Sygn. akt: KIO 32/24
WYROK
Warszawa, dnia 5 luty 2024 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca: Agata Mikołajczyk
Protokolant:
Aldona Karpińska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2024 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej w dniu 2 stycznia 2024 r. przez odwołującego: Emitel S.A. z/s w Warszawie (ul. F. Klimczaka 1, 02-797
Warszawa) w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego: Miejskie Wodociągi i Kanalizacja w Bydgoszczy spółka z o.o. (ul. Toruńska 103, 85-817 Bydgoszcz)
przy udziale uczestników po stronie zamawiającego:
1) wykonawcy Orange Polska S.A. z/s w Warszawie (Al. Jerozolimskie 160, 02-326
Warszawa)
2) wykonawcy PLUM sp. z o.o. z/s w Kleosinie (ul. Wspólna 19, Ignatki 16-001 Kleosin)
orzeka:
1. oddala odwołanie;
2. Kosztami postępowania odwoławczego obciąża odwołującego: Emitel S.A. z/s w Warszawie (ul. F. Klimczaka
1, 02-797 Warszawa) i:
2.1. Zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15.000 zł 00 gr (słownie: piętnaście
tysięcy złotych zero groszy), uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 3.600 zł
00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez zamawiającego tytułem
wynagrodzenia pełnomocnika;
2.2. Zasądza od odwołującego na rzecz zamawiającego: Miejskie Wodociągi i Kanalizacja w Bydgoszczy spółka z o.o. (ul. Toruńska 103, 85-817 Bydgoszcz) kwotę 3.600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset
złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione przez zamawiającego
tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie -Sądu Zamówień Publicznych.
Sygn. akt: 32/24
Uzasadnienie
Odwołanie zostało wniesione do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 2 stycznia 2024r. przez wykonawcę Emitel
S.A. z/s w Warszawie (Odwołujący) w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2023r. poz. 1605 ze zm.), [ustawa Pzp lub Pzp lub Ustawa PZP] przez
zamawiającego: Miejskie Wodociągi i Kanalizacja w Bydgoszczy - spółka z o.o. z/s w Bydgoszczy. Przedmiotem
zamówienia publicznego jest „Dostawa, wdrożenie i obsługa stacjonarnego systemu odczytu danych z wodomierzy” nr
referencyjny nadany sprawie: ZP-014/D/RZ/2023. Ogłoszenie o zamówieniu opublikowane zostało w Dz. Urz. UE. w dniu
22/12/23 Nr 00782686-2023.
W punkcie I odwołania Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:
1 ) art. 99 ust. 1, 2 oraz 4 Pzp i art. 16 ust. 1 oraz ust. 3 Pzp – poprzez opisanie przedmiotu zamówienia w sposób,
który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję oraz równe traktowanie wykonawców, nieproporcjonalny a także w
sposób niejednoznaczny i niewyczerpujący za pomocą niedostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń,
nieuwzględniający wszystkich wymagań i okoliczności mogących mieć wpływ na sporządzenie oferty,
nieproporcjonalnie do celów przetargu, z uwagi na postawienie wymogu by System odczytowy, oparty o
technologię IoT (Internet of Things), wykorzystywał techniki komunikacji dużym zasięgu w paśmie licencjonowanym
(pkt. 3.2 SWZ wymóg powtórzony w pkt. 1 Definicja Transmisji Danych, która to definicja dodatkowo wskazuje że
chodzi o pasmo częstotliwości 800/900 MHz oraz pkt. 2 OPZ ) w szczególności przez:
posłużenie się pojęciem „pasma licencjonowanego” co jest pojęciem nieznanym na gruncie ustawy prawo
telekomunikacyjne,
-
tworzenie nieproporcjonalnych warunków dla realizacji zamówienia poprzez wymuszenie „licencji na pasmo”
przy czym system odczytowy można zbudować również na pasmach częstotliwości otwartych przeznaczonych w
tym celu przez przepisy powszechnie obowiązującego prawa,
-
utrudnianie warunków konkurowania poprzez wskazanie „pasma licencjonowanego” co predysponuje do
realizacji usługi operatorów mobilnych posiadających rezerwację częstotliwości w pasmach 800-900 MHz a
jednocześnie wyklucza innych przedsiębiorców telekomunikacyjnych mogących świadczyć usługi na rzecz
Zamawiającego ale nie posiadających rezerwacji częstotliwości w pasmach 800-900 MHz,
-
2) art. 99 ust. 1, 2 oraz 4 Pzp i art. 16 ust. 1 oraz ust. 3 Pzp – poprzez opisanie przedmiotu zamówienia w sposób,
który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję, wskazujący na usługi dostarczane przez konkretnych wykonawców
co prowadzi do ich uprzywilejowania a także w sposób niejednoznaczny i niewyczerpujący, za pomocą
niedostatecznie dokładnych i
zrozumiałych określeń, nieuwzględniający wszystkich wymagań i okoliczności mogących mieć wpływ na sporządzenie
oferty a także nieproporcjonalnie do celów przetargu, z uwagi na postawienie wymogu by system odczytowy
wykorzystywał łączność w standardzie LTE Cat-M oraz NB-IoT przy czym taki proces technologiczny (standard)
łączności wykorzystuje jedynie czterech operatorów telekomunikacyjnych (świadczący usługi telefonii komórkowej) (pkt.
1 Definicja Transmisji Danych) oraz wymogu by możliwe do wykorzystania technologii LoRaWAN jaką posługuje się
Odwołujący mogły stanowić nie więcej jak 5% wszystkich zamontowanych modułów radiowych IoT (pkt. 1 Definicja
Transmisji Danych), w szczególności przez:
utrudnienie warunków konkurowania poprzez wskazanie usług dostarczanych przez konkretnych wykonawców
to jest operatorów telefonii komórkowej mogących realizować usługi LTE Cat-M / NB-IoT które to działanie mogą
prowadzić do wyeliminowania z rynku przedsiębiorców telekomunikacyjnych jak Odwołujący mogących świadczyć
usługi transmisji danych w innych technologiach równoważnych spełniających wymagania jakościowe i
niezawodnościowe określone przez Zamawiającego w SLA oraz prowadzący do uprzywilejowania operatorów
telekomunikacyjnych mobilnych realizujących usługi LTECatM NB-IoT,
-
utrudnienie warunków konkurowania poprzez postawienie wymogu realizacji usługi w procesie technologicznym
charakterystycznym wyłącznie dla operatorów telekomunikacyjnych telefonii komórkowej tj. standard usługi LTE
Cat-M / NB-IoT.
-
postawienie nieproporcjonalnie do celów przetargu wymogu posłużenia się standardem LTECat-M NBIoT dla
95% Modułów radiowych IoT pomimo że zarówno dla modułów LTECat-M NB-IoT które stanowić maja 95% dostaw
jak i innych modułów LoRaWAN które mają stanowić 5% dostaw stworzono analogiczne wymogi jakości
świadczenia usług (SLA, terminowość dostarczenia danych, jakość danych) z ich wykorzystaniem.
-
3) art. 16 ust. 1 i ust. 3 Pzp oraz art. 99 ust. 1, 2 i ust. 4 Pzp zw. z art. 3531 w. zw. z art. 5 oraz art. 487 § 2
Kodeksu cywilnego – poprzez opisanie przedmiotu zamówienia w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą
konkurencję a także w sposób nieuwzględniający wszystkich wymagań i okoliczności mogących mieć wpływ na
sporządzenie oferty, prowadzący do uprzywilejowania niektórych wykonawców sposób naruszający zasady
współżycia społecznego z uwagi na postawienie wymogu uruchomienia transmisji Systemu odczytowego w ciągu
30 dni od dnia podpisania Umowy tj. przekazanie Zamawiającemu dostępu zapewnienie Transmisji danych z
całego Obszaru działania Zamawiającego (PKT 3.2, lit b SWZ wymóg powtórzony Rozdział 1 pkt 2.4 ppkt. 2 OPZ,
Rozdział V pkt 1, ppkt 1) lit b OPZ oraz Rozdział V pkt 1 ppkt 3) OPZ, oraz Rozdział V pkt 1 ppkt 6) ) w
szczególności przez
uprzywilejowanie operatorów telekomunikacyjnych mobilnych realizujących usługi LTECat-M NB-IoT i
posiadających zbudowaną infrastrukturę telekomunikacyjną na obszarze aglomeracji Bydgoskiej względem
przedsiębiorców telekomunikacyjnych którzy muszą taką sieć zbudować,
-
-
nieuwzględnienie iż do zapewnienia transmisji danych z całego obszaru działania Zamawiającego niezbędne
jest pozyskanie zgód i decyzji administracyjnych przy czym takie procesy trwają dłużej aniżeli 30 dni.
4) art. 112 ust. 1 i 2 pkt. 4 ustawy Pzp – poprzez sformułowanie warunków udziału w postępowaniu w sposób
nieproporcjonalny w stosunku do przedmiotu zamówienia, z uwagi na wymaganie wykazania przez wykonawcę
realizacji usługi polegającej na wykonaniu co najmniej jedno zamówienie (umowę) polegającą na dostawie i
montażu urządzeń rejestrujących dane z urządzeń pomiarowych i przekazujących dane do systemu odczytowego
za pomocą systemu łączności pracującego w paśmie licencjonowanym 800 MHz lub 900 MHz oraz obejmującym
standardy LTE CAT-M lub NB-IoT, o wartości zamówienia (umowy) co najmniej 1.000.000,00 zł bez podatku VAT
(słownie złotych: jeden milion) pkt. 5.3.4 ppkt. 2 SWZ), podczas zakres wymaganych usług jest nieadekwatny do
oceny kompetencji wykonawców do wykonania zamówienia w odniesieniu do charakterystyki, zakresu, stopnia
złożoności, warunków realizacji zamówienia, określonych przez Zamawiającego, a także naruszający zasady
uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców oraz zasadę proporcjonalności co do postawienia
wymogu konkretnego pasma licencjonowanego 800 MHz lub 900 MHz oraz obejmującym standardy LTE CAT-M /
NB-IoT, które są właściwe dla sieci operatorów telekomunikacyjnych telefonii komórkowej oraz które to rezerwacje
posiadają konkretni przedsiębiorcy telekomunikacyjni.
W punkcie II odwołania Odwołujący wniósł o:
A/ uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu dokonania modyfikacji treści SWZ, OPZ oraz IPU w
następującym zakresie:
1) Nadanie punktowi 3.2 SWZ następującego brzmienia:
Przedmiotem niniejszego zamówienia jest dostawa, wdrożenie oraz obsługa przez Wykonawcę stacjonarnego Systemu
odczytowego, tj. urządzeń oraz oprogramowania, których funkcją jest gromadzenie, transmisja oraz przekazywanie
danych z Urządzeń pomiarowych, tj. przyrządów pomiarowych, mierzących objętość przepływającej wody w
szczególności wodomierzy i przepływomierzy na Obszarze działania Zamawiającego stanowiącego teren objęty
działalnością Zamawiającego w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. W
skład obszaru wchodzą tereny gmin:
Bydgoszcz (cały obszar gminy),
Sicienko (ulice: Atolowa, Dolna Waleniowa, Osówiec 72, Osówiec 73, Osówiec 74, osada leśna Osowa Góra nr 4, nr 5,
nr 6, Bydgoska, Pagórek, Przy Karczmie, Wspólna, Zacisze),
Osielsko (ulice: Jeździecka, Bielska, Rozmarynowa),
Białe Błota (ulice: Chopina, Paderewskiego, Łochowska).
W ramach zamówienia Wykonawca utworzy, wdroży oraz będzie obsługiwał stacjonarny System odczytowy, oparty o
technologię IoT (Internet of Things), wykorzystującą techniki komunikacji
• dużym zasięgu w paśmie licencjonowanym, oraz
•
innych technologii radiowe ych w pasmach nielicencjonowanych, ]
na Obszarze działania Zamawiającego.
W celu kompleksowej realizacji przedmiotu zamówienia niezbędna jest realizacja następujących zadań:
a) utworzenie przez Wykonawcę Systemu odczytowego pozwalającego na odczyt danych z Urządzeń
pomiarowych;
b) uruchomienie utworzonego przez Wykonawcę Systemu odczytowego w ciągu [[6 miesięcy]] [30 dni] od dnia
podpisania Umowy tj. przekazanie Zamawiającemu dostępu do Serwisu aplikacyjnego i zapewnienie
Transmisji danych z całego Obszaru działania Zamawiającego;
c) świadczenie przez Wykonawcę usług w zakresie obsługi Systemu odczytowego, obejmujących w
szczególności zachowanie należytej sprawności Systemu odczytowego (SLA), Transmisję danych z Urządzeń
pomiarowych oraz przekazywanie danych z Systemu odczytowego do Systemu komputerowego Zamawiającego;
d) dostawa przez Wykonawcę na rzecz Zamawiającego Modułów radiowych IoT oraz ich podłączenie do
Systemu odczytowego w przewidywanej ilości 16.417 szt.;
e) montaż lub wymiana Modułów radiowych IoT przez Wykonawcę we wskazanych lokalizacjach. Szacowana
ilość zleconych do zamontowania przez Wykonawcę Modułów radiowych IoT wynosi 4 613 sztuk, jednak nie mniej
niż 4 600 sztuk;
f) dostarczenie przez Wykonawcę Zamawiającemu Urządzeń mobilnych, służących do konfiguracji Modułów
radiowych IoT i odczytu danych, w łącznej ilości 12 sztuk;
g) przeprowadzenie niezbędnych szkoleń pracowników Zamawiającego.
2/ Nadanie punktowi Rozdział 1 pkt 1 Definicja Transmisji danych następującego brzmienia:
Stanowi system łączności pracujący w paśmie [licencjonowanym ] 800 MHz, 900 MHz oraz obejmujący standardy LTE
CAT-M, NB-IoT, [[LoRaWAN, Sigfox lub równoważne]]. W przypadku lokalizacji Modułu radiowego IoT w miejscu z
brakiem łączności [w standardzie
LTE Cat-M oraz NB-IoT,] należy dokonać modyfikacji architektury sieci, tak aby tą łączność uzyskać. [W uzasadnionych
przypadkach dopuszcza się zastosowanie innych technologii przesyłu danych w paśmie nielicencjonowanym, np. LoRaWAN, Sigfox
lub równoważne, natomiast nie mogą one stanowić więcej niż 5% wszystkich zamontowanych Modułów radiowych IoT.]
3/ Nadanie punktowi Rozdział 1 pkt 2.4 ppkt. 2 OPZ następującego brzmienia:
uruchomienie utworzonego przez Wykonawcę Systemu odczytowego w ciągu [[6 miesięcy]] [ 30 dni] od dnia podpisania
Umowy, tj. przekazanie Zamawiającemu dostępu do Serwisu aplikacyjnego i zapewnienie Transmisji danych z całego
Obszaru działania Zamawiającego;
4/ Nadanie punktowi Rozdział V pkt 1 ppkt. 1 lit. b OPZ następującego brzmienia:
uruchomienie utworzonego przez Wykonawcę Systemu odczytowego w ciągu [[6 miesięcy]] [30 dni] od dnia podpisania
Umowy, tj. przekazanie Zamawiającemu dostępu do Serwisu aplikacyjnego i zapewnienie Transmisji danych z całego
Obszaru działania Zamawiającego;
5/ Nadanie punktowi Rozdział V pkt 1 ppkt. 3 OPZ następującego brzmienia:
Utworzony przez Wykonawcę System odczytowy zostanie uruchomiony w ciągu [[6 miesięcy]] [30 dni] od dnia podpisania
Umowy. Przez uruchomienie Systemu odczytowego rozumie się przekazanie Zamawiającemu dostępu do Serwisu
aplikacyjnego i zapewnienie Transmisji danych z całego Obszaru działania Zamawiającego. Z uruchomienia Systemu
odczytowego zostanie sporządzony protokół.
6/ Nadanie punktowi Rozdział V pkt 1 ppkt. 6 OPZ następującego brzmienia:
Zamawiający wymaga ciągłego przekazywania danych odczytowych z Urządzeń pomiarowych do Systemu
komputerowego Zamawiającego, przy czym okres przekazywania wynosi maksymalnie 2 godziny od momentu
zarejestrowania danych przez System odczytowy. Zamawiający przewiduje, że w fazie wdrożenia Systemu
odczytowego, tj. w okresie pierwszych [[6 miesięcy]] [30 dni] obowiązywania Umowy, zostanie ustalony sposób, struktura i
zakres wymiany danych odczytowych pomiędzy Systemem komputerowym Zamawiającego a Systemem odczytowym.
7/ Nadanie § 3 ust.2 ppkt. 1 Wzoru umowy (IPU) następującego brzmienia:
Kamień Milowy nr 1: Utworzenie oraz uruchomienie przez Wykonawcę Systemu
Odczytowego - w terminie [30 Dni] [[6 miesięcy]] od dnia zawarcia niniejszej Umowy;
B/ w odniesieniu do warunku udziału w postępowaniu określonego w 5.3.4 pkt. 2 SWZ modyfikację warunku udziału w
postępowaniu poprzez nadanie mu brzmienia:
co najmniej jedno zamówienie (umowę) polegającą na dostawie i montażu urządzeń rejestrujących dane z urządzeń
pomiarowych i przekazujących dane do systemu odczytowego za pomocą systemu łączności pracującego w paśmie
[licencjonowanym] 800 MHz lub 900 MHz oraz obejmującym standardy LTE CAT-M[-lub] NB-IoT [[lub LoRaWAN]], o wartości
zamówienia (umowy) co najmniej 1.000.000,00 zł bez podatku VAT (słownie złotych: jeden milion).
Wyjaśnienie sposobu redakcji tekstu: W lit. A i B dla IPU, SWZ oraz OPZ zaznaczono propozycję usunięcia tekstu
poprzez wykreślenie [ujęto w nawias kwadratowy] propozycja nowego tekstu dopisanego pogrubiono [[ ujęto w podwójny
nawias kwadratowy]].
W punkcie III wniósł o przeprowadzenie w toku postępowania odwoławczego dowodów z dokumentów wskazanych w
treści niniejszego odwołania w celu wykazania, że na rynku funkcjonują różne technologie transmisji danych z
wodomierzy oraz, że Odwołujący zrealizował taką sieć telekomunikacyjną transmisji danych dla spółki wodociągowej
obejmującą obszar aglomeracji Wrocławia.
Wnoszący odwołanie podał: Odwołującemu przysługuje legitymacja do wniesienia odwołania do Krajowej Izby
Odwoławczej, gdyż zgodnie z przepisem art. 505 ust. 1 ustawy Pzp ma interes w uzyskaniu zamówienia oraz może
ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy. Odwołujący jest przedsiębiorcą, który
świadczy usługi transmisji danych dla przedsiębiorców wodociągowych zdalnych odczytów wodomierzy.
Odwołujący jako wykonawca posiada interes w uzyskaniu przedmiotowego zamówienia, jednocześnie może ponieść
szkodę na skutek niezgodnej z ustawą czynności Zamawiającego. Zamawiający w specyfikacji istotnych warunków
zamówienia opisał przedmiot zamówienia w sposób, który może utrudniać uczciwą konkurencję oraz sformułował
warunki udziału w postępowaniu w sposób nie proporcjonalny do przedmiotu zamówienia, co uniemożliwia
Odwołującemu złożenie oferty i uzyskanie zamówienia. W związku z powyższym należy stwierdzić, że Odwołujący jest
podmiotem uprawnionym do skorzystania ze środków ochrony prawnej w postaci odwołania. W szczególności
Zamawiający sformułował wymóg by Wykonawca utworzył, wdrożył oraz obsługiwał
stacjonarny System odczytowy, oparty głównie o technologię transmisji danych LTE CAT-M lub NB IoT, wykorzystującą
techniki komunikacji w paśmie licencjonowanym. Odwołujący nie ma rezerwacji częstotliwości (licencji na pasmo
częstotliwości) i nie posługuje się technologię transmisji danych LTE CATM lub NB IoT co jest właściwe dla operatorów
telefonii komórkowej. Warunki te faworyzują operatorów mobilnych przy czym warunki te nie są niezbędne dla
prawidłowego zrealizowania sieci zdalnego odczytu wodomierzy i uzyskania wymaganych parametrów jakościowych
świadczenia usług określonych w IPU ( SLA). Kwestionowane postanowienia dokumentacji mają charakter ograniczające
możliwość złożenia przez Odwołującego oferty w postępowaniu co może prowadzić do wyrządzenia szkody
Odwołującemu.
W uzasadnieniu do podniesionych zarzutów wykonawca podał:
Stan faktyczny
Zamawiający – Miejskie Wodociągi i Kanalizacja w Bydgoszczy - spółka z o.o. [dalej „Zamawiający”] prowadzi
postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego na „Dostawę, wdrożenie i
obsługę stacjonarnego systemu odczytu danych z wodomierzy” nr referencyjny nadany sprawie: ZP-014/D/RZ/2023
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 22 grudnia 2023 r. pod
numerem nr TED: 00782686-2023.
Przywołując regulacje prawne stanowiące podstawę zarzutów należy wskazać, iż:
- zgodnie z art. 16 ustawy Pzp, zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie
zamówienia w sposób: 1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców; 2)
przejrzysty; 3) proporcjonalny;
- zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy Pzp, przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący,
za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wymagania i okoliczności mogące
mieć wpływ na sporządzenie oferty;
- zgodnie z art. 99 ust. 2 ustawy Pzp, zamawiający określa w opisie przedmiotu zamówienia wymagane cechy
dostaw, usług lub robót budowlanych. Cechy te mogą odnosić się w szczególności do określonego procesu,
metody produkcji, realizacji wymaganych dostaw, usług lub robót budowlanych, lub do konkretnego procesu innego
etapu ich cyklu życia, nawet jeżeli te czynniki nie są ich istotnym elementem, pod warunkiem że są one związane z
przedmiotem zamówienia oraz proporcjonalne do jego wartości i celów,
- zgodnie z art. 99 ust. 4 ustawy Pzp, przedmiotu zamówienia nie można opisywać w sposób, który mógłby
utrudniać uczciwą konkurencję, w szczególności przez wskazanie znaków towarowych, patentów lub
pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu, który charakteryzuje produkty lub usługi dostarczane przez
konkretnego wykonawcę, jeżeli
mogłoby to doprowadzić do uprzywilejowania lub wyeliminowania niektórych wykonawców lub produktów;
- zgodnie z art. 112 ust. 1 ustawy Pzp, zamawiający określa warunki udziału w postępowaniu w sposób
proporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego
wykonania zamówienia, w szczególności wyrażając je jako minimalne poziomy zdolności;
- zgodnie z art. 112 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp, warunki udziału w postępowaniu mogą dotyczyć zdolności
technicznej lub zawodowej.
Tytułem wstępu zasadne jest przedstawienie uwag natury ogólnej.
Sporządzenie opisu przedmiotu zamówienia jest jedną z najważniejszych czynności związanych z przygotowaniem
postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Czynność ta stanowi jednocześnie obowiązek zamawiającego, ale i
jego uprawnienie, bowiem zamawiający opisując przedmiot zamówienia odzwierciedla swoje rzeczywiste potrzeby, które
chce zaspokoić poprzez udzielenie zamówienia publicznego. W ramach rozważań natury ogólnej, pamiętać trzeba, że
opisu przedmiotu zamówienia w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego dokonuje wyłącznie Zamawiający stosownie do swoich potrzeb. Może tego dokonać przez opisanie parametrów technicznych przedmiotu zamówienia.
Taki opis obowiązuje w sposób równy i obiektywny wszystkich wykonawców, którzy są zainteresowani udziałem w
danym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Zamawiający, działając w granicach określonych przepisami
prawa, ma prawo sprecyzować przedmiot zamówienia o określonych minimalnych standardach jakościowych i
technicznych. Takie standardy dla zostały określone w OPZ oraz SWZ dla dostarczonych Modułów radiowych IoT które
mają zapewnić rejestrację danych i przekazanie danych do Systemu odczytowego za pomocą transmisji danych.
Zaliczyć do nich można m.in.: konieczność szyfrowania przekazywanych danych, zapewnienie terminowego
dostarczenia danych z wodomierzy przy czym brak realizacji tego obowiązku wiązał się będzie z nałożeniem kary na
wykonawcę, zapewnienie odpowiedniej żywotności baterii urządzeń. Niezależnie jakim standardem transmisji danych
posługiwać się będą wykonawcy i dostarczone przez nich Moduły radiowe IoT muszą spełnić tak postawione wymagania
inaczej wykonawca zobowiązany będzie ponieść karę umowną określoną w § 16 ust. 1 pkt. 10 oraz 11 IPU w
przypadkach: stwierdzenia przez Zamawiającego, że przekazywane przez Moduły radiowe IoT dane są niezgodne z
rzeczywistymi wskazaniami Urządzeń pomiarowych (wodomierzy) lub niezapewnienia przez Wykonawcę wymaganego
poziomu odczytywania danych (SLA) przez System odczytowy zgodnie z wymaganiami Zamawiającego wskazanymi w
rozdz. V pkt 2 OPZ. Zamawiający dopuścił w postępowaniu możliwości posłużenia się następującymi standardami
transmisji danych dla modułów IoT: LTE CAT-M, NB-IoT pracujący w paśmie licencjonowanym 800 MHz, 900 MHz oraz
pracujące w paśmie nielicencjonowanym, np. LoRaWAN, Sigfox lub równoważne. Pomimo tego, ze Zamawiający przyjął,
że każdy z tych standardów transmisji spełnia standard jakościowy lub techniczny (wymogi jakościowe dla różnych
standardów transmisji danych nie zostały zróżnicowane) to zastrzegł że Moduły radiowe IoT posługujące się transmisją
danych LoRaWAN nie mogą stanowić więcej niż 5% wszystkich zamontowanych Modułów radiowych IoT (zob. Definicja
Transmisja danych pkt. 1 OPZ). Stan taki jest niezrozumiały skoro Odwołujący będzie dysponował produktem
spełniającym wymogi Zamawiającego to nie powinno się tworzyć jakichkolwiek ograniczeń w kontraktowaniu wobec
takiego produktu gdyż stanowi to naruszenie zasad uczciwej konkurencji. Naruszenie bowiem zasady uczciwej
konkurencji zachodzi w takich przypadkach gdy tworzy się ograniczenia wobec oferenta pomimo iż jego produkt lub
usługa odpowiadają potrzebom przetargu zarówno co do jakości, funkcjonalności, czy też wymaganych parametrów
technicznych (tak wyrok KIO ..sygn. akt KIO/UZP 1155/08).
Samo zestawienie wymogów SWZ z jednej strony wymogów jakościowych w tym SLA które ma spełnić każdy Moduł
radiowy IoT niezależnie jaką posługuje się transmisją danych (niezależnie czy działa w paśmie licencjonowanych czy tez
nie) przy jednoczesnym ograniczeniu że Moduły radiowe IoT posługujące się transmisją danych LoRaWAN mają
stanowić nie więcej jak 5% dostawy tworzy stan uprawdopodobnienia, że przedmiot zamówienia utrudnia uczciwą
konkurencję. Dostrzeżenia jednak wymaga, iż to na Zamawiającym ciąży obowiązek udowodnienia braku naruszenia
przepisów w opisie przedmiotu zamówienia, co wynika z ugruntowanej linii orzecznictwa Krajowej Izby Odwoławczej (tak
wyrok KIO z 18 listopada 2008 r., sygn. akt KIO/UZP 1240/08). Odwołujący natomiast ma obowiązek uprawdopodobnić,
że wymagania Zamawiającego odnoszące się do przedmiotu zamówienia mogą utrudnić uczciwą konkurencję. To na
Zamawiającym ciąży obowiązek dowiedzenia, że nie utrudnił on uczciwej konkurencji (tak wyrok KIO ... sygn. akt
UZP/ZO/0-943/07). Pomimo iż to na Zamawiającym ciąży ciężar dowodu w dalszej części odwołania Odwołujący wykaże
że Moduły IoT wyposażone w standard transmisji LoRaWAN są nowoczesnym rozwiązaniem technicznym powszechnie
stosowanym w kontekście odczytu wodomierzy. Nie bez znaczenia jest również że rozwiązanie LoRaWAN jest
znaczenie tańsze we wdrożeniu w porównaniu w do infrastruktury LTE CAT-M lub NB IoT dodatkowo w przypadku w
którym właściciele Zamawiającego tj. samorząd dopuściłby instalacji urządzeń stacji bazowych na obiektach samorządu
np. dachach szkół, szpitali lub urzędów za odpłatnością samorząd mógłby uzyskać dodatkowe korzyści we wdrożeniu
tego rozwiązania. Przy czym stacja bazowa LoRaWAN waży kilkanaście kilogramów a stacja bazowa telefonii
komórkowej kilkaset. Nie stanowi więc problemu instalacja takich urządzeń. Ograniczenia postanowione przez
Zamawiającego są istotne i mogą mieć istotny wpływ na wynik postępowania dlatego
Odwołujący zdecydował o skierowaniu odwołania do Izby (art. 554 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp). Odwołanie służy konwalidacji
sprzecznych z prawem czynności Zamawiającego, które stają na drodze wykonawcom podczas ubiegania się o
zamówienie publiczne.
W tym miejscu powołać należy kluczowe postanowienie SWZ kwestionowane przez Odwołującego będzie bowiem
punktem wyjścia dla opisu poszczególnych zarzutów.
Zgodnie z pkt. 3.2 SWZ „Przedmiotem niniejszego zamówienia jest dostawa, wdrożenie oraz obsługa przez Wykonawcę
stacjonarnego Systemu odczytowego, tj. urządzeń oraz oprogramowania, których funkcją jest gromadzenie, transmisja
oraz przekazywanie danych z Urządzeń pomiarowych, tj. przyrządów pomiarowych, mierzących objętość przepływającej
wody w szczególności wodomierzy i przepływomierzy na Obszarze działania Zamawiającego stanowiącego teren objęty
działalnością Zamawiającego w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. W
skład obszaru wchodzą tereny gmin:
-
Bydgoszcz (cały obszar gminy),
Sicienko (ulice: Atolowa, Dolna Waleniowa, Osówiec 72, Osówiec 73, Osówiec 74, osada leśna Osowa Góra nr
4, nr 5, nr 6, Bydgoska, Pagórek, Przy Karczmie, Wspólna, Zacisze), - Osielsko (ulice: Jeździecka, Bielska,
Rozmarynowa), - Białe Błota (ulice: Chopina, Paderewskiego, Łochowska).
-
W ramach zamówienia Wykonawca utworzy, wdroży oraz będzie obsługiwał stacjonarny System odczytowy, oparty o
technologię IoT (Internet of Things), wykorzystującą techniki komunikacji:
•
dużym zasięgu w paśmie licencjonowanym, oraz
•
innych technologii radiowych w pasmach nielicencjonowanych, na Obszarze działania Zamawiającego.
W celu kompleksowej realizacji przedmiotu zamówienia niezbędna jest realizacja następujących zadań:
a)utworzenie przez Wykonawcę Systemu odczytowego pozwalającego na odczyt danych z Urządzeń pomiarowych;
b) uruchomienie utworzonego przez Wykonawcę Systemu odczytowego w ciągu 30 dni od dnia podpisania Umowy
tj. przekazanie Zamawiającemu dostępu do Serwisu aplikacyjnego i zapewnienie Transmisji danych z całego
Obszaru działania Zamawiającego;
c)świadczenie przez Wykonawcę usług w zakresie obsługi Systemu odczytowego, obejmujących w szczególności
zachowanie należytej sprawności Systemu odczytowego (SLA), Transmisję danych z Urządzeń pomiarowych oraz
przekazywanie danych z Systemu odczytowego do Systemu komputerowego Zamawiającego;
dostawa przez Wykonawcę na rzecz Zamawiającego Modułów radiowych loT oraz ich podłączenie do
Systemu odczytowego w przewidywanej ilości 16.417 szt.;
d)
montaż lub wymiana Modułów radiowych IoT przez Wykonawcę we wskazanych lokalizacjach. Szacowana
ilość zleconych do zamontowania przez Wykonawcę Modułów radiowych IoT wynosi 4 613 sztuk, jednak nie mniej
niż 4 600 sztuk;
e)
dostarczenie przez Wykonawcę Zamawiającemu Urządzeń mobilnych, służących do konfiguracji Modułów
radiowych IoT i odczytu danych, w łącznej ilości 12 sztuk;
f)
g)przeprowadzenie niezbędnych szkoleń pracowników Zamawiającego.
Zgodnie natomiast z pkt. 3.3 SWZ. Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia został określony w dokumencie pn. „Opis
Przedmiotu Zamówienia” (dalej jako „OPZ”), stanowiącym Załącznik nr 8 do SWZ.
Zgodnie z pkt. I Uwagi wstępne ppkt. 1 Definicja Transmisja danych (str. 4 OPZ) „Stanowi system łączności pracujący w
paśmie licencjonowanym 800 MHz, 900 MHz oraz obejmujący standardy LTE CAT-M, NB-IoT. W przypadku lokalizacji
Modułu radiowego IoT w miejscu z brakiem łączności w standardzie LTE Cat-M oraz NB-IoT, należy dokonać modyfikacji
architektury sieci, tak aby tą łączność uzyskać. W uzasadnionych przypadkach dopuszcza się zastosowanie innych
technologii przesyłu danych w paśmie nielicencjonowanym, np. LoRaWAN, Sigfox lub równoważne, natomiast nie mogą
one stanowić więcej niż 5% wszystkich zamontowanych Modułów radiowych IoT.”
2/ Przytaczając powyższe postanowienia SWZ oraz OPZ Odwołujący pragnie wskazać na konkretne przyczyny
faktyczne, które prowadzą wykluczenia jego z postępowania w dalszej kolejności wykazuje, że doszło do naruszenia
przepisów ustawy Pzp. Dodatkowo Odwołujący w dalszej kolejności wykaże, że przytoczone wymagania naruszają
przywołane w odwołaniu przepisy ustawy Pzp.
Pierwszym wymogiem, który prowadzi do wykluczenia Odwołującego jest wymóg by system odczytowy, oparty o
technologię IoT (Internet of Things), wykorzystującą techniki komunikacji dużym zasięgu w paśmie licencjonowanym.
Systemy odczytowe takie nie potrzebują do prawidłowego działania by pracowały w pasmach licencjonowanych, którymi
to licencjami (rozumianymi jako rezerwacje częstotliwości) dysponuje jedynie czterech operatorów telekomunikacyjnych
(świadczący usługi telefonii komórkowej).
Drugim wymogiem który prowadzi do wykluczenia Odwołującego jest wymóg by system odczytowy wykorzystywał
łączność w standardzie LTE Cat-M oraz NB-IoT. Taki standard łączności wykorzystuje jedynie czterech operatorów
telekomunikacyjnych (świadczący usługi telefonii komórkowej).
Trzecim wymogiem który prowadzi do wykluczenia Odwołującego jest wymóg by możliwe do wykorzystania technologii
LoRaWAN jaką posługuje się Odwołujący mogły stanowić nie więcej jak 5% wszystkich zamontowanych modułów
radiowych IoT.
Zarzut nr. 1
1) Zamawiający dokonał ograniczenia grupy usługodawców poprzez wskazanie, że będzie się kontraktował tylko
z przedsiębiorcami którzy zrealizują usługi w „paśmie licencjonowanym” 800-900 Mhz. Nie jest jasne co należy
rozumieć poprzez pojęcie „licencjonowanego pasma”. Pojęcie to nie jest znane ustawie Prawo telekomunikacyjne,
która posługuje się pojęciem „rezerwacji częstotliwości”. Zgodnie z przepisem art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca
2004 roku Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1648 dalej również „Pt”), „rezerwacja częstotliwości
lub zasobów orbitalnych, zwana dalej „rezerwacją częstotliwości”, określa częstotliwości lub zasoby orbitalne,
które w okresie rezerwacji pozostają w dyspozycji podmiotu, na rzecz którego dokonano rezerwacji, przeniesiono
uprawnienia do częstotliwości lub uprawnienia do dysponowania częstotliwościami na cele związane z
uzyskiwaniem pozwoleń radiowych”. Pojęcie licencji to określenie występujące w prawie własności intelektualnej
oraz w publicznym prawie gospodarczym. W prawie własności intelektualnej licencja stanowi upoważnienie do
korzystania z cudzego dobra niematerialnego. W publicznym prawie gospodarczym jest to jeden z instrumentów
reglamentowania działalności gospodarczej. Taką licencją może być licencja na prowadzenie działalności
telekomunikacyjnej o której mowa w przepisie art. 10 ust. 1 Pt. Niewątpliwie usługi świadczone Zamawiającemu
można zaliczyć do usług telekomunikacyjnych co implikuje wymóg by Wykonawcy dysponowali takim wpisem.
Odwołujący jest przedsiębiorcą telekomunikacyjnym i dysponuje taką licencją o numerze 9800. Zamawiający
powinien posługiwać się pojęciami jednoznacznymi i zrozumiałymi. Taki opis przedmiotu zamówienia nie spełnia
tego wymogu.
Ponieważ jednak Zamawiający posługuje się pojęciem „licencjonowanego pasma” prawdopodobnie wiąże ten wymóg z
rezerwacją częstotliwości na pasmo 800 MHz -900MHz. Nie wszyscy przedsiębiorcy telekomunikacyjni dysponują jednak
takimi licencjami (rozumianymi jako rezerwacje częstotliwości). Takimi rezerwacjami dysponują spółki: Polkomtel Sp z
o.o. (również podmiot zależny), Orange Polska SA. T-Mobile Polska SA oraz P4 Sp. z o.o. („dalej również „Operatorzy
mobilni” lub „Operatorzy komórkowi”) o czym
stanowi informacja o zajętości pasma 800 / 900 MHz prezentowana przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej.
Za jętoś ć częs totliwoś ci w za kres ie 880 - 915 MHz i 925 - 960 MHz
*1 '"l *1 °l M . “1 *1 o' in o' N IX fA 00* a oo s a a o o
00 00 00 00 00 CD CD
_l
T -Mobile
P 4s p. zo o.
P olkom tel $p. z 0 0- P olkom tel s p. z 0.0. T -Mobile P ols ka S A P olkom tel s p. z o.o.
Orange P ols ka S A
P ols ka S A
o u.
"l
f
b-'
Ul 00
co
a
O os c o
o
°1 IN c n 00
*1 °1 oo' g O rH c n c n
oo
in
d c o Os
cn
Ul m os
oo' rn g in c n c n
IN
cn
Ol
<
m.
IN
rn c n
Q
P olkom tel
cn
T -Mobile
T -Mobile
P 4 s p. z o.o. P olkom tel s p. z o.o.
P olkom tel s p. z o.o.
s p. z 0,0.
□O
P ols ka S A
Orange P ols ka S A .
P ols ka S A
Za jętoś ć częs totliwoś ci w za kres ie 791-821 MHz i 832-862 MHz
FDD (UL)
FDD (DL)
Orange P ols ka S A Orange P ols ka S A P 4s p. z o.o. T -Mobile P ols ka S A T -Mobile P ols ka S A planowana proc edura s elekc yjna
o
°
o
ID
r-l
cn
o
o
IN
m
co
l<
co
co
ID
M
o
o
rj
ix
LA
oo
o
rx
r-T
rN
rJ
o
M
o
m
o
r-T
Q
IX
o
o
<D
LA
co
co
Orange P ols ka S A Orange P ols ka S A P 4s p. z o.o. T -Mobile P ols ka S A T -Mobile P ols ka S A planowana proc edura s elekc yjna
Dowód: Wydruk ze strony UKE zajętości pasma 800 Mhz oraz pasma 900 MHz.
Warunek udziału w postępowaniu opisany przez Zamawiającego ogranicza znacząco krąg potencjalnych wykonawców
mogących ubiegać się o udzielenie zamówienia. Jednocześnie, ograniczenie to nie znajduje obiektywnego uzasadnienia
w potrzebach Zamawiającego. Z następujących przyczyn:
1/ Po pierwsze Zamawiający dopuszcza również możliwość świadczeni usług również w pasmach nielicencjonowanych
(pkt. 1 Definicji Transmisji danych w OPZ) jednak w ilości nie większej aniżeli 5% Modułów radiowych IoT. Niezależnie
jednak czy Wykonawca posłuży się Modułem radiowym IoT pracujących w pasach licencjonowanych czy Modułem
radiowym IoT pracującym w pasmach nielicencjonowanych musi spełnić takie same warunki jakości świadczenia usługi i
poddać się karze umownej za naruszenie takich warunków. Tym samym charakter świadczonych usług nie uzasadnia
żądania wykazania się pasmem licencjonowanym zmierza jedynie do wyeliminowania niektórych podmiotów którzy nie
posiadają „licencji na pasmo częstotliwości” (rezerwację częstotliwości).
2/ Po drugie oparcie świadczenia usługi w oparciu o rezerwację częstotliwości 800 / 900 MHz nie daje Zamawiającemu
takiej pewności trwałości jej świadczenia jak w oparciu o pasmo nielicencjonowane. Nie rozstrzygnięte jest bowiem do
dnia dzisiejszego postępowanie sądowe w przedmiocie odmowy unieważnienia przetargu na rezerwację częstotliwości.
Naczelny Sąd Administracyjny podzielił bowiem argumentację skargi Polkomtel Sp. z o.o. i wyrokiem z dnia 1 lutego 2023
roku sygn. II GSK 1960/22 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2022 r.,
sygn. akt VI SA/Wa 2187/21 w sprawie ze skarg Polkomtel Sp. z o.o. Warszawie na decyzję Prezesa Urzędu
Komunikacji Elektronicznej z dnia 3 sierpnia 2016 r., nr DZC.WAP.5131.1.2016.14 DZC-WAP-5176-1/13 w przedmiocie
odmowy unieważnienia przetargu na rezerwację częstotliwości oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania
Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Nie jest więc jasne jaki byt będą miały owe „licencje pasma”
w dłuższym horyzoncie czasu. Zauważyć należy że Zamawiający oczekuje świadczenia usługi przez kilkanaście lat.
Jeżeli wykonawcy utracą „licencje pasma” Zamawiający nie będzie miał świadczonej usługi.
Dowód: Wyrok NSA z dnia 1 lutego 2023 roku sygn. II GSK 1960/22 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów
Administracyjnych ( ) . Wydruk w załączeniu.
3/ Po trzecie to że Moduły Radiowe IoT działające w oparciu o technologię LoRaWAN stanowią urządzenia klasy 1 w
rozumieniu art. 154 ust. 3 ustawy Pt zatem są to urządzenia radiowe, wobec których państwa członkowskie Unii
Europejskiej nie stosują ograniczeń w zakresie wprowadzania ich do obrotu lub oddawania do użytku. Aktualny wykaz
urządzeń lub
typów urządzeń objętych klasą 1 opublikowany na podstawie art. 1 ust. 3 Decyzji Komisji z dnia 6 kwietnia 2000 r.
ustanawiającej wstępną klasyfikację urządzeń radiowych i końcowych urządzeń telekomunikacyjnych oraz związanych z
nimi znaków identyfikacyjnych (Decyzja 2000/299/EC) stanowi załącznik do niniejszego pisma. W powyższym wykazie
określono w jakich zakresach częstotliwości, z jaką mocą i czasem mogę pracować urządzenia objęte klasą 1. Moduły
LoRaWan zaliczające się do urządzeń bliskiego zasięgu ogólnego stosowania pracują w częstotliwości 868.000 868.600 MHz lub 865 - 868 MHz, z mocą < 25mW e.r.p. oraz limitem cyklu pracy wynoszącym <1% (str. 19 i str. 65
wykazu).
Dowód: - wykaz urządzeń lub typów urządzeń objętych klasą 1 opublikowany na podstawie art. 1 ust. 3 Decyzji Komisji z
dnia 6 kwietnia 2000 r. (2000/299/EC).
Wobec takich urządzeń jak Moduły radiowe IoT pracujące w standardzie LoRaWAN nie jest wymagane uzyskanie
pozwolenia na ich używanie (art. 144 ust. 2 pkt. 5 ustawy Pt lub „licencja na pasmo” (rozumiana jako „rezerwacja
częstotliwości” ) o której mowa w przepisie 154 ust. 1 Pt. To że urządzenia w technologii LoRaWAN nie pracują na
licencjonowanym paśmie nie oznacza że ich praca nie jest chroniona bowiem ochrona tych urządzeń wynika z
przepisów prawa powszechnie obowiązującego i powiązanego z tym wymogu sposobu ich pracy. Gwarancja więc
ochrony tych urządzeń nie wynika z decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej którą jak już wskazywaliśmy
można utracić ale z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Jest więc silniejsza aniżeli ochrona wynikająca z
decyzji. W przypadku więc wykorzystania częstotliwości, w sposób wykraczający poza warunki ustalone dla
wykorzystania tych częstotliwości wynikających z przepisu prawa będzie z zasady oznaczało wykorzystanie
częstotliwości bez uprawnień a więc Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej będzie mógł nałożyć na taki podmiot
karę administracyjną o której mowa w przepisie art. 209 ust. 1 pkt. 9 Pt w wysokości o której mowa w art. 210 ustawy a
więc do 3% przychodu ukaranego podmiotu.
4/ Po czwarte rezerwacja częstotliwości jest decyzją z którą wiąże się obowiązek ponoszenia opłat. Koszty takiej opłaty
są znaczące a co za tym idzie wpływają na ogólną ekonomikę dostarczania usług. W pasmach 800 / 900 MHz sięgały
kilku miliardów złotych. Operatorzy mobilni aby utrzymać konkurencyjność i opłacalność swoich usług, muszą przerzucić
część tych kosztów na klientów, w tym na Zamawiającego. 5/ Po piąte wreszcie Zamawiający nie zróżnicował warunków
świadczenia usług pod względem jakości dla urządzeń Moduły Radiowe IoT. Niezależnie czy wykonawca będzie
realizował usługi w oparciu o urządzenia pracujące w paśmie licencjonowanym czy paśmie nielicencjonowanym
zobligowany jest dostarczyć dane odczytowe z liczników w określonych interwałach czasowych. Kwestia świadczenia
usługi w „paśmie licencjonowanym” nie ma więc przełożenia na warunki świadczenia usługi ma jedynie funkcję waloru
subiektywnego, zmierzających do wyeliminowania niektórych podmiotów niedysponujących takimi licencjami lub waloru
preferencji dla operatorów mobilnych. Wymóg „pasma licencjonowanego” jest również nieproporcjonalny bowiem usługę
o takiej samej jakości Zamawiający oczekuje otrzymać w paśmie nielicencjonowanym.
6/ Odwołujący realizuje usługi zdalnych odczytów z wodomierzy wykorzystując technologie LoRaWAN gdzie transmisje
realizuje się w pasmach gwarantowanych przepisami prawa. Usługi takie realizuje w dużych aglomeracjach miejskich.
Usługi takie są realizowane prawidłowo. W uzasadnieniu zarzutu nr. 2 Odwołujący przedstawia szereg przykładów
realizacji takich usług realizowanych zdalnego odczytu wodomierzy w technologii LoRaWAN. Przekładając powyższą
argumentację na grunt przepisów ustawy Pzp wskazać należy, że Zamawiający nie może naruszać reguł, o których
mowa w art. 99 ust. 1, 2 i 4 ustawy Pzp, ale też nie może być zmuszony nabywać świadczenia, które nie odpowiada jego
uzasadnionym potrzebom. Istotne znaczenie ma w tym zakresie ocena, co jest potrzebą uzasadnioną. W świetle
wymogów usługi jest to jakość dostarczanych danych oraz terminowości ich dostarczenia. Tworzenie wymogów co do
licencjonowanego pasma w jakim mają pracować Modułu radiowe IoT pomimo że w paśmie nielicencjonowanym również
należy wypełnić takie same wymogi jakości i terminowości dostarczenia danych jest nieproporcjonalne oraz narusza
warunki konkurowania dla przedsiębiorców którzy takich licencji (rezerwacji częstotliwości) nie posiadają. Z uwagi na
powyższe uznać należy, że też postawiony wymóg by Moduły radiowe IoT pracowały w paśmie licencjonowanym nie
skutkuje brakiem możliwości zrealizowania uzasadnionych potrzeb Zamawiającego które sprowadzają się do jakości
danych oraz terminowości ich dostarczenia. Powyższą argumentację dotyczącą opisu przedmiotu zamówienia
potwierdza także orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej: „Należy przy tym zauważyć, że przez utrudnienie uczciwej
konkurencji należy rozumieć nie tylko opisywanie przedmiotu zamówienia poprzez wskazanie znaków towarowych,
patentów lub pochodzenia, ale także poprzez opisanie przedmiotu zamówienia z wykorzystaniem oznaczeń lub
parametrów wskazujących konkretnego producenta (dostawcę), lub konkretny produkt. W szerokim rozumieniu tego
przepisu ograniczenie zasady uczciwej konkurencji może nastąpić w wyniku opisania przedmiotu zamówienia w sposób
na tyle rygorystyczny, że ogranicza to krąg wykonawców zdolnych do wykonania zamówienia, a jednocześnie nie jest to
uzasadnione potrzebami Zamawiającego.” wyrok KIO z dnia 18 listopada 2008r., sygn. akt KIO/UZP 1240/08. Dlatego
odwołanie w zakresie powyższego zarzutu powinno zostać uwzględnione a w konsekwencji Zamawiający powinien
zostać zobowiązany do dokonania modyfikacji SWZ i OPZ zgodnie z żądaniem Odwołującego w pkt. II lit A ppkt. 1 i 2.
Zarzut nr. 2
1/ Zamawiający w pkt. I Uwagi wstępne ppkt. 1 Definicja Transmisja danych (str. 4 OPZ) wymienia te technologie: LTE
Cat-M, NB-IoT LoRaWAN oraz Sigfox.
2/ Odwołujący posługuje się technologią LoRaWAN i w tej technologii buduje sieci zdalnego odczytu wodomierzy
obsługujące całe aglomeracje miejskie.
3/ Zamawiający dopuścił stosowanie technologii LoRaWAN w zdalnym odczycie wodomierzy zakreślił jednak, że można
wykorzystywać tą technologię jedynie dla 5 % Modułów radiowych IoT dla dalszych 95% modułów radiowych IoT
Zamawiający wskazał, że muszą wykorzystywać technologię LTE Cat-M lub NBIoT.
4/ W ocenie Odwołującego takie ograniczenie nie jest niczym uzasadnione jest ograniczeniem konkurencyjności
dodatkowo pozbawia Odwołującego możliwości uzyskania zamówienia stawia w uprzywilejowanej sytuacji konkurentów
Odwołującego operatorów mobilnych. Zarówno technologie LoRa jak i technologie LTE Cat-M lub NB-IoT gwarantują
możliwość zbudowania skutecznej sieci przekazywania danych. Aktualnie w Odwołujący w technologii LoRaWAN
świadczy usługi transmisji danych na rzecz Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji SA we Wrocławiu
jednocześnie sieć wrocławska jaką wdrożył jest większa aniżeli planowana do wdrożenia sieć Bydgoska.
Dowód: Referencje MPWiK Wrocław oraz SWZ na wykonanie usługi polegającej na budowie i obsłudze zdalnego
systemu stacjonarnego odczytu danych z urządzeń pomiarowych służących do obsługi infrastruktury MPWiK S.A.
Wrocław wraz z OPZ (pkt. I ppk. 2 OPZ).
