Sygn. akt: KIO 2954/22
POSTANOWIENIE
z dnia 22 listopada 2022 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący: Przemysław Dzierzędzki
Protokolant: Mikołaj Kraska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2022 r. odwołania wniesionego do Prezesa
Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 7 listopada 2022 r. przez wykonawcę Trafford IT sp. z
o.o. sp. k. w Warszawie
w postępowaniu prowadzonym przez Komendę Główną Straży Granicznej z siedzibą w
Warszawie
przy udziale wykonawcy NETFORMERS sp. z o.o. sp.k. w Warszawie, zgłaszającego
przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego
postanawia:
1. umorzyć postępowanie odwoławcze,
2. znieść wzajemnie koszty postępowania odwoławczego i nakazać Urzędowi Zamówień
Publicznych zwrot z rachunku bankowego Urzędu Zamówień Publicznych kwoty
15.000,00 zł (słownie: piętnastu tysięcy złotych zero groszy) na rzecz wykonawcy
Trafford IT sp. z o.o. sp. k. w Warszawie, stanowiącej wpis od odwołania.
Stosownie do art. 579 i 580 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień
publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1710 ze zm.) na niniejsze postanowienie - w terminie 14
dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie.
Przewodniczący: .........................
Sygn. akt: KIO 2954/22
Uz as adnienie
Komenda Główna Straży Granicznej z siedzibą w Warszawie, zwana dalej
„zamawiającym”, prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia na podstawie przepisów
ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz.
1710 ze zm.), zwanej dalej „ustawą Pzp” lub „Pzp”, którego przedmiotem jest „rozwój i
utrzymanie systemów niejawnych i cyberbezpieczeństwa - modernizacja systemów
cyberbezpieczeństwa - zakup systemu do ochrony DNS”.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii
Europejskiej 11 lipca 2022 roku nr 2022/S 131-374880.
Wykonawca Trafford IT sp. z o.o. sp. k. w Warszawie, zwany dalej „odwołującym” w
dniu 7 listopada 2022 r. wniósł odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wobec
czynności wyboru jako najkorzystniejszej oferty przystępującego z dnia 28 października 2022
r.
Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie:
1) art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp przez odrzucenie jego oferty z uwagi na jej rzekomą
niezgodność z warunkami zamówienia, tj. w ocenie Zamawiającego oferowany produkt
nie spełnia wymogu określonego w Dziale III Opisu Przedmiotu Zamówienia lit. A pkt. 10
podczas, gdy jego oferta jest zgodna z warunkami zamówienia, w szczególności
zaoferowane rozwiązanie Infoblox BloxOne Threat Defence Advanced zapewnia by
funkcjonalność ochrony urządzeń przenośnych znajdujących się poza siecią firmową
(zaufaną) mogła być zrealizowana np. przez instalację dedykowanego oprogramowania
(agenta typu standalone) na stacji końcowej, agent wspiera systemy operacyjne MS
Windows od wersji 10 oraz Mac OS od wersji 12, Android od wersji 10, iPhone IOS od
wersji 14, a funkcjonalność jest realizowana niezależnie od systemu zarządzania
urządzeniami mobilnymi;
2) art. 239 ust. 1 Pzp przez wybór oferty NETFORMERS jako oferty najkorzystniejszej,
podczas gdy zgodnie z kryteriami oceny ofert obowiązującymi w postępowaniu za
najkorzystniejszą powinna zostać uznana jego oferta;
3) art. 16 pkt 1-3 Pzp przez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę
uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców - w związku z naruszeniem
ww. przepisów ustawy Pzp.
Odwołujący wniósł o nakazanie zamawiającemu:
1) unieważnienie czynności wyboru jako najkorzystniejszej oferty firmy NETFORMERS oraz
czynności odrzucenia swej oferty,
2) powtórzenie czynności badania i oceny ofert,
3) wybór swej oferty odwołującego jako najkorzystniejszej.
Ustalono także, że 16 listopada 2022 r., przed otwarciem posiedzenia Izby, zamawiający
doręczył Prezesowi Izby odpowiedź na odwołanie z 16 listopada 2022 r., w której oświadczył
w petitum m.in., że „zgodnie z art. 522 ust. 1 zd. 2 ustawy Pzp, unieważnia czynność wyboru
oferty najkorzystniejszej w postępowaniu o udzielenie zamówienia zgodnie z żądaniem
zawartym w odwołaniu.”. W uzasadnieniu zamawiający oświadczył ponadto, że „zgodnie z
żądaniami odwołującego unieważnia czynność wyboru najkorzystniejszej oferty i dokona
ponownego badania i oceny ofert”. Odpowiedź na odwołanie została doręczona
odwołującemu i przystępującemu.
