Sygnatura akt: KIO 3553/24
WYROK z 17 października 2024 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca: Joanna Gawdzik – Zawalska
Protokolant:
Adam Skowroński
po rozpoznaniu na rozprawie w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w
Warszawie 30 września 2024 r. przez wykonawcę ubiegającego się o udzielenie zamówienia: WODKAN-G. Sp. z o.o.
Kartuzy (KRS: 0000113460), w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego: Przedsiębiorstwo Wodociągów i
Kanalizacji Sp. z o.o. Gdynia (KRS: 0000126973), przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego – wykonawcy
ubiegającego się o udzielnie zamówienia: TERLAN sp. z o.o. Poznań (KRS: 0000211854)
orzeka:
1. Odrzuca odwołanie w części, co do zarzutów zaniechania odrzucenia oferty TERLAN sp. z o.o. Poznań jako
złożonej przez osoby nieuprawnione oraz zaniechania wezwania wykonawcy TERLAN Sp. z o.o. Poznań do
uzupełnienia podmiotowych środków dowodowych z uwagi na ich formalną niepoprawność wynikającą z
podpisania ich przez osoby nieuprawnione;
2. Oddala odwołanie w pozostałym zakresie;
3. Kosztami postępowania odwoławczego obciąża odwołującego i zalicza w poczet kosztów postępowania
odwoławczego poniesione przez odwołującego koszty: 20 000 zł 00 gr (dwadzieścia tysięcy złotych zero groszy)
wpisu od odwołania oraz 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) wynagrodzenia i wydatków
jednego pełnomocnika.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie -Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:
Uz as adnienie
Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. Gdynia (ul. Witomińska 29, 81-411 Gdynia) (dalej zamawiający)
prowadzi na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 roku Prawo zamówień publicznych (tj.: Dz.U.2023.1605 z późn.
zm.) (dalej Ustawa lub Pzp) postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego którego wartość przekracza progi unijne
określone w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 3 Pzp pod nazwą: Przebudowa kanału odprowadzającego
ścieki oczyszczone z Grupowej Oczyszczalni Ścieków „Dębogórze” na odcinku przebiegającym przez wieś Kazimierz w
gm. Kosakowo; Numer referencyjny postępowania: ZP/07/FENIKS/2024; Numer ogłoszenia w Dz. U. UE: 1609662024
(dalej: Postępowanie). Zasady, warunki, kryteria ocen, opis przedmiotu zamówienia i postanowienia umowy na realizację
zamówienia określa Specyfikacja Warunków Zamówienia (dalej SWZ).
30 września 2024r. odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w Warszawie wniósł wykonawca ubiegający się o
udzielenie zamówienia publicznego WODKAN-G. Sp. z o.o. Kartuzy (ul. Chmieleńska 17, 83-300 Kartuzy) (dalej
odwołujący).
7 października 2024r. przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego zgłosił wykonawca,
którego oferta oceniona została jako najkorzystniejsza TERLAN sp. z o.o. Poznań (ul. Lutycka 95, 60-478 Poznań) (dalej:
przystępujący lub TERLAN), w związku z udostępnieniem przez zamawiającego kopii odwołania wraz z załącznikami za
pośrednictwem poczty elektronicznej 2 października 2024r. Wobec zgłoszenia przystąpienia w terminie i wypełnieniu
przesłanek z art. 525 Pzp izba uznała przystąpienie za skuteczne.
Odwołanie wniesiono od niezgodnych z Pzp czynności lub zaniechań zamawiającego:
I.
wybór oferty TERLAN, pomimo istnienia przesłanek do odrzucenia oferty tego
wykonawcy jako nieważnej, na podstawie przepisu art. 226 ust. 1 pkt 4 Pzp;
II.
zaniechanie odrzucenia oferty TERLAN ewentualnie
III. zaniechanie wezwania TERLAN do uzupełnienia oraz do poprawienia błędów w
podmiotowych środkach dowodowych, pomimo wystąpienia przesłanek do zastosowania art. 128 § 1 Pzp.
W związku z powyższym odwołujący zarzucał zamawiającemu naruszenie przepisu:
1) art. 226 ust. 1 pkt 4 Pzp w zw. z art. 58 § 1 k.c., art. 38 k.c., art. 109/4 § 11 k.c. oraz art. 105 k.c. w zw. z art. 8
Pzp polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu i w konsekwencji nieodrzuceniu oferty TERLAN z uwagi na
nieważność oferty spowodowaną jej złożeniem przez osoby nieuprawnione; ewentualnie
2) art. 128 ust. 1 Pzp w zw. z art. 28 k.c., art. 109/4 § 1 k.c., art. 105 k.c., art. 58 § 1 k.c. oraz art. 205 k.s.h.
polegające na zaniechaniu wezwania TERLAN do uzupełnienia podmiotowych środków dowodowych z uwagi na
ich formalną niepoprawność wynikającą z podpisania ich przez osoby nieuprawnione;
3) art. 128 ust. 1 Pzp w zw. z art. 3 pkt 7, 7a oraz 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z
2024 r. poz. 725 z późn. zm. - dalej jako: prawo budowlane), polegające na zaniechaniu wezwania TERLAN do
poprawienia błędów w przedłożonych podmiotowych środkach dowodowych polegających na niewykazaniu
spełniania warunków udziałów w postępowaniu określonych w rozdziale 11 pkt 11.1.4.1. SWZ tj. wykazania, że w
okresie ostatnich 7 lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie, należycie wykonał 2
roboty budowlane polegające na budowie lub przebudowie kanału ściekowego o średnicy nie mniejszej niż 1000
mm i długości 300 m - każda robota budowlana, podczas gdy wykonawca powołał się na wykonanie robót
budowlanych polegających na remoncie.
Mając na uwadze powyższe odwołujący wnosił o nakazanie zamawiającemu: unieważnienia czynności wyboru oferty
najkorzystniejszej; powtórzenie czynności oceny ofert złożonych w postępowaniu o udzielenie zamówienia; odrzucenie
oferty TERLAN;
ewentualnie, w przypadku uznania niezasadności żądania odrzucenia oferty o:
- nakazanie zamawiającemu wezwania TERLAN do uzupełnienia podmiotowych środków dowodowych poprzez
przedłożenie ich dokumentów podpisanych przez należycie umocowane do tego osoby;
- nakazanie zamawiającemu wezwania wykonawcy TERLAN Sp z o.o. do poprawienia błędów w przedłożonych
środkach dowodowych poprzez przedłożenie należytych dowodów spełniania warunków udziałów w postępowaniu
określonych w rozdziale 11 pkt 11.1.4.1. SWZ.
Zamawiający wnosił o odrzucenie odwołania jako spóźnionego w oparciu o art. 528 pkt 3 Pzp ewentualnie jego
odwołanie.
Przystępujący popierał stanowisko zamawiającego.
Izba stwierdza, że zarzuty pierwszy i drugi odnoszące się do zaniechania odrzucenia oferty jako nieważnej i zaniechania
wezwania przystępującego do uzupełnienia podmiotowych
środków dowodowych z uwagi na ich formalną niepoprawność wynikającą z podpisania ich przez osoby nieuprawnione
jako podstawę zarzutu wskazują treść dokumentu pełnomocnictwa dla jednej (pełnomocnika) z dwóch osób
(pełnomocnika i prokurenta działających łącznie w imieniu i na rzecz przystępującego w Postępowaniu) złożonego wraz
ofertą TERLAN. Nieważności czynności przystępującego dokonywanych w Postępowaniu (zarówno złożenia oferty jak i
podmiotowych środków dowodowych) odwołujący upatrywał w: - sposobie reprezentacji spółki TERLAN ustalonej umową
spółki i ujawnionej w KRS zgodnie z którą: „W przypadku powołania zarządu jednoosobowego do składania oświadczeń
woli w imieniu spółki uprawniony jest jeden członek zarządu samodzielnie. W przypadku powołania zarządu dwu- lub
trzyosobowego, do składania oświadczeń woli w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu
albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem”
- udzieleniem ujawnionej w KRS prokurentowi „prokury łącznej niewłaściwej, w ramach której prokurent może
reprezentować spółkę łącznie z członkiem zarządu spółki” oraz
- udzieleniem 31 października 2023 r. pełnomocnikowi pełnomocnictwa przez spółkę TERLAN do
reprezentowania spółki we wszelkich postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego i niepublicznego,
zgodnie z którym pełnomocnik upoważniony jest do reprezentowania spółki TERLAN „łącznie z Członkiem Zarządu
Spółki, Prokurentem Spółki lub innym Pełnomocnikiem Spółki”
- złożeniem oferty oraz innych dokumentów w Postępowaniu opatrzonych podpisami działających łącznie
pełnomocnika (w oparciu o załączone do akt pełnomocnictwo z 31 października 2024 r.) i prokurenta (w oparciu o
wynikający z załączonego KRS fakt
udzielenia prokury).