4/ Analiza rynku wskazuje, że spółki wodociągowe z powodzeniem wdrażają sieci zdalnego odczytu w technologii
LoRaWAN. Jako przykład można wskazać zamówienia realizowane przez przedsiębiorstwa wod-kan w miastach
Chorzowa oraz Świętochłowic (rok 2020 r.). Zgodnie z dokumentem SWZ postępowania organizowanego w przez
Chorzowsko – Świętochłowickie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. przedmiot zamówienia związany
był z dostawą i utrzymaniem działania sytemu do zdalnego odczytu wodomierzy na terenie Chorzowa i Świętochłowic z
wykorzystaniem jednego lub kilku standardów telefonii komórkowej a także technologii LoRa lub Sigfox. W postępowaniu
tym ofertę najkorzystniejszą złożył przedsiębiorca który posługiwał się technologią LoRa.
Dowód: wyciąg ze specyfikacji SWZ oraz Informacja z otwarcia ofert w postępowaniu na dostawę nakładek i systemu do
stacjonarnych odczytów wodomierzy na terenie Chorzowa i Świętochłowic nr. postępowania PZP/MD/1/20202 str. 2
Innym przykładem realizacji odczytów wodociągowych w technologii LoRa jest realizacja wykonana przez
Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Ząbkach Sp. z o.o. Jak wskazuje ww. przedsiębiorstwo na stronie
internetowej: „Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Ząbkach Spółka z o.o. u swoich klientów, zarówno u tych,
którzy posiadają własne ujęcia wody i odprowadzają ścieki do kanalizacji sanitarnej, jak i u tych, którzy posiadają wodę
miejską, montuje urządzenia pomiarowe z wbudowanymi modułami
radiowymi, działającymi w technologii LoRaWAN. Jest to rozległa wąskopasmowa sieć dalekiego zasięgu, która została
zoptymalizowana pod kątem jak najmniejszego poboru energii i jest w stanie zapewnić szybkość transmisji danych w
dwóch kierunkach na poziomie od 0,3 kbps do 50 kbps.” Przedsiębiorca ten dostrzega również zalety technologii LoRa
polegające na działaniu sieci bez dodatkowych opłat telekomunikacyjnych które związane są w wykorzystaniem
technologii GSM. Przedsiębiorca ten podkreśla innowacyjne rozwiązanie sieci LoRaWAN. Technologia LoRaWAN
została wybrana ze względu na daleki zasięg, energooszczędność (praca na baterii przez wiele miesięcy)oraz bardzo
dobrą propagację – liczniki wodne zlokalizowane są często w studzienkach, piwnicach, w pobliżu metalowych rur dobrze
ekranujących sygnały radiowe. Przeprowadzony projekt zakończył się pełnym sukcesem, a Przedsiębiorstwo Wodne i
Kanalizacyjne zdecydowało się na ogłoszenie przetargu na wymianę pozostałych wodomierzy.
Dowód: Wydruk ze strony internetowej Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w Ząbkach Sp. z o.o.
Innym przykładem zamówienia jest zamówienie na system zdalnego odczytu wodomierzy organizowany w mieście
Wronki w 2020 roku. W ramach tego zamówienia Miejskie Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o. we Wronkach.
Zgodnie z pkt. 4 ppkt. 1 SWZ str. 4 zamawiający ten przewidział możliwość posłużenia się technologią LoRa lob inną
równoważną.
Dowód: Specyfikacja Warunków Zamówienia dla przetargu System zdalnego odczytu wodomierzy we Wronkach sygn.
ZP/14/20.
Natomiast zamawiający PGK Sp. z o.o. w Wiszni Małej organizujący przetarg w 2021 roku na dostawę wodomierzy oraz
modułów radiowych wraz z systemem do zdalnego odczytu wodomierzy w ogóle nie określał technologii radiowej w jakiej
mają pracować urządzenia, specyfikując urządzania na podstawie norm technicznych.
Dowód: Zapytanie ofertowe Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia na dostawy pn. „Dostawa wodomierzy oraz
modułów radiowych wraz z systemem do zdalnego odczytu wodomierzy dla potrzeb PGK Sp. z o.o. w Wiszni Małej”
5/ Zarówno technologia LoRa jak i LTE Cat-M, NB-IoT są skutecznymi technologiami odczytu. Zamawiający dla
wszystkich technologii odczytu wodomierzy przewidział taki sam standard jakości, taki sam poziom kar umownych.
Dodatkowo Zamawiający przewidział system naprawczy w przypadku w którym transmisja nie jest realizowana. Nie jest
więc jasne dlaczego zastosował dla technologii LoRaWAN ograniczenie w postaci 5% zamawianych modułów.
6/ Skoro Zamawiający prowadzi postępowanie na wykonanie usługi polegającej na budowie i obsłudze zdalnego systemu
stacjonarnego odczytu danych z urządzeń pomiarowych służących do obsługi infrastruktury wodociągowej powinien
skoncentrować się na
skuteczności dostarczania danych. To dane są istotnym elementem tego postępowania. Zamawiający powinien więc
skoncentrować się na mechanizmach jakie dane jest zainteresowany zbierać oraz w jakich interwałach czasowych oraz
przewidzieć sankcje za niedostarczenie takich danych w terminie. Technologie LoRa są skutecznymi technologiami
odczytu zapewniającymi odpowiednią jakość odczytu (skuteczność, brak błędów, brak niedostępności danych), przy tym
jest to stabilna, powszechnie dostępna i bezpieczna, a także możliwa do wdrożenia w ramach budżetu Zamawiającego
technologia. Nie bez znaczenia jest również to że w Polsce działają przedsiębiorcy który lokalnie produkują liczniki
działające w tej technologii.
7/ Analizując przedmiot zamówienia na usługę odczytu należy stwierdzić, że nie powinna być istotna technologia radiowa
transmisji danych, którą odczyt będzie realizowany, a jedynie kwestia dostarczenia w systemie danych odczytowych,
które posłużą do prostego, szybkiego i bezbłędnego naliczenia opłat i rozliczenia zużycia wody odbiorców w
Bydgoszczy. Istotą postępowania nie powinna być technologia, tym bardziej, że sieć odczytowa nie stanowi elementu
przedmiotu zamówienia i nie przechodzi na własność Zamawiającego. Zamawiający podczas realizacji zamówienia nie
będzie też pełnił nadzoru nad siecią radiową, ani nie będzie jej utrzymywał, gdyż nie jest to przedmiotem zamówienia.
Jeżeli wykonawca jest świadomy wad technologii którą się posługuje nie narazi się na karę umowną za naruszenie
warunków SLA związanych z nieterminowym dostarczeniem danych. 8/ Konkludując argumenty uzasadniające zarzut
Odwołujący podkreśla, że przepis zawarty w art. art. 99 ust. 4 ustawy Pzp i art. 16 ust. 1 ustawy Pzp służy realizacji
ustawowej zasady uczciwej konkurencji, a w konsekwencji m.in. zasady równego dostępu do zamówienia. Działaniem
wbrew zasadzie uczciwej konkurencji jest zbyt rygorystyczne określenie wymagań co do przedmiotu zamówienia, które
nie są uzasadnione, a jednocześnie ograniczają krąg wykonawców zdolnych do wykonania zamówienia. Podobnie na
obowiązek zapewnienia uczciwej konkurencji wskazał Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dn. 4.01.2012 r. sygn.
akt VI ACa 965/11, w którym orzekł, że przygotowanie i przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia musi
odbyć się z poszanowaniem zasad określonych w art. 7 i 29 ustawy Pzp. Oznacza to konieczność eliminacji z opisu
przedmiotu zamówienia wszelkich sformułowań, które mogłyby wskazywać na konkretnego wykonawcę, bądź też które
eliminowałyby konkretnych wykonawców uniemożliwiając im złożenie oferty lub powodowałyby sytuację, w której jeden z
zainteresowanych wykonawców byłby bardziej uprzywilejowany od pozostałych. W przypadku oceny konkretnego stanu
faktycznego jako naruszenia zakazu sformułowanego w art. 29 ust. 2 ustawy Pzp wystarczające jest
uprawdopodobnienie utrudnienia konkurencji przy opisie przedmiotu zamówienia (za wyrokiem Krajowej Izby
Odwoławczej .... sygn. KIO 967/18).
9/ Niedopuszczalne jest takie opisanie przedmiotu zamówienia, które ogranicza możliwość złożenia ofert, a które nie jest
konieczne dla zaspokojenia racjonalnych i obiektywnie uzasadnionych potrzeb Zamawiającego. Zamawiający, opisując
przedmiot zamówienia w sposób eliminujący funkcjonujące na rynku rozwiązania, musi więc być w stanie przedstawić
racjonalne i przekonujące wyjaśnienie takiego działania. 10/ Zamawiający, jako podmiot dokonujący zakupów, jest
uprawniony do określenia swoich oczekiwań dotyczących przedmiotu zamówienia, jego cech i funkcjonalności. Swoboda
Zamawiającego w określaniu cech produktów lub usług, które chce zakupić, jest jednak ograniczona koniecznością
zachowania w postępowaniu uczciwej konkurencji. Z jednej strony oczywistym jest, że określenie wymagań dotyczących
przedmiotu zamówienia należy do Zamawiającego, który jest gospodarzem postępowania i przyszłym nabywcą
określonych towarów czy usług, a konieczności zachowania uczciwej konkurencji nie można utożsamiać z nakazem
umożliwienia złożenia oferty przez jak najszerszy krąg wykonawców, w oderwaniu od potrzeb Zamawiającego. Z drugiej
jednak strony niedopuszczalne jest takie opisanie przedmiotu zamówienia, które ogranicza możliwość złożenia ofert, a
które nie jest konieczne dla zaspokojenia racjonalnych i obiektywnie uzasadnionych potrzeb Zamawiającego.
Zamawiający, opisując przedmiot zamówienia w sposób eliminujący funkcjonujące na rynku rozwiązania, musi więc być
w stanie przedstawić racjonalne i przekonujące wyjaśnienie takiego działania (za wyrokiem Krajowej Izby Odwoławczej ...
sygn. KIO 1066/20).
11/ Z uwagi na powyższe Odwołujący wnosi o uwzględnienie zarzutu i nakazanie Zamawiającemu modyfikacji
treści SWZ i OPZ zgodnie z żądaniem Odwołującego w pkt. II lit A ppkt. 1 i 2.
Zarzut nr 3
1/ Zamawiający dokonał wykluczenia rozwiązania stosowanego przez Odwołującego również w ten sposób, że postawił
wymóg by zapewnić transmisję danych dla całego obszaru działania Zamawiającego w ciągu 30 dni od dnia podpisania
Umowy. W ocenie odwołującego przewidziany przez zamawiającego okres na wdrożenie usług transmisji danych został
określony nieprawidłowo, w zakresie w jakim zamawiający określił go poprzez określenie zbyt krótkiego terminu na
przygotowanie do świadczenia. Zważywszy na zakres prac jakie należy wykonać przed rozpoczęciem świadczenia
usług, wykonawca powinien mieć zapewniony co najmniej 6 miesięczny termin liczony od dnia zawarcia umowy, w
którym będzie mógł przygotować się do realizacji zamówienia. W związku z tym, że ten przedmiot zamówienia nie był
wcześniej realizowany, nie jest to kontynuacja wcześniej świadczonej usługi, wymaga on budowy urządzeń tzw. stacji
bazowych przez Odwołującego. Jedynie operatorzy komórkowi posiadają sieć transmisji danych na obszarze
Bydgoszczy i mogą ją wykorzystać dla świadczenia usług dla Zamawiającego zaraz po podpisaniu umowy.
Przedsiębiorcy którzy chcieli by zaoferować transmisje w technologii LoRaWAN potrzebują okresu przygotowawczego w
celu realizacji prac niezbędnych do świadczenia wymienionych usług aby pozyskać lokalizacje w których mogli by
zainstalować urządzenia transmisyjne tzw. stacje bazowe. Stacje bazowe technologii LoRaWAN są mniejszej wielkości
oraz masy od stacji bazowych telefonii komórkowej jednak należy pozyskać kilkadziesiąt lokalizacji aby zainstalować
takie stacje i stworzyć sieć transmisji danych. Przed rozpoczęciem uruchomienia urządzeń (stacji bazowych LoRaWAN)
Odwołujący musi również opomiarować wykonane instalacje oraz zgłosić organom ochrony środowiska. Zgodnie
bowiem z art. 152 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. 2022 r. poz. 2556 z
późn. zm., dalej „Poś”), instalacja, z której emisja nie wymaga pozwolenia, mogąca negatywnie oddziaływać na
środowisko (m.in. instalacja lub urządzenie emitujące pole elektromagnetyczne, dalej „PEM”), podlega zgłoszeniu
organowi ochrony środowiska. Prowadzący taką instalację jest obowiązany do dokonania zgłoszenia przed
rozpoczęciem jej eksploatacji (art. 152 ust. 3 Poś). Zgodnie z art. 152 ust. 4 Poś, do rozpoczęcia eksploatacji instalacji
nowo zbudowanej można przystąpić, jeżeli organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia
zgłoszenia nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji. W przypadku gdy organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia w terminie
30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia wniesie sprzeciw w drodze decyzji w zakresie, o którym mowa w art. 152 ust. 4a
Poś, prowadzący tę instalację lub użytkownik tego urządzenia wstrzymuje jego eksploatację. Z kolei zgodnie z art. 152
ust. 4a Poś sprzeciw, o którym mowa w art. 152 ust. 4 Poś, organ wnosi, jeżeli eksploatacja instalacji objętej
zgłoszeniem powodowałaby przekroczenie standardów emisyjnych lub standardów jakości środowiska, bądź instalacja
nie spełnia określonych wymagań ochrony środowiska. Regulacja ta znajduje rozwinięcie w art. 153 Poś i przepisach
wykonawczych. Rodzaje instalacji wymagające zgłoszenia wymienione zostały w załączniku do rozporządzenia Ministra
Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia (t.j. Dz.U. 2019
poz. 1510). W związku z powyższym Odwołujący potrzebował by czasu na wykonanie pomiarów stacji bazowych
LoRaWAN, przygotowanie wniosków do organu ochrony środowiska (ok. 30 dni) ale również musiałby powstrzymać się z
używaniem stacji bazowych do czasu przyjęcia zgłoszenia przez organ ochrony środowiska (dalsze 30 dni). Wobec tego
czas potrzebny wykonawcy na przygotowanie do świadczenia usług powinien uwzględniać, poza czasem
przeprowadzenia prac związanych z wybudowaniem stacji bazowych, również czas niezbędny do uzyskania
stosownych pozwoleń i zezwoleń. Budowa stacji bazowych jest bardzo czasochłonnym procesem, który wymaga
uzyskania szeregu zgód i pozwoleń, co w efekcie powoduje, że może potrwać to nawet kilka miesięcy.
2/ Wskazać należy, że Zamawiający postawił wymóg posiadania własnej infrastruktury telekomunikacyjnej (min. 80%
zaangażowanej infrastruktury zob. rozdz. V pkt. 1 ppkt. 1 lit. a
OPZ) nie ma więc możliwości by wydzierżawić stacje bazowe od innych operatorów na potrzeby świadczenia usługi.
Niezbędne jest zapewnienie wykonawcy wystarczającego czasu na przygotowanie do świadczenia usług i wykonanie
wszystkich związanych z tym czynności faktycznych i prawnych. Czynności zarówno formalne, jak i praktyczne
konieczne dla wybudowania infrastruktury, w szczególności infrastruktury w technologii radiowej zajmują odpowiedni
czas, którego skrócenie nie jest możliwe nawet przy odpowiednim zaangażowaniu i potencjale wykonawców.
Wykonawca nie ma np. wpływu na terminy wynikające z przepisów prawa administracyjnego, które przewidują co do
zasady 30-dniowy termin, zobowiązujący do powstrzymania się z używaniem stacji bazowej. Tak również w wyroku Izby,
sygn. akt KIO 2124/11: „Izba z oczywistych względów przyznała rację odwołującemu, że wyznaczony czas na aktywację
usługi musi uwzględniać również inne uwarunkowania uzyskanie koniecznych decyzji administracyjnych: na zajęcie pasa
drogowego, przydziału częstotliwości radiowej, czy uzgodnień kolizyjnych sieci uzbrojenia terenu.”
3/ Należy również uwzględnić, że wskazany przez zamawiającego okres na rozpoczęcia świadczenia usług przypadał
by jeszcze w okresie zimowym, wobec tego należy wziąć pod uwagę ryzyko, że część dachów budynków na których
mogła by być prowadzona instalacja stacji bazowych będą oblodzone a studnie kanalizacyjne w których należy
instalować światłowody służące do połączenia stacji bazowych w sieć zamarznięte, co spowoduje brak możliwości
dostania się do nich i przeprowadzenia prac instalacyjnych. W wieloletnim doświadczeniu odwołującego takie zdarzenia
miały miejsce, co powoduje, że jest on na to szczególnie wyczulony.
4/ Zagrożeniem dla terminowej realizacji zamówienia są również konieczność powiązania realizowanych stacji bazowych
z wykorzystaniem światłowodów. Z analizy lokalizacji, wymagań SWZ dotyczących zapewnienia wysokiego SLA jest
wskazane by stacje bazowe łączyć w sieć wykorzystując technologie światłowodową. Część lokalizacji realizowanych
po światłowodzie można alternatywnie lub tymczasowo zestawić z wykorzystaniem łącza radiolinii. W przypadku
wykorzystania technologii światłowodowych istnieje konieczność wykonania dokumentacji projektowej, przeprowadzenia
prac budowlanych, uzyskanie pozwoleń lub zgód albo dopełnienie obowiązków w zakresie zgłoszeń, zarówno
bezpośrednio dotyczących budowy, jak i powiązanych (np. uzyskanie zgody na zajęcie pasa drogowego od miejskiego
zarządu dróg) – średnio potrzebne są na to ok. 3 miesiące. Dodatkowo należy uwzględnić konieczność uzgodnienia
projektu organizacji ruchu (nawet jeśli prace nie afektują w ruch drogowy projekt musi być uzgodniony wystarczy, że
prace prowadzone są w pasie drogowym) - trwa to ok. 2 miesiące oraz uzyskania zgody na rozpoczęcie pracy - do 2
miesięcy. Dodatkowo zarządy dróg w przypadku gorszych warunków atmosferycznych nie wyraża zgody na
prowadzenie prac w okresie zimowym.
Teoretycznie można również wykorzystać łącze radioliniowe do zapewnienia transmisji do stacji bazowych jednak w
przypadku zastosowania tej technologii istnieje konieczność pozyskania decyzji administracyjnej Prezes Urzędu
Komunikacji Elektronicznej o udzieleniu pozwolenia radiowego dla radiolinii.
5/ Podkreślenia wymaga, iż nie jest możliwe podejmowanie przez wykonawcę jakichkolwiek inwestycji przed zawarciem
umowy. Sieć jaką mógłby zaoferować Odwołujący będzie dedykowana Zamawiającemu. Nie będzie służyła realizacji
innych usług. Nie jest również wskazane ze względów wymogów środowiskowych aby uruchomić transmisję i prowadzić
emisje PEM do środowiska jeżeli nie realizuje się usług telekomunikacyjnych. Stan taki jest bowiem zbędnym
zanieczyszczeniem środowiska i nie jest dopuszczalny w świetle ustawy Prawo ochrony środowiska. Zatem, wyłącznie
stosowne wydłużenie tego terminu umożliwi należyte przygotowanie usługi i rozpoczęcie jej realizacji. W przeciwnym
wypadku, krótki maksymalny termin na wykonanie prac niezbędnych do rozpoczęcia świadczenia usług tak rozległej sieci
na zasadach opisanych w dokumentacji przetargowej staje się de facto kryterium ograniczającym, czy też eliminującym
konkurencję w tym postępowaniu, a w najgorszym wypadku nawet uniemożliwiającym złożenie ofert. 6/ Ponadto, należy
mieć na względzie wysokie kary umowne, jakie przewidział zamawiający w przypadku jakiejkolwiek zwłoki w wykonaniu
rozpoczęcia świadczenia usług. Zamawiający wskazał w § 16 IPU, kary za niedotrzymanie terminu 30 dni od podpisania
Umowy uruchomienia systemu odczytowego a więc również transmisji danych. Wykonawca zapłaci Zamawiającemu
karę umowną w wysokości 0,05% Wynagrodzenia z każdy dzień zwłoki.
7/ Zamawiający dokonując opisu przedmiotu zamówienia powinien uwzględnić istniejące realia rynkowe oraz
potencjalnych wykonawców zainteresowanych udziałem w postępowaniu tak, aby nie doprowadzić do sytuacji, w której
dochodzi do zawężenia kręgu wykonawców poprzez nieuzasadnione w obiektywny sposób postanowienia SWZ. Takie
działanie zamawiającego ma miejsce na etapie poprzedzającym składanie ofert, w konsekwencji czyni z opisu
przedmiotu zamówienia quasi warunek udziału w postępowaniu. Cel, który zamierza osiągnąć zamawiający
przeprowadzając przedmiotowe postępowanie nie uzasadnia takiego ograniczenia. Zasadne jest zatem dokonanie
modyfikacji treści specyfikacji w sposób zaproponowany przez odwołującego, tj. minimalny czas, jaki należy
przeznaczyć na rozpoczęcie świadczenia usług to 6 miesięcy od dnia zawarcia umowy i poprzez takie określenie
terminu na rozpoczęcie realizacji usług, który będzie realny i będzie uwzględniał wykonanie wszystkie czynności, jakie
należy wykonać, aby rozpocząć świadczenie usług.
8/ Jednocześnie należy zwrócić uwagę, iż zamawiający nie jest uprawniony do powoływania się na pilną potrzebę
udzielenia zamówienia, gdyż wykonawcy nie mogą ponosić konsekwencji zbyt późnego wszczęcia postępowania przez
zamawiającego. Zamawiający
zdecydował się na udzielenie zamówienia w trybie przetargu nieograniczonego, który jest procedurą konkurencyjną w
związku z czym, powinien prowadzić postępowanie z poszanowaniem zasady konkurencyjności i równego traktowania
wykonawców.
9/ Przekładają niniejszą argumentację na grunt wymogów ustawy Prawo zamówień publicznych wskazać należy że
zgodnie z art. 16 ust. 1 oraz 2 zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w
sposób: 1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców oraz proporcjonalny.
Stosownie natomiast do art. 99 ust. 4 ustawy Pzp, przedmiotu zamówienia nie można opisywać w sposób, który mógłby
utrudniać uczciwą konkurencję, w szczególności przez wskazanie znaków towarowych, patentów lub pochodzenia,
źródła lub szczególnego procesu, który charakteryzuje produkty lub usługi dostarczane przez konkretnego wykonawcę,
jeżeli mogłoby to doprowadzić do uprzywilejowania lub wyeliminowania niektórych wykonawców lub produktów.
Jednocześnie z treści art. 99 ust. 1 ustawy Pzp przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i
wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wymagania i okoliczności
mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty. Z treści cytowanych przepisów wynika dla zamawiającego zakaz dokonania
opisu przedmiotu zamówienia w sposób utrudniający dostęp do zamówienia wykonawcy, który potencjalnie jest w stanie
wykonać to zamówienie (por. wyroki: KIO 1786/14, KIO 897/15). Zamawiający dokonując opisu przedmiotu zamówienia
dopuścił się naruszenia przepisu powołanych przepisów. Zawarty w SWZ opis przedmiotu zamówienia nie uwzględnia
wszystkich wymagań i okoliczności mających wpływ na sporządzenie oferty. Brak wyczerpującego i prawidłowego
ukształtowania SWZ powoduje, iż na jego podstawie nie jest możliwym przygotowanie oferty. Termin rozpoczęcia
świadczenia usług jest jednym z elementów opisu przedmiotu zamówienia, dlatego zamawiający musi ten termin ustalić
z uwzględnieniem wskazanych w art. 99 ust. 1 Pzp wymagań i okoliczności mających wpływ na treść oferty wykonawcy i
jego późniejsze zobowiązania wynikające z zawartej umowy (tak m.in. wyrok KIO 1488/17). Jednocześnie zgodnie z § 4
ust. 2 IPU „Zamawiający zobowiązany jest do przekazania Wykonawcy Planu Dostaw obejmującego okres pierwszych
12 miesięcy realizacji Kamienia Milowego nr 2 w terminie 30 Dni od dnia zawarcia Umowy.” Zgodnie natomiast z § 3 ust.
2 pkt. 2 oraz 5) IPU „Przedmiot Umowy zostanie wykonany częściami (Kamienie Milowe), w następujących terminach:
(…) 2) Kamień Milowy nr 2: Dostawa Modułów radiowych IoT oraz ich podłączenie do Systemu Odczytowego – w okresie
3 lat od zawarcia niniejszej Umowy, z uwzględnieniem terminów pośrednich wynikających z Planu Dostaw. (…)
3)Kamień Milowy nr 3: Montaż lub wymiana Modułów radiowych IoT w lokalizacjach wskazanych przez Zamawiającego –
w okresie 1 roku od dnia zawarcia niniejszej Umowy, z uwzględnieniem terminów pośrednich wynikających z
Harmonogramu; (…) 5 Kamień Milowy nr 5:
Przeprowadzenie niezbędnych szkoleń pracowników Zamawiającego – w okresie 60 Dni od dnia zawarcia niniejszej
Umowy, w terminach wskazanych przez Zamawiającego zgodnie z postanowieniami niniejszej Umowy.
Tym samym niezależnie do wymogu uruchomienia transmisji w czasie 30 dni od zawarcia Umowy możliwości naliczenia
kary za opóźnienia uruchomienia systemu w tym terminie, Zamawiający może na późniejszym etapie określić terminy
szkoleń lub terminy dostaw Modułów radiowych IoT, które będą wykorzystywały taką transmisję radiową w ramach
Systemu Odczytowego. Dodatkowo Zamawiający przewiduje, że do Systemu odczytowego, w okresie obowiązywania
Umowy, podłączone będzie łącznie 16 417 szt. Modułów radiowych IoT a świadczenie usług będzie trwało przez
przeszło 13 lat. Rzeczywiste ilości Modułów radiowych IoT do podłączenia w danym roku obowiązywania Umowy
zostaną ustalone przez Zamawiającego w Planie dostaw (pkt. 2 ppkt. 2.2 OPZ). Tak duża skala przedsięwzięcia, długi
trzynastoletni okres świadczenia usług wymaga czasu na skoordynowanie i wykonanie wszelkich niezbędnych czynności
do przeprowadzenia i uruchomienia Systemu Odczytowego i nie może się zawierać w 30 dniach. Zakreślony termin 30
dni faworyzuje operatorów mobilnych którzy dysponują sieciami transmisji danych wykorzystywanymi do łączności
komórkowej na obszarze Bydgoszczy i okolic, co powoduje, że nie stworzono warunków konkurencyjnej, równej
rywalizacji.
Odwołujący upatruje naruszenia prawa w postaci art. 99 ust. 4 i art. 16 pkt. 1 ustawy Pzp w tym, że jedynie wykonawcy
obecnie posiadający infrastrukturę będą w stanie rozpocząć świadczenie usług w terminie wskazanym przez
Zamawiającego i nie będą zmuszeni do przeprowadzenia szeregu czynności przygotowawczych, w tym wybudowania
własnych łączy i stacji bazowych umożliwiających świadczenie usługi na rzecz zamawiającego. W opinii odwołującego
brak określenia w SWZ właściwego terminu na uruchomienie transmisji danych w ramach, tworzy swoisty monopol
wykonawców posiadających sieci komórkowe na obszarze Bydgoszczy, koniecznym jest zatem takie określenie terminu,
aby każdy z wykonawców mógł alternatywnie, albo wybudować swoją infrastrukturą telekomunikacyjną, albo pozyskać
infrastrukturę istniejącą od podmiotów trzecich na własność.
Dowód: Mapa pokrycia stacjami bazowymi operatorów mobilnych w mieście Bydgoszczy i okolicach.
Zarzucane zamawiającemu naruszenie normy art. 99 ust. 4 ustawy Pzp, która w zakresie przedmiotu zamówienia
posługuje się sformułowaniem „mógłby utrudniać uczciwą konkurencję” powoduje, że na odwołującym ciąży jedynie
obowiązek uprawdopodobnienia, że opis przedmiotu zamówienia może utrudniać uczciwą konkurencję, zaś ciężar
dowiedzenia, że do takiego utrudnienia - pomimo prawdopodobieństwa jego wystąpienia -nie doszło lub nie może dojść,
przerzucony zostaje na zamawiającego. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu, wskazującym na
wiarygodność (prawdopodobieństwo)
twierdzenia o danym fakcie. W piśmiennictwie uprawdopodobnienie określane jest jako ułatwione postępowanie
dowodowe, zmierzające do uwiarygodnienia twierdzeń, surogat, środek zastępczy dowodu niedający pewności, lecz
przymiot wiarygodności. Prawdopodobieństwo niedozwolonego ograniczenia uczciwej konkurencji stało się realne,
bowiem pomimo tego, że Odwołujący jest operatorem ogólnopolskim i posiada obiekty telekomunikacyjne na obszarze
całego kraju przeznaczono mu niewystarczający termin na uruchomienie usługi.
Dowód: Wpis do rejestru RPT Odwołującego.
Odwołujący bowiem będzie budował dedykowane rozwiązanie Zamawiającemu oparte o wykonane planowanie radiowe
jednak nie ma wystarczającej ilości czasu na wykonanie czynności prawnych i faktycznych. W postępowaniu natomiast
występują przedsiębiorcy posiadający pozycję uprzywilejowaną, ponieważ posiadają infrastrukturę, która daje im
przewagę nad konkurencją, tym bardziej że są to przedsiębiorcy telekomunikacyjnego o znaczącej pozycji rynkowej na
hurtowym rynku świadczenia usługi połączeń w sieciach mobilnych (zob. dec. Prezesa UKE DR.SMP.6040.1.2021.30
link: f Brak wyznaczenia realnego terminu uniemożliwia zapewnienie warunków do zminimalizowania tej nierówności.
10/ Z uwagi na powyższe Odwołujący wnosi o uwzględnienie zarzutu i nakazanie Zamawiającemu modyfikacji treści
SWZ zgodnie z żądaniem Odwołującego w pkt. II lit A.
Zarzut 4
1/ Zamawiający, opisując warunki, które powinni spełniać wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia
publicznego, powinien zachować równowagę pomiędzy swoim interesem w uzyskaniu rękojmi należytego wykonania
zamówienia, a interesem wykonawców, którzy poprzez sformułowanie nadmiernych wymagań mogą zostać
wyeliminowani z postępowania (tak Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 17.03.2015 r. sygn. KIO 412/15). Zgodnie
z art. 112 ust. 1 i 2 pkt. 4 Pzp, Zamawiający określa warunki udziału w postępowaniu oraz wymagane od wykonawców
środki dowodowe w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy
do należytego wykonania zamówienia, w szczególności wyrażając je jako minimalne poziomy zdolności.
Proporcjonalność należy rozumieć przy tym, jako zakaz ustanowienia wymogów nadmiernie wygórowanych,
eliminujących w sposób nieuzasadniony wykonawców zdolnych do wykonania zamówienia. Dlatego też sformułowanie
odpowiednich warunków udziału w postępowaniu wymaga wyważenia z jednej strony uzasadnionych potrzeb
Zamawiającego, z drugiej zaś umożliwienia dostępu do tego zamówienia szerokiej grupie wykonawców.
2/ Warunki udziału w postępowaniu określone w 5.3.4 pkt. 2 SWZ nie spełniają podniesionych powyżej granic, w jakich
Zamawiający uszczegóławiać może warunki udziału w postępowaniu w ramach katalogu przewidzianego art. 112 ust. 1 i
2 pkt. 4 Pzp.
3/ Zgodnie z pkt 5.3.4 pkt. 2 SWZ Wykonawca zobowiązany jest wykazać realizację dostawy „co najmniej jedno
zamówienie (umowę) polegającą na dostawie i montażu urządzeń rejestrujących dane z urządzeń pomiarowych i
przekazujących dane do systemu odczytowego za pomocą systemu łączności pracującego w paśmie licencjonowanym
800 MHz lub 900 MHz oraz obejmującym standardy LTE CAT-M lub NB-IoT, o wartości zamówienia (umowy) co najmniej
1.000.000,00 zł bez podatku VAT (słownie złotych: jeden milion).”
4/ Zamawiający określa warunki udziału w postępowaniu zawężając je do wykazaniem się realizacją konkretnej
technologii LTE CAT-M lub NB-IoT pracującej w konkretnym paśmie licencjonowanym 800 MHz -900 MHz, przy czym w
realizacji zamówienia Zamawiający dopuszcza również (aczkolwiek ograniczonych ilościowo) by usługi były świadczone
w paśmie nielicencjonowanym w innych technologiach. Przedsiębiorcy organizujący usługi w pasmach
nielicencjonowanych i w innych dopuszczonych przez Zamawiającego technologiach posiadają kompetencje do budowy
rozległych sieci telekomunikacyjnych celem zdalnego odczytu danych z wodomierzy lub dostawie i montażu urządzeń
rejestrujących dane z urządzeń pomiarowych. Odwołujący budował takie sieci o zasięgach aglomeracyjnych o znacznej
wartości kilkudziesięciu milionów złotych. Jednak odwołanie się do kryteriów „licencji na pasmo” i technologii którymi
posługują się operatorzy mobilni bezpodstawnie eliminuje go z udziału w postępowaniu. 5/ Możliwość wykazania
technologii LoRaWAN działającej w oparciu o przepisy prawa powszechnie obowiązującego a nie decyzję rezerwacyjna
jak w przypadku LTE CAT-M lub NB-IoT w daje również Zamawiającemu rękojmię prawidłowego wykonania zamówienia.
Formułowane przez zamawiającego warunki udziału w postępowaniu powinny służyć zapewnieniu dostępu do udziału w
postępowaniu wszystkim wykonawcom zdolnym do realizacji określonego zamówienia. Wykonawcom którzy skutecznie
wdrażali sieci zdalnego odczytu wodomierzy w Polsce lub szerzej w Unii Europejskiej. W odniesieniu do warunków
udziału w postępowaniu podkreślenia wymaga, że poza art. 112 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych (wprost
nakazującym zachowanie zasady proporcjonalności w postępowaniu), zamawiający formułując warunki udziału w
postępowaniu powinien wziąć pod uwagę przede wszystkim wyrażone w art. 16 ustawy zasady uczciwej konkurencji i
równego traktowania wykonawców. Zasada ta przejawia się w szczególności w obowiązku zapewnienia przez
zamawiającego możliwie najszerszego dostępu do zamówienia wykonawców, którzy są w stanie właściwie zrealizować
zamówienie. Postawienie zbyt wąskiego warunku udziału w postępowaniu nie może być narzędziem do sztucznego
ograniczenia konkurencji lub bezpodstawnego
wyeliminowania niektórych podmiotów z udziału w postępowaniu którzy są zdolni by skutecznie realizować transmisje
danych z wodomierzy.
6/ Zgodnie z przepisem art. 112 ust. 1 ustawy Pzp, zamawiający określa warunki udziału w postępowaniu w sposób
proporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania
zamówienia, w szczególności wyrażając je jako minimalne poziomy zdolności. Posłużenie się w tym przepisie
sformułowaniem „w sposób umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia” oznacza,
że zamawiający nie może swobodnie i arbitralnie kształtować warunków udziału w postępowaniu, nawet jeśli trzyma się
kategorii warunków określonych ust. 2, ale przy ich określaniu musi ograniczyć się wyłącznie do wymagań niezbędnych
do należytego wykonania zamówienia. Przyjęte przez zamawiającego warunki udziału nie mogą zatem wykraczać poza
to, co jest racjonalnie niezbędne do osiągnięcia celu, a więc wyboru oferty pochodzącej od wykonawcy zdolnego do
należytego wykonania zamówienia. Przestrzeganie zasady proporcjonalności warunków udziału w postępowaniu
oznacza, że warunki udziału opisane przez zamawiającego muszą być uzasadnione w odniesieniu do rodzaju
zamówienia, jego przedmiotu oraz wymagań związanych z realizacją zamówienia, w szczególności odpowiednie do
charakteru (w tym stopnia złożoności), ilości (w tym zakresu) lub znaczenia, a także przeznaczenia nabywanych robót
budowlanych, dostaw lub usług. Jak już było podniesione w przypadku zarzutu nr 1-2 niezależnie w jakiej technologii
odczytu usługą będzie świadczona Zamawiającemu zakres jej i charakter ma być taki sam a zamawiający ma otrzymać
dane z odczytu wodomierzy terminowo i odpowiedniej jakości.
O określeniu warunków udziału w postępowaniu w sposób nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia można mówić
wówczas, gdy warunki te zostaną określone na tyle rygorystycznie, że nie będzie to uzasadnione potrzebami
zamawiającego. Niewątpliwie o złamaniu tej zasady można mówić w analizowanym wymogu bowiem potrzeby
zamawiającego niezależnie w jakiej technologii będą mu świadczone usługi są tożsame a zamawiający różnicuje dostęp
przedsiębiorców do zamówienia w zależności od tego jaką technologią transmisji danych się posługują. Technologie
transmisji danych LTE CAT-M lub NB-IoT lub praca urządzeń a paśmie licencjonowanym nie są co stwierdza sam
zamawiający niezbędne do należytego wykonania udzielanego zamówienia.
7/Dla pogodzenia tych naczelnych zasad zamówień publicznych oraz interesów Zamawiających, dopuszczalna jest
weryfikacja zdolności wykonawcy do wykonania danego zamówienia, ale wyłącznie w zakresie, w jakim jest to
proporcjonalne do przedmiotu zamówienia, co jest emanacją zasady proporcjonalności, kolejnej naczelnej zasady
prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego (również wyrażonej w art. 16 ust. 1 Pzp).
Proporcjonalność określenia warunków udziału do przedmiotu zamówienia
oznacza w szczególności, że Zamawiający dobierając i określając te warunki powinien się ograniczyć do wymagań
minimalnych, a zarazem wystarczających dla prawidłowej realizacji przedmiotu zamówienia, a ich opis powinien być
adekwatny do rodzaju zamówienia, stopnia jego złożoności i rozmiaru, zakresu wymaganych uprawnień czy
umiejętności specjalnych (za wyrokiem Krajowej Izby Odwoławczej z dn. 16.10.2020 r. KIO 2194/20). Odwołujący nie
kwestionuje poziomu wartości zamówień ale kwestionuje te postanowienia które są nieproporcjonalne do przedmiotu
zamówienia. Pozostawienie proponowanej przez Zamawiającego poziomu wartości zamówień wystarczająco
minimalizuje ryzyko Zamawiającego nienależytego wykonania zamówienia.
8/ Zamawiający odpowiada również za kształt SWZ, w tym za poprawne sformułowanie warunków udziału w
postępowaniu. Warunki te winny być sformułowane w taki sposób, aby nie rodziły wątpliwości interpretacyjnych na
dalszym etapie postępowania, w tym przede wszystkim podczas oceny stopnia spełniania danego warunku przez
oferenta. Zamawiający posługuje się sformułowaniem „pasma licencjonowanego” przy czym takie pojęcie nie jest znane
na gruncie ustawy Prawo telekomunikacyjne o czym wskazywał Odwołujący w poprzednich zarzutach. Zamawiający
odpowiada również za jednoznaczne określenie i sprecyzowanie w SWZ sposobu weryfikacji spełnienia przez
wykonawców określonych w SWZ warunków udziału w postępowaniu. Jeżeli jest to postanowienie nieczytelne nie
powinno być stosowane.
9/ W wyroku z dn. 14.03.2017 r. sygn. KIO 371/17 Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła uwagę, że Zamawiający,
określając warunki udziału w postępowaniu – ich wielkość, znaczenie, zakres przedmiotowy – musi mieć na względzie
konkurencyjne i przeciwstawne interesy, tj. zasadę zakazu dyskryminacji nakazującą poszanowanie uczciwej konkurencji
w interesie i w stosunku do wykonawców oraz przesłankę prowadzącą do dopuszczenia do udziału w postępowaniu
wykonawców, których posiadana wiedza i doświadczenie zapewniają należyte wykonanie zamówienia. W ocenie Izby
podkreślenia wymaga to, że niezmiennie, niezależnie od tego czy wymagania kształtowane w postępowaniu przez
zamawiającego stanowią opis sposobu spełnienia warunków udziału w postępowaniu (jak to było dotychczasowo w
oparciu o uchylony przepis art. 22 ust. 4 Pzp), czy też są warunkami udziału w postępowaniu (obecnie na podstawie art.
112 ust. 1 i 2 pkt. 4 Pzp), to Zamawiający musi je określać w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia.
Proporcjonalny – czyli adekwatny środek tzn. taki, aby co do którego wymagania, jakie Zamawiający ukształtował,
pozawalały na osiągnięcie celu, czyli wyboru Wykonawcy, który będzie zdolny realizować zamówienie przy
jednoczesnym zachowaniu naczelnych zasad systemu zamówień publicznych. Ta swoista równowaga pomiędzy
znajdującymi się we wzajemnej kolizji wartościami (uczciwą konkurencją i zasadą równego traktowania wykonawców a
wyborem Wykonawcy zdolnego do realizacji przedmiotu zamówienia)
wymaga doboru odpowiednich środków i metod pozwalających na jednoczesne urzeczywistnienie pozostających wobec
siebie w opozycji wartości. Osiągnięcie tej równowagi wymaga po stronie Zamawiającego zaangażowania w prowadzoną
procedurę, znajomości relacji panujących na rynku, znajomości przedmiotu zamówienia oraz rynku właściwego dla
danego typu dostaw, usług lub robót budowlanych – tak aby zastosowane przez Zamawiającego metody i środki
zmierzające do osiągnięcia zakładanych celów nie skutkowały zaburzeniem wymaganej w postępowaniu o udzielenie
zamówienia równowagi. Znajomość przez Zamawiającego metodyki określenia dla zamawianego przedmiotu
zamówienia kręgu zainteresowanych podmiotów pozwala na precyzyjne określenie możliwości i potencjału tych
wykonawców, z jednej strony gwarantującego należyte spełnienie świadczenia oraz jednocześnie takie sformułowanie
warunków udziału w postępowaniu, aby nie doprowadzić za ich pomocą do nieuzasadnionego ograniczenia konkurencji.
Izba wskazała nadto, że w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości określenie „proporcjonalny” używane jest w
znaczeniu „zachowujący właściwą proporcję”.
10/ Zasada proporcjonalności warunków udziału w postępowaniu dotyczy przede wszystkim sposobu określenia tych
warunków. Może się bowiem okazać, że Zamawiający słusznie wymagał posiadania doświadczenia w realizacji
zamówień o określonej specyfice, jednakże określił ten warunek w sposób nieadekwatny do przedmiotu zamówienia.
Proporcjonalność warunku przejawia się nie tylko we właściwym doborze rodzaju zdolności, która będzie podlegała
badaniu, ale też we właściwym określeniu minimalnego poziomu tej zdolności, tj. w określeniu minimalnego sposobu
spełnienia warunku (np. minimalny zakres przedmiotowy, ilościowy lub liczba dotychczas zrealizowanych zamówień).
11/ Zasada proporcjonalności wyrażona w art. 112 ust. 1 Pzp oznacza, że określone przez Zamawiającego warunki
udziału w postępowaniu muszą być uzasadnione wartością zamówienia, charakterystyką, zakresem, stopniem
złożoności lub warunkami realizacji zamówienia. Nie powinny ograniczać one dostępu do zamówienia wykonawcom
dającym rękojmię należytego jego wykonania. Tymczasem kwestionowane przez Odwołującego warunki udziału w
postępowaniu ograniczają się do wskazania technologii mobilnych realizacji lub pasma licencjonowanego a pomijają inne
istotne elementy przedmiotu zamówienia, jakimi są charakterystyka, zakres, stopnień złożoności oraz warunki realizacji
zamówienia które to elementy są spójne dla wszystkich technologii możliwych do zastosowania w postępowaniu.
Reasumując tak postawione wymogi nie mogą zostać uznane za uzasadnione, celowe i proporcjonalne.
12/ Biorąc powyższe pod uwagę Odwołujący wnosi o uwzględnienie zarzutu i orzeczenie zgodnie z żądaniem w
pkt II lit. B.
Do postępowania odwoławczego przystąpienie po stronie zamawiającego zgłosili: Orange Polska S.A. z/s w Warszawie
i PLUM sp. z o.o. z/s w Kleosinie (Przystępujący lub uczestnicy) wnosząc o oddalenie odwołania.
Wykonawca Orange Polska S.A. z/s w Warszawie w piśmie z dnia 22/01/24 podał w szczególności: (...)
I. Uwagi ogólne
1. W ocenie Przystępującego zarzuty odwołania nr 1 do 3 można sprowadzić w istocie do tego, czy wymóg
Zamawiającego, aby transmisja danych odbywała się w paśmie koncesjonowanym 800 – 900 MHz za pomocą
technologii LTE CAT-M lub NB-IoT i czy ograniczenie zastosowania technologii LoRaWAN ma wpływ na
ograniczenie konkurencji, a jeśli ma, to czy było obiektywnie uzasadnionymi potrzebami Zamawiającego. Jeśli
bowiem ograniczenia te nie mają wpływu na konkurencję albo są uzasadnione obiektywnymi potrzebami
Zamawiającego, to zarzuty te w ocenie Przystępującego powinny zostać oddalone. W konsekwencji,
Przystępujący odniesie się łącznie do zarzutów nr 1 - 3, w sposób wyraźny wskazując uwagi, które będą się
odnosić do poszczególnych zarzutów. Do zarzutu nr 4 Przystępujący odniesie się w odrębnej części pisma.
II. Zarzuty 1 – 3
1. Przystępujący zwraca uwagę, iż, jak przyjmuje się powszechnie w doktrynie i orzecznictwie, „…zasada
nienaruszenia uczciwej konkurencji nie może być traktowana jako zasada o charakterze absolutnym, która
uniemożliwia Zamawiającemu sporządzenie opisu stosownie do swoich rzeczywistych potrzeb. Za oczywiste
należy uznać, że wprowadzanie wymogów co do przedmiotu zamówienia prawie zawsze skutkuje niemożnością
wzięcia udziału w postępowaniu jakiemuś wykonawcy, jednakże nie oznacza to, że zawsze mamy do czynienia z
naruszeniem komentowanej zasady. „To Zamawiający jako gospodarz postępowania określa zakres zarówno
przedmiotowy, jak i podmiotowy, charakteryzujący cel, jaki ma osiągnąć. Zamawiający nie ma także obowiązku
zapewnienia możliwości realizacji przedmiotu zamówienia wszystkim podmiotom działającym na rynku w danej
branży. Prawie nigdy nie jest możliwe opisanie przedmiotu zamówienia, który w ten czy inny sposób nie
uniemożliwia części wykonawcom złożenie oferty, a niektórych stawia w uprzywilejowanej pozycji. Dlatego też
jednym z najbardziej celnych i adekwatnych sposobów oceny dopuszczalności stopnia danego ograniczenia
konkurencji jest jego analiza w odniesieniu do uzasadnionych potrzeb Zamawiającego. Należy bowiem dostrzec, iż
Zamawiający, opisując warunki zamówienia, w pierwszej kolejności staje przed zadaniem takiego ich
ukształtowania, aby spełniały jego uzasadnione potrzeby oraz cel, który musi wykazywać się szczególną dbałością
o racjonalne wydatkowanie środków publicznych” (wyrok KIO 155/18). Zamawiający nie w każdym przypadku
stawiając wymagania, ogranicza
zasadę konkurencyjności, a okoliczności, że wykonawca lub wykonawcy nie posiadają w swojej ofercie przedmiotu
zamówienia, który pozwoliłby im na ubieganie się o udzielenie zamówienia z powodu niespełnienia wymagań określonych
przez zamawiającego w opisie przedmiotu zamówienia nie przesądza o tym, że zamawiający narusza zasadę uczciwej
konkurencji i równego traktowania wykonawców.” (za: E. Wiktorowska [w:] A. Gawrońska-Baran, A. Wiktorowski, P.
Wójcik, E. Wiktorowska, Prawo zamówień publicznych. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023, art. 99.).
2. W konsekwencji, należy uznać, że opis przedmiotu zamówienia będzie niezgodny z ustawą, jeśli będzie
utrudniał uczciwą konkurencję, a utrudniające uczciwą konkurencję wymagania Zamawiającego nie znajdują
oparcia w jego uzasadnionych potrzebach. Celem sformułowania opisu przedmiotu zamówienia nie jest to, aby
każdy wykonawca mógł wziąć udział w postępowaniu, ale aby Zamawiający otrzymał usługi, które odpowiadają
jego potrzebom.
3. W przedmiotowym postępowaniu sporne są wymogi określone w następujących postanowieniach wyrażonych
w dokumentach zamówienia:
1) Roz. 1 ust. 1 OPZ – definicja transmisji danych – „Stanowi system łączności pracujący w paśmie
licencjonowanym 800 MHz, 900 MHz oraz obejmujący standardy
LTE CAT-M, NB-IoT. W przypadku lokalizacji Modułu radiowego IoT w miejscu z brakiem łączności w standardzie LTE
Cat-M oraz NB-IoT, należy dokonać modyfikacji architektury sieci, tak aby tą łączność uzyskać. W uzasadnionych
przypadkach dopuszcza się zastosowanie innych technologii przesyłu danych w paśmie nielicencjonowanym, np.
LoRaWAN, Sigfox lub równoważne, natomiast nie mogą one stanowić więcej niż 5% wszystkich zamontowanych
Modułów radiowych IoT.”,
2) Roz. 3.2 SWZ – „W ramach zamówienia Wykonawca utworzy, wdroży oraz będzie obsługiwał stacjonarny
System odczytowy, oparty o technologię IoT (Internet of Things), wykorzystującą techniki komunikacji:
• o dużym zasięgu w paśmie licencjonowanym, oraz
• innych technologii radiowych w pasmach nielicencjonowanych”
3) Roz. 3.2 lit. b SWZ – uruchomienie utworzonego przez Wykonawcę Systemu odczytowego w ciągu 30 dni od
dnia podpisania Umowy tj. przekazanie Zamawiającemu dostępu do Serwisu aplikacyjnego i zapewnienie
Transmisji danych z całego Obszaru działania Zamawiającego” – oraz analogiczne postanowienia w Roz. I pkt 2.4
ppkt 2 OPZ, a także Roz. V ppkt 1 lit. b OPZ oraz Roz. V pkt 1 ppkt 3 i 6 OPZ.
4. Z wyżej przytoczonych postanowień dokumentów zamówienia wynika, że Zamawiający wymaga, aby
transmisja danych była prowadzona za pomocą pasma „licencjonowanego” („koncesjonowanego”) w
technologiach LTE CAT-M oraz NB IoT, a także, aby uruchomienie systemu nastąpiło w ciągu 30 dni od podpisania
Umowy.
5. Kwestia terminu uruchomienia systemu w ocenie Przystępującego jest wtórna w stosunku do kwestii
technologii w paśmie koncesjonowanym LTE CAT-M oraz NB IoT, gdyż przy zastosowaniu ww. technologii termin
ten jest możliwy do dotrzymania.
6. W pierwszej kolejności konieczne jest odniesienie się do tego, jak już była o tym mowa na wstępie, czy jest
obiektywnie uzasadnione przez Zamawiającego wymaganie zastosowania technologii transmisji danych w oparciu
o pasma koncesjonowane LTE CAT-M oraz NB IoT.
7. W ocenie Przystępującego takie wymaganie po stronie Zamawiającego jest jak najbardziej uzasadnione.
Odwołujący próbuje uzasadniać, że transmisja danych z urządzeń pomiarowych może być prowadzona za
pomocą technologii LoRaWAN i że jest to porównywalna, a nawet lepsza technologia.
8. Niezależnie jednak od parametrów technicznych transmisji danych w danej technologii, Odwołujący w sposób
skrzętny pomija jednak to, że wybór technologii to nie tylko kwestia otrzymania określonych usług i parametrów
tych usług. Technologia wiąże się również z określonymi wymaganiami, które muszą zostać spełnione, aby
korzystając z tej technologii osiągnąć określony rezultat.
