Zamówienia publiczne

Zamówienia publiczne to odpłatne umowy zawierane między zamawiającym a wykonawcą, których przedmiotem są roboty budowlane, dostawy albo usługi. Zamawiającym jest przede wszystkim podmiot publiczny, w szczególności jednostka sektora finansów publicznych, ale w określonych przypadkach także podmiot sektorowy, wykonujący działalność użyteczności publicznej, lub inny podmiot korzystający ze środków publicznych. Wykonawcą może być osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która ubiega się o udzielenie zamówienia lub zawiera umowę.

Celem regulacji zamówień publicznych jest zapewnienie racjonalnego i przejrzystego wydatkowania środków publicznych oraz umożliwienie uczciwej konkurencji między wykonawcami. Postępowanie powinno być prowadzone z poszanowaniem w szczególności zasady równego traktowania wykonawców, przejrzystości, proporcjonalności i bezstronności. Zamawiający opisuje przedmiot zamówienia, określa warunki udziału, wybiera ofertę według wcześniej ustalonych kryteriów i zawiera umowę na zasadach określonych w przepisach.

W praktyce wyróżnia się zamówienia na dostawy, usługi i roboty budowlane, a także zamówienia klasyczne, sektorowe oraz dotyczące obronności i bezpieczeństwa. Udzielenie zamówienia może następować w różnych trybach, nie tylko w przetargu. Tryb zależy między innymi od rodzaju i wartości zamówienia, jego przedmiotu oraz szczególnych okoliczności.

Zamówienia publiczne są powiązane z zasadami gospodarowania środkami publicznymi. Wydatki jednostek publicznych muszą być celowe, oszczędne i dokonywane zgodnie z właściwymi procedurami. Przepisy szczególne mogą przewidywać wyłączenie stosowania tych procedur albo odrębny sposób wyboru wykonawcy. Termin występuje między innymi w przepisach o finansach publicznych, ochronie środowiska, informatyzacji, geodezji i kartografii oraz w prawie karnym. Utrudnianie postępowania lub zawieranie porozumień wpływających na jego wynik może stanowić przestępstwo.