W ocenie odwołującego czynności przystępującego były nieważne wobec podejmowania ich przez działających łącznie
pełnomocnika i prokurenta jako sprzecznych ze sposobem reprezentacji TERLAN i udzieloną prokurą w świetle
przywołanych odwołaniem przepisów ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U.2024.1061 t.j. z dnia
2024.07.17) (k.c.) i ustawy z 15 września 2020 r. kodeks spółek handlowych (Dz.U.2024. poz 18, 96).
Izba w oparciu o dokumenty postępowania ustaliła, że:
1. pełnomocnictwo udzielone 31 października 2023 r. złożone zostało przez przystępującego w Postępowaniu
wraz z ofertą 29 kwietnia 2024 r.;
2. 4 lipca 2024 r. zamawiający poinformował wykonawców o dokonanej ocenie i
wyborze oferty najkorzystniejszej, gdzie m.in. wskazał, że oferty uplasowały się na miejscach: 1.Elgrunt sp. z o.o.
Gdynia, 2. Przystępujący, 3. Odwołujący;
3. odwołanie od wyboru i oceny ofert z żądaniem odrzucenia oferty wybranej złożył TERLAN;
4. odwołanie zostało uwzględnione wyrokiem Krajowej Izby Odwoławczej i oferta wybrana pierwotnie odrzucona;
5. zamawiający wzywał TERLAN do złożenia aktualnych podmiotowych środków dowodowych a także
przedmiotowych środków przedmiotowych w trybie art. 128 ust. 1 Pzp.
Dalej izba ustaliła, że odwołujący dwukrotnie zwracał się do zamawiającego z żądaniem udostępnienia mu dokumentów
postępowania:
6. 28 sierpnia 2024 r. odwołujący wezwał zamawiającego do udostępnienia
dokumentów złożonych przez wykonawców w ramach Postępowania;
7. 11 września 2024 r. odwołujący wezwał zamawiającego do udostępnienia
„dokumentów złożonych przez Wykonawców w ramach prowadzonego w/w postępowania od momentu udostępnienia
materiałów w ramach poprzedniego naszego wniosku do Pewik Gdynia z dnia 28.08.2024r nr PW/10/08/2024, w tym
dokumentów (podmiotowych środków dowodowych) złożonych przez Terlan Sp. o.o. na wezwanie Zamawiającego.”
Izba ustaliła też, że:
8. 2 września 2024 r. zamawiający udostępnił odwołującemu dokumenty (Pliki
dołączone do wiadomości: 2024_09_02_kpl_dla_WODKANG..zip), w tym również pełnomocnictwo z 31 października
2023 r. i ofertę przystępującego, a następnie pozostałe 9 września 2024 r.;
9. 20 września 2024 r. zamawiający dokonał oceny i wyboru oferty najkorzystniejszej
informując o tym wykonawców – na pierwszym miejscu uplasowała się oferta przystępującego a na drugim
odwołującego;
10. odwołanie wniesione zostało 30 września 2024 r.
Izba stwierdza, że terminy na wniesienie odwołania określa art. 515 Pzp. Zgodnie ze znajdującym zastosowanie w
Postępowaniu art. 515 ust. 1 pkt. 1 lit a oraz ust. 3 Pzp termin do wniesienia odwołania w przypadku zamówień, których
wartość jest równa albo przekracza progi unijne, wynosi 10 dni od dnia przekazania informacji o czynności
zamawiającego stanowiącej podstawę jego wniesienia, jeżeli informacja została przekazana przy użyciu środków
komunikacji elektronicznej lub 3 w przypadkach innych niż określony powyżej w ciągu 10 dni od dnia, w którym powzięto
lub przy zachowaniu należytej staranności można było powziąć wiadomość o okolicznościach stanowiących podstawę
jego wniesienia.
Odwołujący pozyskał informację o dokonanym badaniu i ocenie ofert wraz informacją o wyborze oferty najkorzystniejszej
4 lipca 2024 r. Z tą datą wobec dokonanej oceny ofert (uplasowania się oferty odwołującego na trzecim miejscu) i
posiadania interesu we wniesieniu odwołania, co do ofert poprzedzających (tutaj więc również oferty
przystępującego plasującej się pierwotnie na miejscu drugim) pozyskał elektronicznie informację o czynności
zamawiającego – dokonaniu badania i oceny oferty TERLAN jako złożonej prawidłowo i zgodnie z przepisami. W tej
dacie mógł również powziąć wiadomość o okolicznościach stanowiących podstawę wniesienia odwołania – zaniechaniu
zamawiającego oceny prawidłowości sposobu reprezentacji wykonawcy w Postępowaniu lub nieprawidłowej jej oceny,
które wynikały z treści dokumentów wskazujących sposób reprezentacji wykonawcy (pełnomocnictwo i KRS oraz
podpisy złożone na ofercie i innych dokumentach przystępującego).
Izba stwierdza w tym miejscu, że kwestia ważności i prawidłowości złożenia oferty podlega badaniu przez
zamawiającego już na etapie badania i oceny ofert, co nie pozbawia zamawiającego możliwości jej późniejszej
weryfikacji. Ta okoliczność pozostaje jednak bez wpływu na ocenę rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia środka
zaskarżenia przez odwołującego. Izba stwierdza, że termin na złożenie odwołania, którego zarzuty opierają się na
okoliczności faktycznej (złożenie, w ocenie odwołującego, wadliwego pełnomocnictwa i w konsekwencji dokonywania
przez przystępującego czynności w Postępowaniu dotkniętych nieważnością) wobec powzięcia informacji o pozytywnej
ocenie oferty 4 lipca 2024 r upłynął 15 lipca 2024 r.
Zarzut odnoszący się do zaniechanie odrzucenia oferty przystępującego z uwagi na nieważność oferty spowodowaną jej
złożeniem przez osoby nieuprawnione oraz ewentualny zaniechania wezwania TERLAN do uzupełnienia podmiotowych
środków dowodowych z uwagi na ich formalną niepoprawność wynikającą z podpisania ich przez osoby nieuprawnione
oparte są na tej samej podstawie faktycznej w zakresie źródła twierdzonej nieważności czynności przystępującego. Oba
odnoszą się do oceny skutku składania oświadczeń w toku całego Postępowania przez te same dwie osoby w imieniu i
na rzecz przystępującego i opierają się na twierdzonej sprzeczności udzielonego i załączonego do oferty
pełnomocnictwa z 31 października 2023 r. ze sposobem reprezentacji spółki i rodzajem prokury. W ocenie izby dla
prekluzji zarzutów nie ma tutaj znaczenia okoliczność terminu dokonania danej czynności przez przystępującego już po
upływie terminu do składania ofert. Brak jest wystąpienia bowiem innej od pierwotnej przyczyny kwestionowania
czynności przystępującego. Stąd zarzuty zasługiwały na odrzucenie w oparciu o art. 528 pkt 3 Pzp.
Izba nie dopatrzyła się zaistnienia przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania na podstawie art. 528 Ustawy w
zakresie zarzutu oddalonego. Izba uznała również, że odwołujący wykazał interes w uzyskaniu zamówienia i możliwość
poniesienia szkody jako przesłanki materialnoprawnej dopuszczalności odwołania z art. 505 ust. 1 Ustawy.