9. W analizowanym przypadku wiąże się to z infrastrukturą potrzebną do transmisji danych. Między infrastrukturą
dla transmisji danych w technologii w pasmach koncesjonowanych (LTE CAT-M i NB IoT) a infrastrukturą dla
transmisji danych w technologii preferowanej przez Odwołującego – LoRaWAN jest zasadnicza różnica.
Infrastruktura dla technologii pracujących w pasmach koncesjonowanych istnieje a infrastruktura dla technologii
LoRaWAN musi zostać stworzona.
10. Ma to dla Zamawiającego, abstrahując od ceny oferty, co najmniej trzy istotne konsekwencje:
1) Wydłużenie terminów uruchomienia systemu,
2) Ryzyka związane z komplikacjami związanymi z tworzeniem infrastruktury takiej jak uzyskiwanie pozwoleń,
zgody na umieszczenie urządzeń itp., w szczególności zważywszy na lokalizację Zamawiającego (aglomeracja
miasta Bydgoszcz),
3) Uzależnienie od jednego dostawcy transmisji danych.
11. Co do pkt 10 ppkt 1) i 2) powyżej obszerną argumentację przemawiającą za tym, że wymaganie
Zamawiającego jest uzasadnione z uwagi na terminy, czy komplikacje w trakcie procesu budowy infrastruktury
LoRaWAN została przedstawiona przez samego Odwołującego w uzasadnieniu do zarzutu nr 3 i żądań do tego
zarzutu. Odwołujący sam wskazuje, że budowa infrastruktury będzie czasochłonna i skomplikowana, wymagająca
wielu pozwoleń.
12. Jeśli chodzi o pkt 10 ppkt 1), to Zamawiający kierując się dobrem publicznym i terminowością działania nie
może pozwolić sobie na etapie postępowania na co najmniej 6 miesięczny okres niepewności związany z budową
infrastruktury i ewentualnym naliczaniem kar po tym okresie lub co gorsza unieważnieniem umowy z Wykonawcą,
co może narazić Zamawiającego na dodatkowe koszty operacyjne, procesowe, i jednocześnie wpłynąć na plan
działań Zamawiającego. Zamawiający może ostatecznie zostać oskarżony o niekompetencje i działanie na
niekorzyść spółki, narażając się na straty finansowe i wizerunkowe.
13. Zamawiający nie jest zainteresowany budową sieci LoRaWAN w mieście, nie ma kompetencji w tym zakresie
i nie prowadził uzgodnień z Miastem Bydgoszcz w sprawie udostępnienia jakiejkolwiek infrastruktury miejskiej do
posadowienia stacji bazowych LoRaWAN pod zdalne odczyty wodomierzy.
14. Zamawiający bazuje na doświadczeniach innych wodociągów w Polsce. Odnosząc się do argumentu, że
jeśli (przedłużone) terminy nie zostałyby dotrzymane przez Odwołującego, czy transmisja danych świadczona
byłaby w sposób nienależyty i Zamawiający mógłby wówczas naliczyć kary umowne, to w ocenie Przystępującego
argument ten należy uznać za chybiony. Celem postępowania o udzielenie zamówienia publicznego jest uzyskanie
przez Zamawiającego usług i dostaw odpowiadających jego obiektywnie uzasadnionym potrzebom, a nie
nakładanie kar umownych z tytułu nienależytego wykonania umowy. Wdrożeń w Polsce opartych o sieć GSM jest
najwięcej.
15. W ocenie Przystępującego za chybione należy uznać również argumenty dotyczące kosztów (sam nie
ofertował nigdy rozwiązania w oparciu o NB IoT i CAT-M), nie ma doświadczeń w tym zakresie i nie ma dowodów
na tę tezę. Dodatkowe korzyści z dostępnością sieci na inne potrzeby, czy masa stacji bazowych to argumenty
nieistotne z punktu widzenia prowadzonego postępowania, zwłaszcza, że będzie to sieć jednego wykonawcy, a nie
jak w przypadku sieci telefonii komórkowej sieć czterech operatorów.
16. Co do pkt 10 ppkt 3) powyżej, Przystępujący zwraca uwagę, że zbudowana infrastruktura
LoRaWAN, co podkreśla sam Odwołujący, choć będzie finansowana w ramach zamówienia nie będzie infrastrukturą
Zamawiającego, lecz konkretnego wykonawcy – Odwołującego. Doprowadzi to w efekcie do uzależnienia się
Zamawiającego od wykonawcy Emitel, gdyż w przyszłości system będzie musiał działać w oparciu o technologię
LoRaWAN, dla której infrastrukturę będzie posiadał jedynie Odwołujący – wykonawca Emitel.
17. O ile bowiem, na co wskazuje sam Odwołujący, jest czterech operatorów posiadających koncesje na
częstotliwości niezbędne dla technologii transmisji danych LTE CAT-M oraz NB IoT i system odczytu będzie mógł
w przyszłości korzystać z sieci dowolnego operatora, o tyle dopuszczenie technologii LoRaWAN doprowadzi do
tego, że Zamawiający będzie
zmuszony korzystać z sieci tego wykonawcy, który ma infrastrukturę na potrzeby transmisji danych w tej technologii – tj.
wykonawcy Emitel.
18. Odwołujący nawiązuje do 5% udziału technologii innych niż GSM w postępowaniu skarżąc dyskryminację
LoRaWAN. Nie można Zamawiającemu zarzucić, że jest to wymaganie nieuzasadnione w sposób obiektywny z
punktu widzenia Zamawiającego. Zamawiający zdaje sobie sprawę z tego, że wystąpią w projekcie wdrożenia
systemu odczytowego sytuacje, gdzie niezbędne będzie ze względów czasowych i kosztowych wdrożenie innej
technologii odczytu niż GSM. Tu doskonale nada się i sprawdzi LoRaWAN, jednak będzie to tylko uzupełnienie,
gdyż nie można będzie pokryć sygnałem komórkowym wymaganego terenu (tzw. białe plamy zasięgowe sygnału
komórkowego, występujące nawet w dużych miastach).
19. Wobec powyższego należy uznać wymagania Zamawiającego za obiektywnie uzasadnione jego potrzebami,
proporcjonalne do przedmiotu zamówienia – Zamawiający oczekuje systemu odczytu wodomierzy stworzonego w
oparciu o transmisję danych w pasmach koncesjonowanych w technologiach LTE CAT-M oraz NB IoT, aby
szybciej wdrożyć system i uniknąć ryzyk i komplikacji związanych z koniecznością stworzenia infrastruktury na
potrzeby transmisji danych w oparciu o pasma niekoncesjonowane (LoRaWAN), które nie są niezbędne do
osiągnięcia celu pożądanego przez Zamawiającego. 20. Co do wskazanych wyżej okoliczności, w tym
konieczności zbudowania infrastruktury LoRaWAN oraz potencjalnego uzależnienia od jednego dostawcy usług,
Przystępujący powołuje się na rozstrzygnięcie Izby w analogicznej sprawie, na wyrok z dn. 22 września 2023 r.
sygn. akt: KIO 2516/23, w którym Izba stwierdziła, uznając za nieuzasadnione rozszerzenie katalogu technologii
transmisji danych z wodomierzy o technologię LoRaWAN, że: „Za istotną Izba uznała także okoliczność bezsporną
między Stronami postępowania, że na terenie Gminy Miejskiej Kraków nie ma infrastruktury umożliwiającej
świadczenie usługi za pomocą technologii LoRaWAN. Taka infrastruktura musiałaby dopiero zostać zbudowana
przez Odwołującego, co przełożyłoby się na wydłużenie wdrożenia oraz wzrost kosztów inwestycji. Ponadto
wybudowanie sieci do przekazu danych w systemie LoRa budzi wątpliwości w kontekście potencjalnego
uzależnienia Zamawiającego od rozwiązania oferowanego przez
Odwołującego…”.
21. W dalszej kolejności, pomimo, iż wymagania Zamawiającego są obiektywnie uzasadnione, należy z
ostrożności zbadać, czy wymagania te w ogóle ograniczają konkurencję. W ocenie Przystępującego należy
zwrócić uwagę na to, że wymagania dotyczące technologii transmisji danych w istocie nie ograniczają konkurencji
tak, jak opisuje to Odwołujący.
22. Odwołujący zupełnie ignoruje fakt, że zarówno ustawa, jak i Zamawiający przewiduje w tym postępowaniu
możliwość korzystania z podwykonawców i nie zostały przewidziane w tym zakresie ograniczenia, w tym, w
szczególności dotyczące transmisji danych, co wynika z Roz.
20 SWZ.
23. Co więcej, możliwe jest wspólne ubieganie się o udzielenie zamówienia przez wykonawców, co wynika
wprost z art. 58 Pzp i co w praktyce w analogicznych postępowaniach ma miejsce.
W konsekwencji należy stwierdzić, że wymagania Zamawiającego co do technologii transmisji danych były uzasadnione
jego obiektywnymi potrzebami, proporcjonalne do celu zamówienia, a przy tym w istocie nie ograniczały konkurencji, w
konsekwencji nie może być możliwości, aby doszło do naruszenia art. 99 ust. 2 i 4 Pzp.
24. Odnosząc się do zarzutu nr 1 i kwestii użycia niejednoznacznego określenia „pasmo licencjonowane”
podczas gdy pasma są koncesjonowane, to w ocenie Przystępującego posłużenie się potocznym wyrażeniem
przez Zamawiającego nie ma wpływu na wynik postępowania, gdyż przy odniesieniu się do całości treści
wymagania „Stanowi system łączności pracujący w paśmie licencjonowanym 800 MHz, 900 MHz oraz obejmujący
standardy LTE CAT-M, NB-IoT.” oczywistym jest, że Zamawiający miał na myśli pasmo koncesjonowane. Skoro
bowiem odniósł się do standardów LTE CAT-M oraz NB IoT, które w takim paśmie pracują przy częstotliwościach
800 MHz i 900 MHz, a przy tym użył spójnika „oraz” (koniunkacja), to wiadomym jest, że chodzi o taki rodzaj
pasma, w którym pracują te technologie, czyli pasma koncesjonowanego. Wobec powyższego należy uznać, że
nie doszło również do naruszenia art. 99 ust. 1 Pzp poprzez użycie niejednoznacznego sformułowania w opisie
przedmiotu zamówienia.
25. Odnosząc się do zarzutu nr 3, to w ocenie Przystępującego podlega on oddaleniu z uwagi na to, że przy
uwzględnieniu obiektywnie uzasadnionych wymagań Zamawiającego, co do technologii transmisji danych, termin
uruchomienia transmisji odczytów w systemie w ciągu 30 dni od podpisania umowy jest możliwy do dotrzymania,
nie jest to wymaganie nieproporcjonalne, nieuwzględniające wszystkich wymagań i okoliczności mogących mieć
wpływ na sporządzenie oferty, ani naruszające zasady współżycia społecznego.
III. Zarzut 4
1. Zgodnie z art. 112 ust. 1 Pzp „Zamawiający określa warunki udziału w postępowaniu w sposób proporcjonalny
do przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia,
w szczególności wyrażając je jako minimalne poziomy zdolności.”.
2. Z wykładni literalnej przepisu art. 112 ust. 1 Pzp wynika w sposób jednoznaczny, niewymagający wykładni
systemowej, czy celowościowej, że proporcjonalność warunku udziału w postępowaniu powinna być oceniana w
relacji do przedmiotu zamówienia.
3. KIO w wyroku z 4 marca 2021 r. o sygn. akt KIO 356/21 podkreśliła, że „Zamawiający ma obowiązek uwzględnić
przy określaniu warunków swoje potrzeby i wybrać wykonawcę w ten sposób, aby zagwarantowane było należyte
wykonanie zadania. Izba zdefiniowała w omawianym orzeczeniu dwie zasady:
- zasadę równego traktowania, która: „sprowadza się do konieczności identycznego traktowania takich
wykonawców, których sytuacja jest taka sama lub bardzo podobna. Nie oznacza ona natomiast konieczności
identycznego traktowania wszystkich wykonawców znajdujących się na rynku lub aspirujących do wejścia na
rynek”,
- zasadę proporcjonalności: „Proporcjonalność warunku udziału w postępowaniu należy rozumieć jako opisanie
warunku na poziomie, który jest usprawiedliwiony dbałością o jakość i rzetelność wykonania przedmiotu
zamówienia, nie zaś wprowadzanie nieuzasadnionego z punktu widzenia wykonywania przyszłej umowy
ograniczenia w dostępie do udziału w postępowaniu. Proporcjonalność oznacza zatem zachowanie równowagi
pomiędzy interesem Zamawiającego w uzyskaniu rękojmi należytego wykonania zamówienia a interesem
wykonawców, którzy przez sformułowanie nadmiernych wymagań mogą zostać wyeliminowani z postępowania”.
4. Zamawiający opisał warunek udziału w postępowaniu w Roz. 5.3.4 pkt 2 SWZ w następujący sposób: „2) co
najmniej jedno zamówienie (umowę) polegającą na dostawie i montażu urządzeń rejestrujących dane z urządzeń
pomiarowych i przekazujących dane do systemu odczytowego za pomocą systemu łączności pracującego w
paśmie licencjonowanym 800 MHz lub 900 MHz oraz obejmującym standardy LTE CAT-M lub NB-IoT, o wartości
zamówienia (umowy) co najmniej 1.000.000,00 zł bez podatku VAT (słownie złotych: jeden milion).”.
5. Odwołujący w zarzucie 4 nawiązuje do wymogów Zamawiającego dot. referencji już wykonanych projektów w
technologiach w paśmie licencjonowanym 800 MHz lub 900 MHz oraz obejmującym standardy LTE CAT-M lub NBIoT, o wartości zamówienia (umowy) co najmniej 1.000.000,00 zł bez podatku VAT (słownie złotych: jeden milion).
6. Ten warunek udziału w postępowaniu powinien być oceniany z punktu widzenia przedmiotu zamówienia, jaki
został opisany przez Zamawiającego, z punktu widzenia proporcjonalności względem tego przedmiotu
zamówienia, nie w stosunku do wymagań przedmiotu zamówienia, jakie chciałby nadać Odwołujący.
7. Zawarty w ogłoszeniu o zamówieniu i w specyfikacji warunków zamówienia opis warunku udziału w
postępowaniu jest ściśle związany z potrzebami Zamawiającego i wynika z jego specyfiki działania w
szczególności obszaru silnie zurbanizowanego. Zamówienie dotyczy
urządzeń służących do przekazu danych z wodomierzy. Nie są to urządzenia do przekazu danych ogólnego
zastosowania jak próbuje sugerować odwołujący się. Przekaz danych z wodomierzy natomiast cechuje się
wieloaspektową specyfiką, która determinowała poszczególne warunki zamówienia.
8. Zamawiający chce mieć pewność, że w postępowaniu oferty złożą jedynie podmioty mające już
doświadczenie w realizacji tego typu projektów i powierzenie tych prac podmiotowi, który wygra postępowanie nie
będzie dodatkowym ryzykiem dla Zamawiającego.
9. Wymaganie dotyczące technologii LTE CAT-M oraz NB IoT było zatem uzasadnione w świetle opisu przedmiotu
zamówienia, gdyż oczekiwany przez Zamawiającego system opiera się na transmisji danych za pomocą
wspomnianych wyżej technologii. Ponieważ warunek udziału wprost koresponduje z oczekiwanym przedmiotem
zamówienia opisanym przez Zamawiającego i potwierdza zdolność wykonawcy do należytego wykonania takiego
zamówienia, należy go uznać za zgodny z art. 112 ust. 1 Pzp. W konsekwencji zarzut nr 4 w ocenie
Przystępującego powinien zostać oddalony. Jest on bowiem w obecnym brzmieniu proporcjonalny do przedmiotu
zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia w rozumieniu
art. 112.
IV. Wniosek dowodowy Emitel z dn. 19 stycznia 2024 r.
Na podstawie art. 531 w zw. z art. 541 Pzp wnoszę o odmowę przeprowadzenia dowodu z dokumentów w postaci:
Opracowania Eksperckiego pt: „Analiza równoważności technologicznej dla różnych metod komunikacji radiowej LPWAN
(Low Power Wide Area Network) dedykowanych dla potrzeb IoT, w tym rozwiązania pracujące w otwartym paśmie
częstotliwości LoRaWAN, SigFox vs rozwiązania pracujące w paśmie, na które przyznano rezerwację częstotliwości
NB-IoT, Cat-M” sporządzonego przez mgr inż. Piotra Zychowicza, jako dowodu, którego przedmiotem są fakty, które nie
mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie, gdyż przedmiotem sporu nie są parametry techniczne różnych systemów
transmisji danych, a w konsekwencji jako powołanego jedynie dla zwłoki.
Wykonawca PLUM sp. z o.o. z/s w Kleosinie w piśmie z dnia 22/01/24 podał w szczególności: (...) w uzupełnieniu
zgłoszonego przystąpienia, podtrzymuję wniosek o oddalenie odwołania i przedstawiam poniższą argumentację
odnośnie odwołania i przedłożonych przez Odwołującego dowodów.
1) W zakresie zarzutu z pkt 1 dot. naruszenia art. 99 ust. 1, 2 oraz 4 Pzp i art. 16 ust. 1 oraz 3 Pzp.
Zwracamy o uwagę, że Odwołujący twierdzi, że Zamawiający opisał przedmiot zamówienia w sposób, który utrudnia
uczciwą konkurencję oraz równe traktowanie wykonawców poprzez postawienie wymogu by System odczytowy, oparty o
technologię IoT (Internet of Things),
wykorzystywał techniki komunikacji w paśmie licencjonowanym (pkt. 3.2 SWZ wymóg powtórzony w pkt. 1 Definicja
Transmisji Danych, która to definicja dodatkowo wskazuje że chodzi o pasmo częstotliwości 800/900 MHz oraz pkt. 2
OPZ ), w sytuacji gdy Zamawiający w pkt. 3.2 SWZ określa iż dopuszcza „inne technologie radiowe w pasmach
nielicencjonowanych”.
Odwołujący niesłusznie wskazał, że posłużenie się pojęciem „pasma licencjowanego” powoduje, że przedmiot
zamówienia jest opisany w sposób niejednoznaczny i niewyczerpujący, za pomocą niezrozumiałych określeń, w sytuacji,
gdy są to pojęciami powszechnie znanymi i jako takie, nie wymagają definicji ustawowej.
Zwracamy ponadto uwagę, że Odwołujący twierdzi, iż Zmawiający utrudnił warunki konkurowania poprzez wskazanie
„pasma licencjonowanego” co predysponuje do realizacji usługi operatorów mobilnych posiadających rezerwację
częstotliwości w pasmach 800-900 MHz a jednocześnie wyklucza innych przedsiębiorców telekomunikacyjnych
mogących świadczyć usługi na rzecz Zamawiającego ale nie posiadających rezerwacji częstotliwości w pasmach 800900 MHz, w sytuacji gdy, po Stronie Zamawiającego przystąpił operator Orange Polska S.A, co potwierdza fakt, że opis
przedmiotu zamówienia nie stanowi naruszenia konkurencji.
Mając na uwadze powyższe, termin „nielicencjonowane w technologii radiowej” obejmuje powszechnie używane pasma,
które mogą być bez konieczności posiadania licencji częstotliwości.
Technologia LoRa działa w paśmie nielicencjonowanym, co stanowi stosunkowo duże zagrożenie dla użytkowników, z
uwagi na fakt, rozpowszechnienia wszelkiego rodzaju urządzeń nadawczych w danych częstotliwościach
nielicencjonowanych.
Funkcjonowanie takiego systemu odczytu w ramach dużego miasta, z gęstą infrastrukturą miejską, w gąszczu
wszelkiego radiowego smogu (GSM (4G/5G), WiFi, BLE, CB, TV&Radio, radiolinii, Tetra), czy też promieniowana
wysokiej częstotliwości jak rozdzielnie SN, transformatory, linie napowietrzne WN/SN, spowoduje, że wdrożenie stabilnie
działającej sieci na nielicencjonowanym paśmie może doprowadzić do sytuacji, w której bardzo ciężko będzie zestroić
takową sieć i zapewnić jej bezproblemowe działanie w ciągu najbliższych lat.
W tym miejscu również warto odnieść się do aspektów bezpieczeństwa sieci LPWA [Low-Power Wide-Area rozwiązania bezprzewodowej transmisji danych tj. LoRa, WIZE, GSM – przyp. wł.] w paśmie nielicencjonowanym. W
literaturze fachowej można znaleźć bardzo dużo publikacji opisujących ten problem (np. ,
ming_of_LoRaWAN_using_Commodity_Hardware/links/5b164d730f7e9bda0ffe71a6/Selecti ve-Jamming-of-LoRaWANusing-Commodity-Hardware.pdf).
Najistotniejszym jest Jamming, czyli selektywne zakłócanie pasma 868MHz z wykorzystaniem nawet prostych
amatorskich rozwiązań, które można kupić na platformach zakupowych, czy innych portalach, przykładowo:
profesjonalne: lub półprofesjonalne: .
Wykorzystanie tego sprzętu w miejscach, w których odczyt jest utrudniony lub czasem wręcz niemożliwy, a pobory wody
są znaczne, może być przedmiotem nadużyć. Zakładając również, że zakłócanie ma charakter doraźny, odczyt jest
niemożliwy, wymagana jest wizyta ekipy utrzymaniowej w miejscu zamontowania licznika, wykonania oględzin,
pomiarów, a także być może niepotrzebna decyzja o wymianie licznika etc. Wszystkie te czynności obciążają zgodnie z
zapisami z siwz Wykonawcę. Wykonawca stwierdzając faktycznie, że zagłuszanie ma miejsce, ma faktycznie
„związane ręce” w związku z aktualnym kwestionowanym wymaganiem Zamawiającego, gdyż pasmo LoRa 868MHz jest
pasmem nielicencjonowanym i nie podlega nadzorowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Zatem stosowanie lokalnie na
tym paśmie dowolnych urządzeń radiowych, w tym działających selektywnie i z małą mocą, jest dozwolone. Zupełnie
inaczej wygląda sytuacja dla pasm licencjonowanych oraz rozwiązań operatorskich w których bezpieczeństwo to
nadrzędna wartość, a zakłócanie, podsłuchiwanie, czy podszywanie się, podlega nadzorowi i może być zgłoszone do
Urzędu Komunikacji Elektronicznej lub innych organów.”
Ze względów formalnych odwołanie to nie zostało jednak przez KIO rozpatrzone.
Pomimo że Odwołujący wskazał w żądaniu dopuszczenie szeregu rożnych technologii m.in. Sigfox, Lora WAN, to
przedstawia argumentację w zasadzie wyłącznie w zakresie technologii LoRa, którą sam dysponuje. Fakt, że technologia
ta wykorzystywana jest w innych miastach czy miejscowościach nie oznacza, że jest ona właściwa w przypadku
specyfiki miasta Bydgoszcz.
Kolejną wadą pasma nielicencjonowanych jest to, że podlegają one ograniczeniom.
Ograniczona jest wartość mocy nadajnika oraz ograniczenie co to okresu nadawania. Efektem czego jest zawężenie
ilości wysyłanych danych oraz ograniczenie ilości odebranych danych. W przypadku pasm nielicencjonowanych
ograniczona jest możliwość zdalnego upgradu firmware zainstalowanych urządzeń – modułów, co de facto powoduje, że
cel jaki przyświeca Zamawiającemu przy zamawianiu rozwiązania do zdalnego odczytu wodomierzy - brak potrzeby
fizycznej obsługi wodomierzy, nie jest w tej sytuacji spełniony, gdyż upgrade umożliwia rozwój systemu oraz
towarzyszących urządzeń nadążając za zmianami biznesowymi w otoczeniu (np.: zmianę taryfy za usługi dostawy wody
i odbioru ścieków).
2) W zakresie zarzutu z pkt 2 dot. naruszenia art. 99 ust. 1,2 oraz 4 Pzp i art. 16 ust. 1 oraz ust. 3 Pzp, wskazuje
co następuje:
PLUM jako jeden z producentów modułów działających w technologii NB (NB-IoT) współpracuje z wieloma operatorami,
ma wiedzę i doświadczenie w przedmiocie technologii. Wskazuje, że Technologia NB IoT ma najlepsze wyniki pod
względem efektywności przekazu danych ze studzienek wodomierzowych oraz innych miejsc zainstalowania
położonych poniżej poziomu gruntu. Technologie te również obsługują bezpośrednio protokół IP.
Doprecyzowując argumentację wskazaną powyżej, wskazujemy, iż profesjonalni operatorzy telekomunikacyjni posiadają
rezerwację zasobu częstotliwości, która jest dla nich dedykowana. Kanał dostępu umożliwia stosowanie asymetrycznych
technik szyfrowania z zastosowaniem fizycznego klucza dostępu, co powoduje, że jest on bezpieczny. Urządzenia
końcowe - telefony, moduły telemetryczne, Internet rzeczy (IoT) podczas komunikacji w tych sieciach uzgadniają z
infrastrukturą możliwość dostępu natychmiastowego. Dla tych publicznych usług pasmo 800 MHz jest najkorzystniejsze,
gdyż cechuje się najlepszą propagacją – rozprzestrzenianiem sygnału. Przedsiębiorstwo wodociągowe cechuje się
jednym z najtrudniejszych miejsc instalacji modułów telemetrycznych, gdzie propagacja jest aspektem krytycznym..
Wskazuje, że technologie NB-IoT oraz Cat-M1 cechują się dostępem do infrastruktury telekomunikacyjnej, zapewnia
pewność połączenia. Technologie pracujące w sieciach nielicencjonowanych (LORAWAN, SIGFOX, WIZE, WMBUS)
działają na zasadzie spontanicznej emisji sygnału, pewność transmisji zapewniana jest w takiej sytuacji poprzez
wielokrotne powtórzenie tych samych sygnałów. Technologie nielicencjonowane cechują się spadkami zasięgu,
szerokości pasma transmisji, ograniczeniem maksymalnej pojemności pakietu danych w sytuacji, gdy urządzeń
pracujących w tych pasmach przybywa. Sieci nielicencjonowane zapewniają więc niższy poziomu jakości transferu
danych niż sieci licencjonowane (w tym NB IoT i LTE Cat-M).
Przedstawione różnice technologii szerzej przedstawia załączone opracowanie „ Sieci rozległe o niskim poborze mocy:
Porównanie wydajności LoRaWAN i NB-IoT” .
Niezasadnie odwołujący wskazuje, iż technologii LoRa jest tożsamą technologią jak wskazane i opisane powyżej. Nie
sposób zgodzić się z przedstawioną przez Odwołującego argumentacją.
3) W zakresie zarzutu z pkt 3 dot. naruszenia art. 16 ust. 1 i ust. 3 Pzp oraz art. 99 ust. 1,2 i ust. 4 Pzp zw. z art.
3531 w. zw. z art. 5 oraz art. 487 § 2 Kodeksu cywilnego
Wskazuje, że określony przez Zamawiającego wymóg uruchomienia transmisji Systemu odczytowego w ciągu 30 dni od
dnia podpisania Umowy tj. przekazanie Zamawiającemu
dostępu zapewnienie Transmisji danych z całego Obszaru działania Zamawiającego (PKT 3.2, lit b SWZ wymóg
powtórzony Rozdział 1 pkt 2.4 ppkt. 2 OPZ, Rozdział V pkt 1, ppkt 1) lit b OPZ oraz Rozdział V pkt 1 ppkt 3) OPZ, oraz
Rozdział V pkt 1 ppkt 6), określa w sposób jednoznaczny wymagania Zamawiającego i jego potrzeby biznesowe.
W tym miejscu, warto wskazać na wyrok KIO z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt KIO/UZP 80/07. Przygotowanie OPZ
nie jest jednoznaczne z koniecznością uwzględnienia zdolności realizacji zamówienia przez wszystkie podmioty
działające na rynku w danej branży. Zamawiający ma prawo opisać swoje potrzeby w taki sposób, aby przedmiot
zamówienia spełniał jego wymagania i zaspokajał potrzeby, pod warunkiem, że dokonany opis nie narusza konkurencji
ani równego traktowania wykonawców. Wskazuje, iż sama okoliczność, iż 30 dniowy termin określony przez
Zamawiającego uniemożliwia złożenie oferty przez Odwołującego nie wskazuje na naruszenie podstawowych zasad
udzielania zamówień publicznych oraz zasad współżycia społecznego. Wskazuje, że na rynku działają przedsiębiorstwa,
które mogą złożyć ofertę w oparciu o przedstawioną przez Zamawiającego Specyfikację i terminie przez niego
określonym.
4) W zakresie zarzutu z pkt 4 dot. naruszenia art. 112 ust. 1 i 2 pkt. 4 ustawy Pzp.
W przedmiocie zarzutu, iż warunki udziału w postępowaniu są sformułowanie w sposób nieproporcjonalny w stosunku
do przedmiotu zamówienia, z uwagi na wymaganie wykazania przez wykonawcę realizacji usługi polegającej na
wykonaniu co najmniej jedno zamówienie (umowę) polegającą na dostawie i montażu urządzeń rejestrujących dane z
urządzeń pomiarowych i przekazujących dane do systemu odczytowego za pomocą systemu łączności pracującego w
paśmie licencjonowanym 800 MHz lub 900 MHz oraz obejmującym standardy LTE CAT-M lub NB-IoT, o wartości
zamówienia (umowy) co najmniej 1.000.000,00 zł bez podatku VAT (słownie złotych: jeden milion) pkt. 5.3.4 ppkt. 2 SWZ)
w sytuacji gdy sam Odwołujący wskazuje, iż usługa transmisja danych i związana z tym dostawa i montaż urządzeń
rejestrujących dane, jest procesem złożonym i wymaga pozyskania zgód i decyzji administracyjnych. Wskazuje, iż
Zamawiający wymaga takiej wartości zamówienia i zrealizowanych dostaw, która zagwarantuje należyte wykonanie prac
i pozwoli na prawidłowe funkcjonowanie systemu odczytowego. W związku z powyższym należy stwierdzić, że
postawione warunki udziału w postepowaniu są usprawiedliwione obiektywną potrzebą Zamawiającego, a nie jedynie
oczekiwaniem Odwołującego stworzenia dla niego dogodniejszych warunków konkurowania. Zamawiający określił
warunki udziału w postępowaniu określając kryteria w sposób jednoznaczny, które umożliwiają ocenę zdolności
wykonawcy do należytego wykonania zamówienia. Wiążą się one bezpośrednio z przedmiotem zamówienia i wskazują
charakter doświadczenia wykonawcy, które jest niezbędne do wykonania zamówienia.
Odwołujący argumentuje w/w zarzut tym, że on sam ma doświadczenie w realizacji takich zamówień w innej technologii.
W wyroku z dnia 28 marca 2023 r., sygn. akt: KIO 703/23, Izba słusznie wskazała, że „Zamawiający ma prawo określić
warunki udziału w
postępowaniu odnoszące się do przedmiotu zamówienia w sposób, który uwzględnia
obiektywne potrzeby zamawiającego, pomimo, że wyklucza on możliwość dopuszczenia do realizacji zamówienia
wszystkich wykonawców działających na rynku. Prawem Zamawiającego jest takie opisanie warunków udziału w
postępowaniu, które zaspokoi potrzeby i oczekiwania Zamawiającego w ramach realizacji danego przedmiotu
zamówienia.” Zgodnie z Komentarzem Urzędu Zamówień Publicznych pod red. Huberta Nowaka, Mateusza Winiarza,
Warszawa 2021, str. 430: „Ukształtowanie wymogów na poziomie mogącym skutkować ograniczeniem liczby
wykonawców dopuszczonych do postępowania należy uznać za dopuszczalne w takim zakresie, w jakim
usprawiedliwione jest dbałością o jakość i rzetelność wykonania przedmiotu zamówienia”.
Odnosząc się do wniosku dowodowego z dnia 19 stycznia 2024 roku, wskazujemy, iż „Opracowania Eksperckie” mgr
inż. PIOTR ZYCHOWICZ – zwracamy uwagę, opinia została sporządzona na zlecenie Odwołującego, nie jest to opinia
podmiotu niezależnego, obiektywnego. Wobec tego należy nie należy jej traktować jako dowód w sprawie.
Wobec tego wnosimy o oddalenie tego wniosku dowodowego jako nieprzydatnego dla wykazania wskazanego faktu.
Odwołujący przedstawił dowód w postaci wyciągów:
‒ z SWZ oraz Informacji z otwarcia ofert w postępowaniu na dostawę nakładek i systemu do stacjonarnych odczytów
wodomierzy na terenie Chorzowa i Świętochłowic nr. postępowania PZP/MD/1/20202;
‒ wydruku ze strony internetowej Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w Ząbkach Sp. z o.o.;
‒ wydruku Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia dla przetargu System zdalnego odczytu wodomierzy we
Wronkach sygn. ZP/14/20;
‒ wydruku zapytania ofertowego Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia na dostawy pn. „Dostawa
wodomierzy oraz modułów radiowych wraz z systemem do zdalnego odczytu wodomierzy dla potrzeb PGK Sp. z
o.o. w Wiszni Małej”
- na fakt, że spółka wdrożyła odczyty wodociągowe w technologii LoRaWan w powyżej wskazanych
lokalizacjach.
Wskazuje, że dowody te nie mają znaczenia dla sprawy będącej przedmiotem postępowania odwoławczego. Fakt, że
podmiot, który nie bierze udziału w postępowaniu odwoławczym, nie zakwestionował wymagań SWZ, ani nie przystąpił
do postępowania odwoławczego po stronie Odwołującego, wdrożył sieć zdalnego odczytu wodomierzy w technologii
LoRaWAN, nie świadczy o tym, że SWZ została sformułowana niezgodnie z
przepisami, w sposób naruszający uczciwą konkurencję. Wręcz przeciwnie fakt, że powyżej wymienione podmioty nie
zakwestionowały wymagań OPZ może świadczyć o tym, że nie doszło do naruszenia przepisów wskazanych przez
Zamawiającego.
(...)
Załączniki:Low-Power_Wide-Area_Networks_Comparison_of_LoRaWAN_and_NB-IoT_Performance
Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie (pismo z dnia 22/01/24) wniósł o:
a) oddalenie Odwołania w całości jako bezzasadnego;
b) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów załączonych do niniejszej odpowiedzi na odwołanie lub w niej
wnioskowanych;
c) UWAGA: ograniczenie, na podstawie art. 545 ust. 3 PZP innym stronom niż Zamawiający oraz uczestnikom
postępowania odwoławczego prawa wglądu do materiału dowodowego załączonego do akt sprawy w odniesieniu
do załączników nr 13-14 do niniejszej Odpowiedzi na odwołanie, z uwagi na okoliczność, że udostępnienie tego
materiału groziłoby ujawnieniem informacji stanowiącej tajemnicę chronioną na podstawie odrębnych przepisów;
d) zasądzenie od Odwołującego na rzecz Zamawiającego zwrotu kosztów
postępowania, w tym kosztów zastępstwa, zgodnie z fakturą przedstawioną na rozprawie.
W uzasadnieniu stanowiska podał:
1. Uwagi wstępne
1.1. Już na wstępie warto podkreślić, że Odwołanie stanowi wręcz podręcznikowy przykład działań
wykonawcy, który domaga się dostosowania dokumentów zamówienia do partykularnych interesów
odwołującego, świadomie ignorując lub co najmniej nie zważając na obiektywnie uzasadnione potrzeby
zamawiającego. Znamienne jest, że treść Odwołania w przeważającej części ma charakter broszury czy też
materiału reklamującego cechy konkretnej technologii (a dokładnie technologii, którą oferuje Emitel) i jej
wybranych rzekomych przewag w odpowiednio dobranym porównaniu z innymi rozwiązaniami.
1.2. Uwagę zwraca przy tym, że Odwołujący przyznaje, że wszelkie warunki zamówienia powinny wynikać
z obiektywnie uzasadnionych potrzeb zamawiającego, a ewentualne ograniczenia kręgu potencjalnych
wykonawców oczywiście mogą być naturalną konsekwencją zidentyfikowania takich potrzeb. Zarazem
jednak Odwołujący stawia się w roli podmiotu, który lepiej rozeznaje potrzeby MWiK i uznaje, że przede
wszystkim powinny być one zbieżne z interesem Emitel. Co więcej, Odwołujący utrzymuje, że Zamawiający
nie
powinien realizować własnych potrzeb, lecz że powinien dbać o interes ekonomiczny również innych podmiotów
zaspokających zadania publiczne na terenie Bydgoszczy. Już na obecnym etapie Emitel zakłada, że rzekomo
„rozwiązanie LoRaWAN jest znacznie tańsze we wdrożeniu w porównaniu do infrastruktury LTE CAT-M lub NV IoT”, a
ponadto akcentuje, że „dodatkowo w przypadku, w którym właściciele Zamawiającego tj. samorząd dopuściłby instalacji
urządzeń stacji bazowych na obiektach samorządu np. dachach szkół, szpitali lub urzędów za odpłatnością samorząd
mógłby uzyskać dodatkowe korzyści we wdrożeniu tego rozwiązania”.
1.3. Tego rodzaju działanie określono powyżej jako „podręcznikowy” przykład bezpodstawnego narzucania
zamawiającemu partykularnego interesu wykonawcy m.in. z tego powodu, że orzecznictwo Krajowej Izby
Odwoławczej (dalej jako „KIO” lub „Izba”) jest w odniesieniu do takich praktyk konsekwentne i jednoznaczne już od
kilkunastu lat. Dobitnie zostało to wyrażone choćby w wyroku z dnia 25 października 2010 r. w sprawie o
sygnaturze KIO/UZP 2195/10), w którym to wyroku:
• Izba oddaliła odwołanie podzielając argumentację zamawiającego, który słusznie stwierdzał, że „stosowanie
zasady równej konkurencji w sposób absolutny, poprzez narzucanie Zamawiającemu zakupów
nieodpowiadających jego potrzebom, a przez to zbędnych - nie daje się pogodzić z zasadą racjonalności
ustawodawcy”,
• dodatkowo Izba w wyroku tym potwierdziła, że „nie jest organem uprawionym do kontroli prawidłowości
wydatkowania środków publicznych”.
Dlatego argumentacja Emitel, która sprowadza się właśnie do ignorowania potrzeb MWiK i sugerowania rzekomo
niewłaściwego gospodarowania środkami finansowymi są podręcznikowym i jaskrawym przykładem odwołania, którego
autor próbuje przejąć rolę gospodarza postępowania, a przez to nie może zostać uwzględnione.
1.4. Oczywiście każdy odwołujący – w tym Emitel – jest uprawniony do formułowania tez popierających własne
zarzuty, oraz unikania argumentów, które mogłyby je podważać. Takie praktyki określa się jednak powszechnie
jako działania tendencyjne, które powinny zostać wyjaśnione w ramach postępowania odwoławczego.
Zamawiający szczegółowo wyjaśnia bezpodstawność zarzutów Odwołującego w kolejnych akapitach, jednak na
zakończenie uwag wstępnych warto podkreślić, że Emitel wskazuje na przykłady z praktyki, które mają przekonać
Izbę, jakoby technologia LoRaWAN była w zasadzie jedynym rozsądnym rozwiązaniem, które jest stosowane
powszechnie w szczególności w polskich samorządach. Przywołuje w tym kontekście przykłady Chorzowa i
Świętochłowic, Wiszni Małej, czy Wrocławia. Zupełnie Emitel jednak nie odnosi się do specyfiki tych miast oraz
przyjętego w nich sposobu organizowania systemu odczytów. Jedyna cecha, która w analizowanym kontekście
jest wspólna dla tych miast to to, że w przeważającej mierze zdecydowały się oprzeć system odczytów o
technologię LoRaWAN – poza tym nic nie wiadomo o
jakichkolwiek innych podobieństwach. Zarazem jednak Odwołujący przemilcza, że w np. Krakowie zastosowano
rozwiązanie analogiczne do zastosowanego przez MWiK. Jest to o tyle znamienne, że Odwołujący ma pełną
świadomość, że krakowska spółka Wodociągi Miasta Krakowa S.A. zastosowała takie rozwiązanie, gdyż Emitel złożył
wobec tej decyzji odwołanie, przedstawiając analogiczne zarzuty i dowody, które jednak KIO jednoznacznie oddaliła
wyrokiem z dnia 22 września 2023 r. o sygn. KIO 2516/23.
1.5. Wnioski, jakie z niego wynikają są w pełni relewantne dla rozstrzygnięcia sporu w niniejszym Postępowaniu.
Zamawiający w pełni je respektuje i tytułem syntetycznego przedstawienia na wstępie swojego stanowiska na
temat interpretacji przepisów PZP przyjmuje za własne stanowisko Izby ww. wyroku co do tego, że:
• „Izba podziela pogląd wielokrotnie prezentowany w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej, iż nie narusza
przepisów ustawy Pzp sporządzenie opisu przedmiotu zamówienia, który uwzględnia potrzeby zamawiającego,
nawet jeżeli utrudnia lub uniemożliwia niektórym podmiotom dostęp do zamówienia. Obowiązek zachowania
zasady uczciwej konkurencji nie oznacza, iż zamawiający nie może opisać przedmiotu zamówienia w sposób
odzwierciedlający jego potrzeby”;
• „Rolą środków ochrony prawnej nie jest ułatwianie wykonawcom procesu ofertowania i dostosowanie wymagań
zamawiającego bezpośrednio do produktów dystrybuowanych przez wykonawców”;
• „(…) za szczególnie istotną Izba uznała okoliczność, że przewidziana w niniejszym postępowaniu technologia
została wybrana po przeprowadzeniu konsultacji rynkowych, na podstawie testów, a także doświadczeń
Zamawiającego jako najefektywniejsza pod względem przekazu danych z wodomierzy z uwzględnieniem
specyficznego miejsca ich zainstalowania, tj. na terenie zwartej zabudowy Starego Miasta, w głębokich piwnicach
o grubych murach albo studzienkach wodomierzowych nierzadko zalewanych wodą gruntową, co wpływa na
pogorszenie propagacji fal radiowych” – warto podkreślić, że chociaż MWiK formalnie nie prowadził wstępnych
konsultacji rynkowych w rozumieniu PZP, jednakże opracował kompleksową koncepcję optymalnej realizacji
swoich potrzeb i przeprowadził dogłębną analizę rynku (w tym testy), w ramach której zasięgał stanowiska również
od Emitel;
• „technologie otwarte, tracą one zasięg w funkcji zajętości tych pasm, co przekłada się na utratę transmisji
danych w zwartych, gęstych lokalizacjach. Jednocześnie fakt, iż technologie te działają na pasmach
nielicencjonowanych powoduje, że pasma te mogą być współdzielone z nieograniczoną liczbą innych transmisji,
co skutkuje spadkiem efektywności przekazu danych, coraz gorszymi parametrami przesyłu danych, a nakładanie
się wielu transmisji może prowadzić do utraty danych”;
• „Odwołującego wadą pasm nielicencjonowanych jest to, że podlegają one ograniczeniom. Ograniczona jest
wartość mocy nadajnika oraz wypełnienie, co z kolei przekłada się na zawężenie ilości wysyłanych danych oraz
ograniczenie ilości odebranych danych. Jednocześnie podnoszona przez Odwołującego możliwość
realizacji zamówienia w otwartej technologii, jak wskazał Zamawiający, prowadziłaby w praktyce do współdzielenia
pasma z nieograniczoną liczbą transmisji, na którą ani Zamawiający ani Odwołujący nie miałby wpływu, co z czasem
obniżałoby efektywność przekazu danych z wodomierzy. Używanie otwartej technologii nie jest bowiem ograniczone
wyłącznie do samorządu i w perspektywie czasowej byłoby skazane na stopniowe pogarszanie parametrów i utratę
danych na skutek wzajemnego nakładania się na siebie wielu transmisji”.
• „wybudowanie sieci do przekazu danych w systemie LoRa budzi wątpliwości w kontekście potencjalnego
uzależnienia Zamawiającego od rozwiązania oferowanego przez Odwołującego (…) Przyjęta zatem przez
Zamawiającego technologia powoduje, że Zamawiający nie będzie uzależniony od jednego operatora
komórkowego”;
• „Fakt, że technologia LoRa została wprowadzona przez innych zamawiających, w innych miastach czy nawet
w innym Państwie (Francji) nie oznacza, iż jest uzasadniona obiektywnymi potrzebami Zamawiającego w
przedmiotowym postępowaniu o udzielenie zamówienia”
1.6. Podsumowując Zamawiający stoi na stanowisku, że:
• kompleksowo i wszechstronnie rozeznał swoje potrzeby co znalazło odzwierciedlenie w SWZ. Po
szczegółowym rozważeniu zalet i wad dostępnych technologii Zamawiający uznał, że dla zaspokojenia jego
potrzeb (które rozeznaje on w szerszym kontekście swojej działalności, zgodnie z zasadą efektywności
ekonomicznej – art. 17 ust. 1 PZP) optymalne jest rozwiązanie oparte na systemie łączności pracującym (co do
zasady) w paśmie licencjonowanym 800 MHz lub 900 MHz oraz obejmującym standardy LTE CATM lub NB-IoT;
• wszelkie wynikające z SWZ wymagania, które mogą wpływać na ograniczenie kręgu potencjalnych
wykonawców są proporcjonalne i adekwatne względem obiektywnie uzasadnionych potrzeb MWiK;
• w świetle wyroku dot. rozwiązań przyjętych w Krakowie, który wykazuje najwięcej podobieństw względem
aktualnej sytuacji MWiK, Zamawiający stwierdza, że również w niniejszym Postępowaniu decyzje MWiK są w pełni
uzasadnione i zgodne z przepisami PZP, a Odwołanie jest typowym i stosowanym już działaniem Emitel, który
instrumentalnie powołuje się i błędnie absolutyzuje zasadę równego traktowania wykonawców dążąc do
realizacji swojego partykularnego interesu w oderwaniu od obiektywnie uzasadnionych potrzeb zamawiającego;
• paradoksalnie ujawnione w Odwołaniu motywy Emitel ukierunkowane są na doprowadzenie do sytuacji
technologicznego uzależnienia MWiK od tego wykonawcy i jego ewentualnej infrastruktury, co stanowiłoby
naruszenie przepisów PZP.
2. Obiektywnie uzasadnione potrzeby MWiK
2.1. Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w przedmiocie
dostarczenia, wdrożenia i obsługi stacjonarnego systemu odczytu danych z wodomierzy, oraz innych
urządzeń pomiarowych. Celem niniejszego Postępowania jest utworzenie, wdrożenie oraz obsługa
stacjonarnego systemu odczytowego, opartego o technologię IoT (Internet of Things), na obszarze działania
Zamawiającego, który obejmuje cały obszar gminy Bydgoszcz oraz częściowo gminy ościenne takie jak
Sicienko, Osielsko czy Białe Błota.
2.2. System odczytowy, jaki ma utworzyć wykonawca realizujący zamówienie ma składać się z urządzeń
oraz oprogramowania, których funkcją jest gromadzenie, transmisja oraz przekazywanie danych zbieranych
z urządzeń pomiarowych (takich jak wodomierze) do systemu komputerowego Zamawiającego.
Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia zawiera załącznik nr 8 do Specyfikacji Warunków Zamówienia
(dalej jako: „SWZ”).
2.3. Rozwiązania Internetu Rzeczy (loT) tworzone są w celu spełnienia określonych potrzeb klientów, a
każdy przypadek użycia ma swoje specyficzne wymagania dotyczące łączności. Poszczególne technologie
posiadają różne wady i zalety, stąd wybór określonego modelu zależy od oczekiwań i potrzeb odbiorcy. Z
tego powodu zastosowanie danej technologii należy rozpatrywać ad casum – ważyć korzyści, potrzeby oraz
koszt zastosowania. Te szacunki pozwalają natomiast dokonać najlepszego wyboru dla danego przypadku.
2.4. W rozwiązaniach technologii bezprzewodowej, które sprawdzają się w systemach inteligentnego
opomiarowania są rozwiązania o niskim poborze mocy i rozległym obszarze -LPWAN. Do
najpopularniejszych standardów LPWAN dedykowanych potrzebom Internetu Rzeczy należą:
a) działające w pasmach ogólnodostępnych, nielicencjonowanych:
• LoRaWAN lub LoRa - pasma 868MHz, przepływność: 0,3 kb/s - 50 kb/s,
• Sigfox - pasma 868MHz, przepływność: 100 kb/s - 600 kb/s,
b) działające w chronionych, licencjonowanych pasmach radiowych:
• NB-loT - działa w pasmach LTE-M (kilkanaście pasm od 450 MHz po 2100 MHz), przepływność: 32,4 kb/s 66,7 kb/s,
• Cat-M działa w pasmach LTE-M (kilkanaście pasm od 450 MHz po 2100 MHz), przepływność: 200 kb/s - 1
Mb/s.
2.5. Zamawiający dokonał wyboru, jako właściwej i uzasadnionej jego potrzebami, technologii realizacji
zamówienia opierającej się o transmisję danych w tzw. paśmie licencjonowanym
800 MHz, 900 MHz oraz z wykorzystaniem standardu LTE CAT-M/ NB IoT, oraz wyłącznie „w uzasadnionych
przypadkach” pozwolił na wykorzystanie innych technologii radiowych w pasmach nielicencjonowanych. Przy czym
dopuszczając możliwość skorzystania z pasm nielicencjonowanych, Zamawiający zastrzegł możliwość skorzystania z
innych technologii przesyłu danych takich jak LoraWAN (tj. technologia dostarczana przez Odwołującego), Sigfox lub
równoważne, maksymalnie w zakresie 5% wszystkich zamontowanych Modułów radiowych IoT.
Dowód: Wyciąg z OPZ, Rozdział I, pkt 1 definicje:
Tra ns mis ja Stanowi system łączności pracujący w paśmie licencjonowanym 800 MHz, 900 MHz oraz obejmujący standardy LTE CAT-M, NB-loT. W przypadku lokalizacji Modułu
radiowego loT w miejscu z brakiem łączności w standardzie LTE Cat-M oraz NB-loT, należy dokonać modyfikacji architektury sieci, tak aby tą łączność uzyskać. W
da nych
uzasadnionych przypadkach dopuszcza się zastosowanie innych technologii przesyłu danych w paśmie nielicencjonowanym. np. LoRaWAN, Sigfox lub równoważne,
natomiast nie mogą one stanowić więcej niż 5% wszystkich zamontowanych Modułów radiowych loT.
Wyciąg z OPZ, Rozdział I, pkt 2.1 Określenie przedmiotu zamówienia:
2. Okreś lenie przedmiotu za mówienia
2.1. W ramach przedmiotowego zamówienia Wykonawca utworzy, wdroży oraz będzie obsługiwał
stacjonarny System odczytowy, oparty o technologię loT [Internet of Things), wykorzystującą techniki
komunikacji:
- o dużym zasięgu w paśmie licencjonowanym oraz
str. 4
ZP -014/D/RZ/2023 „Dos tawa, wdrożenie i obs ługa s tac jonarnego s ys tem u odc zytu danyc h z wodom ierzy”
Załąc znik nr 8- Opis przedm iotu zam ówienia
- w uzasadnionych przypadkach z wykorzystaniem innych technologii radiowych w pasmach
nielicencjonowanych,
na Obszarze działania Zamawiającego.
Odwołujący kwestionuje uprawnienie Zamawiającego do dokonania wyboru odpowiedniej dla jego potrzeb technologii
realizacji zamówienia, przyjmując, iż Zamawiający w okolicznościach niniejszego postępowania rzekomo nie miał
podstaw by przyjąć, iż wykonanie zamówienia ma następować z użyciem technologii transmisji danych w pasmach
licencjonowanych 800,900
MHz z zastosowaniem standardu przesyłu danych LTE CAT-M1 oraz NB IoT. Odwołujący kwestionuje ponadto
wynikający z przyjętej technologii termin realizacji zamówienia oraz brzmienie warunku udziału w postępowaniu w
zakresie doświadczenia, które powiązane jest z przedmiotem zamówienia.
