Art. 105. k.c. Osoba, której pełnomocnictwo wygasło

Jeżeli pełnomocnik po wygaśnięciu umocowania dokona w imieniu mocodawcy czynności prawnej w granicach pierwotnego umocowania, czynność prawna jest ważna, chyba że druga strona o wygaśnięciu umocowania wiedziała lub z łatwością mogła się dowiedzieć.

Komentarz do Art. 105. kc

Art. 105 Kodeksu cywilnego dotyczy sytuacji, w której pełnomocnik dokonuje czynności prawnej w imieniu mocodawcy po wygaśnięciu umocowania. Przepis ten ma na celu ochronę interesów stron trzecich, które mogą nie być świadome wygaśnięcia umocowania pełnomocnika.

Analiza przepisu:

Zakres zastosowania:
- Przepis ten ma zastosowanie do wszelkich czynności prawnych dokonanych przez pełnomocnika po wygaśnięciu jego umocowania.
- Ważne jest, aby czynność prawna była dokonana w granicach pierwotnego umocowania, czyli zgodnie z zakresem uprawnień, jakie pełnomocnik posiadał przed wygaśnięciem umocowania.
Ważność czynności prawnej:
- Czynność prawna dokonana przez pełnomocnika po wygaśnięciu umocowania jest co do zasady ważna.
- Wyjątkiem jest sytuacja, gdy druga strona wiedziała lub z łatwością mogła się dowiedzieć o wygaśnięciu umocowania. W takim przypadku czynność prawna jest nieważna.
Ochrona stron trzecich:
- Przepis ten chroni stronę trzecią, która działała w dobrej wierze, nie wiedząc o wygaśnięciu umocowania pełnomocnika.
- Strona trzecia nie ma obowiązku aktywnego sprawdzania, czy umocowanie pełnomocnika jest nadal ważne, chyba że okoliczności wskazują, że powinna była to zrobić.

Praktyczne implikacje:

Dla mocodawcy:
- Mocodawca powinien zadbać o odpowiednie poinformowanie pełnomocnika oraz potencjalnych kontrahentów o wygaśnięciu umocowania, aby uniknąć niepożądanych skutków prawnych.
- Warto również rozważyć formalne odwołanie pełnomocnictwa i poinformowanie o tym fakcie osób, z którymi pełnomocnik mógłby dokonywać czynności prawnych.
Dla pełnomocnika:
- Pełnomocnik powinien być świadomy momentu wygaśnięcia swojego umocowania i unikać dokonywania czynności prawnych po tym momencie.
- Działanie po wygaśnięciu umocowania może narazić pełnomocnika na odpowiedzialność odszkodowawczą wobec mocodawcy lub stron trzecich.
Dla stron trzecich:
- Strony trzecie powinny zachować ostrożność i w miarę możliwości weryfikować umocowanie pełnomocnika, zwłaszcza w sytuacjach, które mogą budzić wątpliwości co do jego aktualności.
- Działanie w dobrej wierze jest kluczowe dla ochrony ich interesów na podstawie art. 105 Kodeksu cywilnego.

Podsumowanie:

Art. 105 Kodeksu cywilnego wprowadza mechanizm ochrony stron trzecich działających w dobrej wierze, jednocześnie nakładając na mocodawcę i pełnomocnika obowiązek staranności w zakresie informowania o wygaśnięciu umocowania. Przepis ten jest istotny dla zapewnienia pewności obrotu prawnego i ochrony interesów wszystkich zaangażowanych stron.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 795.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

pełnomocnik

wygaśnięcie umocowania

czynność prawna

granica umocowania

druga strona

ważność czynności

mocodawca

Art. 104. kc Art. 106. kc