Izba stwierdza, że zarzut opierał się na założeniu, że o kwalifikacji wykazanej roboty jako renowacji / remontu albo
budowy lub przebudowy decydują:
- terminy użyte w opisie przedmiotu wykazanego zamówienia, nazwie inwestycji, treści referencji (gdzie
pojawiają się dla części robót określenia w 9 z 12 pozycji remont lub renowacja),
- żądanie doświadczenia w postępowaniach o udzielenie zamówienia wykazanego w postaci roboty budowlanej
polegającej na remoncie (renowacji) a nie budowie/ przebudowie;
- cel udzielenia wykazanego zamówienia a tym samym cel realizacji wykazanych robót;
- zastosowana metoda wykonania wykazanych robót (odwołujący wyłączał z referencyjnych roboty budowlane
realizowane metodą wykopową).
Jednocześnie wg odwołującego kwestia zmiany parametrów obiektu budowalnego (tutaj średnicy/ przekroju kanału) w
wyniku wykazanych robót była wtórna względem ww. okoliczności i nie mogła przesądzić o charakterze wykazanej
roboty budowlanej jako budowy lub przebudowy. Odwołujący podkreślał, że:
- użyte przez podmioty zaangażowane w realizację roboty referencyjnej terminy (w tym w szczególności w
nazwie inwestycji, SWZ, referencji, czy też umowie o roboty budowlane) lub przez inne podmioty w mediach:
„renowacja” , „remont” , „konserwacja” oraz
- cel realizacji inwestycji określony przez inwestora wykazanej roboty wyrażony nie jako przebudowa lub budowa
lecz renowacja lub remont lub przywrócenie stanu pierwotnego obiektu, na co wskazywała dokumentacja
zamówienia postępowań wykazanych np. PFU oraz informacje zawarte w mediach a także
- metoda realizacji roboty budowlanej w postaci bezwykopowej (relingu GRP), przesądzają o kwalifikacji danej
roboty budowlanej jako renowacja/ remont, wykluczając możliwość przypisania jej charakteru wymaganego SWZ.
Odwołujący dodatkowo w zakresie roboty wykazanej „5-05-20-208-0 – Remont:
konserwacja kolektora „GD” kanalizacji sanitarnej DN 2500 w Poznaniu”:
- poddał pod wątpliwość, nie przedstawiając żadnych dowodów, że wykazane roboty TERLAN realizował w
ramach konsorcjum powołanego wraz z BLEJKAN S.A. oraz MCC S.A., zaś z przedłożonych referencji w żaden
sposób nie wynika, jaki był podział zadań między konsorcjantami, i czy wymienione roboty były wykonywane
wyłącznie przez TERLAN. Izba biorąc pod uwagę treść zarzutu i brak dowodu oraz treść oświadczenia o
spełnianiu warunków udziału w postępowaniu, treść wykazu i referencji a także umowy konsorcjum złożonej przez
przystępującego i stanowisk oponentów procesowych odwołującego uznała, że twierdzenie nie zostało wykazane.
- wskazał, że warunek udziału w postępowaniu w tamtym postępowaniu wymagał legitymowania się robotą
budowlaną stanowiącą remont. Izba wskazuje, że warunek udziału w postępowaniu winien być powiązany z
przedmiotem zamówienia, ale nie w pełni mu odpowiadający. Decyzja tamtego zamawiającego, że dla wykazania
doświadczenia wystarczające jest zrealizowanie robót budowlanych – remontowych nie przesądza o charakterze
robót budowlanych realizowanych w ramach zamówienia. Stąd okoliczność uznania przez tamtego
zamawiającego za wystarczające doświadczenia polegającego na realizacji robót remontowych nie przesądza, że
zakresem przedmiotu zamówienia objęte były wyłącznie roboty budowlane będące remontem w rozumieniu prawa
budowlanego, tutaj również wobec treści SWZ tamtego postępowania wskazującego różne CPV załączonego do
odwołania (patrz niżej) i referencji, oświadczenia o spełnianiu warunków udziału i wykazu przystępującego a
przede wszystkim niespornej podstawowej metody realizacji robót wykazanych, którym był relining modułami GRP.
Strony i uczestnik powoływały się na dokumenty postępowania, SWZ, ofertę, wykaz robót budowlanych referencyjnych i
referencje przystępującego.
Izba ustaliła, że:
1. zgodnie z SWZ zamawiający oczekiwał od wykonawców doświadczenia opisanego w rozdziale 11 pkt
11.1.4.1. tj. wykazania, że wykonawca w okresie ostatnich 7 lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy
- w tym okresie, należycie wykonał 2 roboty budowlane polegające na budowie lub przebudowie kanału ściekowego
o średnicy nie mniejszej niż 1000 mm i długości 300 m - każda robota budowlana;
2. zamawiający nie wykluczył, ani nie wskazał SWZ jaką metodą realizowane mają być roboty referencyjne – w
tym wykopową lub bezwykopową;
3. w Postępowaniu nie zadawano pytań w zakresie metod wykonania robót
referencyjnych;
4. Pytanie nr 4 objęte wyjaśnieniami z 11 kwietnia 2024r. oraz pytanie 18 objęte wyjaśnieniami z 26 marca 2024 r.
dotyczyły możliwości zmiany warunku poprzez:
a) uzupełnienie rodzaju robót budowlanych polegających na budowie lub przebudowie o renowacje kanału
sanitarnego (pytanie nr 4)
b) zastąpienie opisu kanał ściekowy innym kanał sanitarny, deszczowy lub ogólnospławny (pytanie nr 4) lub
uzupełnionym kanał ściekowy lub kanalizacji deszczowej (pytanie nr 18)
i zamawiający odmówił wprowadzenia modyfikacji;
W ocenie izby wyjaśnienia nie przesądzają rodzaju robót wykazanych tj. pozostają bez wpływu na ocenę, czy faktycznie
robota wykazana była budową lub przebudową w rozumieniu SWZ/ prawa budowlanego niezależnie od używanej do jej
opisu terminologii;
W ocenie izby wyjaśnienia odnoszące się do rodzaju kanału nie przesądzają także o niezgodności robót wykazanych z
referencyjnymi. W tym zakresie odwołujący nie przedłożył dowodów, że robota wykazana nie obejmowała kanału
ściekowego w rozumieniu SWZ, ani, że zgodnie z SWZ wykluczone było legitymowanie się doświadczeniem w
wykonaniu kanałów ogólnospławnych.
Zamawiający nie wprowadził definicji pojęcia kanał ściekowy. Pzp, prawo budowlane ani wskazana w odwołaniu dla
uzasadnienia twierdzenia ustawa z 20 lipca 2017 r. prawo wodne (DZ.U z 2024 poz 1087 z późn zm. dalej prawo wodne)
nie zawierają legalnych definicji kanału ściekowego. Tym samym uzasadnione jest założenie, że kanał ogólnospławny
(ściekowy), który przeznaczony może być do przesyłu różnych substancji tj. zarówno ścieków lak i wód opadowych
mieścił się będzie w kryterium warunku. W tym zakresie bowiem nieuprawniona byłaby wykładania zawężająca warunku.
5. Przystępujący złożył wykaz robót budowalnych referencyjnych wymieniając tam jako roboty wykazane oraz
opis ich zakresu i charakteru robót:
a. 5-05-16-112-0 – Poznań – Kolektor Prawobrzezny I (zadanie objęte dofinansowaniem w ramach FS 6 o
nazwie: K43- Aglomeracja Poznań: Renowacja Kolektora Prawobrzeżnego I w Poznaniu Zakres robót obejmował
m.in. wykonanie robót budowlanych polegających na renowacji kanału ogólnospławnego (ściekowego) o średnicy
2500 mm o długości 729,06 m. Renowacja miała charakter przebudowy kanału z uwagi na montaż rur GRP w
istniejącym kanale i zalanie wolnej przestrzeni iniektem. miejsce wykonania: POZNAŃ (...) WW – wykonawca
wspólnie realizujący zamówienie Zakres wskazanych robót został wykonany przez TERLAN sp. z o.o.
b. 5-05-20-208-0 – Remont: konserwacja kolektora „GD” kanalizacji sanitarnej DN 2500 w Poznaniu; Zakres
robót obejmował m.in. wykonanie robót budowlanych
polegających na przebudowie kanału ogólnospławnego (ściekowego) o średnicy 2500 mm o długości 349,62 m.