2.7. Jest oczywiste, że Zamawiający ma prawo opisać przedmiot zamówienia z uwzględnieniem swoich
obiektywnych i uzasadnionych potrzeb. Ich realizacja w sposób naturalny może skutkować tym, że liczba
wykonawców zdolnych do wykonania zamówienia będzie ograniczona. Fakt, że na rynku występują wykonawcy nie
oferujący danego rodzaju usług lub też dla których jego realizacja jest utrudniona czy wymaga pewnego
dostosowania oferowanego przez nich produktu do wymagań zamawiającego, absolutnie nie przesądza
automatycznie o naruszeniu zasady uczciwej konkurencji. Co kluczowe, tak długo, jak wymagania Zamawiającego
są podyktowane jego obiektywnie uzasadnionymi potrzebami (co
Zamawiający opisuje szerzej w dalszej części Odpowiedzi na odwołanie), Zamawiający jest uprawniony do ich
sformułowania.
2.8. Zamawiający podejmując decyzję o wyborze technologii służącej do transmisji danych z wodomierzy
kierował się zatem swoimi uzasadnionymi potrzebami związanymi z
prowadzoną działalnością oraz faktem, że Zamawiający zarządza infrastrukturą krytyczną, za którą uznawane są m.in.
systemy zaopatrzenia w wodę (por. informacje dostępne na stronie ). Zamawiający zobowiązany jest zatem do należytej
ochrony tejże infrastruktury oraz zapewnienia jej funkcjonalności, ciągłości działań i integralności w celu zapobiegania
zagrożeniom oraz słabym punktom.
2.9. Zamawiający uznał, że kluczowy w tym postepowaniu o udzielenie zamówienia jest wybór takiej technologii
służącej do transmisji danych z Urządzeń pomiarowych, która będzie charakteryzowała się m.in.:
a) najwyższą skutecznością przesyłu danych,
b) niezawodnością i stabilnością transmisji,
c) krótkim czasem realizacji,
d) dobrą skalowalnością,
e) brakiem uzależnienia Zamawiającego od jednego dostawcy.
Te kluczowe parametry sprawiły, że Zamawiający podjął decyzję o wyborze standardów transmisji danych LTE CAT-M
lub NB-IoT. Wybrana technologia transmisji danych musi ponadto wykazać się największą efektywnością ze względu na
specyfikę zainstalowania/montażu modułów IoT na wodomierzach tj. odpornością na zakłócenia spowodowane zwartą
zabudową, głębokimi piwnicami o grubych murach czy studzienkami wodomierzowymi przykrytymi ciężkimi żeliwnymi
włazami i często zalewanych przez wody gruntowe – wszystkie te czynniki znacząco bowiem wpływają na propagację
fal radiowych.
2.10. Zamawiający przed podjęciem decyzji o zastosowaniu danej technologii dla planowanego systemu
zdalnych odczytów, począwszy od roku 2021 przeprowadził badanie rynku oraz w testy z udziałem różnych
podmiotów oferujących usługi w zakresie systemów zdalnego odczytu, których celem było określenie łączności i
efektywności przesyłu danych. Testy te dotyczyły obszaru, na jakim działa Zamawiający, a zatem odnosiły się do
lokalnych uwarunkowań oraz pozwoliły Zamawiającemu na sprecyzowanie swoich potrzeb oraz priorytetów
związanych z wdrożeniem Systemu odczytowego.
Dowód: Wyciąg z dokumentu pn. „Koncepcja rozwoju systemu zdalnych odczytów w MWiK w Bydgoszczy wraz z
analizą możliwości technicznych, str. 53 do 75 – tajemnica przedsiębiorstwa, zał. nr 14.
2.11. Jednym z podmiotów, które uczestniczyły w rzeczonych testach był Odwołujący. W testach stacjonarnego
systemu odczytu wodomierzy z wykorzystaniem standardu sieci LoRaWAN, wzięły udział łącznie 22 punkty
pomiarowe. Za uruchomienie sieci LoRaWAN odpowiedzialny był Emitel natomiast za dostawę modułów
odpowiadały firmy ltron Polska sp. z o.o. oraz Aiut sp. z o.o. Do analizy sprawności transmisji danych z modułów
telemetrycznych wzięto pełny miesiąc rejestracji, tj. od 15 stycznia 2022 r. do 15 lutego 202
2r. Sumaryczna (miesięczna dla wszystkich modułów) sprawność dla nakładek firmy Aiut wynosiła:
SLA=88,43%, natomiast dla nakładek firmy ltron: SLA =78,46%.
2.12. Dodatkowo Zamawiający wyjaśnia, że w trakcie trwania pilotażu nie były prowadzone tzw. procedury
naprawcze. To znaczy, że w przypadku stwierdzenia problemów z łącznością modułu nie wysyłano brygady na
wizję lokalną, która ponownie weryfikowała zasięg w dokładnej lokalizacji lub demontowała i sprawdzała
laboratoryjnie urządzenie, poprawiała zasięg sieci, montowała urządzenie pośrednie, przebudowywała instalację
czy podejmowała decyzje o alternatywnym sposobie odczytu. Pozwoliło to na całkowity ogląd sprawności systemu
oraz weryfikację z jakimi problemami mierzyłby się Zamawiający podczas montażu i eksploatacji Modułow IoT w
technologii LoRaWAN oraz dało Zamawiającemu świadomość ryzyk i minusów związanych z wyborem tego
sposobu realizacji zamówienia. Zamawiający ocenił, iż wdrożenie realizacji zamówienia w technologii LoRaWAN
wiązałoby się z:
a) koniecznością wyjazdu brygady Zamawiającego w miejsce zamontowanego i niedziałającego Modułu w celu
weryfikacji zasięgu (dostępu do sieci), oraz następnie zgłoszenia informacji dot. brak tegoż zasięgu do
Wykonawcy,
b) oczekiwaniem na rozwiązanie problemu przez Wykonawcę poprzez dostawienie nowej anteny lub
koncentratora, które jest czasochłonne, gdyż wiąże się z całą procedurą uzyskania pozwolenia na zamontowanie
tego typu urządzenia (na co wskazuje także sam Odwołujący w Odwołaniu uzasadniając zarzut dot. wydłużenia
terminu realizacji zamówienia),
c) ponownym wysłaniem brygady Zamawiającego w celu zweryfikowania skuteczności rozwiązania problemu z
zasięgiem, a w przypadku nierozwiązania problemu – koniecznością powtórzenia całego ww. cyklu.
2.13. Istnieje zatem uzasadnione ryzyko, że Zamawiający byłby zmuszony zlecać swoim brygadom wielokrotny
wyjazd w to samo miejsce, co nie tylko nie jest uzasadnione ekonomicznie, ale również wizerunkowo, gdyż wiąże
się z wielokrotnym umawianiem wizyt u odbiorców (klientów MWiK).
2.14. Analizując wyniki przeprowadzonych testów stwierdzono, że najlepszą sprawnością transmisji w
warunkach terenowych w Bydgoszczy, wyróżniały się rozwiązania wykorzystujące standard transmisji Cat-M, NBloT. Największy wskaźnik skuteczności miało rozwiązanie proponowane w technologii NB-IoT, który wynosił SLA=
98,77% (dla wskaźnika miesięcznego). Dla rozwiązania oferowanego w technologii Cat-M wskaźnik skuteczności
plasował się na poziomie ok. 95% w ciągu doby. Natomiast rozwiązania wykorzystujące standard transmisji
LoRaWAN (proponowane przez Emitel), miały zdecydowanie niższe wskaźniki sprawności w ciągu miesiąca: dla
nakładek firmy Aiut wynosiła: SLA=88,43%, a dla nakładek firmy ltron: SLA=78,46%. Na podstawie analizy
zgromadzonych przez
Zamawiającego danych przyjęto, że na skuteczność odczytu miała wpływ zastosowana w modułach technologia do
transmisji danych. Jak wskazano wyżej, przeprowadzone testy wykazały znacznie większą skuteczność w transmisji
danych dla rozwiązań opartych na technologii Cat-M i NB-loT.
2.15. Dalej Zamawiający wyjaśnia, iż budowa Systemu odczytu w standardzie LoRaWAN, polega na analizie
dyfrakcyjnej modelu propagacji fal radiowych z uwzględnieniem cyfrowego modelu ukształtowaniu terenu, na
podstawie której planuje się rozmieszczenie anten (punktów dostępowych). Następnie opracowywany jest projekt
oraz pozyskiwane są zgody na dostęp do obiektów wysokościowych (wraz z podpisaniem stosownych umów).
Budowa sieci transmisji i instalacja anten zgodnie z projektem, jest jednak pierwszym etapem działań
wymaganych podczas wdrożenia tego typu infrastruktury. Najbardziej żmudna i czasochłonna jest jej rozbudowa i
rozwój w trakcie użytkowania. Sama konieczność rozbudowy sieci ujawnia się co do zasady dopiero w trakcie
montażu urządzeń (Modułów radiowych IoT) podłączonych do tej sieci, ponieważ dopiero wówczas dochodzi do
sprawdzenia, czy po zamontowaniu Modułu w konkretnej lokalizacji osiąga się zasięg zbudowanej sieci. Z uwagi na
to, że Moduły IoT będą montowane w trudnych warunkach i pod powierzchnią terenu, skuteczna symulacja
warunków w modelu propagacji fal radiowych jest znacznie utrudniona – co z kolei wpływa na plan rozmieszczenia
anten.
2.16. Z uwagi na powyższe uwarunkowania, w tego typu projektach każdorazowo zakłada się konieczność
rozbudowy infrastruktury (co sam Odwołujący zaznaczał podczas rozmów z Zamawiającym), poprzez
doświetlenie jej dodatkowymi antenami i koncentratorami (wzmacniającymi sygnał radiowy). Takie rozwiązanie nie
jest jednak dla Zamawiającego satysfakcjonujące, gdyż jest ono czasochłonne (średni czas budowy należycie
funkcjonującej infrastruktury LoRaWAN wynosi ok. 1,5 roku do 2 lat – co Zamawiający szerzej opisuje w pkt 5.32. i
n. Odpowiedzi na odwołanie).
2.17. Mając na uwadze powyższy horyzont czasowy, realizacja zamówienia w technologii LoRaWAN nie spełnia
również wymagań Zamawiającego w kontekście samej organizacji pracy brygad Zamawiającego oraz wewnętrznej
polityki zakupowej, ponieważ wymaga ona: a) większego zaangażowania brygad montujących Moduły IoT na etapie
rozbudowy systemu transmisji – brygady, które będą zaangażowane w proces montażu Modułów, obecnie
wymieniają wodomierze zgodnie z cechą legalizacyjną. Ich rolą dodatkowo będzie montowanie i konfiguracja
Modułów IoT, co już samo w sobie wydłuży czas potrzebny na zamontowanie urządzenia pomiarowego u odbiorcy.
Zamawiający w pierwszej fazie wdrożenia Systemu (faza montażu Modułów – trwająca pierwsze trzy lata zgodnie z
Rozdziałem III OPZ- Dostarczenie Modułów Radiowych Iot Zamawiającemu) nie przewiduje zwiększenia ilości etatów
pracowniczych czy ilości brygad montujących wodomierze. Zamawiający zaplanował bowiem, że dopiero po wykonaniu
zadania związanego z montażem Modułów IoT, utworzy brygadę do zarządzania i bieżącego serwisowania Systemu
odczytowego. Powyższe nastąpi dopiero po wyeliminowaniu części tras odczytowych (trasy, zgodnie z którymi
pracownicy realizują odczyt wodomierzy co miesiąc lub dwa) oraz będzie obejmować osoby, które obecnie wykonują
prace polegające na odczycie wodomierzy,
b) korzystania i dalszego inwestowania w dotychczasowe systemy odczytów, których Zamawiający nie planuje już
rozbudowywać – Zamawiający, oprócz prowadzenia odczytu wodomierzy do celów bilingowych (wystawiania faktur),
obsługuje także systemy, których celem jest zbieranie danych o przepływach godzinowych i dobowych, a które stanowią
niezbędne narzędzie do realizacji zadań niektórych działów Zamawiającego i są konieczne dla obsługi obiektów, które
podlegają okresowej kontroli jakości ścieków. Na podstawie odczytu wodomierzy obliczany jest maksymalny ładunek, jaki
w danej godzinie może zostać wprowadzony do systemu kanalizacji. MWiK przechodząc na „nowy” system
stacjonarnego odczytu w pierwszej kolejności chce dokonać montażu Modułów właśnie w tych punktach i zrezygnować z
obecnych zobowiązań (kosztów utrzymania tego systemu), tak aby nie płacić podwójnie za systemy odczytu. Długi okres
wdrożenia i rozbudowy systemu w technologii LoRaWAN uniemożliwiłby należytą realizację tego zadania.
2.18. Dalej należy wskazać, że przy wyborze standardu transmisji danych dla systemu stacjonarnego odczytu
wodomierzy, oprócz przeprowadzonych testów skuteczności przesyłu danych, dokonano szczegółowego
porównania w zakresie: podatności na zakłócenia oraz dostosowanie do aktualnej sytuacji i innych systemów,
poziomu bezpieczeństwa, infrastruktury i skalowalności sieci, zasięgu, miejsca wdrożenia i elementów systemu.
Wyniki tego porównania obrazuje poniższa tabela:
Cechy
techniczne
Standardy
transmisji
Nielicencjonowane (ogólnodostępne)
Licencjonowane (z rezerwacją częstotliwości)
LoRaWAN, Sigfox
Cat-M, NB-loT
W systemach używane są nielicencjonowane W zależności od operatora sieci i rezerwacji częstotliwości. W Polsce
Częstotliwość pasma częstotliwości 868 MHz i dostępne
dostępne na pasmach: 800 MHz (zakres 791-821 MHz oraz 832-862
dla każdego podmiotu lub użytkownika.
MHz) oraz 900 MHz (zakres 876-915 MHz oraz 921-960 MHz)
Konieczność budowy infrastruktury przesyłowej z wykorzystaniem
koncentratorów czy przekaźników, w celu pokrycia zasięgiem
Infrastruktura anten,
danego
terenu i późniejsze jej utrzymanie. W przypadku podłączania
i
modułów (rozszerzenia wdrożenia o nowe lokalizacje), istnieje
skalowalność kolejnych
ryzyko pogorszenia wydajności sieci i wymagana będzie rozbudowa
infrastruktury o kolejne anteny, koncentratory itd.
Zasięg
Zależny od warunków terenowych. Najlepsza propagacja sygnału na
otwartej przestrzeni, która maleje wraz z zagęszczeniem zabudowy.
Pasma dostępne dla każdego uczestnika rynku, przy dużym nasileniu
transmisji z bardzo dużej ilości urządzeń w danym otwartym (nie tylko
dla liczników) paśmie może następować ograniczenie lub brak
skutecznej transmisji radiowej.
Podatność
na
zakłócenia
Skalowalność dowolna, wzrost liczby
podłączonych do infrastruktury modułów nie
wpływa na wydajność sieci.
Zgodnie z sygnałem stacji bazowych
operatorów. Standardy dedykowane do
trudnych lokalizacji, ze znacznie lepszą niż
do tej pory propagacją sygnału wewnątrz
pomieszczeń i pod ziemią, efektywna
komunikacja przy stracie sprzężenia nawet do
164dB.
Dowolny podmiot lub użytkownik prywatny ma prawo do
Komunikacja w paśmie chronionym
(licencjonowanym) pozwala uniknąć zakłóceń
i interferencji z innymi systemami.
skorzystania z tego pasma np. do zdalnego sterowania bramami,
modelami, stacjami pogody czy nawet montując alternatywny system.
Podlega regulacjom formalnoprawnym, które
między
Również współistniejące systemy odczytu (tzw. walk-by/ drive-by)
pracujące również w pasmie
innymi definiują zajętość pasma radiowego
przez każde urządzenie.
868MHz przy ich wysokim nasyceniu mogą zakłócać pracę systemu
automatycznego LoRaWAN co może spowodować brak komunikacji
1) Moduł odczytujący montowany na wodomierz,
Elementy
systemu
Operatorzy już dysponują istniejącą
infrastrukturą.
1) Moduł odczytujący montowany na
wodomierzu,
2) koncentratory, przekaźniki, anteny,
3) aplikacja systemowa pozwalająca na wizualizację danych.
2) aplikacja systemowa pozwalająca
na wizualizację danych.
Wysoki poziom szyfrowania. Szyfrowanie algorytmami operatora
zgodnie ze standardami
Pewność
Poziom bezpieczeństwa wysoki, wymiana Europejskimi.
transmisji i poziom danych jest szyfrowana za pomocą
bezpieczeństwa
128bitowego AES.
Dodatkowo operatorzy dysponują mechanizmami unikania przeciążeń,
zarządzania opóźnieniem w przesyłaniu danych, zarządzania
buforowaniem nadmiarowych
pakietów,
kształtowanie
i
określenie
charakterystyki gubienia pakietów.
W kontekście skalowalności systemu Zamawiający wskazuje na lepszą skalowalność innych technologii względem
technologii LoRaWAN w oparciu o badania naukowych opisane w publikacjach branżowych. Przede wszystkim w
publikacji „Overview of Cellular LPWAN Technologies for IoT Deployment: Sigfox,LoRaWAN, and NB-IoT” dostępnej w
bazie ResearchGate, a także publikacji pn. „A Comparative Study of LoRaWAN, SigFox, and NB-IoT for Smart Water
Grid” dostępnej w zasobach Politechniki Bydgoskiej. Zamawiający ocenił również, że technologia LoRaWan oferuje mniej
korzystną skalowalność, gdyż rozbudowa systemu (czyli więcej wodomierzy czy Modułów) wymaga inwestycji w
rozbudowę infrastruktury, kolejne koncentratory etc.
Dowód: Publikacja pn. „Overview of Cellular LPWAN Technologies for IoT Deployment: Sigfox,
LoRaWAN, and NB-IoT” wraz z tłumaczeniem na język polski; publikacja pn. „A Comparative
Study of LoRaWAN, SigFox, and NB-IoT for Smart Water Grid” wraz z tłumaczeniem na język Polski – w załączenu
3.14. Z ww. publikacji płyną następujące kluczowe wnioski:
a ) Publikacja „A Comparative Study of LoRaWAN, SigFox, and NB-IoT for Smart Water Grid”: Autorzy
przeprowadzili badania mające na celu porównania systemów transmisji danych LoRaWAN, SigFox i NB-IoT w
kontekście wykorzystania ich dla inteligentnych sieci wodociągowych. Badanie dotyczyło sześciu wymagań
komunikacyjnych, tj. zużycie energii, opóźnienie, skalowalność, jakość usług, koszt, zasięg komunikacji. Badania
przeprowadzone w ramach publikacji skupiały się na porównaniu skalowalności systemów transmisji danych.
Porównania dokonano na podstawie współczynnika PER . Badania wykazały, że NB-IoT charakteryzują się niskim
współczynnikiem PER w przypadku małej ilości zastosowanych bramek dostępowych2, co oznacza, że
skuteczniej przesyłają pakiety danych w porównaniu do pozostałych standardów transmisji. Dopiero przy dużym
zagęszczeniu ilości bram dostępowych (anten) dla LoRaWAN, SigFox, wyniki są porównywalne. Patrząc na
przestawione wyniki Autorzy wysunęli następujące wnioski:
• liczba używanych bram ma ogromny wpływ na wydajność sieci;
• NB IoT zapewnia niski PER w porównaniu do SigFox i LoRaWAN we wszystkich badanych przypadkach zatem nawet przy małym zagęszczeniu BTS (stacji bazowch) jest w stanie z lepszą skutecznością przesłać
pakiety danych);
• na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, że NB-IoT jest w stanie obsłużyć dużą liczbę urządzeń przy
niskim współczynniku błędu pakietu w porównaniu do LoRaWAN i SigFox i dzięki temu jest najbardziej skalowalny
- Autorzy powołali się również na inne publikacje, które przedstawiły podobne wnioski.
• zatem ewentualna rozbudowa systemu czy podłączanie większej ilości Modułów IoT nie powinno mieć
większego wpływu na jakość transmisji danych (SLA) dla pasm licencjonowanych i standardu transmisji NB-IoT –
co dla Zamawiającego jest kluczową cechą systemu.
b) „Overview of Cellular LPWAN Technologies for IoT Deployment: Sigfox,
LoRaWAN, and NB-IoT”: Autorzy dokonali przeglądu technologii transmisji danych dedykowanych do wdrażania IoT:
Sigfox, LoRaWAN i NB-IoT. Ponownie potwierdzili zalety NB-IoT, którą jest bardzo wysoka skalowalność, możliwość
obsługi większej ilości urządzeń przez jedną stację bazową (BTS) oraz możliwość przesyłania większych pakietów
danych niż Sigfox i LoRaWAN.
W artykule szczegółowo opisano różnice techniczne pomiędzy Sigfox, LoRaWAN i NBIoT oraz omówiono ich zalety w
odniesieniu do czynników IoT i głównych problemów. Sigfox i LoRaWAN zapewnią niższy koszt urządzeń, duży zasięg,
długą żywotność baterii. Autorzy wskazują, że Sigfox, LoRaWAN będzie miało zastosowanie w dużej mierze do
wdrażania sieci lokalnych i niezawodnej komunikacji, gdy urządzenia poruszają się z dużą prędkością. Z kolei NB-IoT
będzie miał zastosowanie w rozwiązaniach IoT o wyższej wartości, których priorytetem jest wysoka jakość usług. Nie ma
zatem jednego najlepszego i idealnego rozwiązania, gdyż każde ma swoje wady i zalety. Kluczowym przy wyborze
technologii pozostaje definiowanie cech systemu, które z punktu widzenia użytkownika (tu Zamawiającego) mają
największe znaczenie.
2.20. Analizując wybór docelowej technologii, Zamawiający wziął także pod uwagę fakt, że na terenie miasta
Bydgoszcz nie ma obecnie funkcjonującej infrastruktury umożliwiającej świadczenie usług za pomocą technologii
LoRaWAN, zarówno będącej własnością Emitel jak i innych wykonawców i obejmującą swoim zasięgiem cały
obszar działania Zamawiającego. Taka infrastruktura, na co zresztą zwracał uwagę także sam Odwołujący w
Odwołaniu, musiałaby dopiero powstać, co znacznie wydłużyłoby sam etap wdrożenia systemu odczytu danych i
zwiększyło tym samym koszty inwestycji.
2.21. Dodatkowo, wybudowanie sieci transmisji danych w standardzie LoRaWAN mogłoby potencjalnie
skutkować uzależnieniem Zamawiającego od jednego rozwiązania oferowanego akurat przez Odwołującego, co
wpływałoby negatywnie na konkurencyjność na rynku w przypadku dalszej rozbudowy systemu do odczytu danych
z wodomierzy. Co zresztą potwierdziła już KIO w cytowanym wcześniej wyroku ws. KIO 2516/23.
2.22. Mając na uwadze powyższe analizy, wybór sposobu realizacji zamówienia dokonany przez Zamawiającego
w przedmiotowym postępowaniu jest w pełni uzasadniony.
3. Ustosunkowanie się do Zarzutu nr 1 – wybór przez Zamawiającego sposobu realizacji zamówienia w paśmie
licencjonowanym 800-900 MHz.
3.1. W ramach zarzutu nr 1, Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie art. 99 ust. 1, 2 oraz 4 PZP i art.
16 ust. 1 oraz ust. 3 PZP – poprzez opisanie przedmiotu zamówienia w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą
konkurencję oraz równe traktowanie wykonawców, nieproporcjonalny, a także w sposób niejednoznaczny,
nieuwzględniający wszystkich wymagań i okoliczności mogących mieć wpływ na sporządzenie oferty,
nieproporcjonalnie do celów przetargu, z uwagi na postawienie wymogu by System odczytowy wykorzystywał
techniki komunikacji o dużym zasięgu w paśmie licencjonowanym 800, 900 MHz.
[Pojęcie pasma licencjonowanego]
3.2. W pierwszej kolejności Odwołujący stwierdził, jakoby Zamawiający w sposób niedopuszczalny użył na
potrzeby opisu przedmiotu zamówienia pojęcia „pasma licencjonowanego” co jest pojęciem nieznanym na gruncie
ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne.
Zdaniem Odwołującego Zamawiający powinien posłużyć się pojęciem „rezerwacji częstotliwości”, o jakiej mowa w art.
114 ust. 1 tejże ustawy. Zamawiający wskazuje, że pojęcie „pasma licencjonowanego”, mimo iż nie jest pojęciem
ustawowym to pozostaje w pełni zrozumiałe dla podmiotów działających w branży telekomunikacyjnej i nie budziło
żadnych wątpliwości wykonawców w toku niniejszego Postępowania. Jak wielokrotnie wskazywała Krajowa Izba
Odwoławcza „Na zamawiającym ciąży ustawowy obowiązek jasnego i precyzyjnego określenia przedmiotu zamówienia
za pomocą standardowych określeń technicznych, które zazwyczaj są używane w danej dziedzinie, zrozumiałych dla
wszystkich osób trudniących się działalnością w danej branży.”
3.3. Stąd nie sposób przyjąć, że Zamawiający opisał przedmiot zamówienia w sposób niezrozumiały czy
niedostatecznie precyzyjny. Co więcej sam Odwołujący na swojej stronie internetowej wielokrotnie używa pojęcia
„pasma licencjonowanego”, co powoduje, iż twierdzenia Odwołania o braku zrozumienia tego pojęcia pozostają
zupełnie niewiarygodne.
Dowód: zrzut ekranu ze strony internetowej Odwołującego: , - w załączeniu
[Możliwość realizacji systemu odczytowego na pasmach częstotliwości otwartych]
3.4. Dalej Odwołujący zarzucił Zamawiającemu „tworzenie nieproporcjonalnych warunków dla realizacji
zamówienia poprzez wymuszenie „licencji na pasmo” podczas gdy system odczytowy można zbudować również
na pasmach częstotliwości otwartych, przeznaczonych w tym celu przez przepisy powszechnie obowiązującego
prawa”. Emitel nieskutecznie stara się wykazać, iż oferowana przez niego technologia LoRaWAN działająca w
paśmie nielicencjonowanym jest równie korzystna czy wręcz korzystniejsza dla Zamawiającego, co technologia
transmisji oparta na pasmie licencjonowanym, a Zamawiający rzekomo nie posiada obiektywnego uzasadnienia dla
ograniczenia realizacji zamówienia w pasmach 800, 900 MHz. Ponownie podkreślić należy, że Zamawiający
dokonując wyboru sposobu realizacji zamówienia kierował się swoimi uzasadnionymi potrzebami opisanymi
szczegółowo w pkt 2 Odpowiedzi na odwołanie oraz wziął pod uwagę wyniki testów technologii. Niezależnie od
wymienionych tam okoliczności, Zamawiający nie zgadza się z twierdzeniami Odwołującego przytoczonymi w
ramach uzasadnienia Zarzutu nr 1 Odwołania, z następujących powodów:
a) Trwałość świadczenia usługi w oparciu o pasmo licencjonowane
3.5. Nie jest prawdą twierdzenie Odwołującego zawarte na str. 10 Odwołania, iż oparcie świadczenia usługi o
rezerwację częstotliwości 800 / 900 MHz (pasmo licencjonowane) nie daje Zamawiającemu takiej pewności
trwałości jej świadczenia jak w oparciu o pasmo nielicencjonowane, z uwagi na to, że wykonawcy mogą
potencjalnie utracić „licencję pasma”.
3.6. W kontekście powyższego wskazać należy, że tryb i warunki uzyskania rezerwacji częstotliwości określa
art. 144 Prawa telekomunikacyjnego, który w ust. 1 stanowi, iż „Rezerwacja częstotliwości lub zasobów
orbitalnych, zwana dalej „rezerwacją częstotliwości”, określa częstotliwości lub zasoby orbitalne, które w okresie
rezerwacji pozostają w dyspozycji podmiotu, na rzecz którego dokonano rezerwacji, przeniesiono uprawnienia do
częstotliwości lub uprawnienia do dysponowania częstotliwościami na cele związane z uzyskiwaniem pozwoleń
radiowych.” Rezerwacji częstotliwości dokonuje, zmienia lub cofa Prezes UKE.
Jednakże rezerwacja częstotliwości dokonywana bezpośrednio przez dany podmiot nie jest jedynym prawnym środkiem
umożliwiającym korzystanie z danego „pasma”.
3.7. Warto zauważyć, że na podstawie art. 122 i 1221 Prawa telekomunikacyjnego posiadacz rezerwacji może
przenieść uprawnienia do częstotliwości na inny podmiot,
wydzierżawić je lub przekazać do użytkowania na podstawie innego tytułu prawnego, po spełnieniu warunków
określonych tymi przepisami. Co ważne przepis art. 1221 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego przewiduje, że „Podmiot
dysponujący rezerwacją częstotliwości może częstotliwości objęte rezerwacją wydzierżawić lub przekazać do
użytkowania na podstawie innego tytułu prawnego na rzecz innego podmiotu”. Istnieje zatem podstawa prawna do
udostępniania częstotliwości objętych rezerwacją innym przedsiębiorcom przez dysponenta rezerwacji. W takim
wariancie, uprawnienie do dysponowania rezerwacją nie jest przenoszone w całości lub w części na innego
przedsiębiorcę na podstawie decyzji administracyjnej Prezesa UKE, lecz jedynie posiadacz rezerwacji udostępnia
częstotliwości do wykorzystania innemu podmiotowi na podstawie czynności cywilnoprawnej, zachowując jednocześnie
tytuł administracyjnoprawny do dysponowania rezerwacją.
3.8. W praktyce zatem w przypadku potencjalnego utracenia rezerwacji częstotliwości wykonawca może
kontynuować realizację zamówienia w oparciu o stosowną umowę cywilnoprawną zawartą z innym dysponentem
częstotliwości. Umowy tego rodzaju nie są wcale rzadkością w branży telekomunikacyjnej, o czym świadczy lista
podmiotów, które wydzierżawiły lub przekazały do użytkowania na podstawie innego tytułu prawnego rezerwacje
częstotliwości na rzecz innego podmiotu na podstawie art. 1221 Prawa telekomunikacyjnego dostępna na stronie
Urzędu Komunikacji Elektronicznej pod poniższym linkiem oraz archiwalne zawiadomienia dostępne są w pliku
archiwum na dole strony w latach 20132018.
Dowód:
zrzut
strony
internetowej
czestotliwosci/dzierzawaczestotliwosci/ - w załączeniu
3.9. Jak widać z powyższego zestawienia umowy dzierżawy częstotliwości są zawierane także pomiędzy
dużymi podmiotami działającymi na rynku telekomunikacyjnym, takimi jak T-Mobile Polska S.A. czy Orange Polska
S.A. – stąd Zamawiający przyjmuje, iż zapewnienie dostępu do danej częstotliwości leży po stronie wykonawcy,
oraz to w interesie danego wykonawcy jest podjęcie wszelkich kroków prawnych zmierzających do zapewnienia
tego dostępu na dowolnych zasadach rynkowych w toku realizacji umowy.
3.10. Odnosząc się natomiast do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II GSK 1960/22
przedłożonego przez Odwołującego jako dowód w postępowaniu i do którego referuje Odwołujący na str. 10
Odwołania – Zamawiający wskazuje, że przepisy art. 116 Prawa telekomunikacyjnego regulują szczegółowo
sposób wyłaniania podmiotu, który otrzyma rezerwację częstotliwości w przypadku, gdy brak jest dostatecznych
zasobów częstotliwości. Wdraża się wówczas jedno z postępowań selekcyjnych przewidzianych takich jak –
konkurs, przetarg lub aukcję. Samo stwierdzenie braku dostatecznych zasobów częstotliwości wymaga oceny
stanu faktycznego wykorzystania częstotliwości w danym
zakresie widma. Jednakże przytoczony przez Odwołującego wyrok NSA dotyczy rezerwacji częstotliwości w paśmie
1800 MHz (zakres 1710-1785 MHz oraz 1805-1880 MHz). Treść rzeczonego wyroku w żaden sposób nie dowodzi
zatem, że podmioty, które mogą potencjalnie się ubiegać o realizację zamówienia (tj. podmioty posiadające/planujące
uzyskać rezerwację częstotliwości w pasmach 800,900 MHz lub korzystające z tej częstotliwości w oparciu o stosowne
umowy dzierżawy lub inne umowy cywilnoprawne z dysponentem częstotliwości) utracą rzeczony dostęp. Powyższe
powoduje, że twierdzenia Odwołania o ryzyku braku możliwości realizacji usługi na rzecz Zamawiającego nie zasługują
na uwzględnienie.
b) Współdzielenie pasma z innymi użytkownikami, minimalizacja interferencji
3.12. Postawione przez Zamawiającego wymogi odnośnie realizacji zamówienia w paśmie
licencjonowanym są w pełni proporcjonalne również z tego powodu, że możliwość realizacji zamówienia w
otwartej technologii, prowadzić może w praktyce do współdzielenia pasma z nieograniczoną liczbą
transmisji, z czym nie mamy do czynienia w przypadku technologii opartej na rezerwacji częstotliwości
(pasmo licencjonowane). Prawdopodobny dalszy rozwój technologii LoRaWAN i korzystanie z pasm
nielicencjonowanych w dłuższej perspektywie wiązać się będzie z wzajemnym nakładaniem na siebie wielu
transmisji, a w konsekwencji stopniowym pogarszaniem parametrów i utratą danych. Powyższe skutkować
może natomiast obniżeniem efektywności przekazu danych z wodomierzy, na co Zamawiający, jako
przedsiębiorstwo działające w obszarze zaspokajania potrzeb zbiorowych nie może sobie pozwolić.
Komunikacja w paśmie licencjonowanym eliminuje ryzyko zakłóceń i interferencji z innymi systemami, co
jest szczególnie ważne w zastosowaniach wymagających niezawodności, takich jak odczyt liczników.
Pasma licencjonowane będące obszarami spektralnymi, zapewniają kontrolę nad zajętością pasma
radiowego. To eliminuje ryzyko interferencji z innymi systemami działającymi w tym samym paśmie, co jest
szczególnie ważne w środowiskach miejskich, gdzie gęstość urządzeń komunikujących się radiowo może
być wysoka. Brak interferencji przekłada się natomiast na stabilność i ciągłość transmisji danych.
3.13. Dodatkowo, regulacje formalno-prawne dotyczące rezerwacji częstotliwości (pasm
licencjonowanych), obejmujące precyzyjne definicje zajętości pasma radiowego przez każde urządzenie,
zapewniają klarowność i pewność co do dostępności oraz stabilności pasma dla systemu odczytu liczników.
Warto wskazać, iż zgodnie z art. 115 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego „2. W rezerwacji częstotliwości
można określić w szczególności: (…) wymagania dotyczące zapobiegania szkodliwym zaburzeniom
elektromagnetycznym lub kolizjom z przyznanymi na rzecz innych podmiotów rezerwacjami częstotliwości,
pozwoleniami lub decyzjami o prawie do wykorzystania częstotliwości”. Te uregulowania są
istotne w kontekście minimalizacji potencjalnych zakłóceń. W warunkach intensywnego ruchu radiowego, pasma
licencjonowane pozostają bardziej odporne na zakłócenia, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa transmisji danych w
systemie odczytu liczników.
3.14. Pasmo chronione stanowi zatem skuteczną odpowiedź na wyzwania związane z intensywnym ruchem
radiowym w obszarach, gdzie występuje duża ilość urządzeń komunikujących się radiowo. W sytuacjach, gdzie
konfiguracja sieci podlega zmianom z powodu dodawania nowych urządzeń, pasma licencjonowane gwarantują
utrzymanie stabilności transmisji danych. Unikanie interferencji pozwala na skuteczne funkcjonowanie w
dynamicznie rozwijających się sieciach, co jest istotne w systemach odczytu liczników podlegających
rozszerzeniu i rozbudowie.
c) Lepsza propagacja sygnału w obszarach o gęstej zabudowie lub trudnym terenie jakim jest miasto Bydgoszcz
3.15. W obszarach o gęstej zabudowie lub trudnym terenie, pasma licencjonowane zapewniają lepszą
propagację sygnału wewnątrz budynków, a także w miejscach, gdzie technologia typu LoRaWAN mogłoby
napotykać na trudności – prawidłowość taką pokazały przeprowadzone przez Zamawiającego testy.
3.16. Powyższe ma istotne znaczenie z uwagi na samą specyfikę przestrzenną Bydgoszczy oraz miejsc, w
jakich instalowane są wodomierze – są to bowiem lokalizacje wyjątkowo trudne pod względem propagacji fal
radiowych. Dotyczy to zwłaszcza tych przypadków, w których wodomierze są zainstalowane poniżej powierzchni
gruntu, w piwnicach czy w studzienkach wodomierzowych. W mieście Bydgoszczy, w szczególności w takich
rejonach jak Śródmieście, znajdują się głębokie piwnice, gdzie zamontowana jest część wodomierzy. Jak wynika z
niżej przedstawionych danych liczba wodomierzy zlokalizowanych w studzienkach stanowi 25,71% ogółu
wodomierzy eksploatowanych przez Zamawiającego.
Wykres 1 Liczba wodomierzy eksploatowanych przez MWiK Sp. z o.o. zlokalizowana w studniach z podziałem na
dzielnice
Liczba wodomierzy zlokalizowanych w studniach
Tabela 1 Liczba wodomierzy eksploatowanych przez MWiK Sp. z o.o. na poszczególnych dzielnicach z podziałem na
piwnice i studnie
Liczba z IDOB
Dzielnica
Babia Wieś
Bartodzieje
Białe Błota
Biedaszkowo
Bielawy
Bielice
Błonie
Bocianowo
Etykiety kolumn
Piwnica
Studnia
Suma końcowa
1014
Brdyujście
Bydgoszcz
Bydgoszcz Wschód
Czersko Polskie
Czyżkówko
Flisy
Fordon
Glinki
Górzyskowo
Jachcice
Jary
Kapuściska
Leśne
Łęgnowo
Miedzyń
Myślęcinek
Okole
Opławiec
Osielsko
Osowa Góra
Pawłówek
Piaski
Prądy
Sicienko
Siernieczek
Skrzetusko
Smukała
Stare Miasto
Szwederowo
Śródmieście
Wilczak
Wyżyny
Wzgórze Wolności
Zamczysko
Zawisza
1389
2282
2860
2366
1781
2947
1070
1129
3392
2633
1027
1444
Zimne Wody 93
118 211
Suma końcowa 20052 6931 26983
Ponadto także same studzienki wodomierzowe są nierzadko zalewane wodą gruntową, co powoduje, że wodomierz
wraz modułem także może znaleźć się pod powierzchnią wody, co istotnie wpływa na pogorszenie propagacji
emitowanych fal. Dodatkowo w gęstej miejskiej zabudowie istnieje bardzo duża liczba różnych transmisji radiowych i
ciągle powstają nowe nadajniki, zajmujące dostępne pasma. Taka specyfika miejsc zainstalowania wodomierzy wymaga
zastosowania specyficznych technologii komunikacji radiowej. Ponadto ze względów organizacyjnych związanych
przede wszystkim z bezpieczeństwem i higieną pracy, Zamawiający w pierwszym roku zaplanował montaż Modułów
właśnie w takich miejscach.
[Sprawa KIO 2516/23]
3.18. Wskazać również należy, iż w analogicznym postępowaniu odwoławczym przed Krajową Izbą
Odwoławczą (sygn. akt KIO 2516/23) wszczętej na skutek odwołania Emitel, Izba rozstrzygnęła podobny spór co
do zasadności oparcia się na technologii działającej w paśmie licencjonowanym. Sprawa dotyczyła postępowania
o udzielenie zamówienia publicznego na sukcesywne dostawy modułów NB (NB-IoTJ (800 MHz) do przekazu
danych z wodomierzy wraz z usługą transmisji danych oraz aplikacją zarządzającą i wdrożeniem (znak
postępowania: 649/PN - 57/2023) prowadzonego przez Wodociągi Miasta Krakowa S.A. z siedzibą w Krakowie. W
rzeczonej sprawie, podobnie jak w przypadku niniejszego Odwołania, Emitel starał się wywieść, że wymaganie
Wodociągów odnośnie realizacji usług transmisji danych w oparciu o technologię GSM w pasmach
licencjonowanych 800 MHz jest niedopuszczalne. Izba uznała jednak, że Odwołujący nie przedstawił w odwołaniu
żadnych argumentów pozwalających Izbie przesądzić, że proponowana przez Wykonawcę technologia LoRaWAN
jest technologią równoważną do wybranej przez Wodociągi Miasta Krakowa oraz umożliwiającą zamawiającemu
należyte świadczenie usług z uwzględnieniem jego potrzeb i specyfiki.
Dowód: kopia wyroku KIO z dnia 22 września 2023 r., sygn. akt: KIO 2516/23 - w załączeniu
[Ochrona świadczenia usług w technologii oferowanej przez Odwołującego]
3.19. W dalszej części uzasadnienia zarzutu nr 1 Odwołujący argumentuje, iż Moduły Radiowe IoT działające w
oparciu o technologię LoRaWAN stanowią urządzenia klasy 1, względem których UE nie stosuje ograniczeń w
zakresie wprowadzania ich do obrotu lub oddawania do użytku, a także że ich wykorzystanie nie wymaga
pozwolenia radiowego (pozwolenia o jakim mowa w art. 145 ust. 2 pkt 5 Prawa telekomunikacyjnego), ani
rezerwacji częstotliwości (licencji na pasmo). Odwołujący wywodzi również, że praca urządzeń jest chroniona z mocy
prawa w oparciu o treść art. 209 ust. 1 pkt 9 Prawa telekomunikacyjnego.
Zamawiający wskazuje jednak, iż powyższe okoliczności nie mają istotnego znaczenia w przedmiotowej sprawie –
bowiem nie podważają one uzasadnionych potrzeb Zamawiającego warunkujących jego decyzję o realizacji zamówienia
w technologii GSM, w pasmach licencjonowanych. Co więcej sama możliwość powoływania się przez Odwołującego na
ochronę wynikającą z art. 209 ust. 1 pkt 9 Prawa telekomunikacyjnego pozostaje wysoce wątpliwa .
[Koszty rezerwacji częstotliwości]
3.20. Podobnie okoliczność związana z ponoszeniem przez wykonawcę kosztów rezerwacji częstotliwości
(pasmo licencjonowane) nie przesądza w żaden sposób o niedopuszczalności potrzeb Zamawiającego w zakresie
wyboru technologii. Jak bowiem wskazano wyżej, Zamawiający ma pełne prawo wyboru sposobu realizacji
zamówienia, tak aby nabyć usługę o możliwie najwyższym standardzie i niezawodności przesyłu danych –
zwłaszcza planując realizację zamówienia w dłuższej perspektywie czasowej. Powyższe działanie
Zamawiającego pozostaje w pełni zgodne z zasadą efektywności, która wprost wyrażona w art. 17 ust. 1 PZP,
została w nowej ustawie PZP podniesiona do rangi podstawowych zasad udzielania zamówień publicznych. W
świetle rzeczonego przepisu zamawiający zobowiązany jest do udzielenia zamówienia w sposób zapewniający
najlepszą jakość dostaw, usług oraz robót budowlanych, uzasadnioną charakterem zamówienia, ale w ramach
środków, które może przeznaczyć na jego realizację. Zamawiający nie jest zatem zobowiązany nabyć rozwiązania
najtańszego, lecz rozwiązanie najlepsze w ramach posiadanych środków. Na marginesie należy wskazać, że
Zamawiający, w przypadku dopuszczenia technologii LoRaWAN musiałby de facto ponieść określone koszty, w
tym wypadku związane z budową całej infrastruktury przez Emitel.
[Brak zróżnicowania warunków świadczenia usług pod względem jakości]
3.21. Dalej w ramach zarzutu nr 1 (por. pkt 5/ str. 10-11 Odwołania) Odwołujący wskazuje, że
„Zamawiający nie zróżnicował warunków świadczenia usług pod względem jakości dla urządzeń Moduły Radiowe IoT.
Niezależnie czy wykonawca będzie realizował usługi w oparciu o urządzenia pracujące w paśmie licencjonowanym czy
paśmie nielicencjonowanym zobligowany jest dostarczyć dane odczytowe z liczników w określonych interwałach
czasowych. (…) Wymóg „pasma licencjonowanego” jest również nieproporcjonalny bowiem usługę o takiej samej jakości
Zamawiający oczekuje otrzymać w paśmie nielicencjonowanym”. Twierdzenie Odwołującego nie znajduje oparcia w
stanie faktycznym
sprawy. Przede wszystkim zaznaczenia wymaga, że Zamawiający stawia określone wymagania dotyczące
skuteczności odczytów każdorazowo względem określonego procentu Modułów Radiowych IoT, przesyłających dane do
Systemu odczytowego w określonym przedziale czasowym.
3.22. O powyższym jednoznacznie świadczą postanowienia Opisu Przedmiotu Zamówienia -Załącznika nr 8 do
SWZ, gdzie Zamawiający w Rozdziale V Infrastruktura Systemu Odczytowego, pkt 2 Wymagania dla Systemu
odczytowego wyraźnie zaznaczył, iż :
• „2) System odczytowy powinien umożliwiać rejestrację wskazań każdego Urządzenia
pomiarowego w sieci co najmniej raz na godzinę oraz przesyłanie zarejestrowanych danych i wskazań co najmniej raz
na dobę do Systemu odczytowego.”
• „4) System odczytowy powinien zapewniać skuteczne odczytywanie danych.
Wykonawca gwarantuje określony poziom odczytywania danych (SLA), który nie powinien być mniejszy niż:
90% objętych nim Modułów radiowych IoT - 1 raz w ciągu doby,
97% objętych nim Modułów radiowych IoT - 1 raz na 7 dni kalendarzowych,
100% objętych nim Modułów radiowych IoT - przynajmniej 1 raz w miesiącu”
• „4) (…) Odczyt uważany za skuteczny obejmuje poprawne przesłanie z Modułu
radiowego IoT do Systemu komputerowego Zamawiającego: aktualnego indeksu, 24 indeksów godzinowych na dobę,
alarmów oraz zapamiętanych indeksów historycznych znajdujących się w pamięci Modułu radiowego IoT.”
Dowód: Załącznik nr 8 do SWZ – Opis przedmiotu zamówienia str. 14 - w aktach sprawy, a nadto wyciąg z OPZ poniżej:
2. Wyma ga nia dla Sys temu odczytowego
1) Da ne odczytowe z Urządzeń pomia rowych mus zą być s kutecznie odczytywa ne za poś rednictwem Modułów ra diowych loT przez Sys tem
odczytowy — zgodnie z wyma ga nia mi przeds ta wionymi w pkt. 4) poniżej.
2) Sys tem odczytowy powinien umożliwia ć rejes tra cję ws ka za ń ka żdego Urządzenia pomia rowego w s ieci co na jmniej ra z na godzinę
ora z przes yła nie za rejes trowa nych da nych i ws ka za ń co na jmniej ra z na dobę do Sys temu odczytowego.
3) Ha rmonogra m przeka zywa nia da nych z Modułów ra diowych loT do Sys temu odczytowego powinien być konfigurowa lny na dowolną
godzinę w ciągu doby. Pona dto, interwa ł przeka zywa nia da nych powinien być również możliwy do us ta wienia według preferencji.
4) Sys tem odczytowy powinien za pewnia ć s kuteczne odczytywa nie da nych. Wykona wca gwa ra ntuje okreś lony poziom odczytywa nia
da nych (SLA), który nie powinien być mniejs zy niż:
a . 90% objętych nim Modułów ra diowych loT - 1 ra z w ciągu doby,
b. 97% objętych nim Modułów ra diowych loT -1 ra z na 7 dni ka lenda rzowych,
c. 100% objętych nim Modułów ra diowych loT - przyna jmniej 1 ra z w mies iącu.
Do us ta lenia poziomu odczytywa nia da nych SLA będzie bra na pod uwa gę liczba Modułów ra diowych loT fa ktycznie dzia ła jących, tj. przeka zujących
s kuteczne odczyty ora z liczba Modułów ra diowych loT dotychcza s podłączonych do Sys temu Odczytowego (pomija jąc zgłos zone do wyłączen|ia
przez Za ma wia jącego). Odczyt uwa ża ny za s kuteczny obejmuje popra wne przes ła nie z Modułu ra diowego loT do Sys temu komputerowego
Za ma wia jącego: a ktua lnego indeks u, 24 indeks ów godzinowych na dobę, a la rmów ora z za pa mięta nych indeks ów his torycznych zna jdujących s ię
w pa mięci Modułu ra diowego loT.
5) Mus i za pewnia ć odczytywa nie ka żdego Modułu ra diowego loT od momentu jego za montowa nia (podłączenia do Sys temu
odczytowego) w Punkcie rozliczeniowym z wyma ga ną docelową s kutecznoś cią, ja k w pkt 4) powyżej.
6) Wykona wca zobowiąza ny jes t s pełnić wyma ga nia dotyczące s pos obu za pewnia nia bezpieczeńs twa :
3.23. Powyższe oznacza, że:
• minimum raz w ciągu doby powinno nastąpić skuteczne odczytanie danych z minimum 90% Modułów IoT
działających w ramach systemu Odczytowego, w konsekwencji Zamawiający dopuszcza, że w pewnych
okolicznościach aż 10 % Modułów IoT może nie dokonać skutecznego odczytu danych w danym dniu. Zatem
możliwa jest sytuacja, że wyjątkowo dopuszczona przez
Zamawiającego transmisja w paśmie nielicencjonowanym (w wymiarze nie większym niż 5% ogółu Modułów IoT) nie
doprowadzi do skutecznego odczytu danych w danym dniu – a mimo to, System odczytowy wciąż będzie spełniał
wymóg SLA dot. „90% objętych nim Modułów radiowych IoT - 1 raz w ciągu doby”.
• minimum raz w ciągu 7 dni powinno nastąpić skuteczne odczytanie danych z minimum 97 % Modułów IoT
działających w ramach systemu Odczytowego, w konsekwencji Zamawiający dopuszcza, że w pewnych
okolicznościach 3% Modułów IoT może nie dokonać skutecznego odczytu danych w danym tygodniu.
• Z kolei każdy Moduł IoT (w tym także Moduł IoT działający w pasmach nielicencjonowanych) musi dokonać
skutecznego odczytu przynajmniej 1 raz w
ciągu miesiąca.
3.24. Z powyższego nie wynika zatem, że Zamawiający oczekuje uzyskać usługę o takiej samej jakości w
paśmie nielicencjonowanym, lecz, że mimo wyjątkowego tj. w „uzasadnionych przypadkach” dopuszczenia
transmisji w otwartych częstotliwościach, System odczytowy wciąż może spełnić wymogi SLA dla
poszczególnych przedziałów czasowych (dzienny, tygodniowy, miesięczny). Nie należy jednak tracić z pola
widzenia okoliczności, że Zamawiający dokonał dopuszczenia technologii transmisji w pasmach
nielicencjonowanych wyłącznie w uzasadnione przypadkach, a nie w każdym przypadku, jakby może tego
oczekiwał Odwołujący.
3.25. Wykonawca w toku postępowania odwoławczego nie zakwestionował jednak użycia tego sformułowania
przez Zamawiającego, ani nie wnosił o jego doprecyzowanie w trybie wniosków o wyjaśnienie. Nie jest zatem tak,
że Zamawiający ma obowiązek każdorazowo dopuścić taką technologię w wymiarze 5% ogółu Modułów IoT
objętych zamówieniem, lecz oba warunki dopuszczenia tej technologii muszą być spełnione kumulatywnie tj.:
•
po pierwsze musi wystąpić uzasadniony przypadek np. brak zasięgu w paśmie
licencjonowanym, oraz
•
po drugie maksymalna ilość Modułów IoT komunikujących się w technologii opartej
na paśmie nielicencjonowanym nie może przekroczyć 5% ich ogółu.