Krajowa Izba Odwoławcza zważyła, co następuje.
Izba, działając na podstawie art. 568 pkt 2 ustawy Pzp, postanowiła umorzyć
odwoławcze, gdyż dalsze postępowanie stało się zbędne. Stosownie do art. 568 pkt 2
ustawy Pzp, Izba umarza postępowania odwoławcze, w formie postanowienia, w przypadku
stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub
niedopuszczalne.
Zbędność postępowania odwoławczego wynikała z faktu, że po wniesieniu odwołania
zamawiający 16 listopada 2022 r. unieważnił czynność wyboru oferty najkorzystniejszej z
dnia 28 października 2022 r., która została zaskarżona w odwołaniu, oraz powrócił do
czynności badania i oceny ofert.
Izba wzięła pod uwagę, że zamawiający w odpowiedzi na odwołanie nie wspominał o
zapowiedzi unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, ale napisał w czasie
teraźniejszym, że czynność tę unieważnia. Zdaniem Izby, sformułowanie to nie było
przypadkowe, gdyż zostało użyte przez zamawiającego dwukrotnie, raz w petitum pisma i
drugi raz w uzasadnieniu. Początkowo w trakcie rozprawy zamawiający, wypowiadając się o
charakterze dokonanej przez siebie czynności unieważnienia wyboru też tak utrzymywał
wskazując, że wykonał czynność materialnoprawną w postępowaniu o udzielenie
zamówienia.
Ostatecznie jednak zamawiający zmienił zdanie utrzymując, że w jego ocenie
dokonał tylko czynności o charakterze procesowym (uwzględnienie zarzutów odwołania), a
wzmiankę o unieważnieniu czynności wyboru oferty najkorzystniejszej należy poczytywać
jedynie za zapowiedź jej dokonania. Dodatkowo wskazał, że o unieważnieniu czynności
wyboru oferty najkorzystniejszej zawiadomił jedynie odwołującego i przystępującego, lecz nie
poinformował o tym wykonawcy Intertrading Systems Technology sp. z o.o.
Zdaniem Izby stanowisko przedstawione przez zamawiającego w końcowej części
rozprawy było sprzeczne z jego wyraźnym, pisemnym stanowiskiem wyrażonym w
odpowiedzi na odwołanie z 16.11.2022 r. W odpowiedzi tej zamawiający ewidentnie
wypowiedział się o unieważnieniu czynności wyboru oferty najkorzystniejszej w czasie
teraźniejszym i to dwukrotnie. Zamawiający nie wypowiadał się o czynności unieważnienia w
czasie przyszłym. Nie można było zatem oświadczenia zamawiającego intepretować jedynie
jako zapowiedzi dokonania czynności, lecz informację o jej dokonaniu. Co więcej, w
uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie zamawiający dodatkowo oświadczył, że w
następstwie unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej dokona ponownego
badania i oceny ofert. Gdyby zamawiający rzeczywiście złożył jedynie oświadczenie
procesowe, to wzmianka o dokonaniu ponownego badania i oceny ofert byłaby całkowicie
zbędna.
W dalszej kolejności izba stwierdziła, że zamawiający miał obowiązek wykonać
czynności informacyjne w postępowaniu o udzielenie zamówienia wobec trzeciego
wykonawcy zgodnie z przepisami prawa. Ewentualne zaniechanie dokonania takich
czynności informacyjnych nie świadczyło jednak o tym, że czynność unieważnienia wyboru
oferty najkorzystniejszej nie została dokonana. Informacja o takiej czynności prawnej
zamawiającego dotarła bowiem do dwóch innych wykonawców, a zatem oświadczenie w tym
zakresie zostało im niewątpliwie złożone przez zamawiającego.
Podkreślenia wymagało, że wobec wprowadzenia nowej przesłanki umorzenia
postępowania z uwagi na jego zbędność, w rozumieniu art. 568 pkt 2 Pzp, kluczowe jest
składanie przez zamawiającego precyzyjnych oświadczeń.
