposób nieuwzględniający
wszystkich wymagań i okoliczności mogących mieć wpływ na sporządzenie oferty), teza o naruszeniu tych przepisów
może świadczyć wyłącznie o niezasadnym mnożeniu podstaw prawnych zarzutu.
Podobnie, trudno w rozpoznawanej sprawie dopatrzeć się naruszenia przez Zamawiającego art. 431 ustawy Pzp,
nakazującego współdziałanie zamawiającego i wykonawcy przy wykonywaniu umowy w sprawie zamówienia
publicznego. Zaskarżone postanowienia w żadnej mierze nie zmierzają do zwolnienia Zamawiającego z obowiązku
takiego współdziałania. Ponownie podkreślić należy, że Zamawiający nie rozszerzył odpowiedzialności wykonawcy w
stosunku do kodeksowej odpowiedzialności na zasadzie winy za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania,
a żadne postanowienie umowy nie daje podstaw do uchylenia się przez Zamawiającego z jego obowiązków nałożonych
ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ani nie świadczy o zamiarze zaniechania korzystania z
dostępnych gminom narzędzi oddziaływania na zachowania mieszkańców w zakresie selektywnej zbiórki odpadów.
Wobec niestwierdzenia naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy, odwołanie w zakresie zarzut nr 1
podlegało oddaleniu.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 557, art. 574 i art. 575 ustawy Pzp oraz § 5 pkt 1 i 2 lit. b
oraz § 8 ust. 2 pkt 1 , stosownie do wyniku postępowania obciążając kosztami Odwołującego.
Przewodnicząca:……………………