Przebudowa kanału polegała na montażu rur GRP w istniejącym kanale i zalanie wolnej przestrzeni iniektem. miejsce
wykonania: POZNAŃ
6. Złożone referencje potwierdziły należyte wykonanie robót wykazanych, potwierdzały również dla roboty 5-0520-208-0 – Remont: konserwacja kolektora „GD” kanalizacji sanitarnej DN 2500 w Poznaniu: wykonanie robót
budowlanych wykazanych jako
będących przebudową kanału oraz metodą bezwykopowa montażu GRP a dla robót 5-05-16-112-0 – Poznań – Kolektor
Prawobrzezny I (zadanie objęte dofinansowaniem w ramach FS 6 o nazwie: K43- Aglomeracja Poznań: Renowacja
Kolektora Prawobrzeżnego I w Poznaniu wykonanie robót budowlanych wykazanych metodą bezwykopową montażu
GRP.
Odwołujący wnosił dodatkowo o przeprowadzenie dowodu z:
1. wydruku
ze
strony
internetowej:
, celem wykazania następujących faktów:
a . wykonywania przez TERLAN prac remontowych w ramach zamówienia pn.: 5-0516-112-0 – Poznań – Kolektor
Prawobrzeżny I (zadanie objęte dofinansowaniem w ramach FS 6 o nazwie: K43- Aglomeracja Poznań:
Renowacja Kolektora Prawobrzeżnego I w Poznaniu),
b . niewykazania przez TERLAN spełnienia zdolności technicznej lub zawodowej w niniejszym postępowaniu;
Artykuł wskazywał, że (podkreślenia izby): „Kolektor Prawobrzeżny I pełni kluczową rolę w systemie kanalizacyjnym
Poznania. Kanał odprowadza ścieki z terenu miasta, ale także pobliskich gmin: Swarzędza, Lubonia, Tarnowa
Podgórnego, Suchego Lasu oraz południowej części gminy Czerwonak. Niestety, jego zaawansowany wiek i
pogarszający się stan techniczny spowodowały konieczność renowacji przewodu. Przed wykonawcą przedsięwzięcia
stanęło nie lada wyzwanie: roboty należy zrealizować tak, by nie zakłóciły pracy pobliskiej oczyszczalni ścieków.
Przedmiotem zamówienia, zleconego przez poznańską spółkę AQUANET SA konsorcjum firm Terlan sp. z o.o. (lider),
BLEJKAN S.A. i MCC S.A., jest renowacja fragmentów żelbetowego kolektora ogólnospławnego w stolicy Wielkopolski.
Modernizacji poddanych zostanie w sumie prawie 2,7 km kanałów oraz 37 komór kanalizacyjnych. To największa
inwestycja renowacyjna prowadzona obecnie w powiecie poznańskim. Z uwagi na szeroki zakres zadania realizację
przedsięwzięcia rozłożono na etapy.
Pierwszy obejmuje renowację odcinków o łącznej długości 1278,5 m i dwóch różnych przekrojach: prostokątnym (kanał o
wymiarach 3200/2600 mm) oraz kołowym (DN2500). W drugim etapie pracom podlegać będzie w sumie pięć odcinków
kolektora o przekroju jajowym o zróżnicowanych wymiarach od 750/1150 mm do 1000/1720 mm i łącznej długości
1408,4 m. Wszystkie te przewody posadowione są
na głębokości średnio około 5 m p.p.t. W zakres obu zadań wliczono także renowację komór kanalizacyjnych – 13 w
pierwszym etapie i 24 w drugim.
Choć ww. odcinki poznańskiego kolektora ściekowego nie powstały w tym samym czasie (odcinki etapu drugiego
zbudowano w latach 1953–1962, a fragmenty realizowane w pierwszej kolejności pochodzą z roku 1978), stopień ich
zniszczenia i dotyczące ich problemy są podobne. Na całej długości przewodu stwierdzono niewielkie, ale liczne rysy
(zarówno poprzeczne, jak i podłużne), użebrowanie kanału oraz wypłukany beton (szczególnie w stropie), a na jednym z
odcinków uszkodzenie mechaniczne spowodowało punktowy ubytek. Stan zbrojenia kanału okazał się fatalny – przewód
nie tworzy żadnej struktury konstrukcyjnej. Mimo iż fragmenty kolektora pod względem technicznym w przeważającej
większości zakwalifikowano do drugiego stanu technicznego (w tym stanie układ kanał–ośrodek gruntowy nadal może
samodzielnie przenosić obciążenia działające na jego konstrukcję, jednak występują w nim m.in. przesunięcia na
złączach lub ich nieszczelności oraz rysy podłużne i deformacje konstrukcji), spółka zarządzająca poznańską siecią
kanalizacyjną nie chciała dopuścić do dalszej eksploatacji kolektora. Odprowadzanie ścieków tym przewodem mogłoby
bowiem doprowadzić do jego poważnych uszkodzeń. Zagrożona była przede wszystkim konstrukcja żelbetowa ścian i
stropu przewodu, a to w niedalekiej przyszłości mogłoby spowodować całkowite zniszczenie kanału. Co ważne,
pogłębiający się problem uniemożliwiłby przeprowadzenie renowacji z wykorzystaniem nieinwazyjnych metod
bezwykopowych.
Zastosowanie technologii no-dig było w tym przypadku kluczowe. Kolektor Prawobrzeżny I doprowadza nieczystości do
jednego z największych zakładów oczyszczania ścieków w Polsce – Centralnej Oczyszczalni Ścieków (COŚ),
zlokalizowanej w podpoznańskiej wsi Koziegłowy (gmina Czerwonak). Prace renowacyjne musiały być zatem
przeprowadzone w taki sposób, by proces oczyszczania nieczystości w COŚ pozostał niezakłócony. Dodatkowym
wyzwaniem był brak możliwości wstrzymania dopływu ścieków oraz konieczność uwzględnienia zwiększonego ich
napływu podczas deszczowej aury. Oprócz tego wykonawca musiał wziąć pod uwagę także inne aspekty wpływające na
wybór metody renowacji, m.in. hydrauliczne (jak konieczność zapewnienia maksymalnej możliwej przepustowości
kolektora) oraz konstrukcyjne.
Przeprowadzone roboty muszą zapewnić wystarczającą nośność konstrukcji zastosowanego materiału renowacyjnego,
zgodnie z wymaganą sztywnością obwodową, tak aby możliwe było przenoszenie przez materiał wszystkich obciążeń
oddziałujących na kolektor. W związku z tym grubość ścianek dla danego materiału powinna być przyjęta na podstawie
obliczeń przeprowadzonych w oparciu o dane rzeczywiste – głębokość posadowienia, poziom wód gruntowych,
obciążenia statyczne i dynamiczne oraz inne oddziałujące na kanały – wyjaśnia M. Ś., kierownik robót w spółce Terlan.
Wybór bezwykopowych metod renowacyjnych wynikał jednak nie tylko z ograniczeń w dostępności terenu budowy,
technologii czy materiałów. Dla wykonawcy i inwestora bardzo ważne było także ograniczenie do minimum robót
ziemnych oraz zredukowanie uciążliwości prowadzonych robót dla ruchu kołowego i pieszego oraz dla środowiska.