[Realizacje na rzecz innych zamawiających]
3.26. W dalszej kolejności w ramach zarzutu nr 1 Odwołujący wskazał, iż realizuje usługi zdalnych odczytów z
wodomierzy wykorzystując technologie na rzecz innych podmiotów zamawiających – jednakże okoliczność ta nie
oznacza, że wymóg technologii transmisji w paśmie licencjonowanym 800, 900 wprowadzony przez
Zamawiającego nie jest
uzasadniony jego obiektywnymi potrzebami. Zamawiający nie odpowiada wszak za decyzje zakupowe innych podmiotów
i argument o realizacji innych zamówień na systemy zdalnego odczytu pozostaje irrelewantny w niniejszym sporze.
Niemniej Zamawiający odniesie się do tego kwestii szerzej w ramach odpowiedzi na zarzut nr 2 poniżej.
4. Ustosunkowanie się do Zarzutu nr 2 – wymóg dotyczący łączności w standardzie LTE CAT-M oraz NB- IoT
4.16. W ramach zarzutu nr 2 Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie art. 99 ust. 1,2 oraz 4 PZP i
art. 16 ust. 1 oraz ust. 3 PZP między innymi poprzez opisanie przedmiotu zamówienia w sposób, który
mógłby utrudniać uczciwą konkurencję, wskazujący na usługi dostarczane przez konkretnych wykonawców,
co prowadzi do ich rzekomego uprzywilejowania z uwagi wymóg, by System odczytowy wykorzystywał
łączność w standardzie LTE Cat-M oraz NB-IoT. W ocenie Odwołującego taki proces technologiczny
wykorzystuje jedynie czterech operatorów telekomunikacyjnych (świadczący usługi telefonii komórkowej).
4.17. Odwołujący zakwestionował również wymóg dotyczący do wykorzystania technologii LoRaWAN w zakresie
nie więcej jak 5% wszystkich zamontowanych modułów radiowych IoT. Zdaniem Odwołującego zarówno
technologie LoRa jak i technologie LTE Cat-M lub NB-IoT gwarantują możliwość zbudowania skutecznej sieci
przekazywania danych.
4.18. Tak jak wskazano w pierwszej części niniejszej Odpowiedzi na odwołanie, wyniki przeprowadzonych przez
Zamawiającego testów pokazały, że najlepszą sprawnością transmisji w warunkach terenowych w Bydgoszczy,
wyróżniały się rozwiązania wykorzystujące standard transmisji Cat-M, NB-loT. Zamawiający zdaje sobie jednak
sprawę, że nie istnieje system idealny sprawdzający się w każdych warunkach terenowych. Miasto Bydgoszcz
charakteryzuje się lokalnie bardzo dużym zróżnicowaniem terenowym, co może również mieć wpływ na dostęp do
sieci transmisji. Dlatego, w „uzasadnionych przypadkach” Zamawiający dopuścił zastosowanie również innych
standardów transmisji danych włącznie z pasmami nielicencjonowanymi. Mimo bowiem opisanych w pierwszej
części niniejszej Odpowiedzi na odwołanie minusów i problemów występujących w tej technologii, Zamawiający
założył, iż dopuszczenie użycia transmisji w pasmach nielicencjonowanych, w wyłącznie wyjątkowych,
uzasadnionych przypadkach oraz w zakresie nie więcej niż 5% ogółu Modułów IoT, nie będzie stanowić istotnego
ryzyka dla prawidłowości działania Systemu i spełnienia uzasadnionych potrzeb Zamawiającego.
4.19. Dopuszczenie pasm nielicencjonowanych jako uzupełnienia („doświetlenia”) istniejącej infrastruktury,
podyktowane jest tym, że jak sam Odwołujący wskazał, w pewnych specyficznych okolicznościach może to być
rozwiązanie łatwiejsze i tańsze w instalacji. Jednak użycie innych standardów transmisji danych nie może wpłynąć
na skuteczność (SLA) w skali całego wdrożenia, gdyż oprócz dostawy Modułów radiowych IoT to usługa transmisji
lub wręcz dane przesyłane w wykorzystaniem usługi transmisji są kluczowym przedmiotem zamówienia.
Zamawiający co do zasady nie narzuca wykonawcom jakich technologii ma użyć wykonawca w tych wyjątkowych
przypadkach i dopuszczonych 5%, gdyż to rolą wykonawcy jest będzie świadczenie usługi na jak najwyższym
poziomie, spełniając miedzy innymi wskaźniki skuteczności odczytu SLA.
4.20. Należy jednak zaznaczyć, że dopuszczenie innych technologii transmisji jest możliwe tylko w
„uzasadnionych przypadkach”, takich jak brak dostępu do istniejącej sieci (brak zasięgu), które nie będą możliwe
do zweryfikowania na etapie postępowania przetargowego czy uruchomienia systemu i mogą wyniknąć dopiero z
wykrytych lokalnie problemów na etapie samego montażu modułów. Dlatego Zamawiający jest świadomy, że w
praktyce wszystkie przypadki zastosowania innych technologii będą rozważane dopiero na etapie samego
montażu Modułów radiowych IoT – jako lokalizacje problematyczne z brakiem
dostępu do istniejącej sieci transmisji i naprawiane w ramach Wsparcia technicznego w zakresie konfiguracji Modułów
radiowych IoT.
4.21. Jednakże różnica pomiędzy przedmiotowym Postępowaniem, a postępowaniem prowadzonym przez
MPWiK S.A. Wrocław jest taka, iż MPWiK Wrocław określił zupełnie odmiennie swoje potrzeby związane z
realizacją zamówienia – z samego protokołu dialogu technicznego, poprzedzającego wszczęcie przedmiotowego
postępowania wynika, iż „Testy wykazały, że wszystkie proponowane przez Oferentów technologie oferują
techniczną możliwość zastosowania w sieciach radiowych IoT. W planowanym wdrożeniu sytemu stacjonarnego
odczytu wodomierzy w MPWiK Wrocław skuteczność odczytów nie będzie głównym kryterium wyboru technologii
odczytu ani nie będzie miała preferencyjnego wpływu na szanse wyboru w postępowaniu głównym żadnego z
podmiotów, które uczestniczyły w dialogu technicznym.”
Dowód: Protokół Końcowy z Dialogu Technicznego prowadzonego przez MPWiK Wrocław S.A. (str. 5-6) – w załączeniu
4.22. Warto przy tym nadmienić, że w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego MPWiK Wrocław
również wniesione zostało odwołanie, w którym jeden z wykonawców (inny niż Emitel) kwestionował decyzję tego
zamawiającego o ustanowieniu wymagania, aby to wykorzystanie technologii LoRaWAN ukształtowane było na
poziomie co najmniej 95% wszystkich urządzeń pomiarowych, a więc w proporcji odwrotnej do przyjętej w
niniejszym Postępowaniu. Odwołanie to zostało odrzucone z przyczyn formalnych, w rezultacie czego ww. wymóg
nie został podważony. Trudno zakładać, że samorządowi przedsiębiorcy wodnokanalizacyjni, który posiadają
wieloletnie doświadczenie w dużych aglomeracjach, przyjmowali całkowicie odwrotne założenia nieświadomie, lub
na skutek błędu. Tak chętnie i wielokrotnie przywoływany przez Emitel przykład rozwiązań z Wrocławia dowodzi
jedynie tego, że podstawową determinantą są potrzeby zamawiającego, a tworzenie jakichkolwiek uniwersalnych
koncepcji jest nieuprawnione. Zamawiający z Wrocławia, po uwzględnieniu specyfiki terenowej oraz
infrastrukturalnej tego miasta, zidentyfikował swoje potrzeby odmiennie od tych, jakie zidentyfikowano w
Bydgoszczy, jak i w Krakowie.
4.23. W przytaczanym już wyroku KIO 2516/23 dotyczącym sporu Emitel z Wodociągami Miasta
Krakowa, Izba wskazała, że „Zasadności postawionego zarzutu nie uzasadniają zdaniem Izby podane przez
Odwołującego przykłady zastosowania technologii LoRa przez innych zamawiających. Uwarunkowania poszczególnych
zamawiających, jak i podejmowane przez te podmioty decyzje zakupowe, były poza przedmiotem rozważań Izby w
ramach niniejszego postępowania odwoławczego. Fakt, że technologia LoRa została wprowadzona przez innych
zamawiających, w innych miastach czy nawet w innym Państwie (Francji) nie
oznacza, iż jest uzasadniona obiektywnymi potrzebami Zamawiającego w przedmiotowym postępowaniu o udzielenie
zamówienia.”
5. Ustosunkowanie się do Zarzutu nr 3 – wymóg zapewnienia transmisji danych w terminie 30 dni.
5.16. Zdaniem Odwołującego Zamawiający w rzekomo niedopuszczalny sposób ograniczył konkurencję
poprzez sformułowanie wymagań, których Odwołujący nie jest w stanie spełnić. Emitel utrzymuje, że
„Zamawiający dokonał wykluczenia rozwiązania stosowanego przez Odwołującego również w ten sposób,
że postawił wymóg by zapewnić transmisję danych dla całego obszaru działania Zamawiającego w ciągu 30
dni od dnia podpisania umowy”. W ocenie Odwołującego takie rozwiązanie sprawia, że jedynie operatorzy
komórkowi, którzy dysponują już niezbędną infrastrukturą, są zdolni do dochowania wymaganego terminu.
5.17. Przywołany powyżej zarzut jest kolejnym dowodem, że stanowisko Emitel jest typowym przykładem
działania wykonawcy, który nieprawidłowo interpretuje zasady i funkcje prawa zamówień publicznych,
wykorzystując je dla realizacji swoich partykularnych interesów. Po pierwsze, trudno zaakceptować pogląd,
że jeżeli:
• na rynku funkcjonują wykonawcy (nie jeden wykonawca, ale kilku rywalizujących z sobą przedsiębiorców),
którzy dysponują technologią i infrastrukturą niezbędną do zaspokojenia potrzeb Zamawiającego,
• infrastruktura ta została wybudowana w ramach ogólnej działalności przedsiębiorców, a nie specjalnie na
potrzeby konkretnego zamówienia,
to Zamawiający powinien zrezygnować z optymalnego zaspokojenia swoich potrzeb tylko po to, aby umożliwić udział w
postępowaniu wykonawcy, który aktualnie nie jest w stanie zaspokoić tych potrzeb na obiektywnie uzasadnionym
poziomie efektywności, ponieważ w przeciwieństwie do innych przedsiębiorców nie poniósł wcześniej nakładów
inwestycyjnych na niezbędną infrastrukturę.
5.18. Innymi słowy: w istocie Emitel formułuje argument, że nie tylko Zamawiający, ale i potencjalni wykonawcy
(np. Przystępujący), a pośrednio także mieszkańcy Bydgoszczy powinni zaakceptować fakt, że harmonogram
realizacji zamówienia powinien być zmieniony, dlatego że jeden z wykonawców chce sztucznie zniwelować swoje
deficyty, które jednak wynikają z jego modelu biznesowego. Jest oczywiste, że takie podejście prowadzi do
całkowitego wypaczenia zasady równego traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji.
5.19. Oczywiście zarzut nr 3 jest naturalną konsekwencja poprzednich. Odwołujący przede wszystkim dąży do
wymuszenia na Zamawiającym akceptacji zastosowania w większym zakresie technologii LoRaWAN, chociaż z
omówionych już powodów nie zaspokaja to obiektywnie uzasadnionych potrzeb MWiK. Jednak nawet hipotetyczne
dopuszczenie technologii LoRaWAN na poziomie oczekiwanym przez Emitel i tak będzie nie
wystarczające i dodatkowo konieczne byłoby wydłużenie terminu na realizację świadczeń wykonawcy.
5.20. W Odwołaniu (s. 12) wskazano: „Analizując przedmiot zamówienia na usługę odczytu należy stwierdzić, że
nie powinna być istotna technologia radiowa transmisji danych, którą odczyt będzie realizowany, a jedynie kwestia
dostarczenia w systemie danych odczytowych, które posłużą do prostego, szybkiego i bezbłędnego naliczenia
opłat i rozliczenia zużycia wody odbiorców w Bydgoszczy”. Tymczasem poprzez sformułowanie zarzutu nr 3
Emitel dowodzi, że forsowane przez niego rozwiązanie właśnie tych cech nie spełnia:
• nie jest proste do wdrożenia, albowiem wymaga budowy infrastruktury, co będzie negatywnie oddziaływało na
funkcjonowanie MWiK w wymiarze finansowym i organizacyjnym;
• po ewentualnym wybudowaniu konieczne będzie przeprowadzenie testów co oznacza – niezależnie od
wcześniejszych uwag nt. poziomów SLA – że ewentualne doprowadzenie systemu do odczytywania i względnie
„bezbłędnego naliczenia opłat” może nastąpić dopiero po wyeliminowaniu błędów i wykonaniu prac naprawczych i
ew. rozbudowie infrastruktury;
• a to wszystko sprawia, że nie jest to rozwiązania szybkie, czego dowodzi żądanie Emitel do wydłużenia terminu
z 30 dni do co najmniej 6 miesięcy.
Tym samym zarzut 3 potwierdza, że argumentacja Emitel jest wewnętrznie sprzeczna i dobitnie wskazuje, że jedyną
determinantą odwołania jest realizacja partykularnego interesu Emitel, w całkowitym oderwaniu od potrzeb MWiK.
5.21. Jak wskazuje się w orzecznictwie „Kształtowanie treści opisu przedmiotu zamówienia należy do uprawnień
Zamawiającego jako gospodarza postępowania, który ustala je w taki sposób, aby dokonać wyboru oferty
najkorzystniejszej, czyli takiej, która w sposób optymalny będzie stanowiła zaspokojenie uzasadnionych potrzeb
Zamawiającego, w oparciu o przeznaczenie przedmiotu zamówienia. Okoliczność, że Odwołujący nie jest w stanie
rozpocząć świadczenia usługi objętej przedmiotem zamówienia w terminie określonym przez Zamawiającego, nie
może stanowić wystarczającej argumentacji do zmiany tego terminu” . Warto także zaznaczyć, że nie jest rolą
Zamawiającego zapewnianie każdemu wykonawcy zainteresowanemu udziałem w postępowaniu dogodnych
warunków prowadzenia działalności biznesowej, lecz takie określenie postanowień umowy w sprawie zamówienia
publicznego, które zagwarantuje, że cel zamówienia publicznego tj. zaspokojenie określonych potrzeb publicznych
zostanie osiągnięty.
[Uzasadnione potrzeby Zamawiającego w zakresie określenia 30 dniowego terminu ]
5.22. Zamawiający, jako podmiot działający w branży wodociągowo-kanalizacyjnej oraz zarządzający
infrastrukturą krytyczną jest zobowiązany zagwarantować sprawne przejście z
dotychczasowego, tradycyjnego sposobu realizowania odczytów do wdrażanego aktualnie systemu odczytu. Podkreślić
trzeba, że w przypadku przedsiębiorstw
wodociągowych liczba wodomierzy w eksploatacji wynosi wiele tysięcy, a ich odczytanie w każdym okresie
obrachunkowym wymaga przemieszczania się dedykowanego zespołu po całym terenie działania Zamawiającego oraz
ponoszenia kosztów z tym związanych.
5.23. W założeniu stacjonarny system odczytów ma obejmować wyłącznie wodomierze główne. Aktualnie
Zamawiający realizuje odczyty wodomierzy w cyklu miesięcznym oraz dwumiesięcznym. Rozliczeniom
miesięcznym podlegają przede wszystkim budynki wielorodzinne, przemysłowe, szkoły, szpitale, instytucje itp.,
natomiast co dwa miesiące rozliczane są głównie budynki jednorodzinne.
5.24. Zamawiający zaplanował wdrożenie nowego systemu odczytów w 2024 r. Mając na uwadze konieczność
optymalizacji pracy osób będących na stanowisku odczytywaczy wodomierzy, w pierwszym roku realizacji
zamówienia przewidziano montaż modułów na posesjach rozliczanych w systemie miesięcznym oraz w trudnych i
niebezpiecznych lokalizacjach typu studnie. Zamawiający przyjmuje bowiem, że realizacja zamówienia będzie
odbywać się m.in. w taki sposób, że montaż Modułów IoT będzie następował podczas okresowej wymiany
legalizacyjnej wodomierzy, która to wymiana ma miejsce raz na 5 lat. Taki sposób organizacji pracy
Zamawiającego jest bowiem najbardziej efektywny pod względem kosztowym, kadrowym i organizacyjnym.
Zamawiający nie może pozwolić sobie na zaburzenie pracy własnych brygad, gdyż ich głównym zadaniem jest
wymiana wodomierzy zgodnie z okresem legalizacyjnym. Z kolei wyłącznie na podstawie wodomierza z ważną
cechą legalizacyjną Zamawiający może rozliczać odbiorców za pobraną wodę i odebrane ścieki – a zatem
realizować zaspokajanie potrzeb zbiorowych. Jak już wskazywano wyżej, przyjęty przez Zamawiającego model
biznesowy nie zakłada zatrudnienia nowych pracowników czy zwiększenia ilości brygad wymieniających
wodomierze i montujących Moduły radiowe IoT.
5.25. Podkreślenia wymaga, że Zamawiający – jako profesjonalny i odpowiedzialny organizator zaspokajania
potrzeb samorządowych w zakresie zaopatrzenia w wodę i funkcjonowania sieci kanalizacyjnej – swoje działania
analizuje holistycznie, a więc z uwzględnieniem szerszego kontekstu swojej działalności. Uwzględnia nie tylko
aspekty ceny udzielanych zamówień, ale również względy organizacyjne, zarządcze oraz uciążliwość
podejmowanych działań dla mieszkańców. Już na początku 2023 r., w ramach prac analitycznych
przygotowujących MWiK do organizacji Postępowania zidentyfikowano, że „Montując moduły telemetryczne w
pierwszej kolejności na wodomierzach rozliczanych w cyklu 1-miesięcznym, stworzymy możliwość
przekierowania obecnie zatrudnionych na stanowisku odczytywaczy pracowników do innych zadań przy obsłudze
systemu czy montażu kolejnych modułów telemetrycznych”.
Dowód: wyciąg z dokumentu pn. „KONCEPCJA dla zadania Budowa i obsługa zdalnego systemu stacjonarnego odczytu
danych z urządzeń pomiarowych służących do obsługi infrastruktury MWiK w Bydgoszczy – sp. z o.o.” zatwierdzona
dnia 10.01.2023 r., str. 1-2 oraz 8 – Tajemnica przedsiębiorstwa (zał. nr 13.)
5.26. Holistyczne podejście do oceny uwarunkowań realizacji zamówienia polega również na tym, że MWiK
analizuje nie tylko bezpośrednie koszty ponoszone na rzecz wykonawców, ale również ogół obciążeń finansowych
i organizacyjnych związanych z realizacją podejmowanych przedsięwzięć. Aktualnie Zamawiający posiada 26817
wodomierzy głównych zainstalowanych na przyłączach wodociągowych, które wymieniane są co 5 lat zgodnie z
okresem legalizacyjnym, jak wskazano powyżej. W każdym roku kalendarzowym wymieniana jest zbliżona liczba
wodomierzy głównych. Część wodomierzy jest obecnie odczytywana zdalnie z wykorzystaniem systemu
radiowego walk-by/drive-by i są to głównie urządzenia rozliczane w cyklu 1-miesięcznym zamontowane we
wspólnotach i spółdzielniach mieszkaniowych oraz u nietypowych odbiorców (m.in. przemysł, usługi, szkoły,
szpitale, itp.). Natomiast budynki jednorodzinne są odczytywane co dwa miesiące.
5.27. Oprócz wodomierzy rozliczanych w cyklu 1-miesięcznym, niezwykle ważne jest uwzględnienie w pierwszej
kolejności montażu Modułów na obiektach odczytywanych przez system TEMETRA. Zrezygnowanie z systemu
TEMETRA pozwoli na eliminację kosztów związanych z jego utrzymaniem w postaci opłaty za subskrypcję. Ze
względu na niewielką ilość tych urządzeń można śmiało założyć, że montaż modułów zostanie wykonany przez
pierwsze miesiące działania systemu.
5.28. Biorąc pod uwagę powyższe, w pierwszej połowie 2024 roku (a zatem jeszcze przed udzieleniem
zamówienia) Zamawiający skupił się na wymianie wodomierzy w innych lokalizacjach tj. m.in. w domkach
jednorodzinnych rozliczanych w trybie dwumiesięcznym (które nie będą brały udziału we wdrożeniu objętym tym
zamówieniem). Dzięki takiej organizacji pracy w momencie podpisania Umowy w pierwszej połowie roku (co
Zamawiający wstępnie planuje na miesiąc czerwiec 2024 r.), Zamawiający będzie mógł przystąpić do montażu
wodomierzy i Modułów IoT już w docelowych, zaplanowanych lokalizacjach, bez konieczności ponawiania wizyt u
klientów. Przedłużenie uruchomienia systemu mogłoby więc znacząco zakłócić cały zaplanowany proces.
5.29. Co ważne, analiza lokalizacji nieruchomości rozliczanych miesięcznie wykazała, że wdrożenie nie może
być realizowane poszczególnymi dzielnicami, z uwagi na ich rozproszenie na całym Obszarze działania
Zamawiającego. Uznano zatem, że w celu uzyskania właściwej efektywności wdrożenia, niezbędne jest
uruchomienie systemu transmisji danych już na całym obszarze działania Zamawiającego w możliwie krótkim
czasie, nie przekraczającym 30 dni.
Dowód: Mapa lokalizacji Modułów IoT – w załączeniu
5.30. Fakt, że opisana wyżej okresowa wymiana związana z legalizacją następuje na bieżąco tj. wraz z upływem
okresu legalizacyjnego dla danego wodomierza, powoduje, że w różnych lokalizacjach na terenie działania
Zamawiającego będą pojawiać się wodomierze do wymiany, a co za tym idzie Moduły IoT do zamontowania. Warto
dodać, że jeśli chodzi o obciążenia finansowe, to koszt montażu, wymiany oraz programowania modułu IoT
zawierają się w przedziale:
• od 37,53 zł (gdy czynności wykonywane są u klienta przy okazji wymiany wodomierza – 10min pracy brygady 3
osobowej, bez kosztów transportu).
• do 250,61 zł (gdy następuje interwencja z bazy MWiK dedykowana – na pojedynczym punkcie adresowym,
20min pracy brygady na miejscu + 2x20min dojazd/powrót).
Dowód: zestawienie kosztów montażu, wymiany oraz programowania modułu IoT.
5.31. Stąd niezbędne jest zapewnienie, aby System odczytowy obejmujący cały teren działania Zamawiającego
funkcjonował już w ciągu pierwszych 30 dni od zawarcia Umowy – aby możliwe było powiązanie wymiany
wodomierza z montażem Modułu IoT i naliczeniem opłat za wodę użytkownikom. Tym bardziej, że w samym roku
2024 do legalizacji przeznaczone będzie ok 6,5 tys. wodomierzy.
5.32. Powyższa metoda i zakładany czas uruchomienia systemu ma dla Zamawiającego istotne znaczenie ze
względu na:
a) obiektywnie niższe koszty dodatkowe i co najmniej częściowo nieprzewidziane po stronie MWiK, związane
wyłącznie z koniecznością zaangażowania się we wsparcie wykonawcy w budowę infrastruktury,
b) zapewnienie sprawnego procesu odczytu wodomierzy oraz procesu rozliczania Odbiorców usług w systemie
miesięcznym,
c) zabezpieczenie kontroli odbiorców przemysłowych odprowadzających ścieki przekraczające dopuszczalne
normy,
d) zagwarantowanie zbiorowego rozliczania budynków wielorodzinnych znajdujących się w zasobach spółdzielni
mieszkaniowych i innych zarządców;
– a zatem znajduje oczywiste oparcie w obiektywnie uzasadnionych potrzebach Zamawiającego będącego
przedsiębiorcą wodno-kanalizacyjnym.
5.23. Gdyby Zamawiający dopuścił możliwość zapewnienia transmisji danych dla całego obszaru działania
Zamawiającego w ciągu 6 miesięcy od dnia podpisania umowy w sprawie zamówienia, tak jak domaga się tego
Odwołujący, nie byłby w stanie sprawnie powiązać legalizacyjnej wymiany wodomierzy z montażem Modułów IoT i
naliczaniem miesięcznych opłat użytkownikom – a zatem nie byłby w stanie należycie zaspokajać potrzeb
zbiorowych mieszkańców dot. zaopatrzenia w wodę i rozliczania zużycia.
5.24. Ponadto Zamawiający w celu osiągnięcia właściwej efektywności wdrożenia, która jest kluczowa dla
Zamawiającego, planuje zlecić wykonawcy w pierwszym roku obowiązywania umowy montaż części Modułów IoT
– co dobitnie dowodzi, że efektywność wdrożenia ma znaczenie kluczowe dla Zamawiającego w niniejszym
Postępowaniu.
5.25. Zgodnie z brzmieniem Rozdziału III OPZ - Dostarczenie Modułów Radiowych IoT Zamawiającemu, pkt 1
Dostarczanie Modułów Radiowych IoT przez Wykonawcę, ppkt 1 oraz 3: Wykonawca w ramach realizacji
Zamówienia będzie sukcesywnie dostarczał Zamawiającemu Moduły IoT, w okresie 3 lat od zawarcia Umowy.
Łączna ilość Modułów IoT do dostarczenia wynosi 16 417 sztuk (+/-5% w ciągu roku). Przy czym w pierwszym
roku Zamawiający przewidział do dostarczenia 8 253 szt. Modułów IoT.
5.26. W myśl natomiast Rozdziału IV OPZ - Wymagania dla Usługi Montażu lub Wymiany Modułów Radiowych
Iot, pkt 1 Montaż Modułów Radiowych IoT przez pracowników Zamawiającego: „W pierwszym roku obowiązywania
Umowy, Zamawiający przewiduje zlecenie Wykonawcy usługi montażu lub wymiany Modułów radiowych IoT.
Szacowana ilość zleconych do zamontowania przez Wykonawcę Modułów radiowych IoT wynosi 4 613 sztuk,
jednak nie mniej niż 4 600 sztuk. (…)”
5.27. Z powyższego wynika zatem, że Zamawiający za pośrednictwem swoich pracowników w ciągu 1 roku
obowiązywania Umowy zamierza samodzielnie dokonać montażu ok. 3640 Modułów IoT (8 253 szt. minus 4613
szt.), natomiast za pośrednictwem Wykonawcy 4 613 Modułów IoT.
Dowód: Opis przedmiotu zamówienia – Załącznik nr 8 do SWZ - w aktach sprawy
5.28. Podsumowując, specyfika wdrożenia Systemu odczytu, wymaga nie tylko odpowiedniego zaplanowania i
skoordynowania w czasie (w tym powiązania z procesem legalizacyjnej wymiany wodomierzy oraz rozliczeń
miesięcznych), ale też musi być powiązania z odpowiednią organizacją zaplecza kadrowego Zamawiającego.
Powyższe dobitnie dowodzi, że już choćby z samych powodów organizacyjnych Zamawiający nie może sobie
pozwolić na określenie terminu realizacji zamówienia w wymiarze 6 miesięcy, jak domaga się tego Odwołujący.
5.29. Nie dość, że wskazany 30-dniowy termin jest uzasadniony potrzebami Zamawiającego, to jest on również
w pełni osiągalny dla wszystkich pozostałych podmiotów oferujących realizację Zamówienia w technologii opartej
na paśmie licencjonowanym.
5.30. Podsumowując, Odwołujący w żadnym miejscu nie wykazał braku obiektywnej możliwości realizacji
zamówienia w terminie wyznaczonym przez Zamawiającego przez jakiekolwiek podmioty zainteresowane
udziałem w postępowaniu, lecz wskazywał wyłącznie na brak możliwości realizacji usługi przez siebie, w
technologii LoRaWAN.
5.31. Zatem Emitel całkowicie pomija, że wydłużenie terminu doprowadziłoby do zaburzenia procesu wdrożenia
systemu i wygenerowało znaczne koszty po stronie MWiK.
To zrozumiałe, że każdy wykonawca analizuje zamówienie z perspektywy własnego rachunku potencjalnych zysków i
strat, jednak to nie on stanowi wzorzec kontroli prawidłowości działań zamawiających. Jest nim jedynie ocena
proporcjonalności działań danego zamawiającego względem jego obiektywnie uzasadnionych potrzeb. Dlatego zarzuty
Emitel – w tym zarzut 3 – są nie tylko bezpodstawne, ale wręcz ich uwzględnienie doprowadziłoby do naruszenia zasady
równego traktowania wykonawców, w szczególności poprzez obciążenie Zamawiającego kosztami tylko po to, aby jeden
z wykonawców mógł złożyć ofertę i prawdopodobnie obniżyć jej cenę o koszty przerzucone de facto na samego
Zamawiającego. Takie działanie nie może zostać zaaprobowane poprzez uwzględnienie Odwołania.
5.32. Co ważne, niedopuszczalne jest jedynie takie opisanie przedmiotu zamówienia, które ogranicza możliwość
złożenia ofert, a które nie jest konieczne dla zaspokojenia racjonalnych i obiektywnie uzasadnionych potrzeb
Zamawiającego. Odwołujący skupił się w ramach Zarzutu nr 3 na opisywaniu czynności jakie w praktyce musi
podjąć, aby zbudować System odczytowy w technologii LoRaWAN, a nie na zakwestionowaniu uzasadnionych
potrzeb Zamawiającego.
[Brak realności 6 miesięcznego terminu, o który wnioskuje Odwołujący]
5.33. Na marginesie Zamawiający wskazuje, że 6-miesięczny termin uruchomienia transmisji w technologii
LoRaWAN wskazany przez Wykonawcę pozostaje w praktyce mało realny, a wręcz nieprawdopodobny. Świadczą
o tym wyraźnie inne inwestycje realizowane przez samego Odwołującego oraz firmy dostarczające Moduły IoT, z
którymi Odwołujący współpracuje (np. Aiut).
[Inwestycja realizowana dla MPWiK S.A. Wrocław]
5.34. Czas samej budowy samej infrastruktury do odczytu realizowanej przez Odwołującego dla MPWiK S.A.
Wrocław pn. „Wykonanie usługi polegającej na budowie i obsłudze zdalnego systemu stacjonarnego odczytu
danych z urządzeń pomiarowych służących do obsługi infrastruktury MPWiK S.A. Wrocław”, na którą powołuje się
Emitel w Odwołaniu zgodnie z SIWZ wynosi 18 Miesięcy, a zatem 3 razy dłużej niż wskazuje Odwołujący jako
realny, możliwy do osiągnięcia termin.
Dowód: Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia w postępowaniu na „Wykonanie usługi polegającej na budowie i
obsłudze zdalnego systemu stacjonarnego odczytu danych z urządzeń pomiarowych służących do obsługi infrastruktury
MPWiK S.A. Wrocław” – dołączona przez Odwołującego do Odwołana, a nadto wyciąg ze specyfikacji poniżej:
4.2. Przedmiot zamówienia obejmuje:
4.2.1. Zamówieniepoclstawoweobejmujące następujące zadania:
Zadanie 1 - budowa infrastruktury Wykonawcy do odczytu danych z Urządzeń pomiarowych tj. Systemu odczytowego (System AMR), zgodnie z opisem w
rozdziale II Opisu Przedmiotu Zamówienia.
Zadanie 2 - podłączenie do Systemu odczytowego Urządzeń pomiarowych -wodomierzy z Modułami radiowymi loT wraz z ich dostarczeniem i zamontowaniem
we wskazanych lokalizacjach przez Wykonawcę lub pracowników Zamawiającego na warunkach określonych w rozdziale II i III i IV Opisu Przedmiotu
Zamówienia.
Zadanie 3 - świadczenie usług w zakresie obsługi systemu stacjonarnego odczytu danych z Urządzeń pomiarowych w tym:
• utrzymywanie w sprawności Systemu odczytowego:
• odczytywanie danych z Urządzeń pomiarowych.
• dostarczanie danych odczytowych z Urządzeń pomiarowych do Systemu komputerowego Zamawiającego.
na warunkach określonych w rozdziale II Opisu Przedmiotu Zamówienia.
5. TERMIN WYKONANIA ZAMÓWIENIA PODSTAWOWEGO:
5.1. Termin zakończenia całego przedmiotu zamówienia podstawowego: 60 miesięcy od dnia podpisania umowy.
5.2. Przedmiot Umowy należy realizować w następujących terminach pośrednich:
Zadanie 1 - w temiinie do 18 miesięcy od daty podpisania umowy.
Zadanie 2 - będzie realizowane przez okres trwania Umowy w terminach wyznaczonych przez Zamawiającego w Harmonogramie. Planowany termin
zakończenia Zadania 2 to 36 miesięcy, licząc od dnia zawarcia umowy.
Zadanie 3 - w terminie 60 miesięcy od daty podpisania umowy.
[Inwestycja realizowana dla Miasta Wronki]
5.35. Podobnie w artykule prasowym dot. inwestycji w zakresie systemu odczytów dla Miasta Wronki, czytamy,
iż: „W roku 2021 rozpoczęliśmy budowę systemu zdalnego odczytu wodomierzy w oparciu o technologie firmy
AIUT. (…) „Podsumowując nasze prawie dwuletnie zmagania z budową systemu zdalnego odczytu wodomierzy,
chcemy wyrazić podziękowania wszystkim osobom, zaangażowanych w jego wdrożenie i bieżące utrzymanie,
gdyż tego typu przedsięwzięcia funkcjonują podobnie, jak żywe organizmy – ich prawidłowy rozwój wymaga
odpowiedniej troski i opieki.”
Dowód: wydruk artykułu ze strony
inteligentnemiasto.html „Budujemy inteligentne miasto” – w załączeniu
5.36. Również argumenty techniczne przytaczane przez samego Odwołującego w Odwołaniu, dotyczące
procesu pozyskiwania przez niego wymaganych zgód, zezwoleń i pozwoleń uzasadniają obawy, że wnioskowany
przez Emitel 6-miesięczny termin jest nie możliwy do dotrzymania.
6. Ustosunkowanie się do Zarzutu nr 4 – Warunek udziału w Postępowaniu określony w pkt 5.3.4 ppkt 2 SWZ
6.1. W ramach uzasadnienia zarzutu nr 4 Odwołujący argumentuje, iż warunek udziału w postępowaniu
określony w pkt 5.3.4 ppkt 2 SWZ, dotyczący doświadczenia wykonawcy w realizacji co najmniej jednego
zamówienia (umowy) polegającej na dostawie i montażu urządzeń rejestrujących dane z urządzeń
pomiarowych i przekazujących dane do systemu odczytowego za pomocą systemu łączności pracującego
w paśmie licencjonowanym 800 MHz lub 900 MHz oraz obejmującym standardy LTE CAT-M lub NB-IoT, o
wartości zamówienia (umowy) co najmniej 1.000.000,00 zł bez podatku VAT (słownie złotych: jeden milion)
pozostaje nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia, a także naruszający zasady uczciwej konkurencji i
równego traktowania wykonawców.
6.2. Zamawiający nie zgadza się z powyższym zarzutem. W ramach niniejszej Odpowiedzi na odwołanie
Zamawiający przedstawił uzasadnione i obiektywne potrzeby stojące za wyborem określonej technologii
realizacji zamówienia w paśmie licencjonowanym 800 MHz, 900 MHz oraz obejmującym standardy
transmisji LTE CAT-M / NB-IoT. Zamawiający wykazał, iż nie eliminuje Odwołującego z postępowania w
sposób nieuzasadniony, lecz swoje decyzje zakupowe opiera na przeprowadzonych testach, analizach
branżowych oraz wynikach badań naukowych, a także na konieczności zapewnienia realizacji zamówienia w
sposób możliwie efektywny.
6.3. W orzecznictwie Izby akcentuje się wprost okoliczność, że „Prawem zamawiającego jest takie
opisanie warunków udziału w postępowaniu, które zaspokoi potrzeby i oczekiwania zamawiającego w
ramach realizacji przedmiotu zamówienia w najszerszym kontekście, zaś o złamaniu zasady konkurencji i
równego dostępu do zamówienia nie może przesądzać fakt, że na rynku istnieją podmioty, które w świetle
danego opisu przedmiotu zamówienia czy przy przyjętych znaczeniach warunków udziału w postępowaniu
mają mniejsze szanse na uzyskanie zamówienia.”
6.4. Podobnie zasada równego traktowania, której naruszenie zarzuca Odwołujący, sprowadza się do
konieczności identycznego traktowania tylko takich wykonawców, których sytuacja jest taka sama lub bardzo
podobna, nie oznacza to natomiast konieczności identycznego traktowania wszystkich wykonawców
znajdujących się na rynku lub
aspirujących do wejścia na rynek. Odwołujący stara się natomiast wymusić na Zamawiającym przyjęcie określonego
sposobu realizacji zamówienia, nie zważając na sprecyzowane potrzeby organizacyjne, kadrowe i ekonomiczne
Zamawiającego.
6.5. Zamawiający zgadza się przy tym z tezą, iż zasada proporcjonalności wymaga, aby działania
Zamawiającego nie wykraczały poza to, co jest konieczne dla osiągnięcia zamierzonego celu tj. dla oceny czy
wykonawca jest w stanie należycie wykonać przedmiot zamówienia. Wymóg wykazania się realizacją jednego
zamówienia, o zbliżonym charakterze do przedmiotu zamówienia nie może zostać uznany za nieproporcjonalny.
6.6. W dalszej kolejności, odnosząc się do twierdzenia, jakoby opisany przez Zamawiającego warunek udziału
był sformułowany niepoprawnie i niezrozumiale, gdyż posługuje się sformułowaniem „pasma licencjonowanego” –
Zamawiający, analogicznie jak w przypadku odpowiedzi na zarzut nr 1 wskazuje, iż pojęcie to jest powszechnie
używane zarówno przez samego Odwołującego w jego materiałach na stronie internetowej, jak również przez inne
podmioty działające w branży telekomunikacyjnej. Jak wskazuje się przy tym w orzecznictwie „Warunki udziału w
postępowaniu podlegają w pierwszej kolejności wykładni językowej, która polega na ustalaniu znaczenia tekstu
przez odwołanie się do kontekstu językowego terminów, zwrotów czy wyrażeń zawartych SWZ. Innymi słowy,
ocena wymagań określonych przez zamawiającego w SWZ dokonywana jest poprzez ustalenie językowego
znaczenia, sensu postanowień opisujących warunki udziału w postępowaniu. Jeżeli na gruncie języka potocznego
można przypisać wyrażeniom użytym w SWZ kilka znaczeń, to należy wybrać takie, które jest najbardziej
oczywiste.” Stąd nie sposób uznać zarzutu Odwołującego za uzasadniony.
7. Odniesienie się do wniosku dowodowego Emitel „OPRACOWANIE EKSPERCKIE” z dnia 15 stycznia 2024 r.
(dalej jako „Opinia prywatna”)
7.1. Przekazana przez Emitel w dniu 19 stycznia br., Opinia prywatna paradoksalnie wspiera i potwierdza
argumentację Zamawiającego przytoczoną wyżej. Przede wszystkim jest ona całkowicie wyabstrahowana
od potrzeb MWiK. Jak już wielokrotnie podkreślano, przedsięwzięcie „Dostawy, wdrożenie i obsługa
stacjonarnego systemu odczytu danych z wodomierzy” nie jest realizowane w próżni, lecz wymaga
uwzględnienia szerszego kontekstu uwarunkowań, w jakich funkcjonuje MWiK – w szczególności
finansowych oraz organizacyjnych. Konieczne jest w szczególności zapewnienie harmonijnej realizacji tego
przedsięwzięcia z procesem legalizacji i wymiany wodomierzy w taki sposób, by nie tylko zmniejszyć
poziom uciążliwości po stronie mieszkańców, ale również zapewnić sprawny i bezpieczny przesył
odczytywanych danych.
7.2. Dlatego rozważania na temat podobieństw i różnic pomiędzy LoRaWAN a innymi technologiami w
oderwaniu od specyfiki Bydgoszczy i potrzeb MWiK są w zasadzie bezużyteczne. Tytułem przykładu można
wskazać, że:
• MWiK nie zamierza uzyskać własności infrastruktury związanej z zastosowaniem technologii LoRaWAN, a
zatem argument o niższych kosztach eksploatacji oraz uniezależnieniu się od „zamiarów inwestycyjnych operatora
takiej infrastruktury” są całkowicie nieadekwatne i bezużyteczne;
• Autorzy Opinii prywatnej nie dysponują analizami odnoszącymi się do uwarunkowań infrastrukturalnych i
przestrzennych Bydgoszczy, natomiast MWiK przeprowadził testy, które potwierdziły, że technologia LoRaWAN na
obecnym etapie nie pozwala na zaspokojenie potrzeb Zamawiającego;
• zaskakuje sugestia, jakoby dane na temat zużycia wody dostarczanej w z wykorzystaniem infrastruktury
krytycznej miały nie stanowić danych wrażliwych, do których bezpieczeństwa można przykładać mniejszą wagę,
porównywalną do danych „np. o zajętości miejsc parkingowych w systemach nadzoru parkingów”.
7.3. Powyższe argumenty zostały przywołane jedynie jako najbardziej oczywiste przykłady potwierdzające, że
nawet jeśli w Opinii prywatnej zawarto pewne twierdzenia polegające na prawdzie to są one nieadekwatne do
Postępowania i zidentyfikowanych potrzeb MWiK, a przez to zupełnie nieużyteczne.
Do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego wnosząc o oddalenie odwołania przystąpili: (1) wykonawca
Orange Polska S.A. z/s w Warszawie oraz (2) wykonawca PLUM sp. z o.o. z/s w Kleosinie wnosząc o oddalenie
odwołania.
Wykonawca Orange Polska S.A. z/s w Warszawie w piśmie procesowym z dnia 22/01/24 podał w szczególności: (...)
I. Uwagi ogólne
1. W ocenie Przystępującego zarzuty odwołania nr 1 do 3 można sprowadzić w istocie do tego, czy wymóg
Zamawiającego, aby transmisja danych odbywała się w paśmie koncesjonowanym 800 – 900 MHz za pomocą
technologii LTE CAT-M lub NB-IoT i czy ograniczenie zastosowania technologii LoRaWAN ma wpływ na
ograniczenie konkurencji, a jeśli ma, to czy było obiektywnie uzasadnionymi potrzebami Zamawiającego. Jeśli
bowiem ograniczenia te nie mają wpływu na konkurencję albo są uzasadnione obiektywnymi potrzebami
Zamawiającego, to zarzuty te w ocenie Przystępującego powinny zostać oddalone. W konsekwencji,
Przystępujący odniesie się łącznie do zarzutów nr 1 - 3, w
sposób wyraźny wskazując uwagi, które będą się odnosić do poszczególnych zarzutów. Do zarzutu nr 4 Przystępujący
odniesie się w odrębnej części pisma.
II. Zarzuty 1 – 3
1. Przystępujący zwraca uwagę, iż, jak przyjmuje się powszechnie w doktrynie i orzecznictwie, „…zasada
nienaruszenia uczciwej konkurencji nie może być traktowana jako zasada o charakterze absolutnym, która
uniemożliwia Zamawiającemu sporządzenie opisu stosownie do swoich rzeczywistych potrzeb. Za oczywiste
należy uznać, że wprowadzanie wymogów co do przedmiotu zamówienia prawie zawsze skutkuje niemożnością
wzięcia udziału w postępowaniu jakiemuś wykonawcy, jednakże nie oznacza to, że zawsze mamy do czynienia z
naruszeniem komentowanej zasady. „To Zamawiający jako gospodarz postępowania określa zakres zarówno
przedmiotowy, jak i podmiotowy, charakteryzujący cel, jaki ma osiągnąć. Zamawiający nie ma także obowiązku
zapewnienia możliwości realizacji przedmiotu zamówienia wszystkim podmiotom działającym na rynku w danej
branży. Prawie nigdy nie jest możliwe opisanie przedmiotu zamówienia, który w ten czy inny sposób nie
uniemożliwia części wykonawcom złożenie oferty, a niektórych stawia w uprzywilejowanej pozycji. Dlatego też
jednym z najbardziej celnych i adekwatnych sposobów oceny dopuszczalności stopnia danego ograniczenia
konkurencji jest jego analiza w odniesieniu do uzasadnionych potrzeb Zamawiającego. Należy bowiem dostrzec, iż
Zamawiający, opisując warunki zamówienia, w pierwszej kolejności staje przed zadaniem takiego ich
ukształtowania, aby spełniały jego uzasadnione potrzeby oraz cel, który musi wykazywać się szczególną dbałością
o racjonalne wydatkowanie środków publicznych” (wyrok KIO 155/18). Zamawiający nie w każdym przypadku
stawiając wymagania, ogranicza zasadę konkurencyjności, a okoliczności, że wykonawca lub wykonawcy nie
posiadają w swojej ofercie przedmiotu zamówienia, który pozwoliłby im na ubieganie się o udzielenie zamówienia z
powodu niespełnienia wymagań określonych przez zamawiającego w opisie przedmiotu zamówienia nie
przesądza o tym, że zamawiający narusza zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.” (za:
E. Wiktorowska [w:] A. Gawrońska-Baran, A. Wiktorowski, P. Wójcik, E. Wiktorowska, Prawo zamówień
publicznych. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023, art. 99.).
2. W konsekwencji, należy uznać, że opis przedmiotu zamówienia będzie niezgodny z ustawą, jeśli będzie
utrudniał uczciwą konkurencję, a utrudniające uczciwą konkurencję wymagania Zamawiającego nie znajdują
oparcia w jego uzasadnionych potrzebach. Celem sformułowania opisu przedmiotu zamówienia nie jest to, aby
każdy wykonawca mógł wziąć udział w postępowaniu, ale aby Zamawiający otrzymał usługi, które odpowiadają
jego potrzebom.
3. W przedmiotowym postępowaniu sporne są wymogi określone w następujących postanowieniach wyrażonych
w dokumentach zamówienia:
1) Roz. 1 ust. 1 OPZ – definicja transmisji danych – „Stanowi system łączności pracujący w paśmie
licencjonowanym 800 MHz, 900 MHz oraz obejmujący standardy
LTE CAT-M, NB-IoT. W przypadku lokalizacji Modułu radiowego IoT w miejscu z brakiem łączności w standardzie LTE
Cat-M oraz NB-IoT, należy dokonać modyfikacji architektury sieci, tak aby tą łączność uzyskać. W uzasadnionych
przypadkach dopuszcza się zastosowanie innych technologii przesyłu danych w paśmie nielicencjonowanym, np.
LoRaWAN, Sigfox lub równoważne, natomiast nie mogą one stanowić więcej niż 5% wszystkich zamontowanych
Modułów radiowych IoT.”,
2) Roz. 3.2 SWZ – „W ramach zamówienia Wykonawca utworzy, wdroży oraz będzie obsługiwał stacjonarny
System odczytowy, oparty o technologię IoT (Internet of Things), wykorzystującą techniki komunikacji:
• o dużym zasięgu w paśmie licencjonowanym, oraz
• innych technologii radiowych w pasmach nielicencjonowanych”
3) Roz. 3.2 lit. b SWZ – uruchomienie utworzonego przez Wykonawcę Systemu odczytowego w ciągu 30 dni od
dnia podpisania Umowy tj. przekazanie Zamawiającemu dostępu do Serwisu aplikacyjnego i zapewnienie
Transmisji danych z całego Obszaru działania Zamawiającego” – oraz analogiczne postanowienia w Roz. I pkt 2.4
ppkt 2 OPZ, a także Roz. V ppkt 1 lit. b OPZ oraz Roz. V pkt 1 ppkt 3 i 6 OPZ.
4. Z wyżej przytoczonych postanowień dokumentów zamówienia wynika, że Zamawiający wymaga, aby
transmisja danych była prowadzona za pomocą pasma „licencjonowanego” („koncesjonowanego”) w
technologiach LTE CAT-M oraz NB IoT, a także, aby uruchomienie systemu nastąpiło w ciągu 30 dni od podpisania
Umowy.
5. Kwestia terminu uruchomienia systemu w ocenie Przystępującego jest wtórna w stosunku do kwestii
technologii w paśmie koncesjonowanym LTE CAT-M oraz NB IoT, gdyż przy zastosowaniu ww. technologii termin
ten jest możliwy do dotrzymania.
6. W pierwszej kolejności konieczne jest odniesienie się do tego, jak już była o tym mowa na wstępie, czy jest
obiektywnie uzasadnione przez Zamawiającego wymaganie zastosowania technologii transmisji danych w oparciu
o pasma koncesjonowane LTE CAT-M oraz NB IoT.
7. W ocenie Przystępującego takie wymaganie po stronie Zamawiającego jest jak najbardziej uzasadnione.
Odwołujący próbuje uzasadniać, że transmisja danych z urządzeń pomiarowych może być prowadzona za
pomocą technologii LoRaWAN i że jest to porównywalna, a nawet lepsza technologia.
8. Niezależnie jednak od parametrów technicznych transmisji danych w danej technologii, Odwołujący w sposób
skrzętny pomija jednak to, że wybór technologii to nie tylko kwestia otrzymania określonych usług i parametrów
tych usług. Technologia wiąże się również z
określonymi wymaganiami, które muszą zostać spełnione, aby korzystając z tej technologii osiągnąć określony rezultat.
9. W analizowanym przypadku wiąże się to z infrastrukturą potrzebną do transmisji danych. Między infrastrukturą
dla transmisji danych w technologii w pasmach koncesjonowanych (LTE CAT-M i NB IoT) a infrastrukturą dla
transmisji danych w technologii preferowanej przez Odwołującego – LoRaWAN jest zasadnicza różnica.
Infrastruktura dla technologii pracujących w pasmach koncesjonowanych istnieje a infrastruktura dla technologii
LoRaWAN musi zostać stworzona.
10. Ma to dla Zamawiającego, abstrahując od ceny oferty, co najmniej trzy istotne konsekwencje:
1) Wydłużenie terminów uruchomienia systemu,
2) Ryzyka związane z komplikacjami związanymi z tworzeniem infrastruktury takiej jak uzyskiwanie pozwoleń,
zgody na umieszczenie urządzeń itp., w szczególności zważywszy na lokalizację Zamawiającego (aglomeracja
miasta Bydgoszcz),
3) Uzależnienie od jednego dostawcy transmisji danych.
11. Co do pkt 10 ppkt 1) i 2) powyżej obszerną argumentację przemawiającą za tym, że wymaganie
Zamawiającego jest uzasadnione z uwagi na terminy, czy komplikacje w trakcie procesu budowy infrastruktury
LoRaWAN została przedstawiona przez samego Odwołującego w uzasadnieniu do zarzutu nr 3 i żądań do tego
zarzutu. Odwołujący sam wskazuje, że budowa infrastruktury będzie czasochłonna i skomplikowana, wymagająca
wielu pozwoleń.
12. Jeśli chodzi o pkt 10 ppkt 1), to Zamawiający kierując się dobrem publicznym i terminowością działania nie
może pozwolić sobie na etapie postępowania na co najmniej 6 miesięczny okres niepewności związany z budową
infrastruktury i ewentualnym naliczaniem kar po tym okresie lub co gorsza unieważnieniem umowy z Wykonawcą,
co może narazić Zamawiającego na dodatkowe koszty operacyjne, procesowe, i jednocześnie wpłynąć na plan
działań Zamawiającego. Zamawiający może ostatecznie zostać oskarżony o niekompetencje i działanie na
niekorzyść spółki, narażając się na straty finansowe i wizerunkowe.