Na uwagę zasługuje fakt, że czynność wyboru oferty najkorzystniejszej jest tym
momentem, który wyznacza koniec procesu badania i oceny ofert, w tym analizy istnienia
podstaw wykluczenia wykonawcy z postępowania czy podstaw odrzucenia oferty.
Zamawiający wybierając daną ofertę jako najkorzystniejszą przesądza, że oferta ta nie
podlega odrzucaniu, a wykonawca który ją złożył nie podlega wykluczeniu z udziału w
postępowaniu. Skutkiem unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej było to,
że zamawiający powrócił do etapu badania i oceny ofert. O zakończeniu tego procesu będzie
można mówić w momencie zawiadomienia wykonawców o rezultatach badania (np.
zawiadomienia o wyborze oferty najkorzystniejszej czy unieważnienia postępowania).
Dostrzeżenia wymaga również, że zgodnie z art. 513 ust. 1 ustawy Pzp odwołanie
przysługuje na:
1) niezgodną z przepisami ustawy czynność zamawiającego, podjętą w postępowaniu o
udzielenie zamówienia, o zawarcie umowy ramowej, dynamicznym systemie zakupów,
systemie kwalifikowania wykonawców lub konkursie, w tym na projektowane postanowienie
umowy;
2) zaniechanie czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia, o zawarcie umowy
ramowej, dynamicznym systemie zakupów, systemie kwalifikowania wykonawców lub
konkursie, do której zamawiający był obowiązany na podstawie ustawy;
3) zaniechanie przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia lub zorganizowania
konkursu na podstawie ustawy, mimo że zamawiający był do tego obowiązany.
Z przepisu tego wynika zatem, że odwołanie nie przysługuje wobec zamiaru czy
zapowiedzi dokonania bądź niedokonania jakiejś czynności. W tej sytuacji rozstrzyganie w
przedmiocie zarzutów skierowanych wobec historycznych, nieistniejących na moment
wyrokowania, czynności zamawiającego stało się zbędne. Wykonawcom służyć będzie
prawo wniesienia odwołania w terminie liczonym od dnia zawiadomienia o ewentualnej
nowej czynności wyboru oferty najkorzystniejszej lub czynności unieważnienia
postępowania, gdyż dopiero w tym momencie będzie można mówić o istnieniu substratu
zaskarżenia (to jest czynności lub zaniechania zamawiającego).
Na konieczność umorzenia postępowania odwoławczego w analogicznej sytuacji
wielokrotnie zwracano uwagę w orzecznictwie Izby, por. przykładowo postanowienie Izby z
dnia 4 listopada 2021 r., sygn. akt KIO 3094/21 oraz KIO 3105/21.
W związku z powyższym Izba, działając na podstawie art. 568 pkt 2 ustawy Pzp,
postanowiła jak w pkt 1 sentencji.
Zgodnie z art. 557 ustawy Pzp, w wyroku oraz w postanowieniu kończącym
postępowanie odwoławcze Izba rozstrzyga o kosztach postępowania odwoławczego. Z kolei
w świetle art. 575 ustawy Pzp, strony oraz uczestnik postępowania odwoławczego wnoszący
sprzeciw ponoszą koszty postępowania odwoławczego stosownie do jego wyniku.
Jak wskazuje się w piśmiennictwie, reguła ponoszenia przez strony kosztów
postępowania odwoławczego stosownie do wyników postępowania odwoławczego oznacza,
że „obowiązuje w nim, analogicznie do procesu cywilnego, zasada odpowiedzialności za
wynik procesu, według której koszty postępowania obciążają ostatecznie stronę
„przegrywającą” sprawę (por. art. 98 § 1 k.p.c.)” Jarosław Jerzykowski, Komentarz do art.192
ustawy - Prawo zamówień publicznych, w: Dzierżanowski W., Jerzykowski J., Stachowiak M.
Prawo zamówień publicznych. Komentarz, LEX, 2014, wydanie VI.
Izba, kierując się wynikiem postępowania odwoławczego, stosując przepis § 9 ust. 2
rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych
kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania
wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437), postanowiła znieść wzajemnie koszty
postępowania odwoławczego oraz zwrócić odwołującemu kwotę 15.000 zł uiszczoną tytułem
wpisu od odwołania.
Przewodniczący: .........................