Po uwzględnieniu wszystkich okoliczności w ramach tego przedsięwzięcia zdecydowano o wyborze technologii reliningu
krótkimi modułami rurowymi. Tą metodą przeprowadzona zostanie renowacja obu odcinków etapu I przedsięwzięcia,
natomiast w przypadku przewodów o przekroju jajowym, oprócz modułów GRP, w zależności od odcinka, wykorzystany
zostanie rękaw CIPP (ang. Cured in Place Pipe). Do renowacji komór i studni użyta ma być natomiast chemia
budowlana, do czego wykorzystanych zostanie około 150 ton tego typu wyrobów.
Rozpoczęte w połowie września br. prace realizowane są zgodnie z harmonogramem. Samo przygotowanie placu
budowy trwało kilka tygodni. Konieczne było uzyskanie zgód na wejście na teren nienależący do inwestora, wyznaczenie
zastępczych punktów zlewczych ścieków dowożonych oraz budowa tymczasowych dróg dojazdowych czy zaplecza
socjalnego.
Oprócz okresowych trudności – ograniczeń w wydajności COŚ – wykonawca będzie musiał zmierzyć się z także z
innymi wyzwaniami, wśród których można wymienić m.in. czyszczenie i instalację modułów w odcinkach kanału o
wymiarach 3200/2600 mm oraz DN2500, a także pracę w uciążliwych warunkach (w kanałach panuje duże stężenie
siarkowodoru i metanu). Jedną z największych trudności okazało się jednak wykonanie by-passu ścieków.
Konieczne okazało się opracowanie metody przerzucenia ścieków z nitki prawej, czyli wschodniej, poddawanej
renowacji, do nitki lewej, do tej pory nieczynnej i zapewniającej dodatkową retencję podczas nawalnych deszczy.
Zbudowanie tamy w komorze wbrew pozorom było zadaniem najmniej kłopotliwym. Ilość niezbadanych przelewów i
połączeń między kanałami lub między kanałem a rzeką powodowała, że każda operacja prowadzona była z dużym
ryzykiem – tłumaczy M. Ś.
Wyzwaniem było również znalezienie sposobu na wykonanie zabezpieczenia przed cofaniem się ścieków z
oczyszczalni, która pracuje wielowariantowo,
jednocześnie nie blokując jej pracy. W tym celu zmuszeni byliśmy do przeprowadzenia wielu operacji podnoszenia,
opuszczania i regulacji wysokości przepływów między komorami. Najpierw robiliśmy symulacje prac, by później wdrożyć
rozwiązania w praktyce. Kanał pracuje z wydajnością roboczą około 5000– 8000 m3/godz., a w przypadku nawałnic
deszczowych nawet 20 000 m3/godz. Operowanie taką ilością ścieków w połączonych w kilkunastu miejscach w dwóch
kanałach jest nie lada zadaniem – mówi J. W., kierownik działu robót renowacyjnych wykonawcy.
Praca wre. Na plac budowy zmobilizowano na stałe kilkunastu pracowników spółki Terlan (monterów i operatorów
sprzętu ciężkiego), których każdego dnia wspiera firma podwykonawcza i konsorcjanci. Zgodnie z zapotrzebowaniem
wynikającym z postępu prac, na plac budowy sukcesywnie dowożone są niezbędne materiały. Nad renowacją czuwają
także przedstawiciele lidera konsorcjum oraz inwestora. Obecnie roboty prowadzone są równolegle w trzech różnych
miejscach – trwa renowacja komór, czyszczenie kolektora oraz wciąganie modułów GRP, a do prac tych
wykorzystywany jest specjalistyczny sprzęt. Wśród najbardziej innowacyjnych urządzeń stosowanych na budowie
znajdują się m.in. miniładowarki, które służą do usuwania dużej ilości zalegających osadów z kanałów, a także ładowarki
ze specjalnie przygotowanymi uchwytami, używane do instalacji modułów GRP (dzięki ich zastosowaniu transport
modułów w kanale do miejsca wbudowania jest o wiele sprawniejszy niż w przypadku zastosowania wyłącznie wciągarki
linowej). Ciekawostką jest fakt, że tylko w ciągu realizacji pierwszego etapu zadania na plac budowy moduły dostarczy w
sumie 110 tirów.
Efektów prac renowacyjnych w Poznaniu należy spodziewać się w 2020 r. W wyniku inwestycji powstanie nowa,
samonośna konstrukcja głównych kanałów odprowadzających ścieki. Same przewody uzyskają lepsze parametry
hydrauliczne i wytrzymałościowe, aby Kolektor Prawobrzeżny I mógł nadal spełniać swoją funkcję i pozostać
bezawaryjny na wiele lat.”
Jednocześnie izba zapoznała się i dopuściła z urzędu całość nadpisanego na dowodzie powołanym przez odwołującego
artykułu (tj. inny znajdujący się pod linkiem: artykuł autora wyżej cytowanego artykułu) jako dowód wskazujący, że:
„Pierwsze sieci kanalizacyjne w Polsce budowano już XVI w. Co prawda pozostałości po tamtych kanałach stanowią już
tylko muzealne ciekawostki, natomiast w starych centrach polskich miast cały czas funkcjonują kanały z XIX w.
Murowano je z cegły, najczęściej posiadają profile niekołowe,
transportują zarówno ścieki bytowe, jak i wody zebrane z ulic czy chodników po opadach deszczu. Kiedy je
projektowano, miasta miały jednak zdecydowanie mniej mieszkańców, a wody opadowe nie sprawiały takich problemów,
jak obecnie. Zostały zaprojektowane pod kątem innych realiów, a upływ czasu sprawił, że aktualnie ich stan techniczny
nie jest zadowalający.(...)” a dalej wskazujący na czym polega metoda reliningu (bezwykopowej technologii montażu
GRP) krótkimi modułami rurowymi GRP: „Metoda polega na wprowadzeniu do wnętrza starego kanału nowych,
samonośnych odcinków rur GRP, które po złączeniu wewnątrz przewodu stworzą w nim nową rurę. Krótkie odcinki
wciągane są poprzez istniejące komory kanalizacyjne lub w przypadku ich braku – wykopy montażowe. Rodzaj sprzętu
wykorzystanego do wciągania zależy od kształtu i wymiarów modułów GRP. Odbywa się więc za pomocą wciągarki
linowej lub, w przypadku wielkobarytowych wymiarów, specjalnie skonstruowanego wózka. Przed montażem stary kanał
jest czyszczony wodą pod wysokim ciśnieniem oraz dokładnie mierzony i skanowany przy użyciu najnowocześniejszego
sprzętu, który poruszając się w przewodzie nagrywa jego wnętrze, sprawdzając nawet najmniejsze przekroje i miejsca.