13. Zamawiający nie jest zainteresowany budową sieci LoRaWAN w mieście, nie ma kompetencji w tym zakresie
i nie prowadził uzgodnień z Miastem Bydgoszcz w sprawie udostępnienia jakiejkolwiek infrastruktury miejskiej do
posadowienia stacji bazowych LoRaWAN pod zdalne odczyty wodomierzy.
14. Zamawiający bazuje na doświadczeniach innych wodociągów w Polsce. Odnosząc się do argumentu, że
jeśli (przedłużone) terminy nie zostałyby dotrzymane przez Odwołującego, czy transmisja danych świadczona
byłaby w sposób nienależyty i Zamawiający mógłby wówczas naliczyć kary umowne, to w ocenie Przystępującego
argument ten należy uznać
za chybiony. Celem postępowania o udzielenie zamówienia publicznego jest uzyskanie przez Zamawiającego usług i
dostaw odpowiadających jego obiektywnie uzasadnionym potrzebom, a nie nakładanie kar umownych z tytułu
nienależytego wykonania umowy. Wdrożeń w Polsce opartych o sieć GSM jest najwięcej.
15. W ocenie Przystępującego za chybione należy uznać również argumenty dotyczące kosztów (sam nie
ofertował nigdy rozwiązania w oparciu o NB IoT i CAT-M), nie ma doświadczeń w tym zakresie i nie ma dowodów
na tę tezę. Dodatkowe korzyści z dostępnością sieci na inne potrzeby, czy masa stacji bazowych to argumenty
nieistotne z punktu widzenia prowadzonego postępowania, zwłaszcza, że będzie to sieć jednego wykonawcy, a nie
jak w przypadku sieci telefonii komórkowej sieć czterech operatorów.
16. Co do pkt 10 ppkt 3) powyżej, Przystępujący zwraca uwagę, że zbudowana infrastruktura
LoRaWAN, co podkreśla sam Odwołujący, choć będzie finansowana w ramach zamówienia nie będzie infrastrukturą
Zamawiającego, lecz konkretnego wykonawcy – Odwołującego. Doprowadzi to w efekcie do uzależnienia się
Zamawiającego od wykonawcy Emitel, gdyż w przyszłości system będzie musiał działać w oparciu o technologię
LoRaWAN, dla której infrastrukturę będzie posiadał jedynie Odwołujący – wykonawca Emitel.
17. O ile bowiem, na co wskazuje sam Odwołujący, jest czterech operatorów posiadających koncesje na
częstotliwości niezbędne dla technologii transmisji danych LTE CAT-M oraz NB IoT i system odczytu będzie mógł
w przyszłości korzystać z sieci dowolnego operatora, o tyle dopuszczenie technologii LoRaWAN doprowadzi do
tego, że Zamawiający będzie zmuszony korzystać z sieci tego wykonawcy, który ma infrastrukturę na potrzeby
transmisji danych w tej technologii – tj. wykonawcy Emitel.
18. Odwołujący nawiązuje do 5% udziału technologii innych niż GSM w postępowaniu skarżąc dyskryminację
LoRaWAN. Nie można Zamawiającemu zarzucić, że jest to wymaganie nieuzasadnione w sposób obiektywny z
punktu widzenia Zamawiającego. Zamawiający zdaje sobie sprawę z tego, że wystąpią w projekcie wdrożenia
systemu odczytowego sytuacje, gdzie niezbędne będzie ze względów czasowych i kosztowych wdrożenie innej
technologii odczytu niż GSM. Tu doskonale nada się i sprawdzi LoRaWAN, jednak będzie to tylko uzupełnienie,
gdyż nie można będzie pokryć sygnałem komórkowym wymaganego terenu (tzw. białe plamy zasięgowe sygnału
komórkowego, występujące nawet w dużych miastach).
19. Wobec powyższego należy uznać wymagania Zamawiającego za obiektywnie uzasadnione jego potrzebami,
proporcjonalne do przedmiotu zamówienia – Zamawiający oczekuje systemu odczytu wodomierzy stworzonego w
oparciu o transmisję danych w pasmach koncesjonowanych w technologiach LTE CAT-M oraz NB IoT, aby
szybciej wdrożyć system i uniknąć ryzyk i komplikacji związanych z koniecznością stworzenia
infrastruktury na potrzeby transmisji danych w oparciu o pasma niekoncesjonowane (LoRaWAN), które nie są niezbędne
do osiągnięcia celu pożądanego przez Zamawiającego. 20. Co do wskazanych wyżej okoliczności, w tym konieczności
zbudowania infrastruktury LoRaWAN oraz potencjalnego uzależnienia od jednego dostawcy usług, Przystępujący
powołuje się na rozstrzygnięcie Izby w analogicznej sprawie, na wyrok z dn. 22 września 2023 r. sygn. akt: KIO 2516/23,
w którym Izba stwierdziła, uznając za nieuzasadnione rozszerzenie katalogu technologii transmisji danych z wodomierzy
o technologię LoRaWAN, że: „Za istotną Izba uznała także okoliczność bezsporną między Stronami postępowania, że na
terenie Gminy Miejskiej Kraków nie ma infrastruktury umożliwiającej świadczenie usługi za pomocą technologii
LoRaWAN. Taka infrastruktura musiałaby dopiero zostać zbudowana przez Odwołującego, co przełożyłoby się na
wydłużenie wdrożenia oraz wzrost kosztów inwestycji. Ponadto wybudowanie sieci do przekazu danych w systemie
LoRa budzi wątpliwości w kontekście potencjalnego uzależnienia Zamawiającego od rozwiązania oferowanego przez
Odwołującego…”.
21. W dalszej kolejności, pomimo, iż wymagania Zamawiającego są obiektywnie uzasadnione, należy z
ostrożności zbadać, czy wymagania te w ogóle ograniczają konkurencję. W ocenie Przystępującego należy
zwrócić uwagę na to, że wymagania dotyczące technologii transmisji danych w istocie nie ograniczają konkurencji
tak, jak opisuje to Odwołujący.
22. Odwołujący zupełnie ignoruje fakt, że zarówno ustawa, jak i Zamawiający przewiduje w tym postępowaniu
możliwość korzystania z podwykonawców i nie zostały przewidziane w tym zakresie ograniczenia, w tym, w
szczególności dotyczące transmisji danych, co wynika z Roz.
20 SWZ.
23. Co więcej, możliwe jest wspólne ubieganie się o udzielenie zamówienia przez wykonawców, co wynika
wprost z art. 58 Pzp i co w praktyce w analogicznych postępowaniach ma miejsce.
W konsekwencji należy stwierdzić, że wymagania Zamawiającego co do technologii transmisji danych były uzasadnione
jego obiektywnymi potrzebami, proporcjonalne do celu zamówienia, a przy tym w istocie nie ograniczały konkurencji, w
konsekwencji nie może być możliwości, aby doszło do naruszenia art. 99 ust. 2 i 4 Pzp.
24. Odnosząc się do zarzutu nr 1 i kwestii użycia niejednoznacznego określenia „pasmo licencjonowane”
podczas gdy pasma są koncesjonowane, to w ocenie Przystępującego posłużenie się potocznym wyrażeniem
przez Zamawiającego nie ma wpływu na wynik postępowania, gdyż przy odniesieniu się do całości treści
wymagania „Stanowi system łączności pracujący w paśmie licencjonowanym 800 MHz, 900 MHz oraz obejmujący
standardy LTE CAT-M, NB-IoT.” oczywistym jest, że Zamawiający miał na myśli pasmo koncesjonowane. Skoro bowiem
odniósł się do standardów LTE CAT-M oraz NB IoT, które w takim paśmie pracują przy częstotliwościach 800 MHz i 900
MHz, a przy tym użył spójnika „oraz” (koniunkacja), to wiadomym jest, że chodzi o taki rodzaj pasma, w którym pracują te
technologie, czyli pasma koncesjonowanego. Wobec powyższego należy uznać, że nie doszło również do naruszenia
art. 99 ust. 1 Pzp poprzez użycie niejednoznacznego sformułowania w opisie przedmiotu zamówienia.
25. Odnosząc się do zarzutu nr 3, to w ocenie Przystępującego podlega on oddaleniu z uwagi na to, że przy
uwzględnieniu obiektywnie uzasadnionych wymagań Zamawiającego, co do technologii transmisji danych, termin
uruchomienia transmisji odczytów w systemie w ciągu 30 dni od podpisania umowy jest możliwy do dotrzymania,
nie jest to wymaganie nieproporcjonalne, nieuwzględniające wszystkich wymagań i okoliczności mogących mieć
wpływ na sporządzenie oferty, ani naruszające zasady współżycia społecznego.
III. Zarzut 4
1 . Zgodnie z art. 112 ust. 1 Pzp „Zamawiający określa warunki udziału w postępowaniu w sposób proporcjonalny
do przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia,
w szczególności wyrażając je jako minimalne poziomy zdolności.”.
2 .Z wykładni literalnej przepisu art. 112 ust. 1 Pzp wynika w sposób jednoznaczny, niewymagający wykładni
systemowej, czy celowościowej, że proporcjonalność warunku udziału w postępowaniu powinna być oceniana w
relacji do przedmiotu zamówienia.
3 .KIO w wyroku z 4 marca 2021 r. o sygn. akt KIO 356/21 podkreśliła, że „Zamawiający ma obowiązek uwzględnić
przy określaniu warunków swoje potrzeby i wybrać wykonawcę w ten sposób, aby zagwarantowane było należyte
wykonanie zadania. Izba zdefiniowała w omawianym orzeczeniu dwie zasady:
- zasadę równego traktowania, która: „sprowadza się do konieczności identycznego traktowania takich
wykonawców, których sytuacja jest taka sama lub bardzo podobna. Nie oznacza ona natomiast konieczności
identycznego traktowania wszystkich wykonawców znajdujących się na rynku lub aspirujących do wejścia na
rynek”,
- zasadę proporcjonalności: „Proporcjonalność warunku udziału w postępowaniu należy rozumieć jako opisanie
warunku na poziomie, który jest usprawiedliwiony dbałością o jakość i rzetelność wykonania przedmiotu
zamówienia, nie zaś wprowadzanie nieuzasadnionego z punktu widzenia wykonywania przyszłej umowy
ograniczenia w dostępie do udziału w postępowaniu. Proporcjonalność oznacza zatem zachowanie równowagi
pomiędzy interesem Zamawiającego w uzyskaniu rękojmi należytego wykonania zamówienia a interesem
wykonawców, którzy przez sformułowanie nadmiernych wymagań mogą zostać wyeliminowani z postępowania”.
4. Zamawiający opisał warunek udziału w postępowaniu w Roz. 5.3.4 pkt 2 SWZ w następujący sposób: „2) co
najmniej jedno zamówienie (umowę) polegającą na dostawie i montażu urządzeń rejestrujących dane z urządzeń
pomiarowych i przekazujących dane do systemu odczytowego za pomocą systemu łączności pracującego w
paśmie licencjonowanym 800 MHz lub 900 MHz oraz obejmującym standardy LTE CAT-M lub NB-IoT, o wartości
zamówienia (umowy) co najmniej 1.000.000,00 zł bez podatku VAT (słownie złotych: jeden milion).”.
5. Odwołujący w zarzucie 4 nawiązuje do wymogów Zamawiającego dot. referencji już wykonanych projektów w
technologiach w paśmie licencjonowanym 800 MHz lub 900 MHz oraz obejmującym standardy LTE CAT-M lub NBIoT, o wartości zamówienia (umowy) co najmniej 1.000.000,00 zł bez podatku VAT (słownie złotych: jeden milion).
6. Ten warunek udziału w postępowaniu powinien być oceniany z punktu widzenia przedmiotu zamówienia, jaki
został opisany przez Zamawiającego, z punktu widzenia proporcjonalności względem tego przedmiotu
zamówienia, nie w stosunku do wymagań przedmiotu zamówienia, jakie chciałby nadać Odwołujący.
7. Zawarty w ogłoszeniu o zamówieniu i w specyfikacji warunków zamówienia opis warunku udziału w
postępowaniu jest ściśle związany z potrzebami Zamawiającego i wynika z jego specyfiki działania w
szczególności obszaru silnie zurbanizowanego. Zamówienie dotyczy urządzeń służących do przekazu danych z
wodomierzy. Nie są to urządzenia do przekazu danych ogólnego zastosowania jak próbuje sugerować odwołujący
się. Przekaz danych z wodomierzy natomiast cechuje się wieloaspektową specyfiką, która determinowała
poszczególne warunki zamówienia.
8. Zamawiający chce mieć pewność, że w postępowaniu oferty złożą jedynie podmioty mające już
doświadczenie w realizacji tego typu projektów i powierzenie tych prac podmiotowi, który wygra postępowanie nie
będzie dodatkowym ryzykiem dla Zamawiającego.
9. Wymaganie dotyczące technologii LTE CAT-M oraz NB IoT było zatem uzasadnione w świetle opisu przedmiotu
zamówienia, gdyż oczekiwany przez Zamawiającego system opiera się na transmisji danych za pomocą
wspomnianych wyżej technologii. Ponieważ warunek udziału wprost koresponduje z oczekiwanym przedmiotem
zamówienia opisanym przez Zamawiającego i potwierdza zdolność wykonawcy do należytego wykonania takiego
zamówienia, należy go uznać za zgodny z art. 112 ust. 1 Pzp. W konsekwencji zarzut nr 4 w ocenie
Przystępującego powinien zostać oddalony. Jest on bowiem w obecnym brzmieniu proporcjonalny do przedmiotu
zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia w rozumieniu
art. 112.
IV. Wniosek dowodowy Emitel z dn. 19 stycznia 2024 r.
Na podstawie art. 531 w zw. z art. 541 Pzp wnoszę o odmowę przeprowadzenia dowodu z dokumentów w postaci:
Opracowania Eksperckiego pt: „Analiza równoważności technologicznej dla różnych metod komunikacji radiowej LPWAN
(Low Power Wide Area Network) dedykowanych dla potrzeb IoT, w tym rozwiązania pracujące w otwartym paśmie
częstotliwości LoRaWAN, SigFox vs rozwiązania pracujące w paśmie, na które przyznano rezerwację częstotliwości
NB-IoT, Cat-M” sporządzonego przez mgr inż. Piotra Zychowicza, jako dowodu, którego przedmiotem są fakty, które nie
mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie, gdyż przedmiotem sporu nie są parametry techniczne różnych systemów
transmisji danych, a w konsekwencji jako powołanego jedynie dla zwłoki.
Wykonawca PLUM sp. z o.o. z/s w Kleosinie w piśmie procesowym z dnia 22/01/24 podał w szczególności: (...) w
uzupełnieniu zgłoszonego przystąpienia, podtrzymuję wniosek o oddalenie odwołania i przedstawiam poniższą
argumentację odnośnie odwołania i przedłożonych przez Odwołującego dowodów.
1) W zakresie zarzutu z pkt 1 dot. naruszenia art. 99 ust. 1, 2 oraz 4 Pzp i art. 16 ust. 1 oraz 3 Pzp.
Zwracamy o uwagę, że Odwołujący twierdzi, że Zamawiający opisał przedmiot zamówienia w sposób, który utrudnia
uczciwą konkurencję oraz równe traktowanie wykonawców poprzez postawienie wymogu by System odczytowy, oparty o
technologię IoT (Internet of Things), wykorzystywał techniki komunikacji w paśmie licencjonowanym (pkt. 3.2 SWZ
wymóg powtórzony w pkt. 1 Definicja Transmisji Danych, która to definicja dodatkowo wskazuje że chodzi o pasmo
częstotliwości 800/900 MHz oraz pkt. 2 OPZ ), w sytuacji gdy Zamawiający w pkt. 3.2 SWZ określa iż dopuszcza „inne
technologie radiowe w pasmach nielicencjonowanych”.
Odwołujący niesłusznie wskazał, że posłużenie się pojęciem „pasma licencjowanego” powoduje, że przedmiot
zamówienia jest opisany w sposób niejednoznaczny i niewyczerpujący, za pomocą niezrozumiałych określeń, w sytuacji,
gdy są to pojęciami powszechnie znanymi i jako takie, nie wymagają definicji ustawowej.
Zwracamy ponadto uwagę, że Odwołujący twierdzi, iż Zmawiający utrudnił warunki konkurowania poprzez wskazanie
„pasma licencjonowanego” co predysponuje do realizacji usługi operatorów mobilnych posiadających rezerwację
częstotliwości w pasmach 800-900 MHz a jednocześnie wyklucza innych przedsiębiorców telekomunikacyjnych
mogących świadczyć usługi na rzecz Zamawiającego ale nie posiadających rezerwacji częstotliwości w pasmach 800900 MHz, w sytuacji gdy, po Stronie Zamawiającego przystąpił operator Orange Polska S.A, co potwierdza fakt, że opis
przedmiotu zamówienia nie stanowi naruszenia konkurencji.
Mając na uwadze powyższe, termin „nielicencjonowane w technologii radiowej” obejmuje powszechnie używane pasma,
które mogą być bez konieczności posiadania licencji częstotliwości.
Technologia LoRa działa w paśmie nielicencjonowanym, co stanowi stosunkowo duże zagrożenie dla użytkowników, z
uwagi na fakt, rozpowszechnienia wszelkiego rodzaju urządzeń nadawczych w danych częstotliwościach
nielicencjonowanych.
Funkcjonowanie takiego systemu odczytu w ramach dużego miasta, z gęstą infrastrukturą miejską, w gąszczu
wszelkiego radiowego smogu (GSM (4G/5G), WiFi, BLE, CB, TV&Radio, radiolinii, Tetra), czy też promieniowana
wysokiej częstotliwości jak rozdzielnie SN, transformatory, linie napowietrzne WN/SN, spowoduje, że wdrożenie stabilnie
działającej sieci na nielicencjonowanym paśmie może doprowadzić do sytuacji, w której bardzo ciężko będzie zestroić
takową sieć i zapewnić jej bezproblemowe działanie w ciągu najbliższych lat.
W tym miejscu również warto odnieść się do aspektów bezpieczeństwa sieci LPWA [Low-Power Wide-Area rozwiązania bezprzewodowej transmisji danych tj. LoRa, WIZE, GSM – przyp. wł.] w paśmie nielicencjonowanym. W
literaturze fachowej można znaleźć bardzo dużo publikacji opisujących ten problem (np. ,
ming_of_LoRaWAN_using_Commodity_Hardware/links/5b164d730f7e9bda0ffe71a6/Selecti ve-Jamming-of-LoRaWANusing-Commodity-Hardware.pdf).
Najistotniejszym jest Jamming, czyli selektywne zakłócanie pasma 868MHz z wykorzystaniem nawet prostych
amatorskich rozwiązań, które można kupić na platformach zakupowych, czy innych portalach, przykładowo:
profesjonalne:
lub półprofesjonalne: https://jastrzebiezdroj.lento.pl/jammer-zagluszacz-3-pasmowy-315-434-868-mhz,9164078.html.
Wykorzystanie tego sprzętu w miejscach, w których odczyt jest utrudniony lub czasem wręcz niemożliwy, a pobory wody
są znaczne, może być przedmiotem nadużyć. Zakładając również, że zakłócanie ma charakter doraźny, odczyt jest
niemożliwy, wymagana jest wizyta ekipy utrzymaniowej w miejscu zamontowania licznika, wykonania oględzin,
pomiarów, a także być może niepotrzebna decyzja o wymianie licznika etc. Wszystkie te czynności obciążają zgodnie z
zapisami z siwz Wykonawcę. Wykonawca stwierdzając faktycznie, że zagłuszanie ma miejsce, ma faktycznie
„związane ręce” w związku z aktualnym kwestionowanym wymaganiem Zamawiającego, gdyż pasmo LoRa 868MHz jest
pasmem nielicencjonowanym i nie podlega nadzorowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Zatem stosowanie lokalnie na
tym paśmie dowolnych urządzeń radiowych, w tym działających selektywnie i z małą mocą, jest dozwolone. Zupełnie
inaczej wygląda sytuacja dla pasm licencjonowanych oraz rozwiązań operatorskich w których bezpieczeństwo to
nadrzędna
wartość, a zakłócanie, podsłuchiwanie, czy podszywanie się, podlega nadzorowi i może być zgłoszone do Urzędu
Komunikacji Elektronicznej lub innych organów.”
Ze względów formalnych odwołanie to nie zostało jednak przez KIO rozpatrzone.
Pomimo że Odwołujący wskazał w żądaniu dopuszczenie szeregu rożnych technologii m.in. Sigfox, Lora WAN, to
przedstawia argumentację w zasadzie wyłącznie w zakresie technologii LoRa, którą sam dysponuje. Fakt, że technologia
ta wykorzystywana jest w innych miastach czy miejscowościach nie oznacza, że jest ona właściwa w przypadku
specyfiki miasta Bydgoszcz.
Kolejną wadą pasma nielicencjonowanych jest to, że podlegają one ograniczeniom.
Ograniczona jest wartość mocy nadajnika oraz ograniczenie co to okresu nadawania. Efektem czego jest zawężenie
ilości wysyłanych danych oraz ograniczenie ilości odebranych danych. W przypadku pasm nielicencjonowanych
ograniczona jest możliwość zdalnego upgradu firmware zainstalowanych urządzeń – modułów, co de facto powoduje, że
cel jaki przyświeca Zamawiającemu przy zamawianiu rozwiązania do zdalnego odczytu wodomierzy - brak potrzeby
fizycznej obsługi wodomierzy, nie jest w tej sytuacji spełniony, gdyż upgrade umożliwia rozwój systemu oraz
towarzyszących urządzeń nadążając za zmianami biznesowymi w otoczeniu (np.: zmianę taryfy za usługi dostawy wody
i odbioru ścieków).
2) W zakresie zarzutu z pkt 2 dot. naruszenia art. 99 ust. 1,2 oraz 4 Pzp i art. 16 ust. 1 oraz ust. 3 Pzp, wskazuje
co następuje;|
PLUM jako jeden z producentów modułów działających w technologii NB (NB-IoT) współpracuje z wieloma operatorami,
ma wiedzę i doświadczenie w przedmiocie technologii. Wskazuje, że Technologia NB IoT ma najlepsze wyniki pod
względem efektywności przekazu danych ze studzienek wodomierzowych oraz innych miejsc zainstalowania
położonych poniżej poziomu gruntu. Technologie te również obsługują bezpośrednio protokół IP.
Doprecyzowując argumentację wskazaną powyżej, wskazujemy, iż profesjonalni operatorzy telekomunikacyjni posiadają
rezerwację zasobu częstotliwości, która jest dla nich dedykowana. Kanał dostępu umożliwia stosowanie asymetrycznych
technik szyfrowania z zastosowaniem fizycznego klucza dostępu, co powoduje, że jest on bezpieczny. Urządzenia
końcowe - telefony, moduły telemetryczne, Internet rzeczy (IoT) podczas komunikacji w tych sieciach uzgadniają z
infrastrukturą możliwość dostępu natychmiastowego. Dla tych publicznych usług pasmo 800 MHz jest najkorzystniejsze,
gdyż cechuje się najlepszą propagacją – rozprzestrzenianiem sygnału. Przedsiębiorstwo wodociągowe cechuje się
jednym z najtrudniejszych miejsc instalacji modułów telemetrycznych, gdzie propagacja jest aspektem krytycznym..
Wskazuje, że technologie NB-IoT oraz Cat-M1 cechują się dostępem do infrastruktury telekomunikacyjnej, zapewnia
pewność połączenia. Technologie pracujące w sieciach nielicencjonowanych (LORAWAN, SIGFOX, WIZE, WMBUS)
działają na zasadzie spontanicznej emisji sygnału, pewność transmisji zapewniana jest w takiej sytuacji poprzez
wielokrotne powtórzenie tych samych sygnałów. Technologie nielicencjonowane cechują się spadkami zasięgu,
szerokości pasma transmisji, ograniczeniem maksymalnej pojemności pakietu danych w sytuacji, gdy urządzeń
pracujących w tych pasmach przybywa. Sieci nielicencjonowane zapewniają więc niższy poziomu jakości transferu
danych niż sieci licencjonowane (w tym NB IoT i LTE Cat-M).
Przedstawione różnice technologii szerzej przedstawia załączone opracowanie „ Sieci rozległe o niskim poborze mocy:
Porównanie wydajności LoRaWAN i NB-IoT” .
Niezasadnie odwołujący wskazuje, iż technologii LoRa jest tożsamą technologią jak wskazane i opisane powyżej. Nie
sposób zgodzić się z przedstawioną przez Odwołującego argumentacją.
3) W zakresie zarzutu z pkt 3 dot. naruszenia art. 16 ust. 1 i ust. 3 Pzp oraz art. 99 ust. 1,2 i ust. 4 Pzp zw. z art.
3531 w. zw. z art. 5 oraz art. 487 § 2 Kodeksu cywilnego
Wskazuje, że określony przez Zamawiającego wymóg uruchomienia transmisji Systemu odczytowego w ciągu 30 dni od
dnia podpisania Umowy tj. przekazanie Zamawiającemu dostępu zapewnienie Transmisji danych z całego Obszaru
działania Zamawiającego (PKT 3.2, lit b SWZ wymóg powtórzony Rozdział 1 pkt 2.4 ppkt. 2 OPZ, Rozdział V pkt 1, ppkt
1) lit b OPZ oraz Rozdział V pkt 1 ppkt 3) OPZ, oraz Rozdział V pkt 1 ppkt 6), określa w sposób jednoznaczny wymagania
Zamawiającego i jego potrzeby biznesowe.
W tym miejscu, warto wskazać na wyrok KIO z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt KIO/UZP 80/07. Przygotowanie OPZ
nie jest jednoznaczne z koniecznością uwzględnienia zdolności realizacji zamówienia przez wszystkie podmioty
działające na rynku w danej branży. Zamawiający ma prawo opisać swoje potrzeby w taki sposób, aby przedmiot
zamówienia spełniał jego wymagania i zaspokajał potrzeby, pod warunkiem, że dokonany opis nie narusza konkurencji
ani równego traktowania wykonawców. Wskazuje, iż sama okoliczność, iż 30 dniowy termin określony przez
Zamawiającego uniemożliwia złożenie oferty przez Odwołującego nie wskazuje na naruszenie podstawowych zasad
udzielania zamówień publicznych oraz zasad współżycia społecznego. Wskazuje, że na rynku działają przedsiębiorstwa,
które mogą złożyć ofertę w oparciu o przedstawioną przez Zamawiającego Specyfikację i terminie przez niego
określonym.
4) W zakresie zarzutu z pkt 4 dot. naruszenia art. 112 ust. 1 i 2 pkt. 4 ustawy Pzp.
W przedmiocie zarzutu, iż warunki udziału w postępowaniu są sformułowanie w sposób nieproporcjonalny w stosunku
do przedmiotu zamówienia, z uwagi na wymaganie wykazania
przez wykonawcę realizacji usługi polegającej na wykonaniu co najmniej jedno zamówienie (umowę) polegającą na
dostawie i montażu urządzeń rejestrujących dane z urządzeń pomiarowych i przekazujących dane do systemu
odczytowego za pomocą systemu łączności pracującego w paśmie licencjonowanym 800 MHz lub 900 MHz oraz
obejmującym standardy LTE CAT-M lub NB-IoT, o wartości zamówienia (umowy) co najmniej 1.000.000,00 zł bez
podatku VAT (słownie złotych: jeden milion) pkt. 5.3.4 ppkt. 2 SWZ) w sytuacji gdy sam Odwołujący wskazuje, iż usługa
transmisja danych i związana z tym dostawa i montaż urządzeń rejestrujących dane, jest procesem złożonym i wymaga
pozyskania zgód i decyzji administracyjnych. Wskazuje, iż Zamawiający wymaga takiej wartości zamówienia i
zrealizowanych dostaw, która zagwarantuje należyte wykonanie prac i pozwoli na prawidłowe funkcjonowanie systemu
odczytowego. W związku z powyższym należy stwierdzić, że postawione warunki udziału w postepowaniu są
usprawiedliwione obiektywną potrzebą Zamawiającego, a nie jedynie oczekiwaniem Odwołującego stworzenia dla niego
dogodniejszych warunków konkurowania. Zamawiający określił warunki udziału w postępowaniu określając kryteria w
sposób jednoznaczny, które umożliwiają ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia. Wiążą się
one bezpośrednio z przedmiotem zamówienia i wskazują charakter doświadczenia wykonawcy, które jest niezbędne do
wykonania zamówienia.
Odwołujący argumentuje w/w zarzut tym, że on sam ma doświadczenie w realizacji takich zamówień w innej technologii.
W wyroku z dnia 28 marca 2023 r., sygn. akt: KIO 703/23, Izba słusznie wskazała, że „Zamawiający ma prawo określić
warunki udziału w postępowaniu odnoszące się do przedmiotu zamówienia w sposób, który uwzględnia obiektywne
potrzeby zamawiającego, pomimo, że wyklucza on możliwość dopuszczenia do realizacji zamówienia wszystkich
wykonawców działających na rynku. Prawem Zamawiającego jest takie opisanie warunków udziału w postępowaniu,
które zaspokoi potrzeby i oczekiwania Zamawiającego w ramach realizacji danego przedmiotu zamówienia.” Zgodnie z
Komentarzem Urzędu Zamówień Publicznych pod red. H.N., M. W.s, Warszawa 2021, str. 430: „Ukształtowanie
wymogów na poziomie mogącym skutkować ograniczeniem liczby wykonawców dopuszczonych do postępowania
należy uznać za dopuszczalne w takim zakresie, w jakim usprawiedliwione jest dbałością o jakość i rzetelność
wykonania przedmiotu zamówienia”.
Odnosząc się do wniosku dowodowego z dnia 19 stycznia 2024 roku, wskazujemy, iż „Opracowania Eksperckie” mgr
inż. PIOTR ZYCHOWICZ – zwracamy uwagę, opinia została sporządzona na zlecenie Odwołującego, nie jest to opinia
podmiotu niezależnego, obiektywnego. Wobec tego należy nie należy jej traktować jako dowód w sprawie.
Wobec tego wnosimy o oddalenie tego wniosku dowodowego jako nieprzydatnego dla wykazania wskazanego faktu.
Odwołujący przedstawił dowód w postaci wyciągów:
‒ z SWZ oraz Informacji z otwarcia ofert w postępowaniu na dostawę nakładek i systemu do stacjonarnych
odczytów wodomierzy na terenie Chorzowa i Świętochłowic nr.
postępowania PZP/MD/1/20202;
‒ wydruku ze strony internetowej Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w Ząbkach Sp. z o.o.;
‒ wydruku Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia dla przetargu System zdalnego odczytu wodomierzy we
Wronkach sygn. ZP/14/20;
‒ wydruku zapytania ofertowego Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia na dostawy pn. „Dostawa
wodomierzy oraz modułów radiowych wraz z systemem do zdalnego odczytu wodomierzy dla potrzeb PGK Sp. z
o.o. w Wiszni Małej”
- na fakt, że spółka wdrożyła odczyty wodociągowe w technologii LoRaWan w powyżej wskazanych
lokalizacjach.
Wskazuje, że dowody te nie mają znaczenia dla sprawy będącej przedmiotem postępowania odwoławczego. Fakt, że
podmiot, który nie bierze udziału w postępowaniu odwoławczym, nie zakwestionował wymagań SWZ, ani nie przystąpił
do postępowania odwoławczego po stronie Odwołującego, wdrożył sieć zdalnego odczytu wodomierzy w technologii
LoRaWAN, nie świadczy o tym, że SWZ została sformułowana niezgodnie z przepisami, w sposób naruszający uczciwą
konkurencję. Wręcz przeciwnie fakt, że powyżej wymienione podmioty nie zakwestionowały wymagań OPZ może
świadczyć o tym, że nie doszło do naruszenia przepisów wskazanych przez Zamawiającego.
(...)
Załączniki:Low-Power_Wide-Area_Networks_Comparison_of_LoRaWAN_and_NB-IoT_Performance
W piśmie procesowym z dnia 26/01/24 r. Odwołujący odnosząc się do pisemnego stanowiska zamawiającego oraz
pisemnych stanowisk uczestników wniósł:
A/ o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów załączonych do niniejszego pisma, B/ograniczenie, na podstawie art.
545 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2019 roku Prawo zamówień publicznych (dalej: “Pzp”) Zamawiającemu oraz
uczestnikom postępowania odwoławczego prawa wglądu do materiału dowodowego załączonego do niniejszego pisma
w odniesieniu do załącznika nr. 9 z uwagi na okoliczność, że udostępnienie tego materiału groziłoby ujawnieniem
informacji stanowiącej tajemnicę chronioną na podstawie odrębnych przepisów;
C/ ograniczenie na podstawie art. 545 ust. 3 PZP Przystępującym prawa wglądu do materiału dowodowego załączonego
do akt sprawy w odniesieniu do załączników nr 3 do
niniejszego pisma, z uwagi na okoliczność, że udostępnienie tego materiału groziłoby ujawnieniem informacji stanowiącej
tajemnicę chronioną na podstawie odrębnych przepisów.
W odniesieniu do argumentów Zamawiającego podał: Obiektywnie uzasadnione potrzeby zamawiającego.
W swoim piśmie z 22 stycznia 2024 r. Zamawiający podnosi, że uzasadnione jest określenie warunków zamówienia w
taki sposób, aby odzwierciedlały one potrzeby zamawiającego. Na tę okoliczność zamawiający odwołuje się do
orzecznictwa Krajowej Izby Odwoławczej. Z powyższym stanowiskiem należy się zgodzić. Już w samym odwołaniu
wskazano na zasadność takiego stanowiska. Ten argument nie koresponduje jednak z okolicznościami przedmiotowej
sprawy. Przedmiotem zamówienia jest zapewnienie możliwości odczytu wodomierzy na odległość. Zamawiający
zmierza zatem do zmiany dotychczasowego modelu, który wymagał osobistej weryfikacji pomiarów wodomierzy. Nowe
rozwiązanie, możliwe do wdrożenia w związku z rozwojem technologii, jest z całą pewnością bardziej efektywne.
Pozwoli uzyskać dostęp do pomiarów wodomierzy bardzo szybko i właściwie w każdym czasie. Ponadto, wyeliminuje
ono błędy w odczycie pomiarów wodomierzy, które mogą się obecnie pojawiać w związku z dokonywaniem odczytów
przez ludzi. Istotna usługi, która ma zostać zapewniona w ramach wykonania zamówienia, jest bardzo prosta. Pomiary
mają trafiać z wodomierzy do zamawiającego bezpośrednio, tj. z wykorzystaniem fal radiowych. Od strony praktycznej
polegać to ma na tym, że zamawiający (dzięki transmisji danych z wykorzystaniem fal radiowych) będzie miał dostęp do
odczytów wodomierzy. Odczyty będą automatycznie przekazywane zamawiającemu. Wniesienie odwołania nie zmierza
do zmiany istoty zamawianej usługi. Ewentualne uwzględnienie technologii LoRaWAN (i jeżeli wykonawca oferujący
usługę z wykorzystaniem tej technologii zostanie wybrany) nie spowoduje zmiany istoty usługi. Będzie ona na polegała
dokładnie na tym samym. Pomiary wodomierzy będą przesyłane drogą radiową do zamawiającego. Porównać można to
tradycyjnego odczytu pomiarów wodomierzy przez ludzi. Nie ma znaczenia dla realizacji takiej usługi, jakim rodzajem
pojazdu (typ i marka samochodu, motocykl), przemieszczają się osoby dokonująca odczytu pomiarów wodomierzy
między miejscami, w których wodomierze są zainstalowane. Finalnie efekt świadczonej usługi będzie taki sam. Będzie
on polegał na przekazaniu właściwemu podmiotowi wyników odczytu pomiarów wodomierzy.
W przedmiotowej sprawie nie chodzi zatem o narzucenie zamawiającemu usługi innej niż ta, na którą istnieje
zapotrzebowanie. Przeciwnie, charakter usługi ma zostać zachowany. Usługa ma polegać przysyłaniu odczytów
pomiarów wodomierzy do zamawiającego.
W tym kontekście ważne jest, aby spełniony był wymóg uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców.
Odniesienie się do wyroku KIO 2516/23
Aby rzetelnie przedstawić nasze stanowisko, konieczne jest ustosunkowanie się do orzeczenia Krajowej Izby
Odwoławczej (KIO) wydanego w sprawie sygn. KIO 2516/23, datowanego na 22 września 2023 roku. To właśnie to
orzeczenie stało się punktem odniesienia, na którym opierają się zarówno Zamawiający, jak i Przystępujący w tej
sprawie. Należy zwrócić uwagę na kluczowy aspekt orzeczenia Krajowej Izby Odwoławczej (KIO) w sprawie sygn. KIO
2516/23, wydanego dnia 22 września 2023 roku, który opiera się na błędnym założeniu. Co istotne, to błędne założenie
znacząco wpłynęło na nieprawidłowe zrozumienie rzeczywistych technicznych możliwości świadczenia usług przez
Odwołującego w mieście Wrocław, a także zdolności technicznych do świadczenia usług dla Wodociągów Miasta
Kraków. Warto podkreślić, że uczestnik postępowania odwoławczego, firma Plum Sp. z o.o., opierał swoje argumenty w
sprawie sygn. KIO 2516/23, głównie na dokumentacji dialogu technicznego organizowanego przez Miejskie
Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji we Wrocławiu. Niestety, nie uwzględnił dokumentacji związanej z właściwym
przetargiem, która przewidywała docelowe rozwiązania techniczne dla organizowanej sieci zdalnego odczytu
wodomierzy. To spowodowało, że Krajowa Izba Odwoławcza uzyskała mylne przekonanie, iż w mieście Wrocław usługi
zdalnego odczytu wodomierzy były realizowane w technologii GSM, a dokładniej w LTE CAT-M, a nie w technologii, którą
rzeczywiście posługiwał się Odwołujący, tj. LoRaWAN. Ta istotna kwestia miała wpływ na nieprawidłową ocenę
rzeczywistych technicznych możliwości świadczenia usług przez Odwołującego. Techniczne uwarunkowania samego
przetargu były odmienne od tych sugerowanych przez dokumentację dialogu technicznego.
(...)
Krajowa Izba Odwoławcza, w swoim rozstrzygnięciu, oparła się na informacjach, które były nieprawdziwe. Szczególnie
istotnym błędem było założenie, że w przypadku Wrocławia sieć działa w oparciu o rozwiązania GSM, a technologia
LoRaWAN jest wykorzystywane jedynie uzupełniająco. Jednakże, zgodnie z rzeczywistością, sieć wrocławska w całości
jest oparta o technologię LoRaWAN. Odwołujący w odwołaniu przedstawił Specyfikację Warunków Zamówienia w
postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego na: Wykonanie
usługi polegającej na budowie i obsłudze zdalnego systemu stacjonarnego odczytu danych z urządzeń pomiarowych
służących do obsługi infrastruktury MPWiK S.A. Wrocław, która stała się elementem umowy z MPWiK S.A. Wrocław by
uniknąć wątpliwości, że we Wrocławiu świadczona jest sieć w technologii LoRaWAN. Co więcej, powyższą okoliczność
potwierdził zamawiający w pkt 5,33 i 5,34 odpowiedzi na odwołanie z 22 stycznia 2024 r.
Wymóg realizacji usługi w paśmie licencjonowanym
W warunkach zamówienia określono wymóg, aby usługi były świadczone w paśmie licencjonowanym. Pomimo, iż brak
jest definicji pasma licencjonowanego, zarówno w przepisach prawa, jak i SWZ, to z odpowiedzi Zamawiającego na
odwołanie należy wnioskować, że przez pasmo licencjonowane należy rozumieć częstotliwości objęte rezerwacją
częstotliwości.
Zgodnie z art. 114 ust. 1 ustawy Prawo telekomunikacyjne rezerwacja częstotliwości określa częstotliwości, które w
okresie rezerwacji pozostają w dyspozycji podmiotu, na rzecz którego dokonano rezerwacji, przeniesiono uprawnienia do
częstotliwości lub uprawnienia do dysponowania częstotliwościami na cele związane z uzyskiwaniem pozwoleń
radiowych. Stosowanie do art. 114 ust. 2 ustawy Prawo telekomunikacyjne rezerwacji częstotliwości dokonuje Prezes
UKE. Dokonanie rezerwacji częstotliwości ma formę decyzji administracyjnej.
Podsumowując, jeżeli dane pasmo częstotliwości jest objęte rezerwacją, korzystać z tego pasma może wyłącznie
podmiot, który uzyskał rezerwację częstotliwości. W zamian za rezerwację częstotliwości (wyłączne prawo do
korzystania z częstotliwości) wnoszone są wysokie opłaty. Roczne opłaty określa art. 185 ustawy Prawo
telekomunikacyjne. Najwyższe są jednak jednorazowe opłaty za rezerwację częstotliwości w sytuacji, gdy jej przyznanie
poprzedza postępowanie selekcyjne, w szczególności w postępowanie w formie aukcji. Zgodnie z art. 118a ust. 2a
ustawy Prawo telekomunikacyjne kryterium oceny ofert w ramach aukcji jest wysokość kwoty zadeklarowanej przez
uczestnika aukcji. Za częstotliwości z pasma 800 MHz, które są przeznaczone do świadczenia usług w telefonii
ruchomej, a które mogą być wykorzystane do świadczenia usługi w ramach przedmiotowego zamówienia, operatorzy
zapłacili łącznie ponad 9 mld zł. Nadmienić jednak należy, że nie wszystkie częstotliwości z pasma częstotliwości 800
Mhz są przeznaczone na potrzeby świadczenia usług w telefonii ruchomej. O takim przeznaczeniu przesądzają decyzje
Komisji Europejskiej, gdyż częstotliwości wykorzystywane na potrzeby telefonii ruchomej są pasmami
zharmonizowanymi. Dzięki takiemu rozwiązaniu, możliwe jest korzystanie z usług telefonii ruchomej w różnych
państwach członkowskich bez konieczności wykorzystania różnych telefonów. Na marginesie dodać należy, że
harmonizacja ma szerszy zasięg geograficzny. Jest ona wprowadzana przez GSM Association, tj. międzynarodową
organizację zrzeszającą operatorów sieci telefonii ruchomej. Ustalenia GSM Association nie mają jednak wiążącego
charakteru (tak jak decyzje Komisji Europejskiej) i są wdrażane dobrowolnie. Z tego powodu w niektórych państwach są
stosowane inne rozwiązania. Część pasma 800 MHz (832-870 MHz) nie służy do świadczenia usług telefonii ruchomej. Z
tego powodu zdecydowano o tym, że nie musi być ono objęte rezerwacją częstotliwości. Ze względu na to, że zajętość
tego pasma jest niewielka (gdyż nie może być wykorzystywane na potrzeby telefonii ruchomej), nie ma potrzeby
wprowadzenia ustawowo ograniczeń w
jego wykorzystaniu. Nie zmniejsza to jednak możliwości efektywnego wykorzystania tej częstotliwości. Wolne pasmo
może być wykorzystane analogicznie jak pasmo, które wymaga uzyskania rezerwacji częstotliwości.
Ograniczenia dotyczące częstotliwości oraz wykorzystania własnej infrastruktury.
Wymogi przewidziane w SWZ w bardzo istotny sposób ograniczają liczbę podmiotów, które będą mogły wykonać
zamówienie. Spowodują one, że przetarg nieograniczony będzie pozorny. Wymóg „licencjonowanych częstotliwości”
automatycznie skutkuje ograniczeniem liczby potencjalnych wykonawców do 4 podmiotów, tj. 4 obecnie działających
operatorów sieci ruchomej (Polkomtel – operator sieci Plus, T-Mobile Polska – operator sieci T-Mobile, P4 – operator
sieci Play, Orange Polska – operator sieci Orange). Dodatkowo wymóg, aby większość infrastruktury wykorzystywanej
przez wykonawcę stanowiło jego własność eliminuje 2 z tych podmiotów. Polkomtel i P4 korzystają z infrastruktury
stanowiącej własność innego podmiotu – Cellnex Poland. Oba te podmioty zdecydowały się na działalność w modelu
outsourcingu i swoją infrastrukturę sprzedały Cellnex Poland. Dodać należy, że Orange Polska oraz T-Mobile Polska
wspólnie zarządzają swoją infrastrukturą. W tym celu powołały spółkę NetWorks sp. z o.o., w której mają po 50 %
udziałów. NetWorks sp. z o.o. Na stronie internetowej spółki NetWorks sp. z o.o. wyjaśniono, że: „Głównymi
udziałowcami NetWorks są dwaj najwięksi operatorzy telekomunikacyjni w kraju: T-Mobile Polska S.A. i Orange Polska
S.A., którzy w 2011 r. podpisali umowę o współwykorzystywaniu swoich radiowych sieci dostępowych. Jednym z
głównych celów naszej firmy jest świadczenie obu spółkom usług planowania, budowy i utrzymania sieci, aby zapewniać
im optymalną bazę technologiczną do konkurowania na rynku.”
Dowody:
Załącznik nr 1 wydruk ze strony Networks sp. z o.o. intehttps://www.networks.pl/o-networks/ Załącznik nr 2 odpis KRS
NetWorks sp. z o.o.
Podsumowując, pozostawienie w SWZ dotychczasowego rozwiązania oznaczać będzie, że obiektywnie w przetargu
nieograniczonym będą mogły wziąć tylko dwa podmioty, które wspólnie koordynują sposób wykorzystania własnej
infrastruktury. Zatem obiektywnie w ramach toczącego się postępowania o zamówienie publiczne nie będzie spełniony
wymóg uczciwej konkurencji.
Termin wdrożenia usługi
Zamawiający w swoim piśmie z 22 stycznia 2024 r. w odniesieniu do wskazywanego przez odwołującego 6
miesięcznego terminu na wykonanie zamówienia, twierdzi, że również w tym terminie nie jest możliwe zapewnienie
infrastruktury LoRaWAN. Według Zamawiającego wymagane jest 1,5-2 lat na zapewnienie takie infrastruktury. Szerszej
do tej kwestii zamawiający odniósł się w pkt 5.33 – 5.36 pisma z 22 stycznia 2024 r. Uzasadniając swoje stanowisko
zamawiający powołał się na inwestycje w innych miastach. Jako przykłady
powołano inwestycje dokonane przez MPWiK S.A. Wrocław oraz dla miasta Wronki. W pierwszym przypadku, w
warunkach zamówienia określony został 18-miesięczny termin na realizację zamówienia, a w drugim informowano o
prawie 2-letnim okresie wdrożenia.
Odnosząc się do powyższego, po pierwsze, podnieść należy, że fakt, iż w innych miejscowościach przewidziano
dłuższe terminy na zapewnienie realizacji usługi przesyłania pomiarów odczytów wodomierzy, nie oznacza
automatycznie, że nie jest obiektywnie możliwe wdrożenie takiej usługi w krótszym terminie. Dostawcy usługi
dostosowują się po prostu do wymogów określanych przez zamawiających. Z własnej inicjatywy nie dążą oni do
skrócenia terminów wdrożenia oferowanej przez siebie usług.
Po drugie, doświadczenia zdobyte przy wdrożeniu tego rodzaju usług, a także stały rozwój technologii służącej do
przesyłania sygnałów z wykorzystaniem częstotliwości radiowych (fakt powszechnie znany) powodują, że termin na ich
wdrożenie ulega znacznemu skróceniu.
Po trzecie, wbrew intencjom zamawiającego, powołanie powyższych przykładów, potwierdza, że istnieje możliwość
wdrożenia usługi polegającej na przesyłaniu odczytów pomiarów z wodomierzy z wykorzystaniem infrastruktury
LoRaWAN. Ta technologia, pomimo twierdzeń zamawiającego, pozwala na efektywne i analogiczne do innych
technologii, przesyłanie sygnałów z wykorzystaniem częstotliwości radiowych, co może zostać wykorzystane do
przesyłania drogą radiową informacji o pomiarach z wodomierzy. Uwagi szczegółowe do stanowiska Zamawiającego i
Przystępujących.
1/ W stanowisku Zamawiającego szeroko argumentowana jest kwestia potencjalnych zakłóceń jakie mogą wiązać się z
realizacją transmisji zdalnego odczytu wodomierzy w pasmach częstotliwości wyznaczonych dla sieci LoRaWAN.
Argumentacja Zamawiającego odwołuje się również do uzasadnienia wyroku KIO 2516/23, obejmuje następujące
elementy:
a/ utrata zasięgu w funkcji zajętości tych pasm, co przekłada się na utratę transmisji danych w zwartych, gęstych
lokalizacjach.
b/ współdzielenie z nieograniczoną liczbą innych transmisji, co skutkuje spadkiem efektywności przekazu danych oraz
gorszymi parametrami przesyłu danych, a nakładanie się wielu transmisji może prowadzić do utraty danych, c/
ograniczona wartość mocy nadajnika.
W odpowiedzi na przedstawioną argumentację, należy podkreślić, że nie ma wątpliwości co do braku istnienia sieci
LoRaWAN w Bydgoszczy. Jest to oczywiste, że jeśli taka sieć nie istnieje, to nie ma możliwości jej zakłócania. Nie
istnieją bowiem równoległe sieci różnych przedsiębiorców, które mogłyby potencjalnie się zakłócać.
Warto również zaznaczyć, że ewentualna budowa takiej sieci przez Odwołującego stanowiłaby pionierski krok, tworząc
pierwszą sieć LoRaWAN na obszarze aglomeracji Bydgoskiej. Taka sieć miałaby duży potencjał konkurencyjny w
obszarze świadczenia usług Internetu Rzeczy (IoT) wobec operatorów mobilnych, którzy obecnie posiadają dominującą
pozycję na rynku.
Podnieść również należy, że Zamawiający jak i Przystępujący podnosząc argumentację o zakłóceniach pasma
LoRaWAN w Bydgoszczy nie przedstawili jakichkolwiek konkretnych dowodów lub dokumentów, które potwierdzałyby, że
konkretne pasmo radiowe jest już zajęte lub narażone na zakłócenia przez istniejące systemy lub infrastrukturę. Bez
takich dowodów trudno jest stwierdzić, że sieć LoRaWAN nie może być skutecznie wdrożona. Jeśli więc Zamawiający i
Przystępujący twierdzą, że pasmo radiowe LoRaWAN jest zakłócone, to powinni również podjąć działania w celu
udokumentowania tego stanu rzeczy.
Należy także wyjaśnić, że w przypadku istnienia kilku sieci telekomunikacyjnych LoRaWAN istnieją techniczne
możliwości zarządzania i unikania opisanych przez Zamawiającego zjawisk związanych z zakłóceniami. Wykorzystanie
tych technicznych środków stanowi standardową praktykę w działaniach operatorskich. a/ Technologie otwarte pozwalają
na elastyczną rozbudowę sieci w miarę potrzeb. To oznacza, że można dostosować sieć do zmieniających się
warunków i zapewnić wystarczającą przepustowość w gęsto zaludnionych obszarach. Proces ten polega na tzw.
zagęszczeniu sieci. Sieci telefonii komórkowej również zagęszcza się na takich samych zasadach. Aktualnie
przedsiębiorcy telefonii komórkowej w związku ze zwiększonym ruchem w sieci (oglądanie treści Video, informacje
społecznościowe) realizują takie procesy. b/ W technologiach otwartych istnieje możliwość dostosowania mocy
nadajników do potrzeb sieci poprzez zmniejszenie ich mocy. Takie działania można przeprowadzić zdalnie. To oznacza,
że można zarządzać zasięgiem i unikać zakłóceń w przypadku gęstego zastawienia pasma. Dzięki temu można
zoptymalizować wydajność sieci w różnych lokalizacjach. c/ W pasmach nielicencjonowanych istnieją mechanizmy
zarządzania pasmem, które pozwalają na efektywne korzystanie z tych pasm nawet w obecności wielu innych transmisji.
Wielu dostawców technologii otwartych pracuje nad rozwiązaniami, które pozwalają na uniknięcie zakłóceń i kolizji w
sieci.
2/ Przechodząc natomiast do stanowiska Zamawiającego dotyczącego realizowanego testu telekomunikacyjnego
wyjaśnić należy co następuje: a/ Odwołujący nigdy nie był formalnie zaproszony do wykonania testów
telekomunikacyjnych technologii LoRaWAN. Celem przeprowadzonego z inicjatywy Odwołującego testu nigdy nie było
pokazanie możliwych do osiągnięcia poziomów SLA a jedynie służyło pokazaniu możliwości technologii LoRaWAN.
Warto podkreślić, że testy telekomunikacyjne nie były formalnym zleceniem udzielonym Odwołującemu przez
Zamawiającego. Nie było formalnej umowy ani zobowiązań
związanych z realizacją tych testów. W związku z tym, nie można oczekiwać, że Odwołujący miałby spełniać
jakiekolwiek wymagania jakości SLA w ramach tych testów, gdyż nie były one formalnie określone.
b/ Zamawiający nie formułował kiedykolwiek w trakcie testów lub przed ich wykonaniem jakich konkretnych kryteriów
jakości SLA oczekuje, by realizowana transmisja miała spełnić. To oznacza, że Odwołujący nie otrzymał klarownych
wytycznych ani oczekiwań co do jakości usługi, którą miał dostarczyć w toku tych testów.
Warto zaznaczyć, że brak określenia kryteriów jakości SLA w trakcie testów oznaczał, że Odwołujący nie miał jasnych
wytycznych co do oczekiwań Zamawiającego w zakresie jakości usługi. Brak tych wytycznych uniemożliwił
Odwołującemu dokładne dostosowanie się do potencjalnych wymagań Zamawiającego i utrudnił ocenę jak prawidłowo
zestawić sieć.
c/ W przypadku, w którym Zamawiający jasno by sformułował takie oczekiwania, Odwołujący dokonałby odpowiedniego
planowania i udostępnienia testowej sieci LoRaWan w sposób umożliwiający miarodajną ocenę możliwości osiągnięcia
oczekiwanych paramentów przez tę technologię.
d/ Odwołujący wykorzystał jedynie istniejące własne zasoby w celu efektywnego i niskokosztowego przeprowadzenia
testów. Dodatkowo należy podkreślić, iż na żadnym etapie przygotowywania testów przez Odwołującego Zamawiający
nie określił potrzeby zbadania możliwego poziomu SLA jaki proponowana technologia gwarantuje. Badanie poziomu SLA
na żadnym etapie nie było celem testu a wnioskowanie na jego podstawie o możliwości technologii LoRaWAN w tym
zakresie jest wprowadzeniem w błąd. Reasumując jasne sformułowanie oczekiwań co do celu testów (w szczególności
w zakresie jakości SLA) od początku projektu byłoby kluczowe, aby Odwołujący mógł odpowiednio przygotować się do
ich przeprowadzenie testów. Jednak brak sformułowania takich oczekiwań przez Zamawiającego na jakimkolwiek etapie
wpłynął na niemożność spełnienia potencjalnych oczekiwań Zamawiającego w tej kwestii.
3/ Wykonany test telekomunikacyjny umożliwił Odwołującemu przeprowadzenie szczegółowego planowania radiowego w
celu osiągnięcia docelowego wyglądu sieci LoRaWAN w aglomeracji Bydgoskiej. Analiza tego procesu została
przeprowadzona przy użyciu dyfrakcyjnego modelu propagacyjnego, który uwzględniał cyfrowy model ukształtowania
terenu oraz pokrycia terenu, w tym m.in. zabudowę.
W trakcie analizy uwzględniono również typowe parametry radiowe nakładek wodomierzowych działających w technologii
LoRaWAN na częstotliwości 868 MHz. To pozwoliło na dokładne określenie parametrów i charakterystyk sieci, co jest
kluczowe dla zapewnienia niezawodnej transmisji danych już docelowej sieci. Dzięki tak kompleksowej analizie i
uwzględnieniu wszystkich istotnych czynników, Emitel jest w stanie precyzyjnie zaplanować i wdrożyć sieć LoRaWAN,
która spełni wszystkie wymagania jakościowe i
regulacyjne. Jak pokazano w wykonanej i dostarczonej Zamawiającemu analizie cyt.: “Przeprowadzone testy
jednoznacznie potwierdziły skuteczność dostarczania danych pomiarowych w cyklach dziennych Nie zaobserwowano
zewnętrznych interferencji wpływających na percepcje odczytu. Pomniejsze problemy z pojedynczymi nakładkami
rozwiązać można zwiększając redundancje sieci oraz stosując standardowe procedury naprawcze Emitel widzi
możliwość osiągniecia SLA dziennego powyżej 90 % i miesięcznego na poziomie 100 %. Taki projekt planowania
radiowego został przedstawiony Zamawiającemu dnia 21 marca 2022 roku i był załącznikiem do wiadomości mailowej
wysłanej przez Pana Michała Łopuckiego.
Dowód:
Załącznik nr 3 Podsumowanie testów w MWIK Bydgoszcz (plik pt. IoT Bydgoszcz AIUT).
UWAGA: Dokument stanowiący Tajemnicę przedsiębiorstwa Emitel S.A. i można go przekazać wyłącznie
Zamawiającemu.
Załącznik nr. 4 Korespondencja mail p. Michała Łopuckiego.
Odwołujący nie zgadza się z prezentowanymi przez Zamawiającego wynikami testów. Dokumentacja sporządzona
przez Odwołującego po przeprowadzonym teście jednoznacznie wskazuje na wyższe parametry, które są możliwe do
osiągnięcia przez sieć LoRaWAN na poziomie zgodnym z wymaganiami określonymi w dokumentacji organizowanego
przetargu. Odwołujący nie zgadza się tym samym z przyjmowanymi przez Zamawiającego w odpowiedzi na odwołanie
poziomami sprawności dla sieci LoRaWAN prezentowanymi w pkt. 2.11 odpowiedzi na odwołanie.
4/ Niewątpliwie każdy z przedsiębiorców biorących udział w teście nie osiągnął wymaganej przez Zamawiającego jakości
świadczenia usług. Jednakże jedynie Odwołujący został pozbawiony możliwości złożenia oferty w postępowaniu
przetargowym.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że Zamawiający wymaga w SWZ, by sieć osiągnęła poziom usługi 100% objętych
nim Modułów radiowych IoT - przynajmniej 1 raz w miesiącu. Jednak sam Zamawiający przyznaje, cyt.: “Największy
wskaźnik skuteczności miało rozwiązanie proponowane w technologii NB-IoT, który wynosił SLA= 98,77% (dla wskaźnika
miesięcznego).” Powyższe oznacza, że w ramach testu nie wykazano sieci lub technologii spełniających wymogi SWZ
bez rozbudowy lub doposażenia o dodatkowe urządzenia nadawcze. Należy również podkreślić, iż porównanie
poziomów SLA zaprezentowane przez Zamawiającego w pkt. 2.11 odpowiedzi na odwołanie jest niepoprawne. Błędem
jest bowiem porównywanie poziomów SLA komercyjnie działających sieci transmisyjnych z testową instalacją
transmisyjną dostarczoną Zamawiającemu jedynie na potrzeby prezentacyjne. Wnioskowanie na tej podstawie o
możliwych do osiągnięcia parametrach jakościowych (SLA) sieci transmisyjnej, która miałaby zostać zbudowana i
dostosowana do specyficznych potrzeb Zamawiającego po ewentualnym wygraniu postępowania
przetargowego przez Odwołującego jest samo w sobie istotnym błędem logicznym i merytorycznym.
5/ W dalszej części stanowiska Zamawiający wskazuje, że “kluczowy w tym postepowaniu o udzielenie zamówienia jest
wybór takiej technologii służącej do transmisji danych z Urządzeń pomiarowych, która będzie charakteryzowała się m.in.:
a/ najwyższą
skutecznością przesyłu danych, b/ niezawodnością i stabilnością transmisji, c/ krótkim czasem realizacji, d/ dobrą
skalowalnością, e) brakiem uzależnienia Zamawiającego od jednego dostawcy.
Te kluczowe parametry sprawiły, że Zamawiający podjął decyzję o wyborze standardów transmisji danych LTE CAT-M
lub NB-IoT.”
Rezultaty, takie jak najwyższa skuteczność przesyłu danych, niezawodność i stabilność transmisji, krótki czas realizacji,
dobra skalowalność i brak uzależnienia od jednego dostawcy, mogą być również osiągnięte poprzez stosowanie
technologii LoRaWAN. Technologia LoRaWAN ma wiele zalet, które pozwalają na spełnienie tych kluczowych
parametrów:
a/ LoRaWAN jest znane z doskonałej skuteczności przesyłu danych, zwłaszcza w trudnych warunkach, takich jak
obszary miejskie z gęstą zabudową. b/ Gwarantujemy utrzymanie wymaganego przez Zamawiającego poziomu
niezawodności i stabilności. c/ Implementacja sieci LoRaWAN może być stosunkowo szybka i prosta. Odwołujący
wystąpił pisemnie do Prezydenta Miasta Bydgoszcz z propozycją, by objąć za odpłatnością powierzchnię budynków
samorządu lub infrastruktury technicznej. Takie działanie nie tylko przyśpieszy budowę takiej sieci zdalnego odczytu
wodomierzy, ale również pozwoli samorządowi uzyskać spory zwrot środków zainwestowanych w ramach tego
zamówienia.
d/ Sieci LoRaWAN, podobnie jak sieci pracujące w technologiach LTE CAT-M i NB-IoT, są w stanie zapewnić aktualne jak
i przyszłe potrzeby Zamawiającego, na co wskazuje mgr Piotr Zychowicz w sporządzonej ekspertyzie załączonej do akt
sprawy.
Zauważyć jednak należy, że sieci LoRaWAN charakteryzują się lepszą skalowalnością z następujących powodów:
• Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej w technologii LTE CAT-M i NB IoT trwa w Polsce co najmniej
półtora roku i to w idealnych warunkach na co wskazuje sam Przystępujący Orange Polska.
Dowód:
Załącznik nr 5 wydruk ze strony internetowej Orange Polska
• LTE CAT-M (LTE-M) i NB-IoT (Narrowband IoT) to technologie, które są częścią rodziny standardów LTW (tzw.
4G).
• Aktualnie operatorzy prowadzą procesy inwestycyjne w technologiach transmisyjnych tzw. 5G, która docelowo
mają zastąpić starsze rozwiązania.
• Możliwe jest istnienie sieci 5G i sieci LTE CAT-M/NB-IoT obok siebie w tej samej infrastrukturze komunikacyjnej.
Oznacza to, że sieć 5G i sieć LTE CAT-M/NB-IoT mogą działać równolegle w jednym systemie
telekomunikacyjnym. Jednak jest nieuniknione, że z czasem starsze technologie komórkowe zostaną “wygaszone”
a operatorzy będą realizowali transmisje wyłącznie w nowszych technologiach.
• Operatorzy telekomunikacyjni mogą oferować usługi zarówno w technologii 5G NR, jak i w technologiach LTE
CAT-M/NB-IoT, jednak należy spodziewać się stopniowego przechodzenia wyłącznie na nowe technologie
transmisji.
Dowód:
Załącznik nr 6 Zasięgi różnych technologii transmisyjnych osiąganych przez Orange Polska oraz T-Mobile w mieście
Bydgoszcz. Wygenerowane na stronie internetowej
• Nie można więc argumentacji o skalowalności technologii LTE CAT-M/NB-IoT upatrywać wyłącznie w
odniesieniu do istniejących obecnie starszych sieci LTE, na których są oparte. Należy uwzględnić opisaną
wieloletnią perspektywę świadczenia usług, stały wzrost transmisji w sieciach mobilnych, który wymusza by
operatorzy mobili wdrażali i budowali sieci w najnowszych dostępnych technologiach.
e) Nie jest prawdą, że dostarczenie usług w technologii LoRaWAN powodować może uzależnienia od jednego
dostawcy. LoRaWAN jest otwartą technologią, co oznacza, że można korzystać z różnych dostawców sprzętu i
usług, co eliminuje uzależnienie od jednego dostawcy. Zamawiający może sam dokonać wpisu do Rejestru
Przedsiębiorców Telekomunikacyjnych i samodzielnie realizować transmisje w technologii LoRaWAN.
6/ W dalszej części stanowiska Zamawiający wskazuje: “ budowa Systemu odczytu w standardzie LoRaWAN, polega na
analizie dyfrakcyjnej modelu propagacji fal radiowych z uwzględnieniem cyfrowego modelu ukształtowaniu terenu, na
podstawie której planuje się rozmieszczenie anten (punktów dostępowych). Następnie opracowywany jest projekt oraz
pozyskiwane są zgody na dostęp do obiektów wysokościowych (wraz z podpisaniem stosownych umów). Budowa sieci
transmisji i instalacja anten zgodnie z projektem, jest jednak pierwszym etapem działań wymaganych podczas
wdrożenia tego typu infrastruktury. Najbardziej żmudna i czasochłonna jest jej rozbudowa i rozwój w trakcie użytkowania.
Sama konieczność rozbudowy sieci ujawnia się co do zasady dopiero w trakcie montażu urządzeń (Modułów radiowych
IoT) podłączonych do tej sieci, ponieważ dopiero wówczas dochodzi do sprawdzenia, czy po zamontowaniu Modułu w
konkretnej lokalizacji osiąga się zasięg zbudowanej sieci. Z uwagi na to, że Moduły IoT będą montowane w trudnych
warunkach i pod powierzchnią terenu, skuteczna symulacja warunków w modelu propagacji fal
radiowych jest znacznie utrudniona – co z kolei wpływa na plan rozmieszczenia anten. Z uwagi na powyższe
uwarunkowania, w tego typu projektach każdorazowo zakłada się konieczność rozbudowy infrastruktury (co sam
Odwołujący zaznaczał podczas rozmów z Zamawiającym), poprzez doświetlenie jej dodatkowymi antenami i
koncentratorami (wzmacniającymi sygnał radiowy). Takie rozwiązanie nie jest jednak dla Zamawiającego
satysfakcjonujące, gdyż jest ono czasochłonne (średni czas budowy należycie funkcjonującej infrastruktury LoRaWAN
wynosi ok. 1,5 roku do 2 lat – co Zamawiający szerzej opisuje w pkt 5.32. i n. Odpowiedzi na odwołanie).”
Z powyższą argumentacją nie sposób się zgodzić z następujących powodów: a/ Odwołujący jako jeden z kilku
przedsiębiorców w Polce dysponuje narzędziami informatycznymi do planowania i symulacji zasięgu sieci
telekomunikacyjnych oraz posiada unikatowe doświadczenie w planowaniu radiowym sieci telekomunikacyjnych
ogólnopolskich. b/ pomimo trudności z dokładną symulacją warunków propagacji fal radiowych, dzisiejsze narzędzia i
oprogramowanie pozwalają na bardzo precyzyjne modelowanie sytuacji terenowej i przewidywanie zasięgu sieci
LoRaWAN. Współczesne technologie projektowe pozwalają na dostosowanie projektu sieci na etapie planowania do
różnych warunków terenowych, co niweluje ryzyko nieoczekiwanych problemów podczas instalacji Modułów IoT.
c/ Odpowiadając na warunki techniczne określone w Specyfikacji Wymagań Zamawiającego (SWZ), chcielibyśmy
podkreślić, że termin budowy sieci LoRaWAN, który planujemy wykonać w ciągu 6 miesięcy, jest realistyczny i oparty na
naszym doświadczeniu oraz zdolnościach technicznych. Niemniej jednak, chcemy również zaznaczyć, że istnieje
możliwość istotnego przyspieszenia procesu budowy sieci LoRaWAN, jeśli Prezydent Miasta Bydgoszcz (realizujący
uprawnienia właścicielskiego wobec Zamawiającego), zdecyduje się udostępnić powierzchnię obiektów lub infrastruktury
miejskiej w celu zainstalowania niezbędnych urządzeń stacji bazowych LoRaWAN.
Decyzja o ewentualnym przyśpieszeniu budowy sieci LoRaWAN, leży więc w gestii samego samorządu właściciela
Zamawiającego. Jeśli zostaną spełnione warunki umożliwiające wcześniejszy dostęp do obiektów lub infrastruktury
miejskiej, proces budowy może być skrócony, co przyczyni się do szybszego dostarczenia usług. Jest ważne, aby
podkreślić, że jesteśmy elastyczni i gotowi do dostosowania się do ewentualnych zmian w harmonogramie, które mogą
wyniknąć z takiej decyzji. Naszym celem jest zapewnienie pełnej zgodności z wymaganiami Zamawiającego oraz
dostarczenie niezawodnej sieci LoRaWAN w jak najkrótszym możliwym czasie. Wskazać w tym miejscu należy, że
Miasto Bydgoszcz dysponuje nie tylko budynkami możliwymi do wykorzystania celem instalacji stacji bazowych
LoRaWAN. Samorząd dysponuje też infrastrukturą techniczną, która nadaje się pod względem technicznym do
umieszczania stacji bazowych LoRaWAN, w tym wyposażenia
ulic, np. latarni, znaków ulicznych, sygnalizacji świetlnej, billboardów, przystanków autobusowych i tramwajowych. Nie
ma przeszkód by organ publiczny - działając też we własnym interesie – nie uwzględnił wniosku Odwołującego i
doprowadził do jego dyskryminacji tylko po to by wykazać, że nie ma możliwości budowy infrastruktury sieci LoRaWAN w
szybkim terminie.
Na marginesie powyższego podnieść też należy, że wniosek Odwołującego skierowany do Samorządu Miasta
Bydgoszcz znajduje oparcie w min. w przepisie art. 57 ust. 4 dyrektywy 2018/1972 ustanawiającej Europejski kodeks
łączności elektronicznej. Zgodnie z tym przepisem „Państwa członkowskie, stosując w odpowiednich przypadkach
procedury przyjęte zgodnie z dyrektywą 2014/61/UE, zapewniają, aby operatorzy mieli prawo dostępu do każdej
zarządzanej przez krajowe, regionalne lub lokalne organy publiczne infrastruktury technicznej, która nadaje się pod
względem technicznym do umieszczania infrastruktury telekomunikacyjnej. Urządzenia stacji bazowych LoRaWAN nie
są dużych rozmiarów oraz ważą od kilku do kilkunastu kilogramów. Nie ma więc przeszkód, by mogły być instalowane
zarówno na budynkach jak i infrastrukturze miejskiej. Przykładowa karta katalogowa przedstawiająca takie urządzenie
pokazuje, że może ono ważyć 1,4 kg wraz z zestawem montażowym. Warto również zauważyć, że moc prezentowanej
stacji bazowej jest poniżej 15 W, a więc nie wymaga zgłoszenia środowiskowego.
Dowód:
Załącznik nr 7 Pismo Emitel S.A. do Prezydenta Miasta Bydgoszczy.
Załącznik nr 8 Przykładowa karta katalogowa stacji LoRaWAN firmy Kerlink.
7/ Przedstawione powyżej tempo rozwoju sieci LoRaWAN nie odnosi się więc do horyzontu 1.5 - 2 lat, a więc nie
wymaga większego zaangażowania brygad montujących Moduły IoT na etapie rozbudowy systemu transmisji lub
korzystania i dalszego inwestowania w dotychczasowe systemy odczytów, których Zamawiający nie planuje już
rozbudowywać, a co podnosi Zamawiający.
8/ W dalszej części stanowiska Zamawiający dokonuje porównania standardów transmisji. LoRaWAN, Sigfox oraz CatM, NB-loT. Porównanie to wymaga pewnego komentarza wobec następujących stwierdzeń:
a/ LoRaWAN i Sigfox to dwie różne technologie komunikacyjne używane w Internet of Things (IoT) do przesyłania danych
z urządzeń IoT do sieci i z powrotem. Chociaż obie technologie są stosowane w podobnych scenariuszach, mają
różnice w architekturze, zasięgu, przepustowości i modelach biznesowych. Nie jest więc uprawnione przypisywanie
cech technologii Sigfox wobec technologii LoRaWAN. Różnice pomiędzy ww. technologiami opisane zostały przez mgr.
inż Piotra Zychowicza.
b/ Sieć LoRaWAN zostanie zbudowana z myślą o elastyczności i skalowalności. Dzięki temu jest w stanie obsługiwać
rosnącą liczbę urządzeń IoT i przesyłać większą ilość danych bez
istotnego pogorszenia jakości usług. Nawet, jeżeli Zamawiający zamierza udzielić kolejnych zamówień, nie dostrzegamy
ryzyka rozbudowy o kolejne anteny i koncentratory. c/ Odnosząc się do kwestii zasięgu LTE i LoRaWAN, wskazać
należy, że technologia LTE charakteryzuje się stosunkowo krótkim zasięgiem sygnału w porównaniu do LoRaWAN. W
przypadku LTE, zasięg i jakość sygnału mogą ulegać pogorszeniu w obszarach o niskiej gęstości nadajników lub w
miejscach z przeszkodami, takimi jak budynki. Kwestie zasięgu nadajników różnych technologii pozbawione są jednak
znaczenia praktycznego bowiem projektanci budujący sieci dobierają odpowiednie liczby urządzeń (stacji bazowych)
celem zapewnienia odpowiedniego zasięgu sieci. c/ Niewątpliwie, każdy z użytkowników telefonii komórkowej zetknął się
z zanikiem sygnału w piwnicach, windach, garażach. Nie jest to więc rozwiązanie gwarantujące łączność w
trudnodostępnych miejscach. Wynika to wielu czynników. Niewątpliwie lepsze możliwości przenikania przez przeszkody
(np. ściany, studzienki) mają technologie wykorzystujące niższe spektrum częstotliwości. W tej perspektywie lepsze
możliwości ma technologii LoRaWAN pracująca w paśmie 800 MHz aniżeli CAT-M pracująca w paśmie 900 Mhz
(rezerwacja Orange Polska SA).
d/ Odwołujący posługuje się sieciami LoRaWAN w różnych miastach nie stwierdził występowania zjawisk zakłóceń tych
sieci.
9/ W dalszej części Zamawiający podnosi cyt: “W kontekście skalowalności systemu Zamawiający wskazuje na lepszą
skalowalność innych technologii względem technologii LoRaWAN w oparciu o badania naukowych opisane w
publikacjach branżowych. Przede wszystkim w publikacji „Overview of Cellular LPWAN Technologies for IoT
Deployment: Sigfox,LoRaWAN, and NB-IoT” dostępnej w bazie ResearchGate, a także publikacji pn. „A Comparative
Study of LoRaWAN, SigFox, and NB-IoT for Smart Water Grid” dostępnej w zasobach Politechniki Bydgoskiej.
Zamawiający ocenił również, że technologia LoRaWan oferuje mniej korzystną skalowalność, gdyż rozbudowa systemu
(czyli więcej wodomierzy czy Modułów) wymaga inwestycji w rozbudowę infrastruktury, kolejne koncentratory etc.” W
ocenie Zamawiającego przewagą stacji bazowych NB IoT jest większa skalowalność tego rozwiązania umożliwiająca
podłączenie większej liczby Modułów IoT do pojedynczej stacji bazowej.
Zamawiający nie dostrzega jednak, że argument ten traci na znaczeniu w kontekście kosztów budowy stacji bazowej NB
IoT oraz trudności w instalacji takiej stacji. Koszt budowy jednej stacji bazowej NB-IoT wacha się od 15.000 Euro do
150.000 Euro (jeżeli jest umieszczona na wieży telekomunikacyjnej) i umożliwia podłączenie ok. 100.000 urządzeń
końcowych (nakładek). Natomiast koszt budowy jednej stacji bazowej LoRaWAN nie przekracza 1.000 Euro i umożliwia
podłączenie do 50.000 urządzeń końcowych (nakładek). Odwołujący jest więc w stanie z łatwością skompensować
opisane przez Zamawiającego braki możliwości podłączenia wielu urządzeń budując większą liczbę stacji bazowych.
Na powyższą okoliczność zwracają również uwagę autorzy artykułu powołanego przez Zamawiającego.
F Koszt
Należy wziąć pod uwagę różne czynniki kosztowe, w tym koszty widma (licencji), wdrożenia i urządzenia końcowego. Tabela 2 przedstawia koszty Sigfox. NB-IoT i LoRaWA^
Spectrum cost Deplosment cost
End-derice cost
Free
4000€ base station 2€
>100€.gateway
LoRaWAN Free
3-5€
>1000€ base station
Sigfoi
>500 MC
NB-IoT
^> 15OOO€-base station 20€
MH:
Tabela 2. Koszty Si^fox, 2ZB-2oT i Lo-Ra1VA22
Autorzy artykułu wskazują również, że koszt samych nakładek NB IoT jest 3/ 4 razy wyższy aniżeli koszt nakładek
LoRaWAN.
Również instalacja stacji bazowej LoRaWAN nie napotyka przeszkód w przeciwieństwie do stacji bazowej telefonii
komórkowej. Wystarczy w tym względzie porównać masę i rozmiary obu urządzeń. Stacje bazowe telefonii komórkowej
są znane z dużego rozmiaru i widocznej obecności w krajobrazie miejskim. Stacja bazowa telefonii komórkowej jest
dużym i masywnym urządzeniem. Stacja bazowa składa się z kilku elementów, w tym anten, obudowy, sprzętu
elektronicznego, systemy zasilania i klimatyzacji.
Zamieszczone zdjęcia poglądowe przedstawiają różne stacje bazowe telefonii komórkowej.
(...)
Powołana przez Zamawiającego wyższa skalowalność stacji bazowej NB IoT nie ma wiec znaczenia z następujących
powodów:
a/ Jak podają sami autorzy “obsługa tysięcy urządzeń końcowych to jedna z najważniejszych funkcji Sigfox, LoRaWAN i
NB-IoT. Sieci komórkowe LPWAN zapewniają wysoką skalowalność. NB-IoT ma jednak przewagę nad Sigfox i
LoRaWAN w postaci bardzo wysokiej skalowalności. NB-IoT umożliwia łączność z ponad 100 tysiącami urządzeń
przypadających na jedną stację bazową w porównaniu do 50 tys. na komórkę w przypadku Sigfox i LoRaWAN.”. Kwestia
skalowalności jednej stacji bazowej NB-IoT nie ma znaczenia w sytuacji, w której koszt wybudowania takiej stacji wynosi
od 15.000 Euro do 150.000 Euro, natomiast koszt budowy stacji bazowej LoRaWAN wynosi od 100 Euro do 1.000 Euro.
Obrazowo można to wyrazić w ten sposób, że budując dwie stacje bazowe LoRaWAN za 200 Euro uzyskujemy wysoką
skalowalną przynależną stacji bazowej NBIoT o wartości 15.000 Euro. b/ Cała sieć jaką będzie budował Zamawiający
obsługiwać będzie łącznie ponad dwadzieścia tysięcy wodomierzy (urządzeń końcowych). Teoretycznie więc taka sieć
też mogłaby być podłączona do jednej stacji bazowej LoRaWAN i obsłużona przez jedną stację a i tak skalowalność
takiego rozwiązania umożliwiałoby zwiększenie o 100%. c/ Budowa stacji bazowej LoRaWAN jest prostsza i znacznie
tańsza aniżeli budowa stacji bazowej telefonii komórkowej.
Dokonane w artykule “Overview of Cellular LPWAN Technologies for IoT Deployment: Sigfox, LoRaWAN, and NB-IoT”:
porównanie skalowalności dwóch stacji bazowych LoRaWAN (50.000 urządzeń końcowych) i NB IoT (100.000 urządzeń
końcowych) pozostaje bez istotnego związku z przedmiotowym zamówieniem. Na str. 22 stanowiska Zamawiający
prezentuje tabelę, zgodnie z którą podaje konkretne dzielnice miasta Bydgoszcz gdzie będą prowadzone instalacje
nakładek np. Dzielnica Śródmieście 920 sztuk urządzeń, Wzgórze Wolność 218 urządzeń. Każda z takich dzielnic
obsługiwana będzie przez odrębne stacja bazowe LoRaWAN.
Liczba z IDOB
Etykiety kolumn
Dzielnica
Piwnica
Studnia Suma końcowa
Babia Wieś
Bartodzieje
1014
Białe Błota
Biedaszkowo
Bielawy
Bielice
Błonie
Bocianowo
Brdyujście
Bydgoszcz
Bydgoszcz Wschód 68
Czersko Polskie
Czyżkówko
1389
1781
Flisy
Fordon
2282
2947
Glinki
Gorzyskowo
Jachcice
1070
Jary
1129
Kapuściska
Leśne
Legnowo
Miedzyń
2860
3392
Myśląc inek
Okolę
Opla wiec
Osielsko
Osowa Góra
2366
2633
Pawłówek
Piaski
Prądy
Sicienko
Stern teczek
Skrzetusko
Sm u kata
Stare Miasto
Szwederowo
1027
Śródmieście
1444
Wilczak
Wyżyny
Wzgórze Wolności 218
Zamczysko
Zawisza
Zimne Wody
Suma końcowa
20052
6931
26983
Nie ma więc ryzyka, że dane urządzenie nie zostanie obsłużone przez stacje bazowe LoRaWAN lub że nie będzie
przestrzeni do podłączenia w przyszłości kolejnych urządzeń.
Podejście, w którym sieć jest projektowana od podstaw i zaprojektowana z uwzględnieniem odpowiednio większej liczby
stacji bazowych LoRaWAN, może być efektywnym rozwiązaniem oraz zapewniać wysoką skalowalność.
Na marginesie powyższego, należy również dodać, że w artykule powołanym przez Zamawiającego nie analizowano
zastosowania rozwiązań IoT w kontekście pomiaru zużycia wody. Artykuł koncentruje się głównie na różnych aspektach
technologii IoT (Internet of Things), a jedno z odniesień do pomiaru wody sugeruje wykorzystanie technologii Sigfox i
LoRaWAN do obsługi budynków.
10/ W dalszej części stanowiska Zamawiający podnosi, iż “na terenie miasta Bydgoszcz nie ma obecnie funkcjonującej
infrastruktury umożliwiającej świadczenie usług za pomocą technologii LoRaWAN, zarówno będącej własnością Emitel
jak i innych wykonawców i obejmującą swoim zasięgiem cały obszar działania Zamawiającego. Taka infrastruktura, na co
zresztą zwracał uwagę także sam Odwołujący w Odwołaniu, musiałaby dopiero powstać, co znacznie wydłużyłoby sam
etap wdrożenia systemu odczytu danych i zwiększyło tym samym koszty inwestycji.”
Argumentacja ta jest niezasadna. Brak istnienia obecnie w Bydgoszczy sieci w technologii LoRaWAN nie oznacza, że
odpowiednia infrastruktura nie zostanie zapewniona. Kierując się logiką prezentowaną przez Zamawiającego, okazałoby
się, że w ogóle nie ma możliwości wdrożenia nowych rozwiązań i należy korzystać tylko z istniejących. Zamawiający
całkowicie ignoruje powszechnie znany fakt dotyczący stałego postępu technologicznego.
11/ W dalszej części stanowiska Zamawiający podnosi, że: „... sieci transmisji danych w standardzie LoRaWAN mogłoby
potencjalnie skutkować uzależnieniem Zamawiającego od jednego rozwiązania oferowanego akurat przez Odwołującego,
co wpływałoby negatywnie na konkurencyjność na rynku w przypadku dalszej rozbudowy systemu do odczytu
danych z wodomierzy. Co zresztą potwierdziła już KIO w cytowanym wcześniej wyroku ws. KIO 2516/23.” Argumentacja
ta jest niezrozumiała z następujących powodów:
a/ Brak dopuszczenia możliwości złożenia oferty z wykorzystaniem technologii LoRaWAN zmusza Zamawiającego na
korzystanie z usług dwóch operatorów mobilnych wspólnie koordynujących swoje zamierzenia infrastrukturalne, tj.
Orange Polska i T-Mobile Polska. Dopuszczenie technologii LoRaWAN będzie miało przeciwny skutek, tj. wpłynie na
zwiększenie konkurencji. Wpłynie bowiem na zwiększenie liczby podmiotów, które będą mogły złożyć ofertę, Co więcej,
brak ograniczeń prawnych dotyczących wykorzystania technologii LoRaWAN, oznaczać będzie możliwość działalność
przedsiębiorców konkurencyjnych wobec Odwołującego. Takie rozwiązanie jest więc korzystne dla rynku i
Zamawiającego. b/ LoRaWAN to technologia oparta na otwartych standardach, co oznacza, że wiele firm i dostawców
oferuje sprzęt i usługi z nią związane. Istnieje wiele różnych dostawców bramek, modułów oraz usług zarządzania
sieciami LoRaWAN, co stwarza konkurencję na rynku. Technologia LoRaWAN nie wiąże się z ograniczeniem
polegającym na korzystaniu przez Zamawiającego z jednego określonego dostawcy. Możliwość współpracy z różnymi
dostawcami pozwala na elastyczność w wyborze sprzętu i usług oraz daje możliwość negocjacji cen i warunków.
c/ Technologia LoRaWAN jest zgodna z międzynarodowymi standardami, co oznacza, że urządzenia i sprzęt od
różnych dostawców mogą działać razem w jednej sieci. To zwiększa elastyczność i konkurencyjność rynku, ponieważ
pozwala na mieszanie i dopasowywanie różnych urządzeń i rozwiązań. Ekosystem LoRaWAN ciągle się rozwija, a wiele
organizacji i społeczności pracuje nad jego rozwojem. To oznacza, że technologia ta jest stale udoskonalana i
dostosowywana do zmieniających się potrzeb i wymagań rynku.
Podsumowując, technologia LoRaWAN nie monopolizuje rynku, ponieważ jest oparta na otwartych standardach, co
sprzyja konkurencji i umożliwia wybór spośród wielu dostawców. To daje Zamawiającemu możliwość dostosowania sieci
do swoich potrzeb i korzystania z konkurencyjnych rozwiązań.
12/ W dalszej części stanowiska Zamawiający na uzasadnienie trwałości usługi w oparciu o pasmo licencjonowane
podnosi, że „W kontekście powyższego wskazać należy, że tryb i warunki uzyskania rezerwacji częstotliwości określa
art. 144 Prawa telekomunikacyjnego, który w ust. 1 stanowi, iż „Rezerwacja częstotliwości lub zasobów orbitalnych,
zwana dalej „rezerwacją częstotliwości”, określa częstotliwości lub zasoby orbitalne, które w okresie rezerwacji
pozostają w dyspozycji podmiotu, na rzecz którego dokonano rezerwacji, przeniesiono uprawnienia do częstotliwości lub
uprawnienia do dysponowania częstotliwościami na cele związane z uzyskiwaniem pozwoleń radiowych.” Rezerwacji
częstotliwości dokonuje, zmienia lub cofa Prezes UKE. Warto zauważyć, że na podstawie art. 122 i 1221 Prawa
telekomunikacyjnego posiadacz rezerwacji może przenieść uprawnienia do częstotliwości na inny podmiot,
wydzierżawić je lub przekazać do użytkowania na podstawie innego tytułu prawnego, po spełnieniu warunków
określonych tymi przepisami. Co ważne przepis art. 122 (1) ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego
przewiduje, że „Podmiot dysponujący rezerwacją częstotliwości może częstotliwości objęte rezerwacją wydzierżawić lub
przekazać do użytkowania na podstawie innego tytułu prawnego na rzecz innego podmiotu”. Istnieje zatem podstawa
prawna do udostępniania częstotliwości objętych rezerwacją innym przedsiębiorcom przez dysponenta rezerwacji.”
Argumentacja ta jest jednak logicznie sprzeczna.
W przypadku cofnięcia lub wygaśnięcia (wskutek upływu czasu na jaki została przyznana) rezerwacji częstotliwości, taka
częstotliwość nie będzie mogła zostać udostępniona na
podstawie umowy dzierżawy lub pozyskana w innych sposób od innych podmiotów. Decyzje rezerwacyjne określają
bowiem konkretne zakresy częstotliwości (od – do). Inne rezerwacje obejmują zakresy przyległe. Dla przykładu
postępowanie aukcyjne na 800 MHz dotyczyło rezerwacji częstotliwości na następujące zakresy częstotliwości 791—796
MHz oraz 832837 MHz, 796-801 MHz oraz 837—842 MHz, 801-806 MHz oraz 842-847 MHz, 806 - 811 MHz oraz 847-852
MHZ, 811— 816 MHz oraz 852-857 MHz. Utrata rezerwacji na konkretny blok uniemożliwia jej pozyskanie na podstawie
umowy dzierżawy.
W praktyce więc, jeżeli nakładki będą dostarczone Zamawiającemu na konkretny blok częstotliwości, nie można ich
będzie wykorzystać w przypadku uchylenia lub wygaśnięcia rezerwacji częstotliwości. W dalszej części stanowiska
Zamawiający przywołuje przykład 4 umów cywilnoprawnych dzierżawy częstotliwości. Znamienne jest jednak, że dwie z
powołanych umów zawarły T-Mobile Polska S.A. i Orange Polska S.A. co tylko potwierdza, że pomiędzy tymi podmiotami
zachodzi silny związek współpracy celem optymalizowania warunków konkurowania na rynku. Jak już było podnoszone
nie można zawrzeć umowy dzierżawy by zapewnić lukę po upadku konkretnej częstotliwości objętej rezerwacją.
Aktualnie również toczy się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności przyznania częstotliwości pasm 800
Mhz po aukcji Prezesa UKE. Postępowanie doczekało się jedynie rozstrzygnięcia przed Wojewódzkim Sądem
Administracyjnym WSA VI SA/Wa 112/20 a od wyroku tego wywiedziono skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Dodatkowo nie ma na rynku podmiotu, który dysponuje rezerwacją częstotliwości o horyzoncie równym okresowi
świadczenia usług. Rezerwacje na pasma 800 MHz były udzielane w 2018 roku na 15 lat. Oznacza to, że rezerwacje te
będą jeszcze obowiązywać przez okres ok. 9 lat. Okres świadczenia usług na rzecz Zamawiającego przekracza ten
okres.
Powstaje pytanie czy Zamawiający odrzuci oferty tych wykonawców, którzy nie mają rezerwacji równej długości
świadczenia usług? Nie ma bowiem na rynku takich wykonawców, którzy mają rezerwację o tak długim horyzoncie czasu
i spełniają wymóg posiadania pasma licencjonowanego.
13/ W dalszej części stanowiska Zamawiający podnosi kwestię niezawodności jaką może w ocenie Zamawiającego dać
świadczenie usługi wyłącznie w standardach NB-IoT lub CAT M. Odwołujący podnosił już, że ma możliwości
zapewnienia parametrów SLA określonych w SWZ. Sam też Zamawiający pomimo podniesienia takiego twierdzenia nie
postawił odmiennych parametrów świadczenia usług dla technologii NB-IoT lub CAT M (95% dostarczonych modułów)
bądź LoRaWAN (5% dostarczonych modułów). Zamawiający przyjął bowiem, że SLA również w tej technologii jest
możliwe do osiągnięcia.
14/ W dalszej części stanowiska Zamawiający podnosi, że: „ ... w obszarach o gęstej zabudowie lub trudnym terenie,
pasma licencjonowane zapewniają lepszą propagację
sygnału wewnątrz budynków, a także w miejscach, gdzie technologia typu LoRaWAN mogłoby napotykać na trudności –
prawidłowość taką pokazały przeprowadzone przez Zamawiającego testy.” Odnosząc się do powyższego podnieść
należy, że:
a/ Odwołujący szczegółowo opisał warunki testu telekomunikacyjnego. Test ten należy taktować w kategoriach pokazu
urządzeń a nie faktycznych możliwości zbudowanych sieci telekomunikacyjnych o docelowym rozmiarze.
b/ W trakcie prowadzenia testu operatorzy sieci ruchomych Orange Polska S.A. oraz T-Mobile Polska S.A.
wykorzystywali komercyjnie działające sieci składające się z kilkudziesięciu stacji bazowych. Odwołujący wykorzystał
wyłącznie testową infrastrukturę transmisyjną wyposażoną w dwie stacje bazowe LoRaWAN, dostarczoną jedynie w
celach prezentacyjnych. Nie można więc warunków tego testu uznać za miarodajne i wskazujące na faktyczne
możliwości tych technologii.
c/ Możliwości propagacyjne rosną wraz z niższą częstotliwością pracy urządzeń. Częstotliwość 900 Mhz
wykorzystywana przez technologię CAT-M daje więc nieznacznie gorsze możliwości propagacji aniżeli 800 Mhz w której
pracuje LoRaWAN.
d/ Odwołujący zaprojektuje sieć tak, by uwzględnić wszystkie warunki, tj.: rzeźbę terenu, ilość koniecznego do
zaangażowania sprzętu. Nie ma znaczenia, gdzie znajdują się liczniki. Jakość sygnału będzie odpowiednia by odczytać
dane.
Uwagi Zamawiającego do zarzutu nr. 1
15/ W dalszej części stanowiska (odpowiedzi na zarzut nr. 1) Zamawiający podnosi, iż nie można uznać teologii
LoRaWAN za równoważną. Przytacza również w tej materii wyrok KIO 2516/23.
Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić:
a/ Jak już podnosił Odwołujący, KIO zostało wprowadzone w błąd co do sposobu świadczenia usług w mieście Wrocław.
b/ Zamawiający stawia określone wymagania dotyczące skuteczności odczytów każdorazowo względem określonego
procentu Modułów Radiowych IoT przesyłających dane do Systemu odczytowego w określonym przedziale czasowym.
Opisu Przedmiotu Zamówienia - Załącznika nr 8 do SWZ, gdzie Zamawiający w Rozdziale V Infrastruktura Systemu
Odczytowego, pkt 2 Wymagania dla Systemu odczytowego wyraźnie zaznaczył, iż: „2) System odczytowy powinien
umożliwiać rejestrację wskazań każdego Urządzenia pomiarowego w sieci co najmniej raz na godzinę oraz przesyłanie
zarejestrowanych danych i wskazań co najmniej raz na dobę do Systemu odczytowego.”
„4) System odczytowy powinien zapewniać skuteczne odczytywanie danych. Wykonawca gwarantuje określony poziom
odczytywania danych (SLA), który nie powinien być mniejszy niż:
90% objętych nim Modułów radiowych IoT - 1 raz w ciągu doby,
97% objętych nim Modułów radiowych IoT - 1 raz na 7 dni kalendarzowych,
100% objętych nim Modułów radiowych IoT - przynajmniej 1 raz w miesiącu”
„4) (…) Odczyt uważany za skuteczny obejmuje poprawne przesłanie z Modułu radiowego IoT do Systemu
komputerowego Zamawiającego: aktualnego indeksu, 24 indeksów godzinowych na dobę, alarmów oraz zapamiętanych
indeksów historycznych znajdujących się w pamięci Modułu radiowego IoT.”
Wyższe aniżeli postawione przez Zamawiającego parametry zdalnego odczytu są możliwe do osiągnięcia przez
systemy zdalnego odczytu LoRaWAN. Odwołujący w swojej sieci odczytowej LoRaWAN we Wrocławiu uzyskuje wyższe
dzienne lub tygodniowe parametry aniżeli postawione w SWZ przez Zamawiającego. Odwołujący przedstawia jako
dowód w sprawie zrzut z systemu nadzoru MPWiK Wrocław sieci zdalnego odczytu wodomierzy. System ten jest
nadzorowany przez MPWiK Wrocław a dane z systemu zostały udzielone z zastrzeżeniem zachowania ich w poufności
z możliwości ujawnienia jedynie składowi orzekającemu Krajowej Izby Odwoławczej.
Dowód :
Załącznik nr 9 Zrzut z systemu nadzoru MPWiK Wrocław zdalnego odczytu LoRaWAN we Wrocławiu. Uwaga.
Dokument stanowiący tajemnicę przedsiębiorstwa Emitel SA.
Zamawiający postawił wymóg by minimum raz w ciągu doby nastąpiło skuteczne odczytanie danych z minimum 90%
Modułów IoT działających w ramach systemu Odczytowego, a 97 % Modułów IoT mogło być odczytanych przynajmniej 1
raz w ciągu tygodnia. Wartości dzienne jakie osiąga Odwołujący w swojej sieci LoRaWAN we Wrocławiu przekraczają te
wymogi z nawiązką. Powyższe oznacza, że Zamawiający ma możliwość otrzymania jakości
wymaganej przez siebie nawet jeżeli sieć pracować będzie w technologii LoRaWAN.
Uwagi Zamawiającego do zarzutu nr. 2
16/ W dalszej części stanowiska (odpowiedź na zarzut nr 2) Zamawiający podnosi, iż „W ramach zarzutu nr 2
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie art. 99 ust. 1,2 oraz 4 PZP i art. 16 ust. 1 oraz ust. 3 PZP między
innymi poprzez opisanie przedmiotu zamówienia w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję, wskazujący na
usługi dostarczane przez konkretnych wykonawców, co prowadzi do ich rzekomego uprzywilejowania z uwagi wymóg,
by System odczytowy wykorzystywał łączność w standardzie LTE Cat-M oraz NB-IoT. W ocenie Odwołującego taki
proces technologiczny wykorzystuje jedynie czterech operatorów telekomunikacyjnych (świadczący usługi telefonii
komórkowej).” Należy
ustosunkować się do powyższego stwierdzenia. Takie systemy potencjalnie może
dostarczyć czterech operatorów telefonii komórkowej. Jak już było podniesione w niniejszym piśmie Zamawiający
wyeliminował przedsiębiorców telekomunikacyjnych, którzy nie dysponują własną infrastrukturą telekomunikacyjną, co
eliminuje P4 Sp. z o.o. (operatora sieci Play) oraz Polkomtel Sp. z o.o. (operatora sieci Plus). Oznacza to, że
wykonawcami
predysponowanymi do złożenia oferty są wyłącznie T-Mobile Polska S.A. i Orange Polska S.A., którzy współpracują ze
sobą infrastrukturalnie. Zamawiający podnosi również, że „... wyniki przeprowadzonych przez Zamawiającego testów
pokazały, że najlepszą sprawnością transmisji w warunkach terenowych w Bydgoszczy, wyróżniały się rozwiązania
wykorzystujące standard transmisji Cat-M, NB-loT.”. Odwołujący szczegółowo odniósł się do kwestii prowadzonych
testów telekomunikacyjnych. Nie jest uzasadnione powoływanie się na warunki i wyniki tego testu. Dla Odwołującego
zaskakujące jest, iż w ocenie Zamawiającego testy miały na celu weryfikację skuteczności przyjętej przez
Zamawiającego. Ta okoliczność nie była komunikowana Odwołującemu. Wyniki tak prowadzonego testu dla technologii
CAT-M oraz NB-IoT również nie spełniają stawianych wymogów w SWZ jednak Zamawiający dopuścił podmioty te do
złożenia oferty. Dodatkowo Zamawiający podnosi również, iż istnieje „... różnica pomiędzy przedmiotowym
Postępowaniem, a postępowaniem prowadzonym przez MPWiK S.A. Wrocław jest taka, iż MPWiK Wrocław określił
zupełnie odmiennie swoje potrzeby związane z realizacją zamówienia – z samego protokołu dialogu technicznego,
poprzedzającego wszczęcie przedmiotowego postępowania wynika, iż „Testy wykazały, że wszystkie proponowane
przez Oferentów technologie oferują techniczną możliwość zastosowania w sieciach radiowych IoT. W planowanym
wdrożeniu sytemu stacjonarnego odczytu wodomierzy w MPWiK Wrocław skuteczność odczytów nie będzie głównym
kryterium wyboru technologii odczytu ani nie będzie miała preferencyjnego wpływu na szanse wyboru w postępowaniu
głównym żadnego z podmiotów, które uczestniczyły w dialogu technicznym.” Na dowód powyższego Zamawiający
powołuje Protokół Końcowy z Dialogu Technicznego.
Odpowiadając na powyższe należy podnieść, iż MPWiK Wrocław bardzo restrykcyjnie podchodzi do jakości odczytu
SLA (SWZ przetargu Wrocławskiego w aktach sprawy). Zgodnie z par. 10 ust. 1 wzoru umowy zamawiający przewidział
możliwość nałożenia kary w przypadku braku realizacji skuteczności odczytu. Dla przykładu zgodnie z par. 10 ust. 1 pkt.
8 Wzoru Umowy „... niespełnienie warunku skuteczności odczytania, o którym mowa w rozdziale II pkt. 2 ppkt. 7 lit. D
OPZ w wysokości 10 % wynagrodzenia miesięcznego naliczanego zgodnie z par. 4 ust. 1 lit. A Umowy, Za każdy punkt
pomiarowy Systemu odczytowego przekraczający warunek skuteczności odczytywania, o którym mowa w rozdziale II
pkt. 2 ppkt 7 lit. D OPZ Zamawiający naliczy również karę w wysokości 10-krotności ceny jednostkowej odczytu jednego
urządzenia pomiarowego w miesiącu, zgodnie z Kosztorysem ofertowym, stanowiącym załącznik nr 2 do Umowy.”
Nie można więc zgodzić się z tezą, że MPWiK Wrocław nie zależy na skuteczności odczytów, skoro została ona bardzo
restrykcyjnie zabezpieczona karami umownymi.
17/ Dodatkowo Zamawiający stara się wywieść, iż warunki instalacji w każdym z miast mogą być różne (w
szczególności w miastach Wrocław i Bydgoszcz), co w ocenie Zamawiającego
miałoby predysponować wyłącznie technologię Cat-M, NB-loT (jako główny wybór). Z takim stanowiskiem nie sposób się
zgodzić. Budowa sieci wodociągowych jest wystandaryzowana. Nie ma istotnych różnic dla budowy sieci
wodociągowych na obszarze kraju. Zjawiska takie jak instalacja liczników w studzienkach, zalewanie studzienek
wodomierzowych są powszechne i charakterystyczne dla każdej sieci wodociągowej.
18/ Zamawiający podnosi również, że „Warto przy tym nadmienić, że w postępowaniu prowadzonym przez
zamawiającego MPWiK Wrocław również wniesione zostało odwołanie, w którym jeden z wykonawców (inny niż Emitel)
kwestionował decyzję tego zamawiającego o ustanowieniu wymagania, aby to wykorzystanie technologii LoRaWAN
ukształtowane było na poziomie co najmniej 95% wszystkich urządzeń pomiarowych, a więc w proporcji odwrotnej do
przyjętej w niniejszym Postępowaniu. Odwołanie to zostało odrzucone z przyczyn formalnych, w rezultacie czego ww.
wymóg nie został podważony.” KIO znany jest ten fakt z urzędu. Jednak warte odnotowania jest, że Orange Polska
(Przystępujący) kwestionując potrzebę ustanowienia wymogu wykorzystania technologii LoRaWAN urządzeń
pomiarowych, próbowała wywieść równoległe dopuszczenie technologii zarówno LoRaWAN jak i CATM, oraz NB IoT jako
równoważnych.