Na podstawie pomiarów można stworzyć wzorzec modułu, najczęściej ze stalowych kątowników. Wzorzec jest składany
w kanale i przeciągany po całej jego długości. I na tym właśnie wzorcu opiera się produkcja modułów, które będą
instalowane, Po wciągnięciu i połączeniu modułów GRP w kanale, w przestrzeń między nową a starą ścianę rurociągu
trafia iniekt, czyli specjalna masa na bazie cementów, która stabilizuje położenie modułów w starym kanale oraz
dodatkowo poprawia parametry wytrzymałościowe zmodernizowanej podziemnej infrastruktury. Choć w praktyce
wymiary nowej rury są mniejsze niż starej, to dzięki gładkiej powierzchni modułów GRP poprawiają się parametry
hydrauliczne, w efekcie dochodzi do zwiększenia przepustowości, a kanał może odebrać więcej ścieków. To jednak tylko
jedna z zalet, gdyż moduły GRP charakteryzują się także szczelnością oraz wysoką odpornością na ścieranie. Jest to
więc idealne rozwiązanie, by z jednej strony zminimalizować utrudnienia podczas prac renowacyjnych, a z drugiej nadać
staremu kanałowi drugie życie na kolejne dekady”
Izba uznała dowód za nieprzydatny do ustalenia wnioskowanych okoliczności wobec tego, że dowód nie wskazuje na
realizacje prac wykazanych jako obejmujących wyłącznie remont a tym samym, że nie odpowiadają one robocie
referencyjnej. Izba w oparciu o powyższe dowody ustaliła, że:
- prasa, także fachowa, posługuje się zamiennie pojęciami renowacja, modernizacja dla robót budowlanych
polegających na montażu w kanałach modułów GRP, które zmieniają parametr wewnętrzny – średnicę/ przekrój
kanału (zmniejszają go),
- zastosowanie metody GRP uniemożliwia usunięcie modułów bez zniszczenia kanału;
(co potwierdzają również stanowiska stron i uczestnika )
- robota wykazana 5-05-16-112-0 – Poznań – Kolektor Prawobrzeżny I (zadanie objęte dofinansowaniem w
ramach FS 6 o nazwie: K43- Aglomeracja Poznań: Renowacja Kolektora Prawobrzeżnego I w Poznaniu była
robotą budowlaną realizowaną przez przystępującego wskazaną w wykazie metodą GRP bezwykopową (relinig)
zmieniającą (zmniejszającą) średnicę/ przekroju kanału i jednocześnie zwiększającą jego przepustowość (co
potwierdzają również stanowiska zamawiającego i przystępującego);
2. Specyfikacji Warunków Zamówienia dot. zadania realizowanego przez TERLAN Sp. z o.o. na rzecz Aquanet
S.A. pn.: „5-05-20-208-0 – Remont: konserwacja kolektora „GD” kanalizacji sanitarnej DN 2500 w Poznaniu” celem
wykazania następujących faktów:
a. wykonywania przez TERLAN prac remontowych w ramach zamówienia pn.: „5-05-20208-0 – Remont:
konserwacja kolektora „GD” kanalizacji sanitarnej DN 2500 w Poznaniu”,
b. niewykazania przez TERLAN Sp. z o.o. spełnienia zdolności technicznej lub zawodowej w niniejszym
postępowaniu.
Izba uznała dowód za nieprzydatny do ustalenia wnioskowanych okoliczności wobec tego, że dowód nie wskazuje na
realizacje prac wykazanych jako obejmujących wyłącznie remont a tym samym, że nie odpowiadają one robocie
referencyjnej. Izba w oparciu o powyższe dowody ustaliła, że:
- przedmiot zamówienia roboty wykazanej obejmował zarówno roboty budowlane w zakresie budowy rurociągów
(kanału ściekowego) jak i remontowe i renowacyjne SWZ przywołuje bowiem oba kody CPV
45230000- Roboty budowlane w zakresie budowy rurociągów, linii komunikacyjnych i elektroenergetycznych, autostrad, lotnisk i
kolei;
wyrównanie terenu
454530007
Roboty remontowe i renowacyjne
- w postępowaniu wymagany był do realizacji personel posiadający uprawnienia budowlane
3. przywołany w odwołaniu fragment Programu Funkcjonalno-Użytkowego będącego dokumentem zamówienia
„Konserwacja kolektora GD kanalizacji sanitarnej DN 2500 w Poznaniu – etap I” zleconego przez Aquanet Spółkę
akcyjną pkt 1.3.: „Użyte w części PFU-2, wymienione poniżej określenia, należy rozumieć w każdym przypadku
następująco: (…) Renowacja – nazwa stosowana potocznie i zamiennie dla słowa „remont” (w odniesieniu do sieci
wod.-kan.), nie posiadająca obecnie definicji i umocowania w obowiązującym Prawie budowlanym. Zaleca się
stosowanie słowa „remont” w przypadku wszelkiej korespondencji z instytucjami, Organami i Urzędami
występującymi w procesie projektowo-wykonawczym”.
Na okoliczności jak wyżej w pkt. 2
Izba uznała dowód za nieprzydatny do ustalenia wnioskowanych okoliczności wobec tego, że dowód nie wskazuje na
realizacje prac wykazanych jako obejmujących wyłącznie remont a tym samym, że nie odpowiadają one robocie
referencyjnej. Izba w oparciu o powyższy dowody ustaliła, że;
- wolą zamawiającego w tamtym postępowaniu było ujednolicenie nomenklatury w dokumentach zewnętrznych
poprzez zastępowanie nieposiadającego definicji legalnej terminu „renowacja” pojęciem z prawa budowlanego
„remont” , co pozostaje bez wpływu na przedmiot zamówienia obejmujący roboty budowlane będące budową
4. umowy o prace projektowe i roboty budowlano – montażowe u/966/rp/ix/2018 z 11 września 2018 wraz z
załącznikiem – przedmiar robót, celem wykazania, że przedmiotem na roboty wykazane „5-05-20-208-0 – Remont:
konserwacja kolektora „GD” kanalizacji sanitarnej DN 2500 w Poznaniu” etap I były opracowanie
dokumentacji projektowej dla renowacji bezwykopowej istniejącej sieci kanalizacyjnej i wykonanie robót budowlanych
polegających na renowacji metodą bezwykopowa istniejącej sieci kanalizacyjnej
Izba uznała dowód za nieprzydatny do ustalenia, że prace objęte umową nie obejmują budowy lub przebudowy w
rozumieniu prawa budowlanego a tym samym, że wykazana robota nie odpowiada robocie referencyjnej. Izba w oparciu
o powyższe dowody ustaliła bowiem ,że
- dowód nie zawiera opisu przedmiotu zamówienia.
5. Program funkcjonalno – użytkowy dla robót wykazanych 5-05-16-112-0 – Poznań – Kolektor Prawobrzeżny I
(zadanie objęte dofinansowaniem w ramach FS 6 o nazwie: K43- Aglomeracja Poznań: Renowacja Kolektora
Prawobrzeżnego I w Poznaniu na okoliczności jak w pkt 1
Izba uznała dowód za nieprzydatny do ustalenia że prace objęte umową nie obejmują budowy lub przebudowy w
rozumieniu prawa budowlanego a tym samym, że wykazana robota nie odpowiada robocie referencyjnej. Izba w oparciu
o powyższe dowody ustaliła bowiem ,że:
- przedmiot zamówienia obejmował jako główne roboty budowlane stanowiące budowę kanałów - na co wskazuje
kod cpv jako główny przedmiot – roboty budowlane w zakresie budowy rurociągów, linii komunikacyjnych i
elektroenergetycznych, autostrad, lotnisk i kolei; wyrównanie terenu
- założeniem robót była zmiana funkcjonalności – jej poprawa, polepszenie przepustowości, hydraulicznej,
wzmocnienie konstrukcji, uszczelnienie i ochrona przed degradacją,
- zastosowanie technologii pozostawiono wykonawcy z założeniem, że ma być najlepsza dla uzyskania
założonego efektu;
- oczekiwana metoda jest bezwykopową (relinign) (z mozliwoscia wykopowej za zgoda inwestora) z GRP
Przystępujący wnosił o dopuszczenie dowodu z:
6. Umowa szczegółowa konsorcjum nr 13/2018 dla roboty wykazanej 5-05-16-112-0 – Poznań – Kolektor
Prawobrzeżny I (zadanie objęte dofinansowaniem w ramach FS 6 o nazwie: K43- Aglomeracja Poznań:
Renowacja Kolektora Prawobrzeżnego I w Poznaniu celem wykazania podziału robót w ramach konsorcjum i
realizacji robót referencyjnych wykazanych
Izba w oparciu o powyższy dowód ustaliła ,że:
- przystępujący wykonał wykazane roboty w zakresie roboty referencyjnej- zgodnie z ww. umową przystępujący
realizować miał przedmiot zamówienia z wyłączeniem robót przygotowawczych przed renowacją kanału na
określonych odcinkach;
7. Przykładowe zdjęcie kanału opracowywanego metodą montażu GRP przed i po montażu, celem wykazania
zmiany parametrów/ średnicy kanału w wykonaniu robót budowlanych metoda montażu GRP niezależnie od
metody wykopowej lub bezwykopowej, co przesądza o kwalifikacji robót jako budowy lub przebudowy
Izba w oparciu o powyższy dowód ustaliła , biorca pod uwagę także potwierdzenie tej okoliczności przez strony ,że:
Wykonanie robót budowlanych metodą montażu w kanale elementów GRP zmienia (zmniejsza) parametr/ średnicę
pierwotnego kanału istniejącego lub nowowybudowanego
Izba stwierdza, że okoliczność zmiany parametru kanału w postaci jego wewnętrznego wymiaru (średnicy, przekroju) w
następstwie zastosowania metody montażu GRP (polegającej na umieszczeniu w pierwotnym istniejącym lub
nowowybudowanym betonowym kanale modułów wykonanych z tworzywa i następnie na trwałe powiązanie ich z
kanałem) w technologii bezwykopowej lub wykopowej nie była sporna i potwierdzona została przez strony i uczestnika na
rozprawie. Niesporne było również, co potwierdziły stanowiska na rozprawie:
- możliwość realizacji robót budowlanych zapewniających założoną funkcjonalność kanałów z wykorzystaniem
elementów GPR zarówno metodą wykopową jak i bezwykopową (w zależności od okoliczności faktycznych);
- fakt trwałego zespalania elementów GRP z kanałem, w którym moduły GRP są montowane niezależnie od
metody wprowadzania modułów do kanału, w sposób uniemożlwiający ich usunięcie i zastąpienie np. nowymi bez
zniszczenia kanałów, w których moduły są montowane;
- wykonanie robót budowlanych w ramach obu wykazanych robót metodą montażu GRP, ale w metodzie
bezwykopowej;
- zmiana parametrów średnicy kanału zawsze w stosunku do dotychczas istniejącej na skutek montażu
wewnątrz kanału modułów GRP.
W cenie odwołującego możliwość zakwalifikowania robót wykazanych jako referencyjnych wykluczona była ze względu
na to, że zmiana parametru średnicy kanału był jedynie efektem montażu elementu modułowego GRP a nie celem
zamawiających, którym było:
- renowacja kolektora prawobrzeżnego I w Poznaniu (dla pierwszej wykazanej roboty) i
- remont/ konserwacja kolektora GD kanalizacji sanitarnej DN 2500 w Poznaniu (dla drugiej wykazanej roboty).
Izba uznała zarzuty za nieudowodnione i oddaliła odwołanie. Izba nie stwierdziła naruszenia przepisów zachowaniem
zamawiającego wobec tego, że okoliczności, na których opierały się zarzuty nie znalazły odzwierciedlenia w
dokumentach postępowania. Odwołujący nie przedłożył także dowodów wystarczających do wykazania twierdzeń, na
których oparł zarzuty.
Izba stwierdza, że:
Zgodnie z art. 16 w zw. z art. 17 ust. 2 w zw. z art. 239 ust. 1 Ustawy: Zamawiający przygotowuje i przeprowadza
postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób: zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe
traktowanie wykonawców; przejrzysty; proporcjonalny. Zamówienia udziela się wykonawcy wybranemu zgodnie z
przepisami ustawy. Zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w
dokumentach zamówienia. Jednocześnie izba zwraca uwagę, że równe traktowanie nie jest celem samym w sobie, lecz
instrumentem rozpatrywanym w świetle rezultatów, do jakich ma doprowadzić. Wymaga, by porównywalne sytuacje nie
były traktowane w sposób odmienny, a sytuacje odmienne nie były traktowane w sposób identyczny, chyba że takie
traktowanie jest obiektywnie uzasadnione. Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt. 2 lit. b), c) Pzp zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli
została złożona przez wykonawcę niespełniającego warunków udziału w postępowaniu oraz który nie złożył w
przewidzianym terminie oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1, lub podmiotowego środka dowodowego,
potwierdzających brak podstaw wykluczenia lub spełnianie warunków udziału w postępowaniu, przedmiotowego środka
dowodowego, lub innych dokumentów lub oświadczeń.
Zgodnie z art. 128 ust. 1 i 4 Pzp zamawiający żąda od wykonawcy złożenia, poprawienia lub uzupełnienia oświadczenia
o którym mowa w art. 125 ust 1, podmiotowych środków dowodowych, innych dokumentów lub oświadczeń jeśli nie
zostały złożone lub są one niekompletne lub zawierają błędy podobnie jak żądać może wyjaśnień ich treści.
Izba wskazuje, że sankcja odrzucenia oferty podobnie jak prowadzący doń brak spełnienia warunków udziału w
postępowaniu lub niezłożenia dowodów skutkujący wykluczeniem jest czynnością ostateczną i przed jej dokonaniem na
zamawiającym, w razie stwierdzenia jakichkolwiek braków lub wątpliwości co do wykazania warunku udziału, ciążą
ustawowe obowiązki zmierzające do ustalenia, czy wykonawca wymaganych warunków nie spełnia – tutaj czy posiada
wymagane doświadczenie. Na zamawiającym ciążą w szczególności ustawowe obowiązki przewidziane art. 128 ust. 1 i
4 Pzp wezwania do złożenia wyjaśnień, co do przedłożonych podmiotowych środków dowodowych bądź ich
uzupełnienia lub poprawienia.
Jednocześnie niezgodność z warunkiem postępowania polega na przedstawieniu oferty przez wykonawcę, który nie
wykazał spełnienia warunków udziału w postępowaniu opisanym SWZ. Dla zastosowania podstawy odrzucenia oferty
konieczne jest uchwycenie, na czym konkretnie polega niezgodność, czyli co i w jaki sposób nie jest zgodne z konkretnie
wskazanymi, skwantyfikowanymi i jednoznacznie ustalonymi warunkami udziału. W niniejszym przypadku SWZ nie
pozwala na przyjęcie założenia odwołującego, co do treści warunku, o czym niżej ani, że roboty wykazane nie spełniają
kryterium roboty budowlanej jako budowy lub przebudowy kanału ściekowego.
Strony i uczestnik zgodni byli co do tego, że intencją zamawiającego było posłużenie się przy ustaleniu zakresu roboty
referencyjnej pojęć opisanych prawem budowalnym. Tym samym treść warunku udziału w postepowaniu określona SWZ
wskazuje, że intencją zamawiającego było przyjęcie, że zgodnie z prawem budowlanym:
- art. 3 pkt 7) Prawa budowlanego, pod pojęciem „robót budowlanych” należy rozumieć „budowę, a także prace
polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego”;
Stąd zamawiający oczekiwał:
- „budowy”, rozumianej zgodnie z art. 3 pkt 6 prawa budowalnego: jako „wykonywanie obiektu budowlanego w
określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego” lub
- „przebudowy” rozumianej zgodnie z art. 3 pkt 7a prawa budowlanego jako: „wykonywanie robót budowlanych, w
wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z
wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość,
szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów
w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego”
Jednocześnie, nie spełniało postawionych przez zamawiającego wymogów wykazywanie doświadczenia w zakresie
„remontu” rozumianego zgodnie z art. 3 pkt 8 prawa budowlanego jako „wykonywanie w istniejącym obiekcie
budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej
konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym” .
Skoro przebudową jest wykonanie robót budowlanych w wyniku, których następuje zmiana parametrów użytkowych lub
technicznych istniejącego obiektu budowlanego z wyjątkiem charakterystycznych parametrów jak kubatura, powierzchnia
zabudowy, wysokość długość szerokość lub liczba kondygnacji (tego typu zmiany implikują bowiem kwalifikacje robót
jako budowy), podczas gdy remont polega na odtworzeniu istniejącego pierwotnie stanu niestanowiącego bieżącej
konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym to
robota budowlana polegająca na wprowadzeniu do wnętrza istniejącego kanału nowych, samonośnych modułów GRP,
które po złączeniu wewnątrz przewodu stworzą w nim nową rurę metodą bezwykopową (reliningu) zmniejszając
średnicę / parametry istniejącego kanału, a tylko dodatkowo poprawiając parametry wytrzymałościowe infrastruktury,
parametry hydrauliczne i zwiększają przepustowość, szczelność oraz odporność na ścieranie to robotę taką
kwalifikować należy jako będącą przebudową w rozumieniu prawa budowlanego i SWZ.
Odwołujący nie wykazał, że robota budowlana wykazana nie jest przebudowa lub budową w rozumieniu SWZ i prawa
budowlanego. Izba podzieliła tutaj stanowisko zamawiającego i uczestnika, że o charakterze roboty wykazanej
przesądza zmiana parametrów średnicy kanału wykluczająca zakwalifikowanie jej jako remontu lub tzw. renowacji
niebędącej budową lub przebudową i że bez znaczenia dla kwalifikacji robót jest używana dla opisu roboty nomenklatura
oraz cel realizacji przedmiotu zamówienia w tamtych postępowaniach. Brak jest również uzasadnienie w świetle prawa
budowlanego oraz wypracowanych na gruncie tej dziedziny definicji pojęć budowa i przebudowa a przede wszystkim
wobec brzmienia SWZ do przyjęcia, że zamawiający nakłada na wykonawców obowiązek legitymowania się
doświadczeniem w realizacji robót budowalnych obejmujących budowę lub przebudowę kanału z wykluczeniem tych
zrealizowanych metodą bezwykopową dopuszczając jednocześnie metodę GRP ale realizowaną metodą wykopową.
Skoro na skutek prac z wykorzystaniem modułów GRP dochodzi do zmiany średnicy /wymiarów wewnętrznych kanału
niezależnie od tego czy stosowana jest metoda wykopowa czy bezwykopowa to wykazana robota budowlana wypełnia
warunek SWZ.
Izba podzieliła w zakresie oceny rozumienia warunku realizacji roboty referencyjnej jako obejmującej kanał ściekowy
stanowisko przystępującego i wskazuje dodatkowo, że: przystępujący wskazał w wykazie robót, że w ramach robót
budowlanych wykazanych realizował przebudowy kanałów ogólnospławnych (ściekowych). Odwołujący wskazuje, że
kanał ogólnospławny jest przeznaczony do przesyłu różnych substancji, zarówno ścieków, jak i wód opadowych i na
gruncie prawa wodnego należy rozróżnić pojęcia wód opadowych i roztopowych (art. 16 pkt 69 Prawa wodnego) oraz
ścieków art. 16 pkt 61 Prawa wodnego). Powszechnie w branży używa się pojęć kanalizacji sanitarnej, kanalizacji
ogólnospławnej oraz kanalizacji deszczowej. Oprócz ogólnej definicji ścieków z art. 16 pkt 61 Prawa wodnego ustawa ta
rozróżnia trzy dodatkowe kategorie ścieków, mianowicie: ścieki bytowe, ścieki komunalne i ścieki przemysłowe. W art.
16 pkt 62 Prawa wodnego zdefiniowano pojęcie ścieków bytowych jako ścieków z budynków mieszkalnych,
zamieszkania zbiorowego oraz użyteczności publicznej powstające w wyniku ludzkiego metabolizmu lub
funkcjonowania gospodarstw domowych oraz ścieki o zbliżonym składzie pochodzące z tych budynków. W art. 16 pkt 63
Prawa wodnego zdefiniowano pojęcie ścieków komunalnych jako ścieki bytowe lub mieszaninę ścieków bytowych ze
ściekami przemysłowymi albo wodami opadowymi lub roztopowymi, odprowadzane urządzeniami służącymi do realizacji
zadań własnych gminy w zakresie kanalizacji i oczyszczania ścieków komunalnych. W art. 16 ust. 64 Prawa wodnego
ścieki przemysłowe zdefiniowano jako ścieki niebędące ściekami bytowymi albo wodami opadowymi lub roztopowymi,
powstałe w związku z prowadzoną przez zakład działalnością handlową, przemysłową, składową, transportową lub
usługową, a także będące ich mieszaniną ze ściekami innego podmiotu, odprowadzane urządzeniami kanalizacyjnymi
tego zakładu. Kanał ogólnospławny jest przeznaczony do przesyłu różnych substancji, zarówno ścieków, jak i wód
opadowych. Warunek udziału nie rozróżnia rodzaju ścieków. Skoro warunek nie rozróżnia rodzaju ścieków, to pojęcie
kanału ściekowego tego warunku udziału będzie wypełniać kanał służący do przesyłania każdego rodzaju ścieków:
ścieków bytowych, ścieków komunalnych czy ścieków przemysłowych. Skoro kanał ogólnospławny służy do przesyłu
mieszaniny ścieków bytowych oraz wód opadowych i roztopowych, to wypełnia definicję ścieków komunalnych. Skoro
warunek udziału nie rozróżnia rodzaju ścieków, to warunek ten będzie wypełniony również przez kanał służący do
przesyłu ścieków komunalnych. Wykaz potwierdza, że przystępujący zrealizował roboty odpowiadające robocie
referencyjnej, w kwestionowanym odwołaniem zakresie. Odwołujący nie wykazał, że jest inaczej.
Wobec powyższego izba nie znalazła podstaw do zakwestionowania prawidłowości zachowania zamawiającego. Izba
nie stwierdziła sprzeczności usługi referencyjnej z zapisem SWZ w tym także takiego rodzaju, żeby obiektywnie rodzić
mogła wątpliwości, co do charakteru robót wykazanych. Nie wystarczające były twierdzenia odwołującego, w tym
odnoszące się do oceny złożonych w Postępowaniu oświadczeń, wykazu i referencji. Te ostatnie, w ocenie izby, wobec
braku przeciwdowodów odwołującego, były wystarczające w świetle brzmienia postanowienia dotyczącego robót
referencyjnych SWZ, dla przyjęcia, że posiadanie doświadczenia (wykonanie robót wykazanych) zostało wykazane przez
przystępującego – wykaz i referencje potwierdzały wykonanie robót o zakresie i wartości odpowiadającej wymaganym
SWZ. Okoliczności wykazu potwierdziły również dodatkowo dowody i wyjaśnienia składane w toku postępowania
odwoławczego. Tym samym brak było podstaw do żądania dalszych wyjaśnień w tym zakresie.
Stąd izba oddaliła zarzut zaniechania wezwania zamawiającego do wyjaśnień i uzupełnienia w zakresie podmiotowych
środków dowodowych dla spełnienia warunków udziału w postępowaniu.
Izba wskazuje, w odniesieniu do wszystkich zarzutów, że niezależnie od ciężaru dowodowego, każda ze stron na etapie
postępowania odwoławczego ponosi konsekwencje przyjętej taktyki dowodowej, w tym przedstawiania dowodów na
potwierdzenie faktów, z których wywodzi skutki prawne jak również dowodów zaprzeczających twierdzeniom strony
przeciwnej. Izba wskazuje również, że w świetle art. 555 ust. 1 w zw. z art. 516 ust. 1 pkt. 810 Ustawy „Izba nie może
orzekać co do zarzutów, które nie były zawarte w odwołaniu” zaś „Odwołanie zawiera: (…) 8) zwięzłe przedstawienie
zarzutów; 9) żądanie co do sposobu rozstrzygnięcia odwołania; 10) wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych
uzasadniających wniesienie odwołania oraz dowodów na poparcie przytoczonych
okoliczności”. W niniejszej sprawie odwołanie nie zawierało uzasadnienia faktycznego, które pozwoliłoby na
zrekonstruowanie sprzecznego z Ustawą zachowania zamawiającego czy zdarzenia, wypełniającego przepisy prawa,
których naruszenie zarzucił odwołujący w związku z zarzutami. Izba nie może oceniać innych zdarzeń – okoliczności
faktycznych – niż te, z których zaistnieniem powiązał odwołujący naruszenia Ustawy w odwołaniu – w terminie na jego
wniesienie. Zgodnie z art. 554 ust. 1 Ustawy „Izba uwzględnia odwołanie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: 1)
naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie
zamówienia, konkursu lub systemu kwalifikowania wykonawców”. Temu odwołanie nie sprostało.
Orzekając o kosztach w oparciu o przepis art. 557 oraz art. 574 Ustawy a także mając na uwadze § 8 ust. 2 pkt 1 i w
oparciu o § 5 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów
kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U.
poz. 2437) Izba obciążyła odwołującego kosztami postępowania odwoławczego w całości.
Przewodnicząca: ..................................................