Uwagi Zamawiającego do zarzutu nr. 3
Przechodząc do uwag podniesionych w stosunku do zarzutu nr 3 Zamawiający podniósł, że: „Zdaniem Odwołującego
Zamawiający w rzekomo niedopuszczalny sposób ograniczył konkurencję poprzez sformułowanie wymagań, których
Odwołujący nie jest w stanie spełnić. Emitel utrzymuje, że „Zamawiający dokonał wykluczenia rozwiązania stosowanego
przez Odwołującego również w ten sposób, że postawił wymóg by zapewnić transmisję danych dla całego obszaru
działania Zamawiającego w ciągu 30 dni od dnia podpisania umowy. W ocenie Odwołującego takie rozwiązanie sprawia,
że jedynie operatorzy komórkowi, którzy dysponują już niezbędną infrastrukturą, są zdolni do dochowania wymaganego
terminu. Przywołany powyżej zarzut jest kolejnym dowodem, że stanowisko Emitel jest typowym przykładem działania
wykonawcy, który nieprawidłowo interpretuje zasady i funkcje prawa zamówień publicznych, wykorzystując je dla
realizacji swoich partykularnych interesów. Po pierwsze, trudno zaakceptować pogląd, że jeżeli:
• na rynku funkcjonują wykonawcy (nie jeden wykonawca, ale kilku rywalizujących z sobą przedsiębiorców),
którzy dysponują technologią i infrastrukturą niezbędną do zaspokojenia potrzeb Zamawiającego,
• infrastruktura ta została wybudowana w ramach ogólnej działalności przedsiębiorców, a nie specjalnie na
potrzeby konkretnego zamówienia, to Zamawiający powinien zrezygnować z optymalnego zaspokojenia swoich
potrzeb tylko po to, aby umożliwić udział w postępowaniu wykonawcy, który aktualnie nie jest w stanie zaspokoić
tych potrzeb na obiektywnie uzasadnionym poziomie efektywności, ponieważ w przeciwieństwie do innych
przedsiębiorców nie poniósł wcześniej nakładów inwestycyjnych na niezbędną infrastrukturę.”
Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić:
a/ Po pierwsze, CATM oraz NB IoT są technologiami dedykowanymi dla Internetu rzeczy. Prawdopodobnie na obszarze
aglomeracji Bydgoskiej nie została jeszcze komercyjnie uruchomiona taka technologia, a przynajmniej nie została
upubliczniona informacja o takim uruchomieniu.
b/ Ukształtowanie SWZ preferuje podmioty współpracujące infrastrukturalnie, tj. Orange Polska S.A, oraz T-Mobile Polska
SA., a więc ma istotny wpływ na możliwość konkurowania na rynku.
c/ Dopuszczenie możliwości świadczenia usług w oparciu o sieci LoRaWAN może przyczynić się do zaistnienia
konkurencji na rynku telekomunikacyjnym w aglomeracji Bydgoskiej. Zamawiający będzie mógł uzyskać usługi różnych
dostawców, co zwiększy wybór i umożliwi uzyskanie niższych cen.
W istocie Zamawiający odmawia zaistnienia takiej konkurencji przyjmując oferty od podmiotów współpracujących
infrastrukturalnie. Takie działanie wypacza zasadę równego traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji.
Zamawiający nie zamawia też sieci telekomunikacyjnej lub infrastruktury telekomunikacyjnej, ale usługę transmisji
danych. Jednak sama budowa sieci LoRaWAN przez Odwołującego może prowadzić do złożenia Zamawiającemu
bardziej atrakcyjnej oferty na świadczenie usług transmisji aniżeli nabycie usług transmisji od podmiotów
współpracujących infrastrukturalnie i zasiedziałych na rynku telefonii mobilnej. Jak już podnosił Odwołujący, po stronie
właściciela Zamawiającego leży też kwestia ewentualnego przyśpieszenia realizacji w okresie krótszym niż 6 miesięcy
co związane jest z udostępnieniem infrastruktury technicznej samorządu lub budynków. Nie zaistniałyby więc
jakiekolwiek ryzyka podnoszone przez Zamawiającego. Trudno również zakładać by Samorząd negatywnie odniósł się do
wniosku Odwołującego o udostępnienie takich powierzchni instalacyjnych, skoro wniosek taki znajduje oparcie w
przepisach prawa i znajduje uzasadnienie w potrzebach Zamawiającego, by szybko uruchomić taką sieć.
W dalszej części stanowiska Zamawiający podnosi, że „Biorąc pod uwagę powyższe, w pierwszej połowie 2024 roku (a
zatem jeszcze przed udzieleniem zamówienia) Zamawiający skupił się na wymianie wodomierzy w innych lokalizacjach
tj. m.in. w domkach jednorodzinnych rozliczanych w trybie dwumiesięcznym (które nie będą brały udziału we wdrożeniu
objętym tym zamówieniem). Dzięki takiej organizacji pracy w momencie podpisania Umowy w pierwszej połowie roku (co
Zamawiający wstępnie planuje na miesiąc czerwiec 2024 r.), Zamawiający będzie mógł przystąpić do montażu
wodomierzy i Modułów
IoT już w docelowych, zaplanowanych lokalizacjach, bez konieczności ponawiania wizyt u klientów. Przedłużenie
uruchomienia systemu mogłoby więc znacząco zakłócić cały zaplanowany proces. Dzięki takiej organizacji pracy w
momencie podpisania Umowy w pierwszej połowie roku (co Zamawiający wstępnie planuje na miesiąc czerwiec 2024 r.),
Zamawiający będzie mógł przystąpić do montażu wodomierzy i Modułów IoT już w docelowych, zaplanowanych
lokalizacjach, bez konieczności ponawiania wizyt u klientów. Przedłużenie uruchomienia systemu mogłoby więc
znacząco zakłócić cały zaplanowany proces. Co ważne, analiza lokalizacji nieruchomości rozliczanych miesięcznie
wykazała, że wdrożenie nie może być realizowane poszczególnymi dzielnicami, z uwagi na ich rozproszenie na całym
Obszarze działania Zamawiającego. Uznano zatem, że w celu uzyskania właściwej efektywności wdrożenia, niezbędne
jest uruchomienie systemu transmisji danych już na całym obszarze działania Zamawiającego w możliwie krótkim
czasie, nie przekraczającym 30 dni.” Odnosząc się do powyższego wyjaśnić należy co następuje.
Po pierwsze, Zamawiający nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu, by w terminie 30 dni od dnia podpisania Umowy miała
nastąpić krytyczna wymiana wodomierzy w domach jednorodzinnych.
Po drugie, wraz z montażem wodomierza możliwy jest montaż modułu radiowego. Powstała w późniejszym okresie sieć
LoRaWAN wywoła takie moduły i pozwoli Zamawiającemu na odczytanie danych. Jeżeli przyjąć, że w momencie
wymiany wodomierza technik odczyta wartość na wodomierzu kolejna odczytana wartość powinna nastąpić dopiero za
dwa miesiące.
Po trzecie, rozmieszczenie infrastruktury technicznej Samorządu na terenie aglomeracji Bydgoskiej np. lamp oświetlenia
ulicznego, bramownic drogowych, pozwali wdrożyć system na obszarze całej aglomeracji w tym samym czasie.
Po czwarte, stanowisko Zamawiającego jest niezrozumiałe również z tego względu, że dokumenty planistyczne są
datowane na styczeń 2023 roku, a dopiero w grudniu 2023 roku Zamawiający ogłosił przetarg. Teoretycznie można
rozważać, czy Zamawiający celowo nie przedłużał ogłoszenie przetargu, by znaleźć uzasadnienie dla konieczności
szybkiego uruchomienia transmisji danych.
Odwołujący zaprzecza również, by Zamawiający musiałby być odpowiedzialny za wsparcie we wdrożeniu sieci
LoRaWAN. Całość wdrożenia sieci transmisji danych leżeć będzie po stronie Odwołującego i nie przewiduje się w tej
materii jakichkolwiek działań Zamawiającego. Nie dostrzegamy również ryzyka związanego z niedotrzymaniem
przyjętych przez Zamawiającego terminów montażu Modułów IoT. Z opisanych przyczyn nie zachodzi więc ryzyko braku
efektywnego wdrożenia sieci zdalnego odczytu wodomierzy bądź ryzyko, że nie dojdzie do zaspokojenia potrzeb
zbiorowych mieszkańców.
Z kolei powstanie kolejnej sieci telekomunikacyjnej na obszarze aglomeracji Bydgoskiej przyczyni się do możliwości
oferowania różnorodnych usług telekomunikacyjnych samorządowi i Zamawiającemu po konkurencyjnych cenach.
Można też powiedzieć, że powstanie takiej sieci przyczyni się do stworzenia nowego innowacyjnego ekosystemu
zwiększającego konkurencyjność na lokalnym rynku oraz zapewniająca społeczeństwo konkretne korzyści.
Uwagi Zamawiającego do zarzutu nr 4
Zauważyć należy, że celem konstruowanego warunku udziału jest zapewnienie prawidłowej realizacji zamówienia. Istota
wymagań polega na zapewnieniu poprawnej realizacji danego zamówienia, co gwarantuje wybór wykonawcy dającego
rękojmię należytego wykonania zamówienia. Zweryfikowaniu zdolności danego wykonawcy do realizacji zamówienia
służy ocena wcześniejszych doświadczeń wykonawcy na polu zawodowym, zdobytych przy wykonywaniu zamówień
podobnych, zbliżonych lub tożsamych z przedmiotem zamówienia. Sformułowanie odpowiednich wymogów udziału w
postępowaniu wymaga wyważenia z jednej strony uzasadnionych potrzeb Zamawiającego, z jednoczesnym
umożliwieniem stosunkowo szerokiej grupie wykonawców dostępu do tego zamówienia. Postawiony warunek udziału w
postępowaniu w zakresie wiedzy i doświadczenia ma być bowiem miernikiem, wskazującym, że wykonawca, który w
swej przeszłości zawodowej wykonywał określone zadania, zbliżone zakresem, charakterystyką do tego, które jest
przedmiotem zamówienia wykona je w sposób prawidłowy. Nie oznacza to przy tym, że te zadania mają być tożsame,
identyczne z przedmiotem zamówienia. Ważne raczej by były one reprezentatywne do potwierdzenia zdolności
wykonawcy do realizacji zamówienia. Jak wykazał w niniejszym piśmie Odwołujący sieć LoRaWAN, z wykorzystaniem
której świadczy usługi w aglomeracji Wrocławskiej jest większych rozmiarów niż sieć zamawiana w niniejszym
postępowaniu oraz charakteryzuje się lepszymi parametrami SLA niż wymagane przez Zamawiającego. Dlatego postulat
zmiany postawionych wymogów jest uzasadniony i pozwoli wykazać się adekwatnym poziomem doświadczenia
zawodowego.
Zamawiający zakwestionował ponadto wartość dowodową opracowania eksperckiego mgr inż. Piotra Zychowicza.
Odnośnie powyższego podtrzymujemy nasze stanowisko wyrażone w niniejszym piśmie w części poświęconej
odniesieniu się do pisma Plum sp. z o.o.
Uwagi do stanowiska PLUM sp. z.o.o. zawartego w piśmie z dnia 22 stycznia 2024 r.
Plum sp. z o.o. podnosi w pkt 1 powyższego pisma, że Zamawiający w pkt 3.2 SWZ, dopuszcza „inne technologie
radiowe w pasmach nielicencjonowanych”. Przystępujący pomija jednak zupełnie fakt, wskazany zresztą przez
Odwołującego w odwołaniu, że możliwość świadczenia usług w pasmach nielicencjonowanych została przez
Zamawiającego ograniczona, tj. dopuszczalna jest w ilości nie większej aniżeli 5% wszystkich zamontowanych Modułów
radiowych IoT (pkt. 1 Definicje, Transmisja danych w OPZ). Dalej Przystępujący ogranicza się jedynie do lakonicznego
stwierdzenia, że pojęcie „pasmo licencjonowane” jest powszechnie znane, ale w żaden sposób nawet nie próbuje
wyjaśnić tego pojęcia. W dalszej części w pkt 1 Plum sp. z o.o. podnosi, że opis przedmiotu zamówienia nie stanowi
naruszenia konkurencji powołując się na fakt, że po stronie Zamawiającego przystąpił operator Orange Polska S.A.
Przystępujący pomija okoliczność, że Orange Polska S.A., co zostało podniesione w odwołaniu, należy do podmiotów
posiadających rezerwacją częstotliwości na pasmo 800 MHz –900MHz, o czym stanowi informacja o zajętości pasma
800 / 900 MHz prezentowana przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, co w konsekwencji potwierdza
stanowisko Odwołującego, że Zamawiający dokonał ograniczenia grupy usługodawców poprzez wskazanie, że będzie
się kontraktował tylko z przedsiębiorcami, którzy zrealizują usługi w „paśmie licencjonowanym” 800-900 Mhz. W dalszej
kolejności Przystępujący omawia kwestię stabilności oraz bezpieczeństwa sieci LoRaWAN, wskazując na różne
możliwości zakłócenia tej sieci. Przystępujący podnosi, że systemy LoRaWan działają w pasmach nielicencjonowanych,
które nie podlegają nadzorowi UKE, w przeciwieństwie do pasm licencjonowanych, które podlegają nadzorowi UKE. W
opozycji do powyższego stanowiska należy po pierwsze podkreślić, że LoRaWAN jest uważane za dojrzałą i stabilną
technologię, która była szeroko wdrażana w różnych projektach IoT na całym świecie, a jej sprawdzona wydajność i
niezawodność mogą stanowić atut przy wyborze technologii. Wspomniane w odwołaniu projekty, w których wykorzystano
technologię LoRaWAN, mogą stanowić dowód na jej skuteczność i przydatność w różnych zastosowaniach IoT. Po
drugie wskazać należy, że moduły działające w oparciu o technologię LoRaWan stanowią urządzenia klasy 1 w
rozumieniu art. 154 ust. 3 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo Telekomunikacyjne (t.j. Dz.U. 2022 r. poz. 1648, zwana
dalej „ustawą PT”), zatem są to urządzenia radiowe, wobec których państwa członkowskie nie stosują ograniczeń w
zakresie wprowadzania ich do obrotu lub oddawania do użytku. Aktualny wykaz urządzeń lub typów urządzeń objętych
klasą 1 opublikowany na podstawie art. 1 ust. 3 Decyzji Komisji z dnia 6 kwietnia 2000 r. ustanawiającej wstępną
klasyfikację urządzeń radiowych i końcowych urządzeń telekomunikacyjnych oraz związanych z nimi znaków
identyfikacyjnych (Decyzja 2000/299/EC) stanowi załącznik do niniejszego pisma. W powyższym wykazie określono w
jakich zakresach częstotliwości, z jaką mocą i czasem mogę pracować urządzenia objęte klasą 1. Moduły LoRaWan
zaliczające się do urządzeń bliskiego zasięgu ogólnego stosowania pracują w częstotliwości 868.000 - 868.600 MHz lub
865 - 868 MHz, z mocą < 25mW e.r.p. oraz limitem cyklu pracy wynoszącym <1% (str. 19 i str.
65 wykazu).
Dowód (załączony do odwołania Odwołującego):
- wykaz urządzeń lub typów urządzeń objętych klasą 1 opublikowany na podstawie art. 1 ust. 3 Decyzji Komisji z
dnia 6 kwietnia 2000 r. (2000/299/EC)
Przystępujący zarzuca również pasmom nielicencjonowanym różne ograniczenia, stwierdzając, że „Ograniczona jest
wartość mocy nadajnika oraz ograniczenie co to okresu nadawania. Efektem czego jest zawężenie ilości wysyłanych
danych oraz ograniczenie ilości odebranych danych. W przypadku pasm nielicencjonowanych ograniczona jest
możliwość zdalnego upgradu firmware zainstalowanych urządzeń – modułów, co de facto powoduje, że cel jaki
przyświeca Zamawiającemu przy zamawianiu rozwiązania do zdalnego odczytu wodomierzy - brak potrzeby fizycznej
obsługi wodomierzy, nie jest w tej sytuacji spełniony, gdyż upgrade umożliwia rozwój systemu oraz towarzyszących
urządzeń nadążając za zmianami biznesowymi w otoczeniu (np.: zmianę taryfy za usługi dostawy wody i odbioru
ścieków).” Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że ograniczenia w mocy nadajnika pomagają utrzymać
porządek i zapobiec zakłóceniom oraz konfliktom między różnymi urządzeniami. Jest to więc stan pożądany.
Technologia jaką się posługuje Odwołujący dopuszcza zdalną aktualizację oprogramowania. Nie dostrzegamy jednak
konieczności wykonywania takich działań. Nakładki będą zainstalowane z najnowszą wersją oprogramowania. Jeśli nowa
wersja firmware nie wprowadza istotnych nowych funkcji ani poprawek bezpieczeństwa, które byłyby krytyczne dla danej
aplikacji IoT, to może nie być konieczności przeprowadzania upgrade'u. W takim przypadku zachowanie status quo
może być uzasadnione i efektywniejsze.
Plum sp. z o.o. w pkt 2 swojego pisma, odnosząc się do zarzutu Odwołującego, powołuje się na wyższość technologii
pracujących w sieciach licencjonowanych względem technologii pracujących w sieciach nielicencjonowanych.
Argumentacja Przystępującego jest jednak niezasadna. Technologie nielicencjonowane, takie jak LoRaWAN, SiGFOX i
inne, oferują elastyczność w zakresie dostępu do pasma. Choć pasmo może być współdzielone, to operatorzy tych sieci
mogą używać tych częstotliwości przez określony czas. Jest to więc idealna technologia do przesłania danych z odczytu
wodomierza. Odrzucenie technologii nielicencjonowanych na rzecz tylko technologii licencjonowanej może nie
uwzględniać różnorodności i elastyczności, jakie te technologie mogą zapewnić. W przypadku wszystkich projektów IoT
opartych na technologii LoRaWAN, realizowanych przez Odwołującego umowy zawarte z Zamawiającymi zawierają
zapisy gwarantujące ciągłość transmisji. Oznacza to, że Odwołujący jest zobowiązany do utrzymania odpowiedniej
jakości usług i zapewnienia, że transmisje danych odbywają się nieprzerwanie. Technologia LoRaWAN zapewnia daleki
zasięg, jest energooszczędna oraz ma bardzo dobrą propagację – liczniki wodne zlokalizowane są często w
studzienkach, piwnicach, w pobliżu metalowych rur dobrze ekranujących sygnały radiowe. Ponadto należy zauważyć, że
w przypadku innych
technologii IoT, takich jak LoRaWAN, SiGFOX, czy WMBU5, istnieją możliwości zarządzania i kontrolowania dostępu do
sieci. Choć może to różnić się od tradycyjnej sieci APN w sieciach komórkowych, to te technologie umożliwiają
stosowanie unikalnych identyfikatorów urządzeń, autoryzację dostępu oraz szyfrowanie danych. Nie jest więc tak że
jedynie sieci APN w sieciach komórkowych zapewnia bezpieczeństwo. Również sam Zamawiający potwierdza, że dane
w sieciach LoRaWAN są szyfrowane, a więc ich przekaz jest bardzo bezpieczny.
Nie sposób jest się również zgodzić ze stanowiskiem Plum sp. z o.o. zawartym w pkt 3 jego pisma. Określony bowiem
przez Zamawiającego wymóg uruchomienia transmisji Systemu odczytowego w ciągu 30 dni od dnia podpisania Umowy
narusza uczciwą konkurencję z przyczyn przytoczonych w odwołaniu. Powołanie się przez Przystępującego na
okoliczność, że na rynku działają przedsiębiorstwa, które mogą złożyć ofertę w oparciu o przedstawioną przez
Zamawiającego Specyfikację w terminie przez niego określonym pomija fakt, że de facto możliwość złożenia oferty mają
w takim wypadku jedynie operatorzy telekomunikacyjni mobilni realizujący usługi LTECat-M / NB-IoT i posiadających
zbudowaną infrastrukturę telekomunikacyjną na obszarze aglomeracji Bydgoskiej.
Należy również uznać za niezasadne stanowisko Przystępującego w pkt 4 jego pisma. Sformułowane bowiem przez
Zamawiającego warunki udziału w postępowaniu nie są usprawiedliwione obiektywną potrzebą, ani nie są warunkiem
sine qua non jakości i rzetelności wykonania przedmiotu zamówienia jak stara się to dowodzić Przystępujący.
Przedmiotowe zamówienie można rzetelnie wykonać wykorzystując technologie LoRaWAN, co zostało wykazane w
argumentacji i dowodami zawartymi w odwołaniu oraz w niniejszym piśmie. Stawiane przez Zamawiającego warunki
udziału w postępowaniu nie służą do oceny kompetencji wykonawcy co do możliwości rzetelnego wykonania
przedmiotowego zamówienia, gdyż są nieadekwatne do oceny kompetencji wykonawców do wykonania zamówienia w
odniesieniu do charakterystyki, zakresu, stopnia złożoności, warunków realizacji zamówienia, określonych przez
Zamawiającego. Naruszają także zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców oraz zasadę
proporcjonalności co do postawienia wymogu konkretnego pasma licencjonowanego 800 MHz lub 900 MHz oraz
standardu LTE CAT-M / NB-IoT, które są właściwe dla sieci operatorów telekomunikacyjnych telefonii komórkowej.
Przystępujący zakwestionował wartość dowodową przedstawionych dokumentów. Odpowiadając na powyższe wskazać
należy:
a/Mgr inż. Piotr Zychowicz, który sporządził opracowanie eksperckie, nie jest pracownikiem Odwołującego. Jest uznanym
ekspertem rynkowym, występuje jako biegły sądowy z zakresu telekomunikacji. Jest Prezesem Stowarzyszenia
Budowniczych Telekomunikacji, która jest najstarszą organizacją w Polsce zrzeszającą specjalistów z zakresu
projektowania, nadzoru budowy sieci telekomunikacyjnych. Mgr inż. Piotr Zychowicz
posiada wiedzę specjalistyczną oraz doświadczenie w dziedzinie technologii telekomunikacyjnych. Jego zdolności
zawodowe i wiedza są niewątpliwe, co sprawia, że jest on kompetentną osobą w dziedzinie, którą analizuje.
b/ Mgr inż. Piotr Zychowicz przedstawił konkretne fakty i argumenty popierające swoje stanowisko, co umożliwia rzetelną
ocenę jego opinii. c/ Niezależność opinii technicznych często jest kwestią interpretacji. Chociaż opinia powstała na
zlecenie Odwołującego, to nie oznacza to automatycznie, że opinia jest stronnicza lub nieobiektywna. Warto ocenić
konkretne argumenty i dowody przedstawione w opiniach, zamiast automatycznie odrzucać je jako stronnicze.
Przystępujący kwestionuje również inne dowody, niesłusznie twierdząc, iż nie mają znaczenia dla sprawy będącej
przedmiotem postępowania odwoławczego. Dowody te służą wykazaniu, że spółki wodociągowe z powodzeniem
wdrażają sieci zdalnego odczytu w technologii LoRaWAN, zalet tej technologii oraz jej skuteczności, a zatem powołanie
się na nie jest jak najbardziej uzasadnione. Jednocześnie ekspert wskazał, że częstą praktyką Zamawiających jest
„przewymiarowanie” rozwiązań technicznych, a więc tendencja do ponoszenia nieuzasadnionych kosztów i stawiania
zbędnych wymogów. Są to istotne argumenty, które należy zważyć z puntu widzenia rzetelności wydatkowania środków
publicznych.
Uwagi do stanowiska Orange Polska S.A. zawartego w piśmie z dnia 22 stycznia 2024 r.
Przystępujący niesłusznie wskazuje, że jest obiektywnie uzasadnione przez Zamawiającego wymaganie zastosowania
technologii transmisji danych w oparciu o pasma koncesjonowane LTE CAT-M oraz NB IoT powołując się na to, że
infrastruktura dla technologii pracujących w pasmach koncesjonowanych istnieje, a infrastruktura dla technologii
LoRaWAN musi zostać stworzona, co w rezultacie ma rodzić następujące konsekwencje:
1) Wydłużenie terminów uruchomienia systemu,
2) Ryzyka związane z komplikacjami związanymi z tworzeniem infrastruktury takiej jak uzyskiwanie pozwoleń,
zgody na umieszczenie urządzeń itp., w szczególności zważywszy na lokalizację Zamawiającego (aglomeracja
miasta Bydgoszcz),
3) Uzależnienie od jednego dostawcy transmisji danych.
Zważywszy, że Odwołujący szczegółowo odniósł się do tej materii w niniejszym piśmie, w części poświęconej
wyjaśnieniom wobec stanowiska Zamawiającego, w tym miejscu jedynie pokrótce chce poruszyć kilka kwestii.
Należy jeszcze raz podkreślić, że nie ma wątpliwości co do braku istnienia sieci LoRaWAN w
Bydgoszczy. Możliwość wybudowania sieci LoRaWAN potwierdzają przykłady z innych polskich miast. Jednak przede
wszystkim, taką możliwość potwierdza coraz większa popularność sieci LoRaWAN na świecie. LoRaWAN jest znana z
doskonałej skuteczności przesyłu danych, zwłaszcza w trudnych warunkach, takich jak obszary miejskie z gęstą
zabudową. Taka sieć miałaby duży potencjał konkurencyjny w obszarze świadczenia usług Internetu Rzeczy (IoT) wobec
operatorów mobilnych, którzy obecnie posiadają dominującą pozycję na rynku.
Nie jest również prawdą, co sugeruje Przystępujący, że dostarczenie usług w technologii LoRaWAN powodować może
uzależnienia od jednego dostawcy. LoRaWAN jest otwartą technologią, co oznacza, że można korzystać z różnych
dostawców sprzętu i usług, co eliminuje uzależnienie od jednego dostawcy. Przystępujący podnosi, że termin
uruchomienia transmisji odczytów w systemie w ciągu 30 dni od podpisania umowy jest możliwy do dotrzymania, nie jest
to wymaganie nieproporcjonalne, nieuwzględniające wszystkich wymagań i okoliczności mogących mieć wpływ na
sporządzenie oferty, ani naruszające zasady współżycia społecznego. Wobec powyższego należy zwrócić uwagę, iż
Zamawiający nie jest uprawniony do powoływania się na pilną potrzebę udzielenia zamówienia, gdyż wykonawcy nie
mogą ponosić konsekwencji zbyt późnego wszczęcia postępowania przez Zamawiającego. Zamawiający zdecydował
się na udzielenie zamówienia w trybie przetargu nieograniczonego, który jest procedurą konkurencyjną w związku z
czym, powinien prowadzić postępowanie z poszanowaniem zasady konkurencyjności i równego traktowania
wykonawców. Zamawiający miał wiedzę już w styczniu 2023 roku, że chce zbudować system odczytu. Nie można
nieudolności Zamawiającego przerzucać na wykonawców. Zamawiający powinien uruchomić postępowanie przetargowe
znacznie wcześniej.
Ponadto Przystępujący podnosi, że zarzut 4 odwołania jest niezasadny twierdząc, że: „Zawarty w ogłoszeniu o
zamówieniu i w specyfikacji warunków zamówienia opis warunku udziału w postępowaniu jest ściśle związany z
potrzebami Zamawiającego i wynika z jego specyfiki działania w szczególności obszaru silnie zurbanizowanego.
Zamówienie dotyczy urządzeń służących do przekazu danych z wodomierzy. Nie są to urządzenia do przekazu danych
ogólnego zastosowania jak próbuje sugerować odwołujący się. Przekaz danych z wodomierzy natomiast cechuje się
wieloaspektową specyfiką, która determinowała poszczególne warunki zamówienia.” , i dalej “Zamawiający chce mieć
pewność, że w postępowaniu oferty złożą jedynie podmioty mające już doświadczenie w realizacji tego typu projektów i
powierzenie tych prac podmiotowi, który wygra postępowanie nie będzie dodatkowym ryzykiem dla Zamawiającego.”
Powyższe stanowisko Przystępującego jest całkowicie bezpodstawne. Odwołujący jeszcze raz podkreśla, że posiada
kompetencje do budowy rozległych sieci telekomunikacyjnych celem zdalnego odczytu danych z
wodomierzy. Odwołujący budował takie sieci o zasięgach aglomeracyjnych o znacznej wartości kilkudziesięciu milionów
złotych. Na potwierdzenie swoich kompetencji Odwołujący przedstawił stosowne dowody w odwołaniu. Przystępujący
zakwestionował ponadto wartość dowodową opracowania eksperckiego mgr inż. Piotr Zychowicza. Odnośnie
powyższego podtrzymał stanowisko wyrażone w niniejszym piśmie w części poświęconej odniesieniu się do pisma
Plum sp. z o.o.
Izba ustaliła i zważyła, co następuje:
Odwołanie nie podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z treścią Ogłoszenia o zamówieniu oraz Specyfikacji Warunków Zamówienia (SWZ), w tym jej zał. nr 8. Opis
przedmiotu zamówienia (...) - przedmiotem zamówienia w tym przetargu jest: (...) dostawa, wdrożenie oraz obsługa
przez Wykonawcę stacjonarnego Systemu odczytowego, tj. urządzeń oraz oprogramowania, których funkcją jest
gromadzenie, transmisja oraz przekazywanie danych z Urządzeń pomiarowych, tj. przyrządów pomiarowych,
mierzących objętość przepływającej wody w szczególności wodomierzy i przepływomierzy na Obszarze działania
Zamawiającego stanowiącego teren objęty działalnością Zamawiającego w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i
zbiorowego odprowadzania ścieków. (...) W ramach zamówienia Wykonawca utworzy, wdroży oraz będzie obsługiwał
stacjonarny System odczytowy, oparty o technologię IoT (Internet of Things), wykorzystującą techniki komunikacji:
• dużym zasięgu w paśmie licencjonowanym, oraz
• innych technologii radiowych w pasmach nielicencjonowanych, na Obszarze działania Zamawiającego. W celu
kompleksowej realizacji przedmiotu zamówienia niezbędna jest realizacja następujących zadań:
a) utworzenie przez Wykonawcę Systemu odczytowego pozwalającego na odczyt danych z Urządzeń
pomiarowych;
b) uruchomienie utworzonego przez Wykonawcę Systemu odczytowego w ciągu 30 dni od dnia podpisania
Umowy tj. przekazanie Zamawiającemu dostępu do Serwisu aplikacyjnego i zapewnienie Transmisji danych z
całego Obszaru działania Zamawiającego;
c) świadczenie przez Wykonawcę usług w zakresie obsługi Systemu odczytowego, obejmujących w
szczególności zachowanie należytej sprawności Systemu odczytowego (SLA), Transmisję danych z Urządzeń
pomiarowych oraz przekazywanie danych z Systemu odczytowego do Systemu komputerowego Zamawiającego;
d) dostawa przez Wykonawcę na rzecz Zamawiającego Modułów radiowych IoT oraz ich podłączenie do
Systemu odczytowego w przewidywanej ilości 16.417 szt.;
e) montaż lub wymiana Modułów radiowych IoT przez Wykonawcę we wskazanych lokalizacjach. Szacowana
ilość zleconych do zamontowania przez Wykonawcę Modułów radiowych IoT wynosi 4 613 sztuk, jednak nie mniej
niż 4 600 sztuk;
f) dostarczenie przez Wykonawcę Zamawiającemu Urządzeń mobilnych, służących do konfiguracji Modułów
radiowych IoT i odczytu danych, w łącznej ilości 12 sztuk;
g) przeprowadzenie niezbędnych szkoleń pracowników Zamawiającego.(...)
Odwołujący Emitel podnosząc zarzuty naruszenia art. 99 ust. 1 i 2 oraz ust. 4 Pzp i art. 16 ust. 1 oraz ust. 3 Pzp wskazał
na następujące wymagania:
Zarzut 1
Wymóg, aby System odczytowy, oparty o technologię IoT (Internet of Things), wykorzystywał techniki komunikacji dużym
zasięgu w paśmie licencjonowanym (pkt. 3.2 SWZ wymóg powtórzony w pkt. 1 Definicja Transmisji Danych, która to
definicja dodatkowo wskazuje że chodzi o pasmo częstotliwości 800/900 MHz oraz pkt. 2 OPZ) w szczególności przez:
/ posłużenie się pojęciem „pasma licencjonowanego” co jest pojęciem nieznanym na gruncie ustawy prawo
telekomunikacyjne,
/ tworzenie nieproporcjonalnych warunków dla realizacji zamówienia poprzez wymuszenie „licencji na pasmo” przy czym
system odczytowy można zbudować również na pasmach częstotliwości otwartych przeznaczonych w tym celu przez
przepisy powszechnie obowiązującego prawa,
/ utrudnianie warunków konkurowania poprzez wskazanie „pasma licencjonowanego” co predysponuje do realizacji usługi
operatorów mobilnych posiadających rezerwację częstotliwości w pasmach 800-900 MHz a jednocześnie wyklucza
innych przedsiębiorców telekomunikacyjnych mogących świadczyć usługi na rzecz Zamawiającego ale nie
posiadających rezerwacji częstotliwości w pasmach 800-900 MHz,
Zarzut 2
Wymóg, aby system odczytowy wykorzystywał łączność w standardzie LTE Cat-M oraz NB-IoT przy czym taki proces
technologiczny (standard) łączności wykorzystuje jedynie czterech operatorów telekomunikacyjnych (świadczący usługi
telefonii komórkowej) (pkt. 1 Definicja Transmisji Danych) oraz wymogu by możliwe do wykorzystania technologii
LoRaWAN jaką posługuje się Odwołujący mogły stanowić nie więcej jak 5% wszystkich zamontowanych modułów
radiowych IoT (pkt. 1 Definicja Transmisji Danych), w szczególności przez:
/ utrudnienie warunków konkurowania poprzez wskazanie usług dostarczanych przez konkretnych wykonawców to
jest operatorów telefonii komórkowej
mogących realizować usługi LTE Cat-M / NB-IoT które to działanie mogą prowadzić do wyeliminowania z rynku
przedsiębiorców telekomunikacyjnych jak Odwołujący mogących świadczyć usługi transmisji danych w innych
technologiach równoważnych spełniających wymagania jakościowe i niezawodnościowe określone przez
Zamawiającego w SLA oraz prowadzący do uprzywilejowania operatorów telekomunikacyjnych mobilnych
realizujących usługi LTECatM NB-IoT, / utrudnienie warunków konkurowania poprzez postawienie wymogu
realizacji
usługi w procesie technologicznym charakterystycznym wyłącznie dla operatorów telekomunikacyjnych telefonii
komórkowej tj. standard usługi LTE Cat-M / NB-IoT.
^ postawienie nieproporcjonalnie do celów przetargu wymogu posłużenia się standardem LTECat-M NBIoT dla
95% Modułów radiowych IoT pomimo że
zarówno dla modułów LTECat-M NB-IoT które stanowić maja 95% dostaw jak i innych modułów LoRaWAN które
mają stanowić 5% dostaw stworzono analogiczne wymogi jakości świadczenia usług (SLA, terminowość
dostarczenia danych, jakość danych) z ich wykorzystaniem.
Podnosząc z kolei zarzut naruszenia art. 16 ust. 1 i ust. 3 Pzp oraz art. 99 ust. 1, 2 i ust.
4 Pzp zw. z art. 3531 w. zw. z art. 5 oraz art. 487 § 2 Kodeksu cywilnego (Zarzut 3) Odwołujący wskazał na:
Wymóg uruchomienia transmisji Systemu odczytowego w ciągu 30 dni od dnia podpisania Umowy tj. przekazanie
Zamawiającemu dostępu zapewnienie Transmisji danych z całego Obszaru działania Zamawiającego (PKT 3.2, lit b
SWZ wymóg powtórzony Rozdział 1 pkt
2 .4 ppkt. 2 OPZ, Rozdział V pkt 1, ppkt 1) lit b OPZ oraz Rozdział V pkt 1 ppkt 3) OPZ, oraz Rozdział V pkt 1 ppkt
6) w szczególności przez:
/ uprzywilejowanie operatorów telekomunikacyjnych mobilnych realizujących usługi
LTECat-M NB-IoT i posiadających zbudowaną infrastrukturę telekomunikacyjną na obszarze aglomeracji
Bydgoskiej względem przedsiębiorców telekomunikacyjnych którzy muszą taką sieć zbudować,
/ nieuwzględnienie, że do zapewnienia transmisji danych z całego obszaru działania Zamawiającego niezbędne
jest pozyskanie zgód i decyzji administracyjnych przy czym takie procesy trwają dłużej aniżeli 30 dni.
Odnośnie Zarzutu 4 wskazał na naruszenie art. 112 ust. 1 i 2 pkt. 4 ustawy Pzp z
uwagi na wymagane w pkt. 5.3.4 ppkt. 2 SWZ wykazanie przez wykonawcę realizacji usługi polegającej na wykonaniu:
(...) co najmniej jedno zamówienie (umowę) polegające na dostawie i montażu urządzeń rejestrujących dane z urządzeń
pomiarowych i przekazujących dane do systemu odczytowego za pomocą systemu łączności pracującego w paśmie
licencjonowanym 800 MHz lub 900 MHz oraz obejmującym standardy LTE CAT-M lub NB-IoT, o wartości zamówienia
(umowy) co najmniej 1.000.000,00 zł bez podatku VAT (...), które jest nieproporcjonalne w stosunku do przedmiotu
zamówienia albowiem zakres wymaganych usług jest nieadekwatny do oceny kompetencji wykonawców do wykonania
zamówienia w odniesieniu do charakterystyki, zakresu, stopnia złożoności, warunków realizacji zamówienia, określonych
przez Zamawiającego, a także naruszający zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców oraz
zasadę proporcjonalności co do postawienia wymogu konkretnego pasma licencjonowanego 800 MHz lub 900 MHz oraz
obejmującym standardy LTE CAT-M / NB-IoT, które są właściwe dla sieci operatorów telekomunikacyjnych telefonii
komórkowej oraz które to rezerwacje posiadają konkretni przedsiębiorcy telekomunikacyjni.
Na poparcie podnoszonych w odwołaniu zarzutów w szczególności zarzutu 1 - 3 Odwołujący przedłożył wydruki z
dokumentów referencyjnych oraz SWZ i zapytań ofertowych dotyczących przetargów prowadzonych przez inne
podmioty dla miast m.in. takich jak: Wrocław Chorzów, Świętochłowice, Wronki, Wisznia Mała, Ząbki. Także przedłożył
opinię pt.: „Opracowanie eksperckie, Analiza równoważności technologicznej dla różnych metod komunikacji radiowej
LPWAN (Low Power Wide Area Network) dedykowanych dla potrzeb IoT, w tym rozwiązania pracujące w otwartym
paśmie częstotliwości LoRaWAN, SigFox vs rozwiązania pracujące w paśmie na które przyznano rezerwację
częstotliwości NB-IoT, Cat-M”.
Powołane w odwołaniu przepisy ustawy – Prawo zamówień publicznych – w zakresie 1, 2 i 3 zarzutu (art. 99 ust.1, 2 i 4)
- stanowią:
„art. 99. 1. Przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie
dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie
oferty.
2. Zamawiający określa w opisie przedmiotu zamówienia wymagane cechy dostaw, usług lub robót budowlanych.
Cechy te mogą odnosić się w szczególności do określonego procesu, metody produkcji, realizacji wymaganych
dostaw, usług lub robót budowlanych, lub do konkretnego procesu innego etapu ich cyklu życia, nawet jeżeli te
czynniki nie są ich istotnym elementem, pod warunkiem że są one związane z przedmiotem zamówienia oraz
proporcjonalne do jego wartości i celów.
(■■■)
4. Przedmiotu zamówienia nie można opisywać w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję, w
szczególności przez wskazanie znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, źródła lub szczególnego
procesu, który charakteryzuje produkty lub usługi dostarczane przez konkretnego wykonawcę, jeżeli mogłoby to
doprowadzić do uprzywilejowania lub wyeliminowania niektórych wykonawców lub produktów. (...)
Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, ustalenia faktyczne oraz orzekając w granicach zarzutów
zawartych w odwołaniu, Izba stwierdziła, że wskazywane w odwołaniu zarzuty nie podlegają uwzględnieniu.
Powołane zarzuty zostały oparte na kwestionowaniu wskazanego przedmiotu zamówienia z uwagi na nieuwzględnienie
w ramach tego zamówienia technologii LoRaWAN, w której to technologii wykonawca Emitel buduje sieci zdalnego
odczytu wodomierzy obsługujące – jak podał – całe aglomeracje miejskie. Odwołujący Emitel w żądaniach zmierza do
modyfikacji przedmiotu zamówienia. Z argumentacji wykonawcy wynika bowiem, że żąda aby realizacja zakresu
rzeczowego opisanego w tej dokumentacji nastąpiła także w oparciu o technologię LoRaWAN, po uprzednim jej
zbudowaniu i to przy współpracy z Zamawiającym i innymi podmiotami samorządowymi. Tę okoliczność przyznaje
Odwołujący w piśmie procesowym z dnia 26/01/24 podnosząc, że: (...) budowa sieci LoRaWAN przez Odwołującego
może prowadzić do złożenia Zamawiającemu bardziej atrakcyjnej oferty na świadczenie usług transmisji aniżeli nabycie
usług transmisji od podmiotów współpracujących infrastrukturalnie i zasiedziałych na rynku telefonii mobilnej.
Izba tytułem wstępu wskazuje, że zamawiający opisując przedmiot zamówienia powinien odzwierciedlać jego
rzeczywiste potrzeby, które ma zaspokoić udzielając danego zamówienia publicznego. Niewątpliwie zatem zamawiający
ma prawo, tak określić przedmiot zamówienia, aby opisać go adekwatnie do wyznaczonego celu, zachowując
jednocześnie obiektywizm i precyzję w formułowaniu jego potrzeb. Z orzecznictwa Krajowej Izby Odwoławczej wynika,
że nie narusza przepisów ustawy Pzp takie sporządzenie opisu przedmiotu zamówienia, który uwzględnia potrzeby
zamawiającego, nawet jeżeli utrudnia lub uniemożliwia niektórym podmiotom dostęp do zamówienia. Zamawiający nie
ma bowiem obowiązku zapewnienia możliwości realizacji przedmiotu zamówienia wszystkim podmiotom działającym na
rynku w danej branży, bowiem pojęcie uczciwej konkurencji nie może być utożsamiane z konkurencją absolutną.
Jednakże w przypadku opisu przedmiotu zamówienia w sposób uprzywilejowujący lub eliminujący niektórych
wykonawców lub produkty, po stronie zamawiającego istnieje obowiązek przedstawienia rzeczowych argumentów
uzasadniających taki opis.
Istotą zarzutów w tym odwołaniu jest ograniczenie przez Zamawiającego konkurencji w odniesieniu do przedsiębiorcy,
który realizuje usługę transmisji danych w technologii LoRa WAN.
W ocenie Izby, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, nie zostało wykazane naruszenie przepisów ustawy Pzp
podnoszonych przez Odwołującego wobec brzmienia postanowień Specyfikacji Warunków Zamówienia i jej załączników.
Odwołujący, zdaniem Izby nie wykazał, aby sposób ukształtowania przez Zamawiającego opisu przedmiotu zamówienia
był nieuzasadniony obiektywnymi potrzebami Zamawiającego co z kolei miałoby wpływać na utrudnianie konkurencji.
Sam fakt, że wprowadzenie żądanych przez Odwołującego zmian w SWZ, umożliwiałoby wykonawcy złożenie oferty w
tym postępowaniu, nie jest wystarczający do stwierdzenia, że Zamawiający naruszył przepisy ustawy Pzp, oraz, że
przedmiot zamówienia został opisany w sposób, który mógłby utrudniać – w sposób naruszający przepisy ustawy Pzp uczciwą konkurencję.
Zamawiający w tym przetargu nie zamawia sieci telekomunikacyjnej lub infrastruktury telekomunikacyjnej, ale usługę
transmisji danych. Z ustaleń w tej sprawie wynika, żę kompleksowo i wszechstronnie rozeznał swoje potrzeby, co
znalazło odzwierciedlenie w SWZ. Z dokumentów jakie przedłożył wynika, że przed podjęciem decyzji o zastosowaniu
danej technologii dla planowanego systemu zdalnych odczytów, począwszy od roku 2021 przeprowadził badanie rynku
oraz testy z udziałem różnych podmiotów, w tym wykonawcy Emitel, oferujących usługi w zakresie systemów zdalnego
odczytu, których celem było określenie łączności i efektywności przesyłu danych. Testy te dotyczyły obszaru, na jakim
działa Zamawiający i którego dotyczyć ma zamówienie, a zatem odnosiły się do lokalnych uwarunkowań, co pozwoliło
Zamawiającemu na sprecyzowanie jego potrzeb oraz priorytetów związanych z wdrożeniem Systemu odczytowego. Jak
podnosił, po szczegółowym rozważeniu zalet i wad dostępnych technologii Zamawiający uznał, że dla zaspokojenia jego
potrzeb (które rozeznaje on w szerszym kontekście swojej działalności, zgodnie z zasadą efektywności ekonomicznej –
art. 17 ust. 1 Pzp) optymalne jest rozwiązanie oparte na systemie łączności pracującym (co do zasady) w paśmie
licencjonowanym 800 MHz lub 900 MHz oraz obejmującym standardy LTE CATM lub NB-IoT (...). Powyższe wynika z
Koncepcji dla zadania „.....” z 5.12. 2022 r., który to dokument –
zastrzeżony jako tajemnica przedsiębiorstwa – został przedłożony do odpowiedzi na odwołanie z dnia 22.01.2024 r.
Także o wszechstronnej analizie obiektywnych potrzeb i możliwości ich realizacji na bazie dostępnych technologii
wskazują przeprowadzone w roku
2021 przed opracowaniem Koncepcji testy z udziałem także wykonawcy Emitel, których wyniki zostały przedłożone na
rozprawie.
Odwołujący kwestionując 30.o dniowy termin nie wskazuje, że termin wynika z przyjętej w opisie przedmiotu zamówienia
technologii i, który dotyczy uruchomienia transmisji danych, ale wiąże 6.o miesięczny żądany termin z innym opisem
przedmiotu zamówienia (po jego zmianie) obejmującym żądaną przez wykonawcę budową sieci w jego technologii, nie
przewidzianej w tych warunkach z uwagi na brak w wymaganym zakresie infrastruktury na obszarze objętym
przedmiotem zamówienia umożliwiającej świadczenie usługi za pomocą technologii LoRaWAN.
Izba nie znalazła uzasadnienia do przyjęcia stanowiska Odwołującego, że podejmując decyzję o wyborze technologii
służącej do transmisji danych z wodomierzy Zamawiający nie kierował się jego uzasadnionymi potrzebami związanymi z
prowadzoną działalnością. Przede wszystkim Zamawiający zarządza infrastrukturą krytyczną, za którą uznawane są
m.in. systemy zaopatrzenia w wodę i niewątpliwie – jak podkreślał -zobowiązany jest do należytej ochrony tej
infrastruktury oraz zapewnienia jej funkcjonalności, ciągłości działań i integralności w celu zapobiegania zagrożeniom
oraz słabym punktom i tym samym kluczowy w tym postępowaniu o udzielenie zamówienia był wybór technologii
służącej do transmisji danych z Urządzeń pomiarowych na obszarze objętym przedmiotem zamówienia, w którą już jest
wyposażona infrastruktura, i która będzie charakteryzowała się m.in.: a) najwyższą skutecznością przesyłu danych, b)
niezawodnością i stabilnością transmisji, c) krótkim czasem realizacji, d) dobrą skalowalnością, e) brakiem uzależnienia
Zamawiającego od jednego dostawcy. Te kluczowe parametry sprawiły, że Zamawiający podjął decyzję o wyborze
standardów transmisji danych LTE CAT-M lub NB-IoT.
W tym stanie faktycznym, zasadności podnoszonych w odwołaniu zarzutów nie uzasadniają także, podane przez
Odwołującego przykłady zastosowania technologii LoRa WAN przez innych zamawiających. Uwarunkowania
poszczególnych zamawiających, jak i podejmowane przez te podmioty decyzje o wyborze technologii, były poza
przedmiotem rozważań Izby w ramach niniejszego postępowania odwoławczego. Fakt, że technologia LoRa WAN
została wprowadzona przez innych zamawiających, w innych miastach nie oznacza, że jest uzasadniona obiektywnymi
potrzebami Zamawiającego w przedmiotowym postępowaniu o udzielenie zamówienia. Wobec powyższego za bez
znaczenia dla istoty sporu Izba uznała wnioski dowodowe Odwołującego związane z tymi przykładami.
Także za bezprzedmiotowy dla rozstrzygnięcia tej sprawy Izba uznała dowód z „Opracowania Eksperckiego pt.: „Analiza
równoważności technologicznej dla różnych metod komunikacji radiowej LPWAN (Low Power Wide Area Network)
dedykowanych dla potrzeb IoT, w tym rozwiązania pracujące w otwartym paśmie częstotliwości LoRaWAN, SigFox vs
rozwiązania pracujące w paśmie, na które przyznano rezerwację częstotliwości NB-IoT, Cat-M” sporządzonego przez
mgr inż. Piotra Zychowicza. Jego przedmiotem są bowiem fakty, nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia w tej sprawie,
albowiem przedmiotem sporu nie są parametry techniczne różnych systemów transmisji danych.
Izba zwraca ponadto uwagę, że również Zarzut 4 związany z doświadczeniem wykonawców w wykonaniu projektu w
technologiach w paśmie licencjonowanym 800 MHz lub 900 MHz oraz obejmującym standardy LTE CAT-M lub NB-IoT, o
wymaganej wartości zamówienia (umowy) może być oceniany tylko z punktu widzenia przedmiotu zamówienia
opisanego w SWZ i jej załącznikach, także co do jego proporcjonalności względem tego przedmiotu zamówienia, a nie w
stosunku do zmienionego przedmiotu zamówienia, o którego to zmianę wnosi Odwołujący.
W myśl art. 112 ust.1 ustawy Pzp: „Zamawiający określa warunki udziału w postępowaniu w sposób proporcjonalny do
przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia, w
szczególności wyrażając je jako minimalne poziomy zdolności”.
Zdaniem Izby opis warunku udziału w postępowaniu zawarty w Ogłoszeniu o zamówieniu i w Specyfikacji warunków
zamówienia – w przedstawionym stanie faktycznym -jest związany z potrzebami Zamawiającego opisanymi w SWZ,
które wynikają z jego specyfiki działania w szczególności obszaru silnie zurbanizowanego. Przedmiotem zamówienia
jest bowiem (...) dostawa, wdrożenie oraz obsługa przez Wykonawcę stacjonarnego Systemu odczytowego, tj. urządzeń
oraz oprogramowania, których funkcją jest gromadzenie, transmisja oraz przekazywanie danych z Urządzeń
pomiarowych (...). W świetle opisu przedmiotu zamówienia wymaganie dotyczące technologii LTE CAT-M oraz NB IoT
jest zatem uzasadnione, albowiem oczekiwany przez Zamawiającego system opiera się na transmisji danych za
pomocą wymienionych technologii. Izba odnosząc ten zarzut do warunku w obecnym brzmieniu nie znalazła podstaw do
jego kwestionowania w kontekście jego proporcjonalności do przedmiotu zamówienia i możliwości oceny zdolności
wykonawcy, w tym przypadku technicznej i zawodowej do należytego wykonania zamówienia w rozumieniu wskazanego
art. 112 ust.1 ustawy Pzp.
Mając powyższe ustalenia na uwadze podnoszone w odwołaniu w związku z opisem przedmiotu zamówienia zarzuty
naruszenia art. 99 ust.1, 2 i 4 i art. 16 ust.1 i ust.3 a także powołany art. 487 § 2 KC oraz wskazywany w związku z
opisem warunku zarzut naruszenia art. 112 ust.1 i 2 pkt 4 ustawy Pzp należało znać za niezasadne. Te zarzuty i żądania
można kwalifikować jako związane z partykularnym interesem wykonawcy w oderwaniu od obiektywnie uzasadnionych
potrzeb tego Zamawiającego.
O kosztach postępowania odwoławczego Izba orzekła na podstawie art. 557 i 575 ustawy Pzp w zw. z § 5 pkt 1 oraz § 8
ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów
postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania z dnia 30 grudnia
2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 2437).
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji.