Sygn. akt: KIO 1218/23
WYROK
z dnia 29 maja 2023 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący: Ryszard Tetzlaff
Protokolant:
Wiktoria Ceyrowska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 i 24 maja 2023 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej w dniu 2 maja 2023 r. przez wykonawcę Przedsiębiorstwo Budownictwa i Usług "BUDREM" Sp. z o.o., ul.
Ślężna 146-148, 53-111 Wrocław w postępowaniu prowadzonym przez: Gmina Wrocław – Urząd Miejski Wrocławia, pl.
Nowy Targ 1–8, 50-141 Wrocław
przy udziale wykonawcy ARPET s.c. A. A., P. D., ul. Kętrzyńska 5, 51-413 Wrocław zgłaszającego swoje przystąpienie
do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego
orzeka:
1. Oddala odwołanie.
2. Kosztami postępowania obciąża Przedsiębiorstwo Budownictwa i Usług "BUDREM" Sp. z o.o., ul. Ślężna 146148, 53-111 Wrocław i:
2.1 zalicza na poczet kosztów postępowania kwotę 10 000 zł 00 gr (słownie: dziesięć tysięcy złotych zero
groszy) uiszczoną przez Przedsiębiorstwo Budownictwa i Usług "BUDREM" Sp. z o.o., ul. Ślężna 146-148,
53-111 Wrocław tytułem wpisu od odwołania,
2.2 zasądza od Przedsiębiorstwa Budownictwa i Usług "BUDREM" Sp. z o.o., ul. Ślężna 146-148, 53-111
Wrocław na rzecz ARPET s.c. A. A., P. D., ul. Kętrzyńska 5, 51-413 Wrocław kwotę 5 334 zł 20 gr (słownie:
pięć tysiące trzysta trzydzieści cztery złotych dwadzieścia groszy) stanowiącą koszty postępowania
odwoławczego poniesione z tytułu wydatków strony i pełnomocnika.
Stosownie do art. 579 ust. 1 oraz art. 580 ust.1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j.
Dz. U. z 2022 r. poz. 1710 z późn. zm.) na niniejszy wyrok – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje
skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie.
Przewodniczący:
Sygn. akt: KIO 1218/23
Uzasadnienie
Postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie podstawowym pod nazwą „Wykonanie przebudowy i
modernizacji pomieszczeń parteru obiektu Urzędu Miejskiego Wrocławia przy ul. G. Zapolskiej 4 we Wrocławiu,
przeznaczonych na potrzeby Centrum Obsługi Mieszkańca”, zostało wszczęte ogłoszeniem w ogłoszeniem
opublikowanym w Biuletynie Zamówień Publicznych w dniu 22.02.2023 r. pod nr 2023/BZP 00105356 przez: Gmina
Wrocław – Urząd Miejski Wrocławia, pl. Nowy Targ 1– 8, 50-141 Wrocław zwane dalej: „Zamawiającym”. Do ww.
postępowania o udzielenie zamówienia zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo
zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1710), zwana dalej: „NPzp” albo „PZP” albo „p.z.p”.
W dniu 26.04.2022 r. (poprzez platformę SmartPZP) Zamawiający poinformował o wyborze oferty najkorzystniejszej:
ARPET s.c. A. A., P. D., ul. Kętrzyńska 5, 51-413 Wrocław zwana dalej: „ARPET s.c. A. A., P. D.” albo „Przystępującym”.
Drugą pozycje w rankingu złożonych ofert zajęła oferta: Przedsiębiorstwo Budownictwa i Usług "BUDREM" Sp. z o.o., ul.
Ślężna 146-148, 53-111 Wrocław zwana dalej: „Przedsiębiorstwo Budownictwa i Usług "BUDREM" Sp. z o.o.” albo
„Odwołującym”.
Dnia 02.05.2023 r. (wpływ do Prezesa KIO w wersji elektronicznej podpisane podpisem cyfrowym za pośrednictwem
elektronicznej skrzynki podawczej - ePUAP) odwołanie względem czynności z 26.04.2022 r. złożył Przedsiębiorstwo
Budownictwa i Usług "BUDREM" Sp. z o.o. Zarzucił:
1. art. 224 ust. 6 PZP poprzez zaniechanie odrzucenia oferty Wykonawcy mimo, że wskazane przez
Wykonawcę ilości pracowników i koszty wynagrodzenia pracowników są rażąco niskie z uwagi na zaniżoną ilość
pracowników, zaniżoną liczbę roboczogodzin oraz nierynkowe stawki wynagrodzenia kierownika budowy i
kierowników robót, niewspółpracujących z Wykonawcą na podstawie stosunku pracy, co nie zostało wyjaśnione
zgodnie z art. 224 ust. 6 PZP;
2. art. 226 ust. 1 pkt 5 PZP poprzez zaniechanie odrzucenia oferty Wykonawcy mimo, że treść oferty
Wykonawcy jest niezgodna z warunkami zamówienia, gdyż pomija ona część zakresu świadczenia wynikającego
z dokumentacji projektowej stanowiącej Załącznik nr 7 do SWZ, co wynika z treści kosztorysów ofertowych
przedłożonych przez Wykonawcę wraz z
formularzem oferty, w których nie uwzględniono części wymaganych przez Zamawiającego prac;
3. art. 226 ust. 1 pkt 10 PZP poprzez zaniechanie odrzucenia oferty Wykonawcy mimo, że Wykonawca w cenie
przedstawionej na formularzu oferty nie uwzględnił kosztów wykonania części wymaganych przez Zamawiającego
prac, co wynika z treści kosztorysów ofertowych przedłożonych przez Wykonawcę wraz z formularzem oferty;
4. art. 239 ust. 1 PZP poprzez wybór oferty Wykonawcy, którego oferta podlegała odrzuceniu w postępowaniu na
podstawie art. 224 ust. 6 PZP, art. 226 ust. 1 pkt 5 PZP oraz art. 226 ust. 1 pkt 10 PZP. Wnosił o uwzględnienie
odwołania oraz o:
1. Nakazanie Zamawiającemu unieważnienia czynności wyboru oferty Wykonawcy jako najkorzystniejszej;
2. Nakazanie Zamawiającemu powtórzenia czynności badania i oceny ofert;
3. Nakazanie Zamawiającemu odrzucenia oferty Wykonawcy.
AD I.1 Wykonawca dokonał zaniżenia ilości roboczo-godzin (pomocniczo oszacowanych w normie) jaka została przyjęta
przez Wykonawcę w ofercie jako podstawa obliczenia ceny oferty - co dobitnie potwierdza analiza treści przedłożonych i
podpisanych kosztorysów ofertowych (niewymaganych przez Zamawiającego) w zakresie nakładów robocizny.
Powyższe można zweryfikować zestawiając ilości roboczo-godzin kosztorysu ofertowego Wykonawcy i kosztorysu
ślepego pomocniczego: /W tym miejscu odwołania znajduje się stosowne zestawienie/
Konstatacja takiego sprawdzenia jest ewidentna - Wykonawca zaniżył ilość roboczo-godzin o 2.706,51 roboczo-godzin,
co stanowi 16% planowanych nakładów.
Pismem z 28-03-2023r. Odwołujący zwrócił Zamawiającemu uwagę, że zakres i sposób obliczenia ceny przez
Wykonawcę został dokonany niezgodnie z warunkami zamówienia. Zamawiający pismem z 05-04-2023r. wezwał
Wykonawcę do złożenia wyjaśnień w zakresie obliczenia kosztów pracy i zabezpieczenia społecznego pracowników
Wykonawcy. Wykonawca pismem z 12-04-2023r. udzielił odpowiedzi, w której na 7 stronach (z 8 stron jakie liczyło
pismo) odpowiedział na pytania inne, niż zadane przez Zamawiającego. Odpowiedź Wykonawcy na pytanie
Zamawiającego ograniczona została do 1 strony, której treść implikowała odrzucenie oferty Wykonawcy, czego
Zamawiający nie dokonał.
Wykonawca w piśmie z 12-04-2023r. potwierdził, że dokonał oszacowania ilości i kosztów wynagrodzenia pracowników
niezgodnie z warunkami określonymi przez Zamawiającego. Wykonawca wskazał, że przewidział łącznie 14.737
roboczogodzin. Powyższe oznacza, że w poszczególnych miesiącach realizacji Wykonawca przewidział 1.842,12
roboczogodziny (14.737 rbg : 8 miesięcy = 1.842,12 rbg). Zatrudnienie jednego pracownika na umowę o pracę na pełny
etat obejmuje przeciętnie miesięcznie 22 dni pracy,
co daje średniomiesięcznie 176 godzin pracy (22 dni pracy * 8 godzin dziennie = 176 godzin pracy miesięcznie). Zatem
Wykonawca przewidział do realizacji zadania niespełna 11 pracowników (1.842,12 rbg miesięcznie : 176 godzin pracy
jednego pracownika w miesiącu = 10,47 pracownika). Taka ilość pracowników jest niegodna z wymaganiami
Zamawiającego i powoduje, że oferta Wykonawcy jest niezgodna z warunkami postępowania i z tego powodu jest
niekonkurencyjna, tzn. jest tańsza od ofert innych oferentów.
/W tym miejscu odwołania znajduje się w formie tabelarycznej konstatacja wniosków i wyliczeń Odwołującego./
Zamawiający w ogłoszeniu o zamówieniu z 22-02-2023r. oraz w treści SWZ (str. 12 in fine i strona 13 in principio)
sformułował warunek, że Wykonawca zobowiązany jest posiadać brygadę pracowników w celu realizacji zamówienia
składającą się z co najmniej: 2 hydraulików, 4 instalatorów wentylacji i klimatyzacji, 3 elektryków, 4 monterów sieci LAN, 2
płytkarzy - posadzkarzy, 3 malarzy, 4 monterów suchej zabudowy, 2 robotników budowlanych. Łącznie 24 osoby
(ogłoszenie z 22-02-2023r. – str. 3, sekcja V, Pkt 5.4.c).3).).
/W tym miejscu odwołania znajduje się w formie tabelarycznej zestawienie warunków kadrowych dotyczących brygady
pracowników/
Załącznik nr 6 do SWZ - WYKAZ OSÓB zawierał oświadczenie, że każdy oferent będzie dysponował grupą 24
pracowników do realizacji zamówienia.
Ponadto Załącznik nr 8 do SWZ - PROJEKT UMOWY zawiera w § 11 ust. 1 oświadczenie i jednocześnie zobowiązanie
Wykonawcy, że wszystkich pracowników wymaganych przez Zamawiającego (tj. 24 pracowników) będzie zatrudniać na
podstawie umowy o pracę. Taki zapis Zamawiający miał prawo sformułować zarówno w treści ogłoszenia o zamówieniu,
SWZ i projekcie umowy - zgodnie z art. 95 ust. 1 PZP „Zamawiający określa w ogłoszeniu o zamówieniu lub
dokumentach zamówienia na usługi lub roboty budowlane wymagania związane z realizacją zamówienia w zakresie
zatrudnienia przez wykonawcę lub podwykonawcę na podstawie stosunku pracy osób wykonujących wskazane przez
zamawiającego czynności w zakresie realizacji zamówienia, jeżeli wykonanie tych czynności polega na wykonywaniu
pracy w sposób określony stawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2022r. poz. 1510)". Przy czym
osoby te - zgodnie z ust. 2 § 11 PROJEKTU UMOWY - muszą być zatrudnione przez cały okres obowiązywania umowy.
Dokument SWZ również zawierał wymaganie Zamawiającego zatrudniania przez Wykonawcę wszystkich osób
realizujących w/w roboty na podstawie umowy o pracę przez cały okres realizacji umowy (SWZ – str. 6 in principio) „Wykonawca / podwykonawca zobowiązany jest do zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w rozumieniu przepisów
ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2020 r. poz. 1320), przez cały okres realizacji przedmiotu
zamówienia pracowników wykonujących roboty budowlane
(z wyłączeniem kierownika budowy oraz kierowników robót), tj. w zakresie prac wykończeniowych malarskich,
płytkarskich, prac elektrycznych i sanitarnych z uwzględnieniem minimalnego wynagrodzenia za prace ustalonego na
podstawie ustawy z dnia 10 października 2002r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. W tym celu Wykonawca w
Formularzu oferty złoży oświadczenie o zatrudnieniu na umowę o prace osób o których mowa powyżej".
Opisane powyżej wymaganie Zamawiającego sprowadzało się do obowiązku zatrudnienia 24 pracowników na podstawie
umowy o pracę przez cały okres realizacji umowy - a zatem ich łączny koszt winien zostać uwzględniony w treści oferty
Wykonawcy.
W treści złożonej oferty Wykonawca na formularzu Załącznika nr 6 oświadczył, że będzie dysponował wymaganymi
przez Zamawiającego pracownikami w ilości 24 pracowników. /W tym miejscu odwołania znajduje się stosowne
oświadczenie z załącznika nr 6/
W piśmie z 12-04-2023r. Wykonawca oświadczył, że już zatrudnia na umowy o pracę pracowników wymaganych przez
Zamawiającego (pismo z 12-04-2023r. – str. 4 in fine), jednak nie przedstawił stosownych dowodów na potwierdzenie
pomimo, że Zamawiający wezwał do przedłożenia stosownych dowodów:
[Ad. 3 - koszty wynagrodzeń pracowników]
W zakresie kosztów związanych z pracownikami wskazujemy, że realizacja usług objętych zamówieniem będzie
dokonywana przez zatrudnionych na umowę o pracę na pełen etat za wynagrodzeniem minimalnym. Co ważne - w chwili
obecnej osoby te są u nas zatrudnione i w przypadku wygrania niniejszej postępowania będziemy z nimi kontynuować
współpracę w oparciu o umowę o pracę.
Oferta Wykonawca podlegała odrzuceniu chociażby z tego powodu, że nie czyni zadość wezwaniu Zamawiającego z
dnia 05-04-2023r. Wykonawca nie przedłożył dowodów uzasadniających sposób obliczenia kosztów pracowników,
ograniczając się do przedłożenia „zanominizowanych przykładowych umów o pracę kilku zatrudnionych pracowników"
(pismo z 12-04-2023r. – str. 5): Dowód:
1. zanominizowane przykładowe umowy o pracę kilku zatrudnionych pracowników
2. zestawienie miesięczne z rozliczeniem składek ZUS za mc II 2023
Prawidłowo skalkulowane koszty zatrudnienia pracowników - zgodnie z wymaganiami Zamawiającego - powinno
obejmować koszty 24 pracowników, szczegółowo i konkretnie wskazanych przez Zamawiającego. Zakładając 24
wymaganych pracowników zatrudnionych na umowę o pracę z najniższym wynagrodzeniem wynoszącym z kosztami
pracodawcy 4.204,75 zł miesięcznie, łączny miesięczny koszt pracowników wynosi 100.914,00 zł (24 pracowników *
4.204,75 zł = 100.914,00 zł łącznych kosztów miesięcznie). W skali 8 miesięcy realizacji umowy łączny koszt
zatrudnienia wymaganych przez Zamawiającego
pracowników wynosi 807.312,00 zł (100.914,00 zł łączny koszt miesięczny * 8 miesięcy realizacji = 807.312,00 zł łączny
koszt pracowników w okresie realizacji umowy). Powyższe oznacza, że wskazany przez Wykonawcę koszt zatrudnienia
wymaganych pracowników jest ponad dwukrotnie wyższy niż kwota wskazana w piśmie Wykonawcy z 12-04-2023r.
/W tym miejscu odwołania znajduje się zestawienie tabelaryczne - KALKULACJA WYMAGANEJ ILOŚCI
PRACOWNIKÓW/
Wykonawca dokonał również zaniżenia kosztów zatrudnienia kadry kierowniczej (kierownika budowy, kierownika robót
elektrycznych i kierownika robót sanitarnych) wskazując, że łączny miesięczny koszt ich zatrudnienia wynosi brutto
miesięcznie 10.500,00 zł - co daje brutto miesięcznie na jednego kierownika kwotę brutto 3.500,00 zł (10.500,00 zł brutto
łączny koszt miesięczny: 3 kierowników = 3.500,00 zł brutto miesięcznie jeden kierownik). Wykonawca przewidział do
realizacji 3 kierowników:
/W tym miejscu odwołania znajduje się zestawienie tabelaryczne – niniejszych kierowników z oferty wybranej/
Kierownik Budowy B. S. prowadzi własną działalność gospodarczą pod firmą "BEPLAN" B. S. NADZÓR,
KOSZTORYSOWANIE, PROJEKTOWANIE, WYKONAWSTWO, KOOPERACJA na podstawie wpisu do CEIDG (NIP:
(….), REGON: (…)) - zatem jego rozliczenie będzie dokonywane w oparciu o rozliczenie na podstawie faktury VAT.
Usługi kierownika budowy objęte są stawką VAT 23%, co daje miesięczną kwotę wynagrodzenia netto 2.845,53 zł - a po
odjęciu składek ZUS i składki zdrowotnej pozostaje rzeczywista kwota wynagrodzenia netto (tzw. „na rękę") 1.170,95 zł.
Zatem stawka godzinowa zatrudnienia kierownika budowy wynosi 6,65 zł, podczas gdy stawka minimalna od 01-012023r. wynosi 16,41 zł, a od 01-07-2023r. wynosić będzie 16,98 zł.
Wynagrodzenie kierownika budowy zostało zatem rażąco zaniżone i nie odpowiada nie tylko stawkom rynkowym, ale
nawet minimalnym ustawowym stawkom wynagrodzenia za prace, a w taki sam sposób należy skalkulować
wynagrodzenie pozostałych kierowników (kierownika robót sanitarnych, który prowadzi działalność gospodarczą wpisaną
do CEIDG -numer NIP: (…), REGON: (…) i kierownika robót elektrycznych).
/W tym miejscu odwołania znajduje się zestawienie skalkulowanie wynagrodzenie - p. A. S./
Kalkulacja wynagrodzenia kierowników, wg obowiązujących ustawowych minimalnych stawek godzinowych, prowadzi do
wprost oczywistych wniosków, że wynagrodzenie każdego z kierowników musiałoby wynosić miesięcznie ok. 6.000,00 zł
brutto miesięcznie - co nadal rażąco odstaje od stawek rynkowych.
Należy również uwzględnić okoliczność, że zgodnie z art. 22 pkt 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane
[PR.BUD.] do podstawowych obowiązków kierownika budowy
należy zorganizowanie budowy i kierowanie budową obiektu budowlanego w sposób zgodny z projektem lub
pozwoleniem na budowę, przepisami, w tym techniczno- budowlanymi oraz przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy.
Oczywistym jest, że wykonywanie obowiązków kierownika budowy wiąże się z koniecznością jego stałej obecności na
terenie budowy. Wprawdzie przepisy prawa budowlanego nie precyzują jak często i jak długo kierownik budowy powinien
być obecny na terenie budowy, niemniej nie sposób kierować w sposób należyty budową pojawiając się przy
wykonywanych robotach jedynie okazjonalnie. Jest to zatem praca na pełny etat.
Według Raportu Płacowego 2022 opublikowanego przez Hays Poland minimalne stawki kierownika budowy wynoszą
10.000,00 zł brutto miesięcznie, a kierowników robót branżowych (elektrycznych i sanitarnych) wynoszą 9.000,00 zł
brutto miesięcznie. Raport Płacowy:
Uwzględniając obowiązujące na rynku minimalne stawki wynagrodzenia kierownika budowy, całkowite wynagrodzenie
miesięczne brutto kierownika budowy powinno wynosić co najmniej 10.000,00 zł, co daje przez okres 8 miesięcy kwotę
80.000,00 zł brutto - czyli tyle, ile Wykonawca przewidział łącznie na wszystkich 3 kierowników.
Natomiast wynagrodzenie każdego z kierowników branżowych (elektrycznego i sanitarnego) - uwzględniając
obowiązujące na rynku minimalne stawki wynagrodzenia -powinno wynosić co najmniej 9.000,00 zł, co daje przez okres
8 miesięcy kwotę 72.000,00 zł brutto na jednego kierownika. Łącznie koszt 2 kierowników branżowych przez okres 8
miesięcy wynosi brutto 144.000,00 zł.
Zatem łączny koszt kadry 3 kierowników - uwzględniając obowiązujące na rynku minimalne stawki wynagrodzenia wynosi 224.000,00 zł brutto, podczas gdy Wykonawca przyjął w ofercie łączną kwotę 84.000,00 zł brutto.
/W tym miejscu odwołania znajduje się - KALKULACJA WYNAGRODZENIA KIEROWNIKÓW WG RYNKOWYCH
STAWEK MINIMALNYCH/.
AD II.2-3 Pismem z 28-03-2023r. Odwołujący zwrócił Zamawiającemu uwagę, że zakres i sposób obliczenia ceny przez
Wykonawcę został dokonany niezgodnie z warunkami zamówienia. Zamawiający zupełnie zignorował zarzuty
Odwołującego i nie podjął działań zmierzających do wyjaśnienia poniższych zarzutów. Tymczasem dokonanie przez
Wykonawcę sposobu i zakresu wycenionych robót oraz obliczenia ceny niezgodnie z dokumentacją projektową
potwierdzają poniższe fakty:
Wykonawca nie dokonał uwzględnienia i wyceny robót i ilości związanych z dostawą i montażem izolacji z
wełny mineralnej o grubościach 5 oraz 9 cm na kanałach wentylacyjnych – co dobitnie potwierdza analiza treści
przedłożonych i podpisanych kosztorysów ofertowych (niewymaganych przez Zamawiającego) oraz
1.
porównanie tych kosztorysów i ceny z tabelami elementów rozliczeniowych przygotowanymi przez Zamawiającego i
ceną wpisaną przez Wykonawcę do tych tabel.
Zgodnie z opisem do projektu punkt 5.3 - „Izolacje termiczne" oraz załącznikiem nr 2 -„zestawienie elementów
wentylacyjnych" kolumna „Uwagi", na kanałach wentylacyjnych należy przewidzieć montaż izolacji 3 cm, 5 cm, 9 cm.
Fakt ten został potwierdzony przez Zamawiającego w dokumencie odpowiedzi na pytania z 03-03-2023r. pytanie i
odpowiedź nr 7:
Pyt. 7 Wentylacja mechaniczna - zgodnie z dokumentacją centrala wentylacyjna układu NW2, obsługująca salę S2,
zlokalizowana jest na dachu. W związku z tym projektant wskazuje na konieczność wykonania izolacji o gr. 9 cm dla
kanałów prowadzonych na zewnątrz budynku. Czy Zamawiający zechce uzupełnić przedmiar robót stanowiący
podstawę przygotowania kosztorysu ofertowego o pozycje ujęte w dokumentacji projektowej i podlegające wycenie: a.
Izolacja o gr. 9 cm kpl 1?
Odp: Zamawiający jako załącznik do SWZ załączył kosztorys ślepy roboty sanitarne, który nie będzie modyfikowany o
ww. pozycję. Koszt wykonania powyższej pozycji należy ująć w cenie ryczałtowej oferty brutto za wykonanie robót
budowlano-instalacyjnych.
2. Wykonawca nie dokonał uwzględnienia i wyceny robót i ilości związanych z dostawą i montażem płaszcza z
blachy dla instalacji prowadzonych na dachu – co dobitnie potwierdza analiza treści przedłożonych i podpisanych
kosztorysów ofertowych (niewymaganych przez Zamawiającego) oraz porównanie tych kosztorysów i ceny z
tabelami elementów rozliczeniowych przygotowanymi przez Zamawiającego i ceną wpisaną przez Wykonawcę do
tych tabel.
W dokumencie: odpowiedzi na pytania z 03-03-2023r. Zamawiający potwierdził konieczność zastosowania na kanałach
wentylacyjnych prowadzonych na dachu zabezpieczenia izolacji płaszczem z blachy ocynkowanej – pytanie i odpowiedź
nr 8:
Pyt. 8 Wentylacja mechaniczna - w związku z lokalizacją centrali wentylacyjnej na dachu proszę o informację czy należy
zabezpieczyć izolację na kanałach prowadzonych na dachu płaszczem z blachy ocynkowanej. Czy Zamawiający zechce
uzupełnić przedmiar robót stanowiący podstawę przygotowania kosztorysu ofertowego o pozycję:
a. Płaszcz z blachy ocynkowanej na kanałach na zewnątrz budynku kpi 1?
Odp: Zamawiający jako załącznik do SWZ załączył kosztorys ślepy roboty sanitarne, który nie będzie modyfikowany o
ww. pozycję Koszt wykonania płaszcza zewnętrznego izolacji z arkuszy blach\ stalowej należy ująć w cenie ryczałtowej
oferty brutto za wykonanie robót budowlano-instalacyjnych.
3. Wykonawca nie dokonał uwzględnienia i wyceny całości robót i ilości związanych z dostawą i montażem
podstaw dachowych dla kanałów wentylacyjnych
przechodzących przez dach, a jedynie ich części (1 szt. zamiast 5 szt. wymaganych przez dokumentację projektową) –
co dobitnie potwierdza analiza treści przedłożonych i podpisanych kosztorysów ofertowych (niewymaganych przez
Zamawiającego) oraz porównanie tych kosztorysów i ceny z tabelami elementów rozliczeniowych przygotowanymi przez
Zamawiającego i ceną wpisaną przez Wykonawcę do tych tabel.
Zgodnie z częścią rysunkową projektu w etapie I należy przewidzieć 5 przejść przez dach kanałami wentylacyjnymi:
a. układ NW2 - 2 x śr. 500 mm;
b. układ WW – 1 x śr. 200 mm;
c. układ NW1 realizowany w zakresie etapu I – 2 x 500x300;
/W tym miejscu odwołania stosowny rysunek z dokumentacji projektowej/
4. Wykonawca nie dokonał uwzględnienia i wyceny robót i ilości związanych z dostawą i montażem
podkonstrukcji i podpór dla kanałów wentylacyjnych prowadzonych na dachu – co dobitnie potwierdza analiza treści
przedłożonych i podpisanych kosztorysów ofertowych (niewymaganych przez Zamawiającego) oraz porównanie
tych kosztorysów i ceny z tabelami elementów rozliczeniowych przygotowanymi przez Zamawiającego i ceną
wpisaną przez Wykonawcę do tych tabel.
Zgodnie z częścią rysunkową dokumentacji w projekcie występują kanały wentylacyjne prowadzone na dachu, które
należy montować na podporach dedykowanych do montażu na dachu.
5. Wykonawca nie dokonał uwzględnienia i wyceny robót i ilości związanych z dostawą i montażem przepustnic
prostokątnych i okrągłych zaprojektowanych na kanałach wentylacyjnych – co dobitnie potwierdza analiza treści
przedłożonych i podpisanych kosztorysów ofertowych (niewymaganych przez Zamawiającego) oraz porównanie
tych kosztorysów i ceny z tabelami elementów rozliczeniowych przygotowanymi przez Zamawiającego i ceną
wpisaną przez Wykonawcę do tych tabel.
Zgodnie z załącznikiem nr 2 – „zestawienie elementów wentylacyjnych”, zaprojektowano na kanałach wentylacyjnych
przepustnice regulacyjne prostokątne i okrągłe. Zgodnie z opisem do projektu punkt 5.1 - czerpnie i wyrzutnie, na kanale
czerpnym powietrza zewnętrznego należy zamontować przepustnicę wyposażoną w siłownik. Zamawiający w
odpowiedziach na pytania z 08-03-2023r. potwierdził konieczność wyceny przepustnic zgodnie z projektem. Pytanie nr
28:
Brak w kosztorysie ślepym oraz tabeli rozliczeniowej przepustnic okrągłych i prostokątnych systemu wentylacji. Proszę o
informację, czy są przedmiotem postępowania I ewentualne uzupełnienie przedmiaru.
Odpowiedź:
Przepustnice okrągłe i prostokątne są przedmiotem postępowania, należy je uwzględnić na podstawie dokumentacji
projektowej branży sanitarnej.
6. Wykonawca nie dokonał uwzględnienia i wyceny robót i ilości związanych z dostawą
instalacji skroplin – co dobitnie potwierdza analiza treści
przedłożonych
i montażem
i podpisanych kosztorysów ofertowych (niewymaganych
przez Zamawiającego) oraz porównanie tych kosztorysów i ceny z tabelami elementów rozliczeniowych przygotowanymi
przez Zamawiającego i ceną wpisaną przez Wykonawcę do tych tabel.
Zgodnie z opisem do projektu, punkt 5.3 – „instalacja zbiorcza odprowadzenia skroplin”, należy przewidzieć wykonanie
instalacji odprowadzenia skroplin z jednostek chłodzących sufitowych
i ściennych. Zamawiający potwierdził
konieczność wykonania instalacji
skroplin w dokumencie odpowiedzi na pytania z dnia 0303-2023r. pytanie i odpowiedź: Pyt. 4 Czy Zamawiający zechce
uzupełnić przedmiar robót stanowiący podstawę przygotowania kosztorysu ofertowego o pozycje ujęte w dokumentacji
projektowej i podlegające wycenie a. Instalacja skroplin kpl 1
b. Orurowanie instalacji chłodniczej kpl 1?
Odp: Zamawiający jako załącznik do SWZ załączył kosztorys ślepy roboty sanitarne, który nie będzie modyfikowany o
ww. pozycje. Koszt wykonania powyższych pozycji należy ująć w cenie ryczałtowej oferty brutto za wykonanie robót
budowlano-instalacyjnych - zgodnie z opisem w dokumentacji projektowej.
7. Wykonawca nie dokonał uwzględnienia i wyceny robót i ilości związanych z dostawą
instalacji freonowej układu CH1 – pion oraz instalacji
i montażem
prowadzonej z dachu przez salę S2 do komunikacji K4.1 – co dobitnie potwierdza analiza treści przedłożonych
podpisanych kosztorysów ofertowych (niewymaganych
i
przez Zamawiającego) oraz porównanie tych kosztorysów i ceny z tabelami elementów rozliczeniowych przygotowanymi
przez Zamawiającego i ceną wpisaną przez Wykonawcę do tych tabel.
Zgodnie z udzielonym przez Zamawiającego wyjaśnieniem dotyczącym zakresów wynikających z etapowania inwestycji,
pytanie i odpowiedz nr 23, należało przewidzieć wykonanie części instalacji freonowej dla układu CH1 w zakresie
zgodnym z odpowiedzią na pytanie nr 23: Pytanie nr 23:
W związku z podziałem inwestycji na dwa etapy, prosimy o potwierdzenie, że I etap inwestycji obejmuje instalację
chłodzącą - system CH2 i CH5. Pozostałe układy będą wykonywane
w ramach etapu II.
Odpowiedź:
Potwierdzam, że w etapie I należy wykonać tylko systemy chłodnicze CH2 i CH5. Należy dodatkowo wykonać pion oraz
doprowadzenie instalacji freonowej systemu CHI - pion, instalacja prowadzona z dachu przez salę 52 do komunikacji
K4.1 (dostawa i montaż jednostek systemu chłodniczego CHI nie wchodzi w zakres dostawy i montażu etapu I należy
przygotować wyłącznie pion i instalację przechodzącą przez salę S2)
8. Wykonawca nie dokonał uwzględnienia i wyceny robót i ilości związanych z dostawą i montażem kabla LiYCY
8x1,5 do sterownika STW2 – co dobitnie potwierdza analiza treści przedłożonych i podpisanych kosztorysów
ofertowych (niewymaganych przez Zamawiającego) oraz porównanie tych kosztorysów i ceny z tabelami
elementów rozliczeniowych przygotowanymi przez Zamawiającego i ceną wpisaną przez Wykonawcę do tych
tabel.
Kabel LiYCY 8x1,5 został opisany na rys. IE07: /W tym miejscu odwołania fragment rysunku/ 9. Wykonawca nie dokonał
uwzględnienia i wyceny całości robót i ilości związanych z dostawą i montażem gniazd jednofazowych pojedynczych
2P+Z 10/16A, a jedynie ich części (niewłaściwa ilość) – co dobitnie potwierdza analiza treści przedłożonych i
podpisanych kosztorysów ofertowych (niewymaganych przez Zamawiającego) oraz porównanie tych kosztorysów i ceny
z tabelami elementów rozliczeniowych przygotowanymi przez Zamawiającego i ceną wpisaną przez Wykonawcę do tych
tabel.
Analiza oferty Wykonawcy prowadzi do wprost oczywistego wniosku, że sposób i zakres wycenionych robót oraz sposób
obliczenia ceny został dokonany w oparciu o kosztorysy ślepe mające charakter jedynie pomocniczy – a nie jak wymagał
Zamawiający na podstawie dokumentacji projektowej. Konsekwencją powyższego musi być odrzucenie oferty
Wykonawcy – ponieważ jej treść jest niezgodna z warunkami zamówienia (art. 226 ust. 1 pkt 5 PZP), a ponadto zawiera
błędy w obliczeniu ceny lub kosztu (art. 226 ust. 1 pkt 10 PZP). Jak wynika z orzecznictwa KIO – „Brak wyceny pozycji
kosztorysu jest istotnym brakiem oświadczenia woli, niemieszczącym się w zakresie wyjaśnień, do których zamawiający
może wzywać wykonawcę na podstawie wskazanej normy. W braku w ogóle pozycji kosztorysu nie może być mowy o
jego wyjaśnieniu czy uzupełnieniu, albowiem prowadziłoby to do niedopuszczalnej zmiany treści oferty przez jej
uzupełnienie o brakujące treści, nie wynikające ze złożonej oferty” (vide Wyrok KIO 21.10.2021r., KIO 2771/21). A
contrario, jeżeli Zamawiający wymagał wyceny na podstawie dokumentacji projektowej, to brak wyceny choćby jednej
pozycji (jednego zakresu, jednego elementu itd.) wynikającego z dokumentacji projektowej stanowi brak istotny i
nieusuwalny, skutkujący odrzuceniem oferty. Badanie oferty nie może być iluzoryczne. Zamawiający jest zobowiązany
m.in. do weryfikacji oferowanego asortymentu pod kątem zgodności z postawionymi wymaganiami. Z obowiązku tego nie
zwalnia go fakt, że nie zażądał złożenia wraz z ofertą dokumentów potwierdzających parametry artykułów (por. Wyrok
KIO z 30.11.2016r., KIO 2157/16).
Ponadto „Zamawiający zobowiązany jest do wszechstronnego zbadania oferty danego wykonawcy, w tym wyjaśnienia
wszelkich wątpliwości dotyczących jej zgodności z wymogami wynikającymi z dokumentów zamówienia, czy też
poziomu zaoferowanej ceny […]” (vide Wyrok KIO z dnia 05 stycznia 2022r., KIO 3649/21).
Kosztorysy Wykonawcy sporządzone w normie same w sobie nie podlegają ocenie – jako niewymagane przez
Zamawiającego – ale jednoznacznie pokazują sposób i zakres wycenionych robót oraz sposób obliczenia ceny przez
Wykonawcę. Analiza oferty Wykonawcy prowadzi do wprost oczywistego wniosku, że sposób i zakres wycenionych
robót oraz sposób obliczenia ceny został dokonany w oparciu o pomocniczy kosztorys ofertowy – a nie jak wymagał
Zamawiający na podstawie dokumentacji projektowej.
Ponadto oferta Wykonawcy zawiera liczne błędy i pominięcia, a także w zakresie mebli cenę istotnie odbiegającą od cen
rynkowych. Wykonawca w istocie nie zaoferował przedmiotu zamówienia jakiego oczekiwał i wymagał Zamawiający, a
błędy te są istotne i nieusuwalne. Oferty Wykonawcy nie sposób porównać z innymi złożonymi ofertami – z uwagi na
odmienny zakres zaproponowany przez Wykonawcę i pozostałych oferentów, którzy złożyli oferty zgodnie z
wymaganiami Zamawiającego (zgodnie z dokumentacją projektową).
Zamawiający w dniu 02.05.2023 r. (poprzez platformę SmartPZP) wezwał wraz kopią odwołania, w trybie art. 524 NPzp,
uczestników postępowania przetargowego do wzięcia udziału w postępowaniu odwoławczym.
W dniu 05.05.2023 r. (wpływ do Prezesa KIO w wersji elektronicznej podpisane podpisem cyfrowym za pośrednictwem
elektronicznej skrzynki podawczej - ePUAP) ARPET s.c. A. A., P. D. zgłosiło przystąpienie do postępowania
odwoławczego po stronie Zamawiającego wnosząc o oddalenie odwołania w całości. Izba uznała skuteczność
przystąpienia do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego: ARPET s.c. A. A., P. D..
W dniu 12.05.2023 r. (e-mailem) Zamawiający wobec wniesienia odwołań do Prezesa KIO wniósł na piśmie, w trybie art.
art. 521 NPzp, odpowiedź na odwołanie, w której wnosił o uwzględnienie odwołania w całości.
W dniu 15.05.2023 r. (e-mailem) Przystępujący w odpowiedzi na uwzględnienie w całości odwołania wniósł sprzeciw.
W dniu 16.05.2023 r. (e-mailem) Przystępujący przesłał stanowisko pisemne wnosząc o oddalenie odwołania. W jego
ramach wnosił o oddalenie odwołania i zasądzenie od Odwołującego na rzecz Przystępującego kosztów postępowania
odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa przez pełnomocnika oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w
wysokości 17 zł, a także kosztów dojazdu do KIO zgodnie z przedstawionym zestawieniem
kosztów i załącznikami do niego. Przeprowadzenie dowodów:
a. FV 03/04/2023, 01/05/2023, 01/03/2023, 04/02/2023, 05/01/2023, 07/12/2022,
02/11/2022, 02/10/2022, 04/09/2022 od kierownika B. S. - na fakt poprawności i realności ustalenia wynagrodzenia
kierowników robót
b. Umowa nr NZU.362.24.P50.Dyrekcyjna.2022 - na fakt poprawności i realności ustalenia wynagrodzenia
kierowników robót
c. Oświadczenie kierownika budowy B. S. o wynagrodzeniu - na fakt poprawności i realności ustalenia
wynagrodzenia kierowników robót
d. Oświadczenie kierownika robót elektrycznych A. P. o wynagrodzeniu - na fakt poprawności i realności
ustalenia wynagrodzenia kierowników robót
e. Oświadczenie kierownika robót sanitarnych Z. B. o wynagrodzeniu - na fakt poprawności i realności ustalenia
wynagrodzenia kierowników robót
f. FV 05/07/2022, 01/02/2022 od kierownika B. S. - na fakt poprawności i realności ustalenia wynagrodzenia
kierowników robót
g. Umowa nr NZU.362.71.LO-II_Parkowa.2021 - na fakt poprawności i realności ustalenia wynagrodzenia
kierowników robót
h. FV 03/08/2021, 03/01/2021 od kierownika B. S. - na fakt poprawności i realności ustalenia wynagrodzenia
kierowników robót
i. Umowa nr NZU.362.30.SOSW10.Parkowa.2021 - na fakt poprawności i realności
ustalenia wynagrodzenia kierowników robót
j. Zestawianie ofert Przebudowa i remont budynku Specjalnego Ośrodka Szkolno Wychowawczego Nr 10 przy ul.
Parkowej 27 we Wrocławiu - na fakt poprawności i realności ustalenia wynagrodzenia przez Przystępującego
k. Zakres wykonywanych czynności – załączniki do umów o pracę pracowników (do złożenia w KIO w formie
papierowej) - na fakt poprawności i realności ustalenia wynagrodzenia przez Przystępującego
l. Kosztorys szczegółowy branży sanitarnej na fakt poprawności i realności ustalenia wynagrodzenia przez
Przystępującego
m. Zestawienie elementów wentylacji - na fakt poprawności i realności ustalenia wynagrodzenia przez
Przystępującego
n. Dokumentów dotyczących poprawnej realizacji inwestycji dla Gmina Wrocław
ZIM – III LO ul. Składowa Wrocław – rok 2018
i. Zestawienie ofert – oferta niższa od Zamawiającego i znacznie niższa niż pozostałe
ii. Wezwanie do wyjaśnień RNC
iii. Wybór oferty
iv. Umowa
v. Referencje
o. Dokumentów dotyczących poprawnej realizacji inwestycji dla Gmina Wrocław ZIM - DPS ul. Karmelkowa 66
Wrocław – rok 2020
i. Zestawienie ofert – oferta niższa od Zamawiającego i znacznie niższa niż pozostałe
ii. Wezwanie do wyjaśnień RNC iii. Wybór oferty iv. Umowa v. Referencje
Odwołanie oparte jest na błędnym i bezpodstawnym założeniu przyjętym przez Odwołującego polegającym na przyjęciu,
że Przystępujący dokonując kalkulacji oferty oparł się nie na dokumentacji przetargowej, lecz na kosztorysach ślepych.
Stanowisko to jest całkowicie błędne, gdyż z uwagi na ryczałtowy charakter wynagrodzenia Przystępujący sporządził
ofertę zgodnie z wymaganiami Zamawiającego wskazanymi m. in. w odpowiedziach na pytania nr 3/Zamawiający w zał.
nr 7 do SWZ załączył kosztorysy ślepe branż budowlanej, sanitarnej i elektrycznej, które stanowią zał. nr 8, 8a, 8c.
Kosztorysy ślepe są tylko materiałami pomocniczymi. Cena ryczałtowa oferty brutto za wykonanie robót budowlanoinstalacyjnych ma wynikać z dokumentacji projektowej stanowiącej załącznik do SWZ./ , 4/ Zamawiający jako załącznik
do SWZ załączył kosztorys ślepy roboty sanitarne, który nie będzie modyfikowany
o ww. pozycje. Koszt wykonania
powyższych pozycji
należy ująć w cenie ryczałtowej oferty brutto za wykonanie robót budowlano-instalacyjnych -zgodnie z opisem w
dokumentacji projektowej./, 7, 8, 9, 10, 11, dodatkowa informacja pod pytaniem 26 /Ponadto Zamawiający informuje, iż
dokonuje następującej modyfikacji treści Specyfikacji Warunków Zamówienia:
1. W dziale XI11 pkt 13 wykreśla się
ppkt „b”
w brzmieniu „Kosztorys ofertowy sporządzony metodą uproszczoną z zestawieniem robocizny, materiałów i sprzętu na
podstawie załączonych w załączniku nr 7 przedmiarów robót zachowując kolejność liczby porządkowej, podstawę
wyceny oraz ilości do wykonania.” Uwaga: od chwili modyfikacji tzw. kosztorysy ślepe stanowią tylko materiał
pomocniczy, jedynym i wiążącym dokumentem w zakresie wyliczenia ceny jest dokumentacja projektowa./ oraz pytania
28, 29, czyli na podstawie dokumentacji projektowej, a nie kosztorysów, które miały jedynie charakter pomocniczy. Na
podstawie kalkulacji własnej sporządzonej przez Przystępującego, który uwzględnił w niej rozbieżności w ilościach
faktycznych i niezbędnych do realizacji zamówienia, a nie tych błędnych wynikających z wadliwych kosztorysów ślepych,
wycenił cały przedmiot zamówienia, co wynika z pisma Przystępującego z 12.04.2023 r. Nie jest również prawdziwe
twierdzenie Odwołującego, że w piśmie z 12.04.2023 r. Przystępujący nie odpowiedział na pytania Zamawiającego. W
piśnie z 05.04.2023 r. Zamawiający wezwał Przystępującego wyłącznie do wykazania:
a) zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być
niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki
godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za
pracę (Dz. U. z 2018 r., poz. 2177 oraz z 2019 r., poz. 1564) lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi
związane jest realizowane zamówienie (art. 224 ust. 3 pkt 4 ustawy Pzp);
b) zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w
którym realizowane będzie zamówienie (art. 224 ust. 3 pkt 6 ustawy Pzp).
Przystępujący nie dość, że odpowiedział na postawione pytania (były tylko 2) to w szczegółowy sposób przedstawił
przyjęty przez siebie sposób kalkulacji ceny dla całej oferty. Był on na tyle dokładny, że Zamawiający nie wymagał
dalszych wyjaśnień. Gdyby natomiast Zamawiający miał jakieś wątpliwości to mógł i powinien żądać dodatkowych
wyjaśnień. Co ważne - poza ogólnymi stwierdzeniami Odwołujący nie wykazał dowodami jakichkolwiek konkretnych
uchybień po stronie Przystępującego lub Zamawiającego w zakresie badania lub sporządzania oferty. Odwołujący
ograniczył się jedynie do wskazania na własną, niepopartą niczym i nie wynikającą z SWZ metodę kalkulacji ceny, która
zakłada niekorzystne dla Zamawiającego założenia skutkujące znacznym zawyżeniem kosztów. Postępowanie przed
Izbą jest postępowaniem kontradyktoryjnym, czyli spornym, z którego istoty wynika, że spór toczą równoprawne strony
oraz uczestnicy postępowania i to oni mają obowiązek wykazywania dowodów, z których wywodzą określone skutki
prawne. Wskazuje na to bezpośrednio art. 534 ust. 1 PZP, zgodnie z którym strony i uczestnicy postępowania
odwoławczego są obowiązani wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Przepis
ten nakłada na strony postępowania obowiązek, który zarazem jest ich uprawnieniem do wykazywania dowodów na
stwierdzenie faktów, z których wywodzą skutki prawne. Równocześnie potwierdza on ogólne zasady wyrażone w art. 6
Kodeksu cywilnego (dalej jako: „KC”), a mianowicie wymaganie udowodnienia
powoływanego przez stronę faktu, powodującego powstanie określonych skutków prawnych oraz usytuowanie ciężaru
dowodu danego faktu po stronie osoby, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Izba wskazuje, że postępowanie
odwoławcze jest odrębnym od postępowania o udzielenie zamówienia publicznego postępowaniem, które ma na celu
rozstrzygnięcie powstałego pomiędzy stronami sporu. W trakcie postępowania odwoławczego to odwołujący kwestionuje
podjęte przez Zamawiającego decyzje, w zakresie oceny ofert i wykonawców w postępowaniu, nie zgadza się z
podjętymi czynnościami lub zaniechaniem określonych działań, tak więc zgodnie z regułą płynącą z art. 190 PZP2004
(obecnie art. 534 PZP) to na Odwołującym spoczywa ciężar dowiedzenia, że stanowisko Zamawiającego jest
nieprawidłowe /wyrok KIO z 25.10.2016 r., sygn. akt: KIO 1911/16)/.
Ponadto wyjaśnił, że kosztorys sanitarny który załączono jako dowód to kosztorys szczegółowy, czyli po rozwinięciu
pozycji uproszczonego kosztorysu ofertowego. Dopiero
rozwinięcie pozycji daje faktyczne informacje jakie są jej elementy składowe i czy zastały uwzględnione oraz jak została
pozycja przyjęta do wyceny (pozycja scalona, czy pozycja katalogowa KNR przez analogię ) - np. 1 kpl całego układu
instalacji klimatyzacyjnej (wszystkie urządzenia , rury , otuliny, instalacja gazowa, skroplin -materiał+robocizna w jednej
pozycji). Rozwinięcie pozycji pokazuje również , że pewne elementy są w niej uwzględnione (np. kwestionowane podpory
dachowe). Oznacza to, że gdyby Zamawiający miał jakiekolwiek wątpliwości odnośnie złożonych przez Przystępującego
wyjaśnień na etapie badania oferty i badania wyjaśnień rażąco niskiej ceny to powinien zwrócić się do Zamawiającego z
wezwaniem do ich złożenia (czego nie zrobił) i w odpowiedzi otrzymałby szczegółową kalkulację, z której wynika
poprawność dokonanej przez Przystępującego wyceny.
[Zarzut zaniżenia ilości roboczogodzin - str. 2-11 odwołania]
Zarzut dotyczący rzekomego zaniżenia ilości roboczogodzin oparty jest na błędnych, nie wynikających z SWZ i
niekorzystnych dla Zamawiającego założeniach polegających na próbie wykazania przez Odwołującego, że:
1) pomimo obowiązku sporządzenia oferty na podstawie dokumentacji projektowej a nie kosztorysów ślepych,
które miały charakter pomocniczy i obarczone były błędami ilościowymi, do wyliczenia wartości oferty
Przystępujący powinien przyjąć ilość roboczogodzin wynikających z kosztorysu ślepego, a nie z własnej kalkulacji
opartej na analizie dokumentacji projektowej, co w przypadku wynagrodzenia ryczałtowego jest nie tylko
dozwolone, ale wręcz konieczne i wymagane;
2) w całym okresie realizacji zamówienia Przystępujący powinien skierować do realizacji zamówienia, w tym do
utrzymywania w gotowości bez zlecenia innych prac grupę 24 pracowników. Twierdzenie takie jest całkowicie
błędne i jego zasadność nie wynika ani z żadnych postanowień SWZ, ani obowiązujących przepisów.
Takie twierdzenia Odwołującego to nadużycie i celowe wprowadzanie w błąd.
Jak już wskazano w Części 1 uzasadnienia Zamawiający zmodyfikował SWZ i kazał traktować kosztorys ślepy jedynie
pomocniczo, poglądowo, w rezultacie czego wykonawcy zobowiązani byli do dokonania własnych pomiarów i kalkulacji.
Właśnie rzetelna wycena robocizny w oparciu o dokumentację projektową skutkowała urealnieniem, czyli czasami
obniżeniem przyjętych na wyrost w kosztorysie nakładów na niektóre pozycje robocizny. Doświadczenie
Przystępującego przy realizacji tożsamych robót, opanowane technologie oraz własna baza sprzętowo transportowa
pozwalają na oszacowanie rzetelne prawdziwych nakładów. Przede wszystkim dokonanych na podstawie dokumentacji,
a nie przedmiarów.
W przykładach swoich wyliczeń Odwołujący posługuje się również błędnymi danymi, które mają pomóc wykazać mu
prawidłowość z góry przyjętej, ale wadliwej tezy. Przy obliczeniach
Odwołujący przyjął, że zatrudnienie jednego pracownika na umowę o pracę to 176 godzin pracy, co jest wartością
całkowicie chybioną. Rozkład dni roboczych i godzin pracy w 2023 przedstawia się bowiem następująco () /W tym
miejscu pisma stosowny rozkład/
Średnia ilość godzin roboczych w miesiącu wynosi zatem 166,66 a nie 176 godzin. Wskazuje to na to, że tezy
Odwołującego, poza tym, że nie są poparte żadnymi dowodami, to dodatkowo oparte są na wadliwym sposobie wyliczeń.
W żadnym dokumencie SWZ nie została sformułowany przez Zamawiającego wymóg stałego przebywania 24
pracowników na inwestycji przez 8 miesięcy. Byłby to wymóg całkowicie niezgodny z przedmiotem zamówienia oraz
sposobem prowadzenia inwestycji budowlanych.
Mowa jest jedynie o konkretnych ilościach pracowników poszczególnych specjalności, którymi Przystępujący dysponuje
lub będzie dysponować. Nie oznacza to zatem, że pracownicy ci mają być na budowie przez cały okres realizacji
inwestycji tj. przez 8 miesięcy. Poszczególne etapy robót determinują obecność wymaganych procesem
technologicznym pracowników danej specjalizacji.
Najdobitniej błąd w argumentacji Odwołującego wskazuje przykład płytkarzy czy malarzy – co zdaniem Odwołującego
mieliby oni robić na budowie przez pierwsze 5-6 z 8 miesięcy? Tak samo ma się sytuacja z pozostałymi specjalistami.
Zgodnie z procesem technologicznym i logicznym najpierw wykonywane są prace demontażowe, wyburzenia i rozbiórki
– do dwóch miesięcy, następnie roboty stanu surowego czyli prace murarsko-tynkarskie, zabudowy(ściany GK) co
najmniej kolejne dwa. Prace instalacyjne sanitarne i elektryczne dopiero po robotach murarskich a dopiero na końcu
prace wykończeniowe czyli m.in. właśnie posadzki, płytki i malowanie.
Ponadto Zamawiający w żadnym miejscu SWZ nie wskazał, że wymienione przez niego funkcje nie mogą być pełnione
przez te same osoby. Tym samym całkowicie bezpodstawne jest przyjmowanie przez Odwołującego, że do realizacji
zamówienia powinno być skierowanych 24 pracowników, co również powoduje, że wyliczenia Odwołującego są
zawyżone i całkowicie nierynkowe.
Przystępujący posiada wykwalifikowanych pracowników w różnych specjalnościach, którzy łączą poszczególne
kompetencje. Hydraulicy są również monterami wentylacji. Elektrycy są monterami sieci LAN. Monter suchej zabudowy
jest wykwalifikowanym i doświadczonym malarzem itp. Jest to dodatkowy atut Przystępującego pozwalający
optymalizować zarządzanie kosztami pracy co ma kluczowy wpływ na rzetelne i urealnione oszacowanie nakładów
niezbędnych na realizację inwestycji w oparciu o dokumentację projektową.
Całkowicie chybione jest twierdzenie Odwołującego, że: Załącznik nr 6 do SWZ WYKAZ OSÓB zawierał oświadczenie, że każdy oferent będzie dysponował grupą 24 pracowników do realizacji
zamówienia. Załącznik nr 6 zawiera bowiem oświadczenie, że: celem realizacji zamówienia będę posiadał następujący
zespół ludzki tj. 2 hydraulików, 4 instalatorów wentylacji i klimatyzacji, 3 elektryków, 4 monterów sieci LAN, 2 płytkarzy posadzkarzy, 3 malarzy, 4 monterów suchej zabudowy oraz 2 robotników budowlanych
Treść oświadczenia nie daje jakichkolwiek podstaw do przyjęcia forsowanej przez Odwołującego błędnej koncepcji, że
jest ono równoznaczne z obowiązkiem posiadania i oddelegowania na cały okres realizacji umowy grupy 24
pracowników, którzy przez znaczny czas realizacji umowy nie mieliby żadnych prac do wykonania.
Odwołujący całkowicie wybiórczo przytacza fragmenty wyjaśnień Przystępującego z 12.04.2023 r. oraz załączone do
nich dowody, a także stara się wykreować nowe warunki udziału w postępowaniu, w tym zakres podmiotowych środków
dowodowych jakie miałby przedstawić Przystępujący, które jednak nigdy w postępowaniu nie zostały przewidziane przez
Zamawiającego.
W piśmie z 12.04.2023 r. Przystępujący wskazał, że zatrudnia pracowników na umowy o pracę, a także przedstawił w
celu potwierdzenia tej okoliczności umowy o pracę oraz zestawienie miesięczne z rozliczeniem składek ZUS za II 2023 r.
Celem złożenia tych dokumentów było wykazanie okoliczności wymaganej przez Zamawiającego tj. faktu przestrzegania
przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych oraz zatrudniania pracowników na umowę o pracę o określonej
wysokości wynagrodzenia, która przyjęta była do kalkulacji oferty. Nie było i nie mogło być wymagane przez
Zamawiającego złożenie tych dokumentów w celu wykazania, że Przystępujący już zatrudnia konkretnych pracowników
(pomimo, że Przystępujący już taką kadrą dysponuje i może to wykazać).
Całkowicie chybione jest twierdzenie, że oferta Przystępującego: podlegała odrzuceniu chociażby z tego powodu, że nie
czyni zadość wezwaniu Zamawiającego z dnia 05-04-2023r. Wykonawca nie przedłożył dowodów uzasadniających
sposób obliczenia kosztów pracowników, ograniczając się do przedłożenia „zanominizowanych przykładowych umów o
pracę kilku zatrudnionych pracowników” Po raz kolejny Odwołujący wybiórczo czyta treść złożonych wyjaśnień oraz
załączonych do nich dokumentów, których jest więcej niż podaje to Odwołujący.
Błędne jest również twierdzenie dotyczące zaniżenia kosztów kadry kierowniczej. Przedstawiona przez Odwołującego w
tym zakresie kalkulacja jest całkowicie dowolna oraz oderwana od realiów rynkowych. Potraktowanie kierownika budowy
jako pracownika obecnego 8 godzin przez osiem miesięcy na inwestycji, która jest jego jedynym źródłem utrzymania jest
całkowicie bezpodstawne. Całkowitym nadużyciem jest próba wykazania, że z wynagrodzenia otrzymanego od
Przystępującego kierownicy pokrywać będzie wszystkie stawki na ubezpieczenia społeczne, podczas gdy osoby te
mogą składki te rozkładać
pomiędzy różne realizowane kontrakty. Zamawiający słusznie wyłączył kierownika budowy i kierowników branżowych
jako osób obligatoryjnie zatrudnionych przez wykonawcę na umowę o pracę. Rozliczają się oni z Przystępującym w
formie ryczałtów miesięcznych za pełnione funkcje na określonych realizacjach (robotach).
Całkowicie chybione jest też twierdzenie, że kierownik budowy wymaga stałej obecności kierownika na terenie budowy.
Przeczy temu chociażby przywołany przez Odwołującego art. 22 pkt 3 Prawa budowlanego. Kierownik budowy jak i
kierownicy branżowi są związani z Przystępującym umowami. Ich obecność na inwestycjach realizowanych przez
wykonawcę jest odpowiednia i adekwatna do właściwego i zgodnego z przepisami procesu realizacji robót. Nadzór
odbywa się stosownie do zapotrzebowania, jeśli trzeba to codziennie i zawsze do dyspozycji Zamawiającego, czy
przedstawiciela Zamawiającego w postaci Inspektora nadzoru. Bezpośredni i stały nadzór nad zapewnia kadra
inżynieryjna w osobach współwłaścicieli firmy. Co ważne – Zamawiający nie sfomułował obowiązku przebywania
kierowników na terenie budowy przez 8 godzin dziennie przez cały okres realizacji umowy. Dopiero taki narzucony
sposób realizacji umowy dokonany przez Zamawiającego uzasadniałby twierdzenia Odwołującego, ale takiego wymogu
nie ma, co zresztą przyznaje sam Odwołujący. Przystępujący kwestionuje także wskazywane przez Odwołującego
stawki za jakie mają być zatrudniani kierownicy budowy lub kierownicy robót. Raport jest bowiem raportem Hays Poland,
do którego dane uzyskane zostały wyłącznie z rekrutacji prowadzonych przez tę firmę. Oczywistym jest zatem, że są to
stawki zawyżone, gdyż z usług firm rekrutacyjnych na tego typu stanowiska korzystają zazwyczaj firmy większe,
ofertujące wyższe wynagrodzenia, co w żaden sposób nie przekłada się na wysokość wynagrodzeń w firmach lokalnych
jaką jest np. Przystępujący.
Co ważne – Odwołujący jako jedyny dowód przedstawił wyłącznie odniesienie się do tego raportu, a nie wskazał np. jakie
zarobki posiadają kierownicy przez niego zatrudniani, gdyż doskonale zdaje sobie sprawę, że sugerowane przez niego
stawki są stawkami zawyżonymi i nierynkowymi.
Dodatkowo wskazał, że gdyby przyjąć jako prawidłowy sposób wyliczenia kosztów pracowniczych zaprezentowany
przez Odwołującego (który w całości kwestionuję) byłoby to niegospodarnością po stronie Zamawiającego oraz
ograniczeniem konkurencji i równego traktowania wykonawców. Jeśli taki sposób wyceny przyjął Odwołujący to naturalną
konsekwencją jest znaczne i nieuzasadnione zawyżenie nakładów na robociznę – czyli wyższą kwotą oferty.
[Zarzut dot. niezgodności oferty z SWZ oraz błędów w obliczeniu ceny – str. 11-17]
Odnosząc się do zarzutu niezgodności oferty z SWZ Przystępujący w pierwszej kolejności zaprzecza, aby jego oferta
była niezgodna z SWZ. Do załączonych do oferty Przystępującego kosztorysów wpisane zostały przez niego ceny
ryczałtowe za wykonanie
poszczególnych elementów, w uwzględnieniem ich rzeczywistych ilości wynikających z dokumentacji projektowej, ale
bez dokonywania modyfikacji pozycji ilościowych w kosztorysach załączonych przez Zamawiającego.
Było to działanie w pełni uzasadnione, gdyż modyfikacja SWZ i załączników dokonana przez Zamawiającego
zdecydowanie rozstrzyga wątpliwości (jeśli ktoś nie zrozumiał i je miał) w kwestii kosztorysu. Zmodyfikowano nawet
załączniki które powstały na bazie kosztorysu:
a) tabela elementów rozliczeniowych - roboty budowlane, sanitarne i elektryczne
b) tabela elementów rozliczeniowych – wyposażenie
wykreślając z nich kolumnę ilość, żeby wyeliminować mylące znaczenie ilości nakładów przyjętych w pomocniczym
kosztorysie ślepym.
Odnosząc się szczegółowo do kwestii podniesionych w uzasadnieniu wskazał:
1) Izolacja z wełny mineralnej.
Przystępujący w ofercie przedstawił wycenę ryczałtową na podstawie załączonej dokumentacji projektowej zgodnie z
SWZ. Z uwagi na pomocniczy charakter kosztorysu ślepego i zgodnie z odpowiedzią Zamawiającego Przystępujący
również nie modyfikował kosztorysu o dodatkowe pozycje uwzględniając, jednakże izolację z wełny w wycenie
ryczałtowej zgodnie z dokumentacją i odzwierciedlając ten fakt adekwatnych pozycjach dotyczących kanałów
wentylacyjnych. Izolacji z wełny dotyczy pozycja 48 i 50 kosztorysu ofertowego. W dokumentacji jest grubość izolacji
3,5,9 cm. W opisie pozycji kosztorysu przygotowanego przez Zamawiającego izolacja z wełny jest jedynie 3cm.
Oryginalny opis pozycji użytej wg katalogu KNR została użyta przez kosztorysanta jako izolacja wełną 5cm.
Uwzględniliśmy projektowe grubości izolacji poprzez przyjęcie zapasu na cenę materiałów cenie ryczałtowej nie
modyfikując pozycji zgodnie z odpowiedzią Zamawiającego.
2) Dostawa i montaż płaszcza z blachy dla instalacji prowadzonych na dachu.
Z uwagi na pomocniczy charakter kosztorysu ślepego i zgodnie z instrukcją Zamawiającego Przystępujący również nie
modyfikował kosztorysu o dodatkowe pozycje uwzględniając, jednakże płaszcz z blachy ocynkowanej w wycenie
ryczałtowej zgodnie z dokumentacją i odzwierciedlając ten fakt adekwatnych pozycjach dotyczących kanałów
wentylacyjnych. Wycena ryczałtowa na podstawie dokumentacji projektowej - w pomocniczym załączniku do oferty w
postaci kosztorysu uwzględniono nakłady na robociznę i materiały
w cenach uwzględniających założenia
projektowe dotyczące izolacji
kanałów płaszczem
z blachy na odpowiednich odcinkach. Przyjęto ponad 60%
zapas na cenę kanałów i kształtek zęby cena uwzględniała płaszcz z blachy bez modyfikacji kosztorysu. Przyjęto ceny
kanałów
i kształtek zależnie od przekrojów w cenach od
140 do 200 zł za m2 podczas, gdy wyceny dostawców opiewają na cenę rzędu wielkości 80 zł / m2.
3) Dostawa i montaż podstaw dachowych dla kanałów wentylacyjnych.
Wykonawca w pełni świadomy formy rozliczenia i wyceny w formule ryczałtowej w swojej ofercie wycenił całkowite i
pełne kosztów realizacji zamówienia w oparciu o dokumentację projektową. Z uwagi na pomocniczy charakter kosztorysu
ślepego i zgodnie z instrukcją zamawiającego wykonawca również nie modyfikował kosztorysu o dodatkowe pozycje
uwzględniając, jednakże wszystkie prace przewidziane do realizacji w przedmiotowym etapie robót w wycenie
ryczałtowej zgodnie z dokumentacją. Żaden Wykonawca przy wycenie na podstawie dokumentacji projektowej i
ryczałtowym rozliczeniu za zrealizowanie całości zadania nie może bazować na kosztorysie ślepym czy nawet
przedmiarach, gdyż ewidentnie odpowiada za wszelkie błędy popełnione przez kosztorysanta. Zarzut wyceny podstawy
dachowej w ilości 1 szt. zamiast 5 jest pomyleniem przeznaczenia użytej w kosztorysie podstawy 1 szt. podstawy w
poz. 52 kosztorysu jest dedykowana pod wentylator osiowy szt. 1 z poz. 51 i taką pozycję ujął przystępujący w swoim
kosztorysie.
Odnośnie przywołanego w odwołaniu układu NW2, NW1, WW wskazuję, że w dokumentacji projektowej, w zestawieniu
elementów wentylacji (załącznik nr 2 do projektu wykonawczego branży sanitarnej) nie ma odzwierciedlenia przejścia
kanałów przez dach w postaci dodatkowych zaprojektowanych podstaw dachowych. Przejścia przez dach uwzględnione
są w postaci kształtek wentylacyjnych ujętych przez przystępującego w pozycjach kosztorysu. Zatem twierdzenia
zawarte w odwołaniu są nieprawdziwe.
Pomocniczy załącznik w postaci kosztorysu ślepego zawierał mnóstwo błędów i niedoszacowań nakładów względem
realnych które należy ponieść przy realizacji zadania zgodnie z dokumentacją, co Zamawiający dostrzegł na etapie
składania odpowiedzi na pytania wykonawców i całkowicie zmodyfikował charakter tego dokumentu i jego rolę w
postępowaniu. Niestety z założeń formalnych załącznik ten powinien pokrywać się sumarycznie z kwotą ryczałtową jaką
wycenił Wykonawca i przedstawił w ofercie na realizację zadania.
4) Dostawa i montaż podkonstrukcji i podpór.
Sytuacja dokładnie taka sama jak powyżej. Ponadto wskazuję, że Przystępujący wpisał w tych pozycjach kwotę
nakładów uwzględniających wykonanie prac zgodnie z projektem, systemowymi rozwiązaniami i sztuką budowlaną.
Dodatkowo wskazuję, że pozycje 45, 46, 47, 49 uwzględniają zastosowanie podpór pod wszystkie kanały wentylacyjne z
dokumentacji a więc również kanały wentylacyjne prowadzone po dachu.
5) Dostawa i montaż przepustnic prostokątnych i okrągłych.
Sytuacja dokładnie taka sama jak powyżej. Przepustnica jest kształtką wentylacyjną więc nie modyfikując kosztorysu
uwzględniono je w pozycjach dotyczących kanałów
wentylacyjnych i kształtek – poz 45, 46, 47, 49 kosztorysu sanitarnego.
6) Dostawa i montaż instalacji skroplin.
Sytuacja dokładnie taka sama jak powyżej. Ponadto przytoczone przez Odwołującego odpowiedzi Zamawiającego
potwierdzają dodatkowo błędy kosztorysu pomocniczego. Wycena klimatyzacji na podstawie dokumentacji technicznej, a
nie błędnego kosztorysu pomocniczego musi przewidywać wykonanie instalacji odprowadzenia skroplin nieodzownie
powstających w procesie eksploatacji układu. Nawet gdyby takowej instalacji nie przewidywała dokumentacja projektowa
każdy wykonawca działając zgodnie z technologiami i sztuką budowlaną powinien taką instalację wykonać, a więc
logiczne, że również przyjąć w wycenie ryczałtowej. Co ważne - Pozycja 42 Układ CH2 jest pozycją scaloną dodatkowo
wstawioną do kosztorysu jako analogia.
7) Dostawa i montaż instalacji freonowej układu CH1.
Sytuacja dokładnie taka sama jak powyżej. Ponadto podkreślam, że Przystępujący ujął przedmiotowe nakłady w cenie
ryczałtowej zgodnie z dokumentacją projektową, zakresem dla etapu jak również potwierdzeniem konieczności ich
wykonania przez Zamawiającego
w odpowiedziach na pytanie. Dla oferenta, który czyta ze
zrozumieniem udostępnioną dokumentację, zakres prac i jego etapowanie skierowanie pytań w kwestiach oczywistych
jest bezzasadne.
8) Dostawa i montaż kabla LiYCY 8x1,5 do sterownika STW2
Sytuacja dokładnie taka sama jak powyżej. Kolejny błąd w załączniku pomocniczym (kosztorysie) względem
dokumentacji projektowej wskazywany przez Odwołującego, który nie zrozumiał odpowiedzi Zamawiającego jak również
idei wyceny ryczałtowej. Dodatkowo pozycja 41 kosztorysu dotycząca całego układu wentylacyjnego 1 kpl, zawiera
element nakładu scalonego „Okablowanie i uruchomienie na obiekcie – 1 kpl jako nakład
materiałowy więc uwzględnia również przywołany kabel.
9) Dostawa i montaż gniazd jednofazowych pojedynczych 2P+Z 10/16A
Sytuacja dokładnie taka sama jak powyżej. Kolejny błąd w kosztorysie ślepym. Dokonując wyceny ryczałtowej
Przystępujący uwzględnił całość prac odpowiednio dopasowując wycenę pozycji załącznika do ceny ryczałtowej za
całość zadania wyliczoną rzetelnie na podstawie właściwego dokumentu (Projektu).
[Zarzut niegodności oferty z warunkami zamówienia – str. 17-18]
W podsumowaniu swoich twierdzeń Odwołujący ponownie bezpodstawnie stwierdza, że oferta Przystępującego została
sporządzona nie na podstawie dokumentacji projektowej, lecz na podstawie kosztorysów ślepych. Jednocześnie w
całkowicie chybiony sposób przywołuje orzecznictwo KIO dotyczące braku wyceny pozycji kosztorysowych, podczas
gdy przez poprzednich 6 stron odwołania twierdził, że Przystępujący wycenił właśnie pozycje kosztorysowe, a nie te
wynikające z dokumentacji projektowej. Takie stwierdzenie wprost
wskazuje na wadliwość zarzutów i argumentacji przedstawionej przez Odwołującego, który ostatecznie sam przyznaje,
że Przystępujący sporządził ofertę nie na podstawie kosztorysów ślepych, lecz dokumentacji projektowej, czyli tak jak
było top wymagane przez Zamawiającego.
Słusznie Odwołujący stwierdził, że: Kosztorysy Wykonawcy sporządzone w normie same w sobie nie podlegają ocenie jako niewymagane przez Zamawiającego.
Jednakże wnioski jakie z tego wyprowadza, a mianowicie, że oferta z ceną ryczałtową została sporządzona w oparciu o
kosztorysy, a nie dokumentację projektową są całkowicie błędne i pozbawione jakichkolwiek podstaw faktycznych jak i
prawnych.
Ogólnikowe twierdzenia zawarte na str. 18 odwołania (liczne błędy i pominięcia, a także w zakresie mebli) są
bezpodstawne i w żaden sposób niewykazane. Przystępujący zaprzecza ich występowaniu. Większość mebli
przewidzianych jest do wykonania na indywidualne zamówienie z zastosowaniem płyt o podwyższonej klasyfikacji
ogniowej których aktualną rynkową wycenę otrzymał wykonawca na etapie sporządzenia wyceny ryczałtowej. Co ważne
– odnośnie do tych pozycji Zamawiający nie zgłaszał żadnych pytań lub wątpliwości, a tym samym Przystępujący nie
składał w tym zakresie jakichkolwiek wyjaśnień.
Co ważne - stanowisko Przystępującego zgodnie z którym brak jest podstaw do odrzucenia jego oferty znajduje poparcie
w orzecznictwie, gdzie podkreśla się, że:
1) Oceniając niezgodność oferty Odwołującego z SIWZ Zamawiający powinien wykazać, że niedochowanie
formatu przedstawiona informacji, jakiego oczekiwał Zamawiający od wykonawców ma przełożenie merytoryczne
na świadczenie wykonawcy /wyrok KIO z dnia 15.04.2019 r., KIO 592/19/
2) Podstawą odrzucenia oferty nie mogą być jakiekolwiek wymogi Zamawiającego, zawarte w SIWZ, które nie
mają bezpośredniego związku z treścią oferty rozumianą wąsko, jako zakres przyszłego świadczenia /wyrok KIO z
dnia 15.04.2019 r., KIO 592/19/.
3) Wobec braku sprecyzowania w SIWZ definicji kosztorysu ofertowego szczegółowego, braku wskazania
wymaganego poziomu szczegółowości, niezasadne było na etapie badania i oceny ofert odrzucenie oferty
wykonawcy, które przedłożył kosztorys, który nie został sporządzony zgodnie z metoda zawartą w opracowaniu
wydanym przez Stowarzyszenie Kosztorysantów Budowalnych i Zrzeszenie Biur Kosztorysowania Budowlanego,
skoro wymóg ten nie został zawarty w SIWZ. Jeśli zamawiający wymagał sporządzenia kosztorysów według
określonych kryteriów, to winien wyraźnie wskazać to w SIWZ. Tym samy, uznać należy, że wobec zaniechania
przez Zamawiającego sprecyzowania w SIWZ zakresu wymaganych informacji w kosztorysie czy też sposobu ich
przedstawienie, nie sposób uznać, iż Odwołujący przedstawił kosztorysy niezgodnie z SIWZ /wyrok Sądu
Okręgowego w Słupsku z dnia 30 stycznia 2009 r., VII Ga 59/08/.
4) Złożony przez odwołującego wraz z ofertą kosztorys podaje dla każdej pozycji obmiarowej, rozbicie ceny
jednostkowej na koszty robocizny, materiałów i sprzętu i w ocenie Izby spełnia on niezbędne wymagania
kosztorysu szczegółowego. Zamawiający w toku rozprawy wskazywał, że kosztorys ślepy przygotowany przez
zamawiającego podawał bardziej precyzyjne niż w kosztorysie ofertowym rozbicie poszczególnych elementów.
Odstępstwo tego rodzaju należy ocenić co najwyżej jako odstępstwo od formy a nie treści SIWZ, które jednak nie
może skutkować odrzuceniem oferty odwołującego. Okoliczność braku rozbicia niektórych pozycji kosztorysu na
bardziej szczegółowe nie może skutkować odrzuceniem oferty jako niezgodnej z treścią SIWZ /wyroki KIO z
21.10.2013 r., KIO 2366/13 oraz KIO 2370/12/.
5) Aby zastosować podstawę odrzucenia oferty z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo
zamówień publicznych musi być możliwe do uchwycenia na czym konkretnie niezgodność oferty z SIWZ polega,
czyli co i w jaki sposób w ofercie nie jest zgodne z konkretnie wskazanymi, skwantyfikowanymi i ustalonymi
jednoznacznie postanowieniami SIWZ. Odrzuceniu podlega zatem wyłącznie oferta, której treść jest niezgodna z
treścią SIWZ w sposób zasadniczy i nieusuwalny, gdyż obowiązkiem zamawiającego jest poprawienie w złożonej
ofercie niezgodności z SIWZ niemających istotnego charakteru /wyrok KIO z 19.04.2021 r., KIO 788/21/
6) Ustawa zobowiązując Zamawiających zgodnie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy, z zastrzeżeniem art. 87 ust. 2 pkt 3,
do odrzucenia oferty o ile jej treść nie odpowiada treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia (dalej: SIWZ).
Odrzucenie oferty, biorąc pod uwagę dodatkowo zastrzeżenie jakie uczynił ustawodawca, nie może nastąpić z
powodów formalnych, błahych nie wpływających na treść złożonej oferty oraz nie może nastąpić, gdy Zamawiający
ma możliwość poprawienia błędów jakie zawiera oferta. Wskazać należy, co ugruntowane jest w orzecznictwie
Izby oraz sądów powszechnych, że o zgodności treści oferty z treścią SIWZ przesądza ich porównanie.
Niezgodność treści oferty z treścią SIWZ należy oceniać z uwzględnieniem pojęcia oferty zdefiniowanego w art. 66
Kodeksu cywilnego, czyli niezgodności oświadczenia woli wykonawcy z oczekiwaniami Zamawiającego w
odniesieniu do merytorycznego zakresu przedmiotu zamówienia /wyrok KIO z 12.03.2021 r., KIO 487/21/. Z uwagi
na powyższe uznał, że całkowicie błędne jest twierdzenie Odwołującego dotyczące braku porównywalności oferty
Podwykonawcy z innymi ofertami. Wszyscy wykonawcy bowiem złożyli oferty z wynagrodzeniem ryczałtowym
obejmującym cały przedmiot zamówienia, który został określony przez dokumentację projektową. W związku z
tym oferty są możliwe do porównania.
[Rażąco niska cena – brak zarzutu i uzasadnienia w tym zakresie]
W pierwszej kolejności wskazał, że pomimo wskazania a pkt I.3 odwołania informacji o tym, że według Odwołującego
oferta Przystępującego zawiera rażąco niską cenę to w pkt II
zawierającym zarzuty Odwołujący nie postawił zarzutu naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 8 PZP. Nie ma w tym zakresie
również ani jednego zdania w samym uzasadnieniu. Tym samym zarzut taki nie powinien być rozpoznawany przez KIO,
jeśli Odwołujący usiłować będzie go podnieść na rozprawie, albowiem będzie zarzutem spóźnionym. Zgodnie z art. 555
PZP Izba nie może orzekać co do zarzutów, które nie były zawarte w odwołaniu. Niezależnie od powyższego Odwołujący
w żaden sposób nie wykazał, aby oferta Przystępującego zawierała rażąco niską cenę. Przystępujący w toku
postępowania przed Zamawiającym przedłożył szczegółowe wyjaśnienia w zakresie sposobu kalkulacji swojej oferty.
Przystępujący w całości podtrzymuje złożone wyjaśniania i dowody. Złożone wyjaśnienia i dowody zostały przyjęte przez
Zamawiającego bez uwag jako rzetelne i Zamawiający nie wymagał jakichkolwiek dodatkowych wyjaśnień. Gdyby
Zamawiający miał w tym zakresie jakieś wątpliwości to zgodnie z art. 224 ust. 1 PZP miałby prawo, lecz i obowiązek
zażądać od Przystępującego złożenia dodatkowych wyjaśnień, czego jednak nie uczynił. Odwołujący w odwołaniu nie
sformułował również zarzutu braku wezwania Odwołującego do złożenia wyjaśnień dotyczących treści złożonych
wyjaśnień lub dokumentów przedłożonych w celu poparcie prawidłowości złożonych wyjaśnień, a tym uznać należy, że
w pozostałym zakresie odwołanie jest co najmniej przedwczesne, a co za tym idzie winno zostać oddalone w całości.
Poza ogólnym stwierdzeniem, że oferta Przystępującego zawiera rażąco niską cenę Odwołujący nie wskazał ani nie
wykazał dowodami jakichkolwiek konkretnych uchybień po stronie Przystępującego lub Zamawiającego w zakresie
badania lub sporządzania wyjaśnień rażąco niskiej ceny. Biorąc pod uwagę tę okoliczność oraz brak możliwości
modyfikacji lub rozszerzenia zarzutów na etapie postępowania odwoławczego zasadnym jest uznanie, że odwołanie
powinno zostać oddalone w tym zakresie. Odwołujący, który stawia zarzuty Zamawiającemu, w zakresie czynności
oceny oferty, tj. czy oferta zawiera rażąco niską cenę, zobowiązany jest na mocy przepisu art. 534 PZP oraz art. 6 KC,
przedstawić dowody na okoliczność, że kwestionowana oferta zawiera rażąco niską cenę (dowód negatywny).
Odwrócony ciężar dowodu nie zwalnia odwołującego z obowiązku wykazania podstaw faktycznych zarzutu oraz
następnie przedstawienia dowodów przeciwnych wobec tych, które przedstawił wykonawca, którego zaoferowana cena
jest kwestionowana jako rażąco niska. Na zakończenie wskazał, że cena zaoferowana przez Przystępującego jest ceną
wyższą niż kwota jaką Zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia, która to kwota wynosi 3 599
988,60 zł brutto. Potwierdza to prawidłowość złożonej oferty oraz to, że w stosunku do Przystępującego nie zachodziły
obligatoryjne podstawy do badania jego oferty pod kątem rażąco niskiej ceny.
W dniu 19.05.2023 r. (e-mailem) Odwołujący zgodnie z zarządzeniem KIO po odroczeniu posiedzenia przesłał
stanowisko pisemne będące odpowiedzią na stanowisko
Przystępującego z 16.05.2023 r. Wnosił o przeprowadzenie dowodu z:
Dokumentu Ogłoszenia o Zamówieniu, SWZ, Projektu Umowy i Formularza Oferty w ramach
przeprowadzonego przez Zamawiającego postępowania pn.: „Wykonanie adaptacji pomieszczeń w Centrum
Handlowym MAGNOLIA PARK przy ul. Legnickiej 58 we Wrocławiu, przeznaczonych na potrzeby Centrum Obsługi
Mieszkańca Urzędu Miejskiego Wrocławia” – znak postępowania: ZP/TP/1/2022/WOU – na potwierdzenie faktu, że
w postępowaniu (w przeciwieństwie do wcześniej już przeprowadzonego postępowania) Zamawiający sformułował
w sposób celowy, zamierzony i zgodny z prawem wymóg zatrudniania przez wykonawców/oferentów 24 osób na
umowę o pracę przez cały okres trwania umowy z wybranym wykonawcą/oferentem (vide porównanie treści
ogłoszeń o zamówieniu, SWZ, projektu umowy oraz formularza oferty z postępowania oraz postępowania
dotyczącego COM MAGNOLIA) – zatem oferta Przystępującego zawiera rażąco zaniżone wartości wynagrodzenia
pracowników i kosztów ich pracy, wobec czego nie spełnia wymagań Zamawiającego zatrudnienia 24
pracowników i przez to zawiera rażąco niską cenę ww. składowych złożonej oferty, przez co podlega odrzuceniu;
1.
Dokumentu Ogłoszenia o Zamówieniu, SIWZ, Projektu Umowy i Formularza Oferty w ramach
przeprowadzonego przez Zamawiającego postępowania pn.: „Wykonanie robót remontowo – budowlanych i
instalacyjnych pomieszczeń lokalu użytkowego Piwnica Świdnicka w budynku Ratusza Staromiejskiego przy
Sukiennice 12-15 we Wrocławiu w formule zaprojektuj i wybuduj” – znak postępowania: ZP/PN/69/2019/WOU – na
potwierdzenie faktu, że w postępowaniu (w przeciwieństwie do wcześniej już przeprowadzonego postępowania)
Zamawiający sformułował w sposób celowy, zamierzony i zgodny z prawem wymóg zatrudniania przez
wykonawców/oferentów 24 osób na umowę o pracę przez cały okres trwania umowy z wybranym
wykonawcą/oferentem (vide porównanie treści ogłoszeń o zamówieniu, SWZ, projektu umowy oraz formularza
oferty z postępowania oraz postępowania dotyczącego PIWNICA ŚWIDNICKA) – zatem oferta Przystępującego
zawiera rażąco zaniżone wartości wynagrodzenia pracowników i kosztów ich pracy, wobec czego nie spełnia
wymagań Zamawiającego zatrudnienia 24 pracowników i przez to zawiera rażąco niską cenę ww. składowych
złożonej oferty, przez co podlega odrzuceniu;
2.
Dokumentu Ogłoszenia o Zamówieniu, SIWZ, Projektu Umowy i Formularza Oferty w ramach
przeprowadzonego przez Zamawiającego postępowania pn.: „Wykonanie prac projektowych i robót budowlanych
wielofunkcyjnej hali sportowej wraz z zagospodarowaniem terenu przy ul. Racławickiej 62 we Wrocławiu w formule
zaprojektuj i wybuduj” – znak postępowania: ZP/PN/1/2020/WOU – na potwierdzenie faktu, że w postępowaniu (w
przeciwieństwie do wcześniej już przeprowadzonego postępowania) Zamawiający sformułował w sposób celowy,
zamierzony i zgodny z prawem
3.
wymóg zatrudniania przez wykonawców/oferentów 24 osób na umowę o pracę przez cały okres trwania umowy z
wybranym wykonawcą/oferentem (vide porównanie treści ogłoszeń o zamówieniu, SWZ, projektu umowy oraz
formularza oferty z postępowania oraz postępowania dotyczącego HALA RACŁAWICKA) – zatem oferta
Przystępującego zawiera rażąco zaniżone wartości wynagrodzenia pracowników i kosztów ich pracy, wobec czego nie
spełnia wymagań Zamawiającego zatrudnienia 24 pracowników i przez to zawiera rażąco niską cenę ww. składowych
złożonej oferty, przez co podlega odrzuceniu;
Dokumentu Ogłoszenia o Zamówieniu, SWZ, Projektu Umowy i Formularza Oferty w ramach
przeprowadzonego przez Zamawiającego postępowania pn.: „Budowa boisk piłkarskich o nawierzchni sztucznej
trawy wraz z zapleczem i infrastrukturą techniczną przy ul. Racławickiej 62 we Wrocławiu w formule zaprojektuj i
wybuduj” – znak postępowania: ZP/TP/37/2021/WOU – na potwierdzenie faktu, że w postępowaniu (w
przeciwieństwie do wcześniej już przeprowadzonego postępowania) Zamawiający sformułował w sposób celowy,
zamierzony i zgodny z prawem wymóg zatrudniania przez wykonawców/oferentów 24 osób na umowę o pracę
przez cały okres trwania umowy z wybranym wykonawcą/oferentem (vide porównanie treści ogłoszeń o
zamówieniu, SWZ, projektu umowy oraz formularza oferty z postępowania oraz postępowania dotyczącego
4.
BOISKA RACŁAWICKA) – zatem oferta Przystępującego zawiera rażąco zaniżone wartości wynagrodzenia
pracowników i kosztów ich pracy, wobec czego nie spełnia wymagań Zamawiającego zatrudnienia 24
pracowników i przez to zawiera rażąco niską cenę ww. składowych złożonej oferty, przez co podlega odrzuceniu;
Dokumentu w postaci Oświadczenia z 12-05-2023r. firmy Przedsiębiorstwo Inżynieryjne ERA S.A. [Oferent]
dotyczące sposobu skalkulowania oferty w postępowaniu – na potwierdzenie faktu, że pozostali oferenci, w tym
Odwołujący i Oferent (w przeciwieństwie do Przystępującego) spełnili wymagania Zamawiającego i skalkulowali w
swoich ofertach 24 pracowników zatrudnionych na umowę o pracę przez cały okres realizacji robót (8 miesięcy), a
także że Oferent (w przeciwieństwie do Przystępującego) skalkulował wysokość wynagrodzenia Kierownika
Budowy, Kierownika Robót Elektrycznych i Kierownika Robót Sanitarnych wg realnych stawek rynkowych – zatem
oferta Przystępującego zawiera rażąco zaniżone wartości wynagrodzenia kadry kierowniczej i kosztów
wynagrodzenia pracowników, wobec czego nie spełnia wymagań Zamawiającego i przez to zawiera rażąco niską
cenę ww. składowych złożonej oferty, przez co podlega odrzuceniu;
5.
Dokumentu w postaci Oświadczenia z 18-05-2023r. firmy NEXUS NOWE TECHNOLOGIE WROCŁAW S.A.
dotyczącego wymogów określonych przez Zamawiającego i ich literalnego rozumienia oraz egzekwowania w
zakresie liczby i faktu zatrudniania na umowę o pracę pracowników w ramach postępowania pn.:
6.
„Wykonanie adaptacji pomieszczeń w Centrum Handlowym MAGNOLIA PARK przy ul. Legnickiej 58 we Wrocławiu,
przeznaczonych na potrzeby Centrum Obsługi Mieszkańca Urzędu Miejskiego Wrocławia” – znak postępowania:
ZP/TP/1/2022/WOU – na potwierdzenie faktu, że Przystępujący, dokonując własnej niepoprawnej „interpretacji” wymagań
Zamawiającego w postępowaniu, nie spełnił faktycznie wymagań Zamawiającego i nie skalkulował w swojej ofercie 24
pracowników zatrudnionych na umowę o pracę przez cały okres realizacji robót (8 miesięcy) – wobec czego oferta
Przystępującego nie spełnia wymagań Zamawiającego i przez to zawiera rażąco niską cenę ww. składowych złożonej
oferty, przez co podlega odrzuceniu;
7.
Dokumentu w postaci Oświadczenia z 18-05-2023r. firmy NEXUS NOWE
TECHNOLOGIE WROCŁAW S.A. dotyczącego wymogów określonych przez Zamawiającego i ich literalnego rozumienia
oraz egzekwowania w zakresie liczby i faktu zatrudniania na umowę o pracę pracowników w ramach postępowania pn.:
„Wykonanie robót remontowo – budowlanych i instalacyjnych pomieszczeń lokalu użytkowego Piwnica Świdnicka w
budynku Ratusza Staromiejskiego przy Sukiennice 12-15 we Wrocławiu w formule zaprojektuj i wybuduj” – znak
postępowania: ZP/PN/69/2019/WOU – na potwierdzenie faktu, że Przystępujący, dokonując własnej
niepoprawnej „interpretacji” wymagań Zamawiającego w postępowaniu, nie spełnił faktycznie wymagań Zamawiającego i
nie skalkulował w swojej ofercie 24 pracowników zatrudnionych na umowę o pracę przez cały okres realizacji robót (8
miesięcy) – wobec czego oferta Przystępującego nie spełnia wymagań Zamawiającego i przez to zawiera rażąco niską
cenę ww. składowych złożonej oferty, przez co podlega odrzuceniu;
Dokumentu w postaci raportu płacowego pn. „Przegląd Wynagrodzeń i Trendów Na Rynku Pracy 2023” firmy
M. P. – na potwierdzenie faktu, że rynkowe wartości wynagrodzenia Kierownika Budowy we Wrocławiu wynoszą
od 12.000 zł do 17.000 zł (str. 87 raportu), zaś rynkowe wartości wynagrodzenia Kierownika Robót (Elektrycznych i
Sanitarnych) we Wrocławiu wynoszą od 9.500 zł do 14.000 zł (str. 87 raportu) – a zatem oferta Przystępującego
zawiera rażąco zaniżone wartości wynagrodzenia kadry kierowniczej, przez co podlega odrzuceniu;
8.
Dokumentu w postaci raportu płacowego pn. „Raport Płacowy 2023” firmy HAYS POLAND – na potwierdzenie
faktu, że rynkowe wartości wynagrodzenia Kierownika Budowy wynoszą od 12.000 zł do 20.000 zł (str. 53 raportu),
zaś rynkowe wartości wynagrodzenia odpowiednio Kierownika Robót Elektrycznych wynoszą od 10.000 zł do
18.000 zł (str. 53 raportu), a Kierownika Robót Sanitarnych wynoszą od 11.000 zł do 17.000 zł (str. 53 raportu) – a
zatem oferta Przystępującego zawiera rażąco zaniżone wartości wynagrodzenia kadry kierowniczej, przez co
podlega odrzuceniu;
9.
Dokumentu w postaci raportu płacowego pn. „Raport Płacowy 2023 – Wrocław i Dolny Śląsk” firmy DEVIRE
– na potwierdzenie faktu, że rynkowe wartości wynagrodzenia Kierownika Budowy we Wrocławiu wynoszą od
12.000 zł do 18.000 zł (str. 23 raportu), zaś rynkowe wartości wynagrodzenia Kierownika Robót (Elektrycznych i
Sanitarnych) we Wrocławiu wynoszą od 11.000 zł do 18.000 zł (str. 23 raportu) – a zatem oferta Przystępującego
zawiera rażąco zaniżone wartości wynagrodzenia kadry kierowniczej, przez co podlega odrzuceniu.
10.
WYMÓG ZAMAWIAJĄCEGO ZATRUDNIANIA 24 PRACOWNIKÓW
Odwołujący podnosił i podtrzymał twierdzenia, że Zamawiający w ramach postępowania wymagał zatrudnienia 24
pracowników, formułując taki wymóg w dokumentach przetargowych:
1. Ogłoszeniu o Zamówieniu – Strona 3, Pkt 5.4, lit. c), ppkt 3: „[…] w zakresie potencjału osobowego: dysponuje
lub będzie dysponować: Brygadą pracowników przeznaczonych do realizacji zamówienia składającą się co
najmniej z: 2 hydraulików, 4 instalatorów wentylacji i klimatyzacji, 3 elektryków, 4 monterów sieci LAN, 2 płytkarzy posadzkarzy, 3 malarzy, 4 monterów suchej zabudowy oraz 2 robotników budowlanych”;
2. SWZ – Strona 6, WYMAGANIA W ZAKRESIE ZATRUDNIENIA NA PODSTAWIE STOSUNKU PRACY, Pkt 1:
„Wykonawca / podwykonawca zobowiązany jest do zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w rozumieniu
przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 2020 r. poz. 1320), przez cały okres
realizacji przedmiotu zamówienia pracowników wykonujących roboty budowlane (z wyłączeniem kierownika
budowy oraz kierowników robót), tj. w zakresie prac wykończeniowych malarskich, płytkarskich, prac elektrycznych
i sanitarnych z uwzględnieniem minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie ustawy z dnia 10
października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. W tym celu Wykonawca w Formularzu oferty złoży
oświadczenie o zatrudnieniu na umowę o pracę osób o których mowa powyżej”;
3. SWZ – Strona 11-13, VIII. WARUNKI UDZIAŁU W POSTĘPOWANIU, Pkt 2, lit. c), ppkt 3: „Zamawiający
stwierdzi, iż Wykonawca spełnił warunki udziału w postępowaniu w zakresie sytuacji ekonomicznej lub finansowej
oraz zdolności technicznej lub zawodowej, - jeśli wykaże on, że w zakresie potencjału osobowego: dysponuje lub
będzie dysponować: Brygadą pracowników przeznaczonych do realizacji zamówienia składającą się co najmniej z:
2 hydraulików, 4 instalatorów wentylacji i klimatyzacji, 3 elektryków, 4 monterów sieci LAN, 2 płytkarzy posadzkarzy, 3 malarzy, 4 monterów suchej zabudowy oraz 2 robotników budowlanych (załącznik nr 6 do SWZ)”;
4. Projekt Umowy – Strona 20, § 11 ust. 1: „Wykonawca oświadcza, że przy realizacji przedmiotu umowy,
stosownie do art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo
zamówień publicznych, zostały zatrudnione osoby na podstawie umowy o pracę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia
26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy z uwzględnieniem minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie
ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, wykonujące następujące czynności: prace
wykończeniowe malarskie, płytkarskie, prace elektryczne i prace sanitarne”;
5. Załącznik nr 6 do SWZ – Tabela, L.P. 2: „Oświadczam, że celem realizacji zamówienia będę posiadał
następujący zespół ludzki tj. 2 hydraulików, 4 instalatorów wentylacji i klimatyzacji, 3 elektryków, 4 monterów sieci
LAN, 2 płytkarzy - posadzkarzy, 3 malarzy, 4 monterów suchej zabudowy oraz 2 robotników budowlanych”.
Powyższe dokumenty należy traktować jako kompleksowe i komplementarne wymagania Zamawiającego, a powołane
wyżej dokumenty jako wzajemnie się uzupełniające. Wymagania Zamawiającego zawarte w powyższych dokumentach
zostały sformułowane w sposób klarowny i jednoznaczny.
W przypadku wątpliwości interpretacyjnych pierwszeństwo należy przyznać wykładni literalnej (semantycznej).
Każda odmienna interpretacja jest pozbawiona podstaw faktycznych i prawnych. Argumentację zaprezentowaną przez
Przystępującego o „łączeniu funkcji przez pracowników” należy uznać za nieuzasadnioną i przyjętą wyłącznie na
potrzeby postępowania.
Podniósł, iż każdemu z oferentów w postępowaniu na podstawie PZP przysługuje uprawnienie do:
1. Zaskarżenia treści SWZ (w tym załączników) – art. 513 pkt 1 PZP;
2. Wystąpienia do Zamawiającego o wyjaśnienie treści SWZ – art. 135 ust. 1 PZP.
Jeżeli Przystępujący miał wątpliwości w zakresie treści SWZ, powinien był wystąpić do Zamawiającego o wyjaśnienie
treści SWZ – czego zaniechał.
Każdy podmiot prawa cywilnego obowiązany jest do staranności ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju
(należyta staranność) – art. 355 § 1 KC. Przystępującego -jako podmiot profesjonalny (przedsiębiorcę) – obciąża
podwyższony miernik należytej staranności. Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że w przypadku wątpliwości
występujących po stronie wykonawcy, przepisy PZP (dotyczące wystąpienia o wyjaśnienie SIWZ) i przepisy KC
(dotyczące należytej staranności) określają nie tylko uprawnienie, ale także obowiązek wykonawcy zwrócenia się do
zamawiającego o wyjaśnienie treści SIWZ. Przy czym, jak słusznie skonstatował Sąd Najwyższy, „[…] zaniechanie tej
powinności może być podstawą zarzucenia wykonawcy niedochowania należytej staranności wymaganej od
przedsiębiorcy przez art. 355 § 2 k.c.” (vide Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 05-06-2014r., IV CSK 626/13, LEX nr
1491332, OSNC-ZD 2015/3/46).
Zaprezentowane stanowisko zostało spetryfikowane w licznych orzeczeniach KIO. W wyroku z dnia 04-08-2022r. KIO
potwierdziła, że „Doktryna i orzecznictwo stanęły przy tym na stanowisku, że w przypadku podmiotu profesjonalnego,
jakim jest przedsiębiorca działający na rynku zamówień publicznych, uprawnienie, o którym mowa w art. 135 ust. 1 p.z.p.
przeradza się – przez pryzmat zasady zachowania należytej staranności w profesjonalnym obrocie – w obowiązek
wykonawcy. Wykonawca, który twierdzi, że treść dokumentacji miałaby być niejasna lub niejednoznaczna, uwzględniając
zawodową staranność wymaganą od profesjonalisty (art. 355 § 2 k.c. w zw. z art. 8 ust. 1 p.z.p.) przy zachowaniu
absolutnego minimum staranności wymaganej w takim przypadku od przedsiębiorcy, powinien co najmniej, przy
wykorzystaniu możliwości wynikającej z art. 135 ust. 1 p.z.p., zadać w tym zakresie zamawiającemu pytania celem
uzyskania wyjaśnienia i doprecyzowania brzmienia wymogów SWZ” (vide Wyrok KIO z 04-08-2022r., KIO 1885/22).
Jak wyżej wskazano, tego obowiązku Przystępujący zaniechał, a obecnie Przystępujący uzurpuje sobie prawo do
interpretacji zapisów dokumentacji przetargowej (Ogłoszenie o zamówieniu, SWZ, Projekt umowy, Załącznik nr 6) w
sposób dla siebie korzystny, przy czym czyni do w celu uzyskania zamówienia publicznego.
Wobec braku wystąpienia przez Przystępującego do Zamawiającego o wyjaśnienie treści SWZ w powyższym zakresie,
zapisy dokumentacji przetargowej muszą być interpretowane w sposób literalny. Taki sposób interpretacji dokumentacji
przetargowej wynika ze stanowiska samego Zamawiającego, który uznał w całości twierdzenia i zarzuty zaprezentowane
w odwołaniu.
Również wymagania dotyczące zatrudniania przez wykonawców 24 pracowników na umowę o pracę przez cały okres
trwania umowy z Zamawiającym potwierdził sam Zamawiający, który uznał w całości twierdzenia i zarzuty
zaprezentowane w odwołaniu.
Odwołujący w swojej ofercie również skalkulował koszt zatrudnienia 24 pracowników na umowę o pracę przez okres
realizacji zamówienia (8 miesięcy).
Co więcej, również Przedsiębiorstwo Inżynieryjne ERA S.A. [Oferent], prawidłowo odczytując wymagania
Zamawiającego, skalkulowała w swojej ofercie koszt zatrudnienia 24 pracowników na umowę o pracę przez okres
realizacji zamówienia (8 miesięcy), co potwierdza oświadczenie Oferenta. Tym samym Przystępujący jest jedynym
podmiotem, który twierdzi, że Zamawiający takiego warunku nie sformułował. Tylko dlatego oferta Przystępującego jest w
ww. zakresie tańsza od ofert innych wykonawców (w tym Odwołującego i Oferenta Przedsiębiorstwo Inżynieryjne ERA
S.A.).
Przystępujący błędnie „odczytał” warunki postawione przez Zamawiającego, dokonując własnej ich interpretacji. Dokonał
tego w oparciu o inne już zrealizowane roboty w ramach przetargów przeprowadzonych przez Zarząd Inwestycji
Miejskich (ZIM) – co nie może być punktem odniesienia w przedmiotowej sprawie.
Wyraźnie wyartykułował, iż Zamawiający w innych wcześniej ogłaszanych postępowaniach formułował w sposób
zindywidualizowany warunki dotyczące obowiązku zatrudniania na umowę o pracę, a także liczbę pracowników. Poniżej
Odwołujący wykaże to na podstawie postępowań dotyczących:
1. Postępowania pn.: „Wykonanie adaptacji pomieszczeń w Centrum Handlowym MAGNOLIA PARK przy ul.
Legnickiej 58 we Wrocławiu, przeznaczonych na potrzeby Centrum Obsługi Mieszkańca Urzędu Miejskiego
Wrocławia” – znak postępowania:
ZP/TP/1/2022/WOU;
2. Postępowania pn.: „Wykonanie robót remontowo –
budowlanych
i instalacyjnych pomieszczeń lokalu użytkowego Piwnica Świdnicka w budynku Ratusza Staromiejskiego przy Sukiennice
12-15 we Wrocławiu w formule zaprojektuj i wybuduj” – znak postępowania: ZP/PN/69/2019/WOU;
3. Postępowania pn.: „Wykonanie prac projektowych i robót budowlanych
wielofunkcyjnej hali sportowej wraz z zagospodarowaniem terenu przy ul. Racławickiej 62 we Wrocławiu w formule
zaprojektuj i wybuduj” – znak postępowania: ZP/PN/1/2020/WOU;
4. Postępowania pn.: „Budowa boisk piłkarskich o nawierzchni sztucznej trawy
wraz z zapleczem i infrastrukturą techniczną przy ul. Racławickiej 62 we Wrocławiu w formule zaprojektuj i wybuduj” –
znak postępowania: ZP/TP/37/2021/WOU.
AD 1 Zamawiający w roku 2022 przeprowadził przetarg na „Wykonanie adaptacji pomieszczeń w Centrum Handlowym
MAGNOLIA PARK przy ul. Legnickiej 58 we Wrocławiu, przeznaczonych na potrzeby Centrum Obsługi Mieszkańca
Urzędu Miejskiego Wrocławia” – znak postępowania: ZP/TP/1/2022/WOU [MAGNOLIA].
W ramach postępowania MAGNOLIA Zamawiający sformułował wymogi w zakresie zatrudniania pracowników na
podstawie umowy o pracę:
1) Formularz oferty – Strona 2, Pkt 3: „Oświadczam, że dysponuję brygadą roboczą, w skład której wchodzi
minimum dwóch hydraulików, dwóch instalatorów wentylacji i klimatyzacji, dwóch elektryków, dwóch monterów
sieci LAN, dwóch płytkarzy - posadzkarzy, dwóch malarzy, dwóch monterów suchej zabudowy GK, dwóch
robotników budowlanych oraz dwóch stolarzy – meblarzy”;
2) SWZ – Strona 6, Pkt 6, lit. a): „Zamawiający wymaga, aby czynności w zakresie wykonywania prac malarskich
i hydraulicznych, były wykonywane przez osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę w rozumieniu przepisów
ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. -Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1320 z późn. zm.). W tym celu
Wykonawca w Formularzu oferty złoży oświadczenie o zatrudnieniu na umowę o pracę osób wykonujących ww.
usługi”;
3) Projekt Umowy – Strona 12, § 11 ust. 1: „Wykonawca oświadcza, że przy realizacji przedmiotu umowy przez
cały okres jej wykonywania, stosownie do art. 95 ust.1 ustawy
z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych, zostały zatrudnione osoby na podstawie umowy o pracę w
rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy z uwzględnieniem minimalnego wynagrodzenia
za pracę ustalonego na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę,
wykonujące następujące czynności: prace malarskie i hydrauliczne”;
Powyższe dokumenty były traktowane jako kompleksowe i komplementarne wymagania Zamawiającego, a powołane
wyżej dokumenty jako wzajemnie się uzupełniające. Przestrzeganie ww. warunków (obowiązków wykonawcy) było przez
Zamawiającego rozumiane w sposób ścisły i literalny – Zamawiający egzekwował ww. obowiązki od wykonawcy.
Zamawiający nie dopuszczał łączenia ww. funkcji przez jednego pracownika (tzn. jeden pracownik nie mógł być liczony
jako jednocześnie np. elektryk i malarz).
Powołane okoliczności potwierdza oświadczenie podwykonawcy NEXUS NOWE TECHNOLOGIE WROCŁAW S.A. z
18-05-2023r.
AD 2 Zamawiający w roku 2019 przeprowadził przetarg na „Wykonanie robót remontowo – budowlanych i instalacyjnych
pomieszczeń lokalu użytkowego Piwnica Świdnicka w budynku Ratusza Staromiejskiego przy Sukiennice 12-15 we
Wrocławiu w formule zaprojektuj i wybuduj” – znak postępowania: ZP/PN/69/2019/WOU [PIWNICA ŚWIDNICKA].
W ramach postępowania PIWNICA ŚWIDNICKA Zamawiający sformułował wymogi w zakresie zatrudniania
pracowników na podstawie umowy o pracę:
1) SIWZ – Strona 6, WYMÓG ZATRUDNIENIA OSÓB NA UMOWĘ O PRACĘ, Pkt 1: „Wykonawca/
Podwykonawca zobowiązuje się do zatrudnienia, na podstawie umowy o pracę w rozumieniu przepisów ustawy z
dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1040), z uwzględnieniem minimalnego
wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie art. 2 ust. 3–5 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o
minimalnym wynagrodzeniu za pracę przez cały okres realizacji przedmiotu umowy, co najmniej 1 osoby
wykonującej następujące czynności: bezpośredni kontakt Zamawiający-Wykonawca, współpraca w przypadkach
pojawienia się problemów i uzgodnień w zakresie realizacji przedmiotu umowy, w celu ich szybkiego rozwiązania
oraz co najmniej 5 pracowników wykonujących czynności: roboty rozbiórkowe, roboty malarskie, tynkarskie,
murarskie, roboty instalacji sanitarnych i elektrycznych”;
2) Projekt Umowy – Strona 11, § 11 ust. 1: „Wykonawca zobowiązuje się do zatrudnienia, na podstawie umowy o
pracę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1040 ze
zm.), z uwzględnieniem minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie art. 2 ust. 3–5 ustawy z
dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę przez cały okres realizacji przedmiotu umowy,
co najmniej 1 osoby wykonującej następujące czynności: bezpośredni
kontakt Zamawiający Wykonawca, współpraca w przypadkach pojawienia się problemów i konieczności dokonywania
uzgodnień w zakresie realizacji przedmiotu umowy, w celu ich szybkiego rozwiązania oraz co najmniej 5 pracowników
wykonujących czynności: roboty rozbiórkowe, roboty malarskie, tynkarskie, murarskie, roboty instalacji sanitarnych i
elektrycznych”;
Powyższe dokumenty były traktowane jako kompleksowe i komplementarne wymagania Zamawiającego, a powołane
wyżej dokumenty jako wzajemnie się uzupełniające. Przestrzeganie ww. warunków (obowiązków wykonawcy) było przez
Zamawiającego rozumiane w sposób ścisły i literalny – Zamawiający egzekwował ww. obowiązki od wykonawcy.
Powołane okoliczności potwierdza oświadczenie wykonawcy NEXUS NOWE TECHNOLOGIE WROCŁAW S.A. z dnia
18-05-2023r.
AD 3 Zamawiający w roku 2020 przeprowadził przetarg na „Wykonanie prac projektowych i robót budowlanych
wielofunkcyjnej hali sportowej wraz z zagospodarowaniem terenu przy ul. Racławickiej 62 we Wrocławiu w formule
zaprojektuj i wybuduj” – znak postępowania: ZP/PN/1/2020/WOU [HALA RACŁAWICKA].
W ramach postępowania HALA RACŁAWICKA Zamawiający sformułował wymogi w zakresie zatrudniania pracowników
na podstawie umowy o pracę:
1) SIWZ – Strona 4, Pkt 7, lit. a): „Zgodnie z art. 29 ust. 3a ustawy Pzp, Zamawiający określa następujące
warunki realizacji zamówienia, w zakresie zatrudniania pracowników przez Wykonawcę lub podwykonawcę:
Zamawiający wymaga, aby następujące czynności w ramach niniejszego zamówienia, tj.: - czynności związane z
kontaktem z przedstawicielami Zamawiającego w trakcie realizacji zamówienia – min. jedna osoba, były
wykonywane przez osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26
czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r., poz. 917 z późn. zm.)”;
2) Projekt Umowy – Strona 12, § 11 ust. 1: „Wykonawca zobowiązuje się do zatrudnienia, na podstawie umowy o
pracę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1040 ze
zm.), z uwzględnieniem minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie art. 2 ust. 3–5 ustawy z
dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę przez cały okres realizacji przedmiotu umowy,
co najmniej 1 osoby wykonującej następujące czynności: bezpośredni kontakt Zamawiający Wykonawca,
współpraca w przypadkach pojawienia się problemów i konieczności dokonywania uzgodnień w zakresie realizacji
przedmiotu umowy, w celu ich szybkiego rozwiązania”.
Powyższe dokumenty były traktowane jako kompleksowe i komplementarne wymagania Zamawiającego, a powołane
wyżej dokumenty jako wzajemnie się uzupełniające. Przestrzeganie ww. warunków (obowiązków wykonawcy) było przez
Zamawiającego rozumiane w sposób ścisły i literalny – Zamawiający egzekwował ww. obowiązki od wykonawcy.
AD 4 Zamawiający w roku 2021 przeprowadził przetarg na „Budowę boisk piłkarskich o nawierzchni sztucznej trawy wraz
z zapleczem i infrastrukturą techniczną przy ul. Racławickiej 62 we Wrocławiu w formule zaprojektuj i wybuduj” – znak
postępowania: ZP/TP/37/2021/WOU [BOISKA RACŁAWICKA].
W ramach postępowania BOISKA RACŁAWICKA Zamawiający sformułował wymogi w zakresie zatrudniania
pracowników na podstawie umowy o pracę:
1) SWZ – Strona 3, Pkt 4, lit. a): „Zamawiający wymaga, aby przy
realizacji przedmiotu umowy przez cały okres jej wykonywania, stosownie do art. 95 ust.1 ustawy z dnia 11 września
2019 r. Prawo zamówień publicznych, zostały zatrudnione osoby na podstawie umowy o pracę w rozumieniu przepisów
ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy z uwzględnieniem minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego
na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, wykonujące następujące
czynności: roboty ogólnobudowlane, roboty instalacji sanitarnych, roboty instalacji elektrycznych”;
2) Projekt Umowy – Strona 12, § 12 ust. 1: „Wykonawca oświadcza, że przy realizacji przedmiotu umowy przez
cały okres jej wykonywania, stosownie do art. 95 ust.1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień
publicznych, zostały zatrudnione osoby na podstawie umowy o pracę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26
czerwca 1974 r. – Kodeks pracy z uwzględnieniem minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na
podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, wykonujące następujące
czynności: roboty ogólnobudowlane, roboty instalacji sanitarnych, roboty instalacji elektrycznych”.
Powyższe dokumenty były traktowane jako kompleksowe i komplementarne wymagania Zamawiającego, a powołane
wyżej dokumenty jako wzajemnie się uzupełniające. Przestrzeganie ww. warunków (obowiązków wykonawcy) było przez
Zamawiającego rozumiane w sposób ścisły i literalny – Zamawiający egzekwował ww. obowiązki od wykonawcy.
Powołane wyżej dokumenty z postępowań MAGNOLIA, PIWNICA ŚWIDNICKA, HALA RACŁAWICKA, BOISKA
RACŁAWICKA przeprowadzonych przez Zamawiającego dobitnie świadczą, że Zamawiający każdorazowo określa
zindywidualizowane warunki do spełnienia przez wykonawców, a następnie egzekwuje ich spełnienie.
Nieuprawnione i bezpodstawne jest zatem działanie Przystępującego, który w piśmie z 16-05-2023r. prezentuje własną
„interpretację” zapisów SWZ w ramach postępowania, która ma wykazywać rzekome spełnienie wymagań
Zamawiającego i uzasadniać realność ceny. Tymczasem wobec braku wystąpienia do Zamawiającego o wyjaśnienie
treści SWZ,
zapisy dokumentacji przetargowej i wymagania Zamawiającego należy wykładać w sposób literalny.
Jak wynika z orzecznictwa KIO „Treść postanowień specyfikacji istotnych warunków zamówienia zawierających opis
warunków udziału w postępowaniu podlega wykładni językowej. Konieczność stosowania tego rodzaju wykładni wynika z
naczelnych zasad prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, tj. zasady zachowania uczciwej
konkurencji i równego traktowania wykonawców (art. 7 ust. 1 p.z.p.). Warunki udziału w postępowaniu powinny być
jednoznaczne. Po upływie terminu składania ofert nie jest dopuszczalne uszczegóławianie opisów warunków udziału w
postępowaniu, tj. uzupełnianie ich o treści, które nie zostały w nich uprzednio zawarte. Zamawiający obowiązany jest
przeprowadzić procedurę badania spełniania przez wykonawców warunków udziału - w postępowania w odniesieniu do
treści tych warunków ustalonej przed upływem terminu składania ofert” (vide Wyrok KIO z 04-05-2021r., KIO 1017/21).
Należy też zaznaczyć, że niezależnie od zasad, odnoszących się do sposobu formułowania warunków przez
Zamawiającego, jeśli te znalazły się w treści SWZ, to podlegają one w pierwszej kolejności wykładni literalnej. Powyższe
stanowi gwarancję obiektywizmu zamawiającego w procesie weryfikacji zdolności wykonawcy do realizacji zamówienia,
jak również stanowi narzędzie realizujące zasadę równego traktowania wykonawców (por. Wyrok KIO z 29-04-2022r.,
KIO 1027/22).
Na marginesie jedynie wskazał, iż Przystępujący w piśmie z 12-042023r. oświadczył, że już zatrudnia pracowników
(wymaganych przez Zamawiającego), pomimo że obecnie w piśmie z 16-05-2023r. podjął próbę wycofania się z tego
oświadczenia i zniekształcenia jego pierwotnego brzmienia i sensu.
WYNAGRODZENIE KIEROWNIKA BUDOWY I KIEROWNIKÓW BRANŻOWYCH
Odwołujący podnosi i podtrzymuje twierdzenia dotyczące zaniżenia kosztów wynagrodzenia kadry kierowniczej przez
Przystępującego. Wynagrodzenie kierownika budowy zostało rażąco zaniżone i nie odpowiada nie tylko stawkom
rynkowym, ale nawet minimalnym ustawowym stawkom wynagrodzenia za pracę, a w taki sam sposób należy
skalkulować wynagrodzenie pozostałych kierowników robót branżowych. Argumentacja Przystępującego wyrażona w
pisemnym stanowisku z 16-05-2023r. na str. 9 – 10 jest nie do przyjęcia. Jak potwierdzają raporty płacowe 2023 firm
DEVIRE, HAYS POLAND, M. P., wynagrodzenia kierowników budowlanych wynoszą według stawek rynkowych od
12.000 zł do nawet 20.000 zł (str. 87 raportu pn. „Przegląd Wynagrodzeń i Trendów Na Rynku Pracy 2023” firmy M. P.,
strona 53 raportu pn. „Raport Płacowy 2023” firmy HAYS POLAND, str. 23 raportu pn. „Raport Płacowy 2023 – Wrocław i
Dolny Śląsk” firmy DEVIRE), zaś rynkowe wartości wynagrodzenia Kierownika Robót (Elektrycznych i Sanitarnych)
wynoszą od 9.500 zł do 18.000 zł (str. 87 raportu pn. „Przegląd Wynagrodzeń i Trendów Na Rynku Pracy 2023”
firmy M. P., str. 53 raportu pn. „Raport Płacowy 2023” firmy HAYS POLAND, str. 23 raportu pn. „Raport Płacowy 2023 –
Wrocław i Dolny Śląsk” firmy DEVIRE).
Wbrew opinii wyrażonej przez Przystępującego powołane dokumenty należy uznać za wiarygodne i miarodajne, bowiem
pochodzą od przedsiębiorców zawodowo zajmujących się rekrutacją na rzecz swoich klientów, dlatego też mają
najlepszy wgląd w to, jakie stawki są negocjowane przy zawieraniu umów. Dodatkowym walorem jest okoliczność, że
przedstawione raporty pochodzą od podmiotów względem Odwołującego zewnętrznych, z którymi nie jest on powiązany.
Przystępującemu zdaje się umykać fakt, że osią sporu jest rażące zaniżenie kosztów wynagrodzenia kadry kierowniczej
w stosunku do cen rynkowych, a nie tylko do obowiązujących u Odwołującego (u którego nota bene zarobki kierowników
kształtują się na podobnym jak we wskazanych raportach poziomie).
Również przedstawione przez Przystępującego faktury i oświadczenia kierowników (załączniki nr 1, 3, 4, 5, 6 i 8)
przedstawiają stawki wynagrodzenia w wysokości nierynkowej, która wyklucza możliwość uczciwej konkurencji
pomiędzy wykonawcami w ramach postępowania. Z tego to powodu oferta Przystępującego powinna ulec odrzuceniu,
czego Zamawiający zaniechał.
Z treści wyjaśnień rażąco niskiej ceny oraz stanowiska Przystępującego wynika, że przy określaniu ceny oferty
Przystępujący przyjął, że nadzór przez kierowników (budowy i robót) nie wymaga ich codziennej i stałej obecności na
terenie placu budowy, a w szczególności że Zamawiający nie sfomułował obowiązku przebywania kierowników na
terenie budowy przez 8 godzin dziennie przez cały okres realizacji umowy.
Przystępujący zatem nie dość, że zaniżył stawki wynagrodzenia kadry kierowniczej w stosunku do warunków rynkowych,
to jeszcze założył, że umowa będzie realizowana z naruszeniem podstawowych obowiązków kierownika budowy (robót),
które nakłada prawo powszechnie obowiązujące, w szczególności art. 22 pkt 3 ustawy z dnia 07-07-1994r. Prawo
budowlane [PB]. Zamawiający nie był zobligowany do powtarzania tych regulacji w warunkach zamówienia, skoro
wynikają one z ustawy.
Przypomniał, że od momentu przekazania terenu budowy kierownik budowy ponosi pełną odpowiedzialność za wszystkie
zdarzenia, jakie mogą zaistnieć na budowie. Do podstawowych obowiązków kierownika budowy należy w szczególności
kierowanie budową obiektu budowlanego w sposób zgodny z projektem lub pozwoleniem na budowę, przepisami, w tym
technicznobudowlanymi, oraz przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy. Obowiązku tego nie da się realizować, będąc
nieobecnym.
Kierownik budowy jest odpowiedzialny za koordynację realizacji zadań zapobiegających zagrożeniom bezpieczeństwa i
ochrony zdrowia, zarówno przy opracowywaniu technicznych i organizacyjnych założeń planowanych robót
budowlanych, jak i podczas wykonywania tych robót (art. 22 pkt 3a i 3b PB). Również pod swoją
nieobecność kierownik budowy nie byłby w stanie na bieżąco reagować na zagrożenia ujawnione w toku postępu robót, w
szczególności poprzez wstrzymanie robót (art. 22 pkt 4 PB). Regulacje te czynią kierownika budowy podmiotem
odpowiedzialnym za szeroko rozumiany stan bezpieczeństwa na budowie, a tym samym przesądzają o tym, że w
pierwszej kolejności kierownik budowy może ponieść prawne konsekwencje uchybień w tym zakresie. W krańcowych
przypadkach naruszenie zasad bezpieczeństwa na terenie budowy, może narazić kierownika budowy na oskarżenie z
art. 163 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 06-06-1997r. - Kodeks karny [KK]. W stosunku do osoby odpowiedzialnej za
bezpieczeństwo i higienę pracy, a zatem w odniesieniu do kierownika budowy, jak również wobec innych osób
kierujących pracownikami (np. brygadzisty, majstra), KK dodatkowo penalizuje czyn polegający na narażeniu pracownika
na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu (art. 220 § 1 KK).
Jeżeli stwierdzone zostanie zaniedbanie kierownika budowy, w powiązaniu z którąkolwiek z wymienionych regulacji, a
którego skutkiem jest śmierć człowieka, to podstawą odpowiedzialności będzie również (w ramach tzw. zbiegu w
rozumieniu art. 11 § 2 KK) art. 155 KK (tak J. Dessoulavy-Śliwiński [w:] Prawo budowlane. Komentarz, red. Z.
Niewiadomski, wyd. 11, Warszawa 2022, art. 22, Legalis). Nieobecność kierownika budowy (robót) w chwili zajścia
wypadku nie wyklucza jego odpowiedzialności karnej, co potwierdził Sąd Najwyższy - Izba Karna w wyroku z dnia 12
grudnia 2012 r. w sprawie o sygn. akt V KK 64/12 (OSNKW 2013 nr 3, poz. 22, str. 40), wskazując, że jeśli
niebezpieczeństwo zajścia wypadku istniało przez cały okres trwania robót, a kierownik nie dokonał permanentnego
zabezpieczenia miejsca zagrażającego wypadkiem, kierownik nie może usprawiedliwiać się swoją nieobecnością czy
przebywaniem na budowie brygadzisty.
Podobne obowiązki spoczywają na kierowniku robót, o czym stanowi art. 24 ust. 2 PB, który nakazuje odpowiednie
stosowanie art. 22 PB. Ponadto kierownik robót jest odpowiedzialny za nadzór nad bezpieczeństwem i higieną pracy na
stanowiskach pracy (§ 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 06-02.2003r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy
podczas wykonywania robót budowlanych).
Za niedopełnienie swoich obowiązków kierownik budowy ponosi także, obok odpowiedzialności karnej czy dyscyplinarnej
związanej z jego przynależnością do samorządu zawodowego, również odpowiedzialność odszkodowawczą, w
szczególności deliktową. Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Warszawie - VI Wydział Cywilny w wyroku z 30-09-2019r. w
sprawie o sygn. akt VI ACa 560/18: „Kierownik budowy jako organizator prawidłowego toku robót budowlanych, zgodnego
z przepisami i decyzją o pozwoleniu na budowę oraz zatwierdzonym projektem budowlanym, jest też odpowiedzialny za
to, że wykona swoje obowiązki właściwie. Ma w pierwszej kolejności dbać o to, aby na terenie budowy nie występowały
zagrożenia (zapobieganie zagrożeniom), a w razie ich wystąpienia jest
zobowiązany do wstrzymania robót budowlanych, o czym musi bezzwłocznie zawiadomić właściwe organy (w tym
przeciwpożarowe i nadzoru budowlanego) oraz inwestora i wykonawcę”. W konsekwencji, kierownik budowy, który
naruszył swoje podstawowe obowiązki, ponosi odpowiedzialność deliktową za skutki zaistniałego w związku z tym
wypadku.
Wreszcie należy zauważył, że rażące zaniżenie zaoferowanej przez Przystępującego ceny dotyczy jej istotnej części
składowej. Już w odwołaniu Odwołujący wskazał, że cena została sztucznie zaniżona o przynajmniej 140.000,00 zł.
Zgodnie ze stanowiskiem przyjętym przez orzecznictwo i doktrynę ceną rażąco niską jest cena nierealistyczna, za którą
nie jest możliwe wykonanie zamówienia w należyty sposób i która wskazuje na zamiar realizacji zamówienia poniżej
kosztów własnych wykonawcy, niepozwalająca na wygenerowanie przez niego zysku. W orzecznictwie wskazywano, iż
o cenie rażąco niskiej można mówić wówczas, gdy oczywiste jest, że przy zachowaniu reguł rynkowych wykonanie
umowy przez wykonawcę byłoby dla niego nieopłacalne. Rażąco niska cena jest to cena niewiarygodna, oderwana
całkowicie od realiów rynkowych (tak A. Matusiak [w:] Prawo zamówień publicznych. Komentarz, red. M. Jaworska, wyd.
4, Warszawa 2022, art. 224, Legalis).
W wyroku KIO z 18-01-2019r. wskazano, że istotnymi częściami składowymi ceny są te elementy, których wartościowy
udział w przedmiocie zamówienia jest znaczny lub od których – ze względu na ich merytoryczne znaczenie – zależy
osiągnięcie zasadniczych celów, dla których zamówienie jest udzielane. Chodzi więc o elementy istotne pod względem
wartościowym lub merytorycznym, mogące zaważyć na powodzeniu zamówienia jako całości (KIO 2678/18, podobnie w
wyroku z 21-03-2023r., KIO 646/23).
Wyjaśnienia Przystępującego oraz jego pisemne stanowisko złożone w toku postępowania odwoławczego wskazują, że
założył on jedynie sporadyczną obecność kierowników na terenie budowy, a zatem pozbawienie przedmiotu zamówienia
publicznego należytego nadzoru nad przebiegiem prac, co oznacza, że merytorycznie istotny zakres zamówienia, który
może zaważyć na jego powiedzeniu w zakresie jakości, bezpieczeństwa i terminowości prac, został przez
Przystępującego niedoszacowany w sposób rażący, niepozwalający sfinansować tak ważnego na budowie elementu jak
kadry kierowniczej.
NIEZGODNOŚCI OFERTY Z SWZ Z UWAGI NA BRAKI W WYCENIE
Odwołujący podtrzymuje swoje twierdzenia i zarzuty związane z niezgodnością oferty z warunkami zamówienia oraz z
błędami w obliczeniu ceny lub kosztu. Argumentacja Przystępującego w tym zakresie, przedstawiona w piśmie z 16-052023r., jest nieprzekonująca i została przygotowana na potrzeby postępowania. Przystępujący braki w wycenie zasłania
ryczałtowym charakterem wynagrodzenia oraz uwzględnieniem („ukryciem”) wyceny danych elementów w innych
pozycjach przejętego od Zamawiającego
kosztorysu ślepego. Odwołujący wskazuje, że przyjęta przez Przystępującego strategia procesowa utrudnia wykazanie
nieprawidłowości w treści oferty, bowiem każdy zarzut Odwołującego może zostać zbity wskazaniem na objęcie
brakującego elementu dowolną pozycją kosztorysu. Z uwagi na takie postępowanie oraz krótki czas na złożenie
niniejszego pisma Odwołujący przedstawi Izbie szczegółowe wyliczenia oparte na normach i założeniach technicznych,
wykazujące na nieprawidłowości w treści oferty Przystępującego, na rozprawie.
Kosztorysy złożone przez Przystępującego wraz z formularzem oferty, choć formalnie niewymagane przez
Zamawiającego z uwagi na zmianę treści SWZ, powinny ulec badaniu przez Zamawiającego w celu ustalenia, czy oferta
jest zgodna z warunkami zamówienia zdefiniowanymi przez art. 7 pkt 29 PZP. Kosztorysy te zostały także powołane jako
dowód do odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnień rażąco niskiej ceny (str. 3 pisma Przystępującego z 12-04-2023r.), a
zatem zostały inkorporowane do treści pisma jako element jego treści. Jak wynika ze stanowiska KIO wyrażonego w
wyroku z 25-05-2022r. (KIO 1191/22): „wyjaśnienia rażąco niskiej ceny są integralną częścią oferty w znaczeniu
szerokim. Oferta w znaczeniu wąskim to oświadczenie drugiej stronie woli zawarcia umowy, jeżeli określa istotne
postanowienia tej umowy (art. 66 § 1 Kodeksu cywilnego), w zamówieniach publicznych przyjmuje się, że jest to
oświadczenie wykonawcy o zakresie świadczenia i jego cenie, zawarte w formularzu ofertowym. Jednak w
zamówieniach publicznych przyjęto koncepcję oferty sensu largo ‒ to wszystkie oświadczenia i dokumenty składane
przez wykonawcę (tak m.in. Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 27 listopada 2022 r., sygn. akt 2344/18)”.
W tym kontekście należy przypomnieć, że „niezależnie od przyjętego w danym postępowaniu o udzielenie zamówienia
publicznego modelu należnego wykonawcy wynagrodzenia żaden przepis ZamPublU nie zwalnia zamawiającego z
obowiązku weryfikacji poprawności obliczenia ceny oferty […] pogląd, jakoby zamawiający, ze względu na ryczałtowy
charakter wynagrodzenia wykonawcy, był zwolniony z obowiązku weryfikowania poprawności obliczenia ceny oferty jest
nietrafny i nie wynika ipso iure z istoty i charakteru ryczałtu” (por. Wyrok KIO z 10.07.2019r., KIO 1205/19).
Powyższe oznacza, że Zamawiający nie mógł zignorować treści przedstawionej w kosztorysach, których
nieprawidłowości wytknięte w odwołaniu dowodzą, że oferta Przystępującego jest niezgodna z warunkami zamówienia,
bowiem nie odpowiada zakresowi przedmiotu zamówienia wynikającego z opracowanej dokumentacji projektowej, co
szczegółowo Odwołujący wskazał w odwołaniu, podając jednoznacznie, z jakimi warunkami zamówienia oferta
Przystępującego jest niezgodna, jakich elementów
Przystępujący nie wycenił oraz w jakim zakresie poczynił błędne założenia (por. Wyrok KIO z 21-03-2023r., KIO 646/23).
Ponadto cena wskazana przez Przystępującego nie uwzględnia we wskazanej kwocie elementów, które Przystępujący
ująć powinien – kalkulacja
poczyniona przez Przystępującego jest nieprawidłowa, gdyż dotyczy innego stanu faktycznego niż przedmiot
postępowania (por. Wyrok KIO z 21-01-2022r., KIO 34/22).
W dniu 23.05.2023 r. (e-mailem) Przystępujący zgodnie z zarządzeniem KIO po odroczeniu posiedzenia przesłał
stanowisko pisemne będące odpowiedzią na stanowisko Odwołującego z 19.05.2023 r.
Wymóg zamawiającego zatrudniania 24 pracowników
Przystępujący podtrzymuje, że z w żadnym miejscu SWZ Zamawiający nie sformułował wymogu stałego przebywania
24 pracowników na inwestycji przez 8 miesięcy. Byłby to wymóg całkowicie niezgodny z przedmiotem zamówienia oraz
sposobem prowadzenia inwestycji budowlanych. Z przedłożonych przez Odwołującego dowodów również wymóg ten nie
wynika. W poprzednich postępowaniach prowadzonych przez Zamawiającego (dowody nr 1-4 pisma a 19.05.2023 r.)
również taki wymóg nie był bowiem postawiony przez Zamawiającego.
W formularzu ofertowym MAGNOLIA w pkt 3 zawarte jest sformułowanie:
Oświadczam, że dysponuję brygadą roboczą, w skład której wchodzi minimum dwóch hydraulików, dwóch instalatorów
wentylacji i klimatyzacji, dwóch elektryków, dwóch monterów sieci LAN, dwóch płytkarzy - posadzkarzy, dwóch malarzy,
dwóch monterów suchej zabudowy GK, dwóch robotników budowlanych oraz dwóch stolarzy - meblarzy.
Jest to sformułowanie niemalże identyczne do wymogu dotyczące sposobu dysponowania pracownikami w niniejszym
postępowaniu. Co ważne - wg Odwołującego w przypadku postępowania MAGNOLIA ww. sposób sformułowania
wymogów dotyczących pracowników nie oznaczał, że musi być ich 18 przez cały okres trwania prac, a co za tym idzie
taki sam wniosek powinien wysnuć w przypadku niniejszego postępowania. Zamawiający bowiem, wbrew twierdzeniu
Odwołującego, nie dokonał w tym zakresie żadnej zamiany swoich wymagań.
W przypadku postępowania PIWNICA ŚWIDNICKA w § 11 ust. 1 projektu umowy zamawiający wprost zawarł wymóg
zatrudnienia co najmniej 5 pracowników (którego to wymogu nie ma w niniejszym postępowaniu w odniesieniu do 24
pracowników). Ponadto w postanowieniu tym tych 5 pracowników ma wykonywać prace z zakresu 7 specjalizacji, co
wprost potwierdza to, że zamawiający dopuszczał i dopuszcza łączenie funkcji/zakresu prac przez te same osoby.
Nadto zwracam uwagę, że dowody nr 1-4 w żaden sposób nie mogą stanowić o tym jaki był zamiar Zamawiającego,
gdyż nie dotyczą one niniejszego postępowania, lecz innych.
Przystępujący nigdy nie twierdził, że treść postanowień SWZ jest niejasna. Z tego powodu nie miał potrzeby zaskarżania
SWZ lub zadawania pytań w zakresie sposobu zatrudniania pracowników. To Odwołujący kreuje takie wątpliwości w celu
podważenia
prawidłowości oferty Przystępującego. Skoro Odwołujący miał takie wątpliwości to mógł zadać pytania do SWZ lub
złożyć odwołanie do KIO i zaniechania w tym zakresie obciążać powinny Odwołującego.
Co ważne - nawet gdyby istniały jakiekolwiek wątpliwości w SWZ to wszelkie niejasności w SWZ rozstrzyga się na
korzyść wykonawcy, czyli w tym przypadku Przystępującego /wyrok KIO z 2023-04-21, KIO 968/23/.
Przystępujący uznaniu odwołania przez Zamawiającego nie przypisuje znaczenia innego niż tylko chęci przeniesienia
kosztów tego postępowania na Odwołującego i Przystępującego. Z treści uznania odwołania nie można bowiem wywieść
jakichkolwiek wniosków, a z całą pewnością nie takich jakie przypisuje mu Odwołujący.
Przedłożenie przez Odwołującego oświadczenia Przedsiębiorstwo Inżynieryjne ERA S.A. (dowód nr 5) również nie
potwierdza prezentowanej przez Odwołującego tezy. Po pierwsze, jest to firma konkurencyjna, która złożyła w
postępowaniu ofertę droższą niż Przystępujący i w jej interesie jest doprowadzenie do sytuacji, w której Przystępujący
zostanie odrzucony. Po drugie, w postępowaniu zostało złożonych 5 ofert w związku z czym przedłożenie oświadczenia
korespondującego z tezą stawianą przez Odwołującego tylko od 1 oferenta nie potwierdza, że sposób skalkulowania
oferty przyjęty przez Przystępującego jest błędny lub że Przystępujący jako jedyny taki sposób zastosował. Ponadto
Przystępujący kwestionuje prawdziwość danych zawartych w tymże oświadczeniu dotyczących kosztów zatrudnienia
kierowników - nie są one poparte żadnym dowodem.
Ponadto podkreślił, że pomimo zastosowanego przez Przystępującego sposobu kalkulacji oferty i tak zaoferowana przez
niego cena przekracza kwotę jaką Zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia.
Oświadczenia spółki NEXUS NOWE TECHNOLOGIE WROCŁAW S. A. (dowody nr 6 i 7) są całkowicie nieprzydatne dla
rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Po pierwsze nie dotyczą one niniejszego postępowania. Po drugie spółka ta nie była
wykonawcą w postępowaniach, co do których składa oświadcza, lecz tylko podwykonawcą, co również wynika tylko z jej
oświadczenia, a Przystępujący okoliczności te kwestionuje. Spółka ta nie ma zatem rzeczywistej wiedzy na temat relacji
zamawiający-wykonawca, która mogłaby mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Wynagrodzenia kierowników
W pierwszej kolejności wskazuję, że w odwołaniu nie został postawiony zarzut rażąco niskiej ceny oferty
Przystępującego, który byłby powiązany z rażąco niskim wynagrodzeniem kierowników. Z tego względy rozszerzania
odwołania na tym etapie jest niedopuszczalne i wszelkie dowody i rozważania w tym zakresie powinny zostać pomięcie
przez KIO. Tym samym błędne jest stanowisko Odwołującego, że okoliczność ta stanowi oś sporu.
Po drugie, w wezwaniu do wyjaśnień rażąco niskiej ceny Przystępujący został wezwany wyłącznie do wyjaśnienia kwestii
faktu przestrzegania przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych oraz zatrudniania pracowników na umowę o
pracę o określonej wysokości wynagrodzenia, która przyjęta była do kalkulacji oferty. Przystępujący nie zatrudnia
kierowników na podstawie umowy o pracę, bo nie ma takiego obowiązku. W związku z tym jedynie informacyjnie wskazał
Zamawiającemu jak kształtował się sposób sfomułowania przez niego oferty. Jeżeli Zamawiający miałby w tym zakresie
jakiekolwiek wątpliwości to miał obowiązek wezwać Przystępującego do złożenia wyjaśnień, czego nie uczynił. Zarzutu w
tym zakresie również nie ma w odwołaniu. Tym samym powinno zostać ono oddalone w całości.
Po trzecie, Przystępujący zaprzecza, aby założył, że umowa będzie realizowana niezgodnie z przepisami. Twierdzenia
Odwołującego w tym zakresie są bezpodstawne i niepoparte żadnymi dowodami.
Po czwarte, załączone dowody z postaci raportów płacowych (dowody nr 8-10) w żaden sposób nie wykazują, że
Przystępujący nie może zatrudnić kierowników za wynagrodzeniem przez siebie wskazanym. Przystępujący
podtrzymuje, że kwoty wynagrodzeń wskazane w raportach są zawyżone w stosunku do realnych wynagrodzeń
oferowanych przez przedsiębiorców lokalnych jakim jest Przystępujący.
W załączeniu przesyłam referencje potwierdzające prawidłową realizację zamówień przez Przystępującego ze
szczególnym uwzględnieniem sposobu świadczenia usług przez kierowników, co potwierdza prawidłowość przyjętych
przez Przystępującego kalkulacji i ich realność.
Niezgodność oferty z SWZ
Przystępujący w całości podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko dotyczące zgodności oferty z SWZ oraz
sposobu sporządzenia przez niego i znaczenia kosztorysów załączonych do oferty. Odwołujący nie przedstawił w tym
zakresie żadnych dowodów mających potwierdzać prawidłowość przedstawianego stanowiska.
Jednocześnie w załączeniu przesyłam dowód wymieniony w piśmie z 16.05.2023 w pkt 3 lit. k - Zakres wykonywanych
czynności - załączniki do umów o pracę pracowników na fakt poprawności i realności ustalenia wynagrodzenia przez
Przystępującego, który był już do KIO i Odwołującego przesłany dnia 16.05.2023 r.
Skład orzekający Krajowej Izby Odwoławczej po zapoznaniu się z przedstawionymi poniżej dowodami, po wysłuchaniu
oświadczeń, jak i stanowisk stron oraz Przystępującego (Wnoszącego Sprzeciw) złożonych ustnie do protokołu w toku
rozprawy, ustalił i zważył, co następuje.
Skład orzekający Izby ustalił, że nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania na
podstawie art. 528 NPzp, a Wykonawca wnoszący odwołanie posiadał interes w rozumieniu art. 505 ust. 1 NPzp,
uprawniający do jego złożenia. Odwołujący w rankingu złożonych ofert zajął drugie miejsce, w wypadku więc
potwierdzenia zarzutów, ma szansę na uzyskanie przedmiotowego zamówienia.
Skład orzekający Izby dopuścił w niniejszej sprawie dowody z: dokumentacji postępowania o zamówienie publiczne
nadesłanej przez Zamawiającego do akt sprawy w postaci elektronicznej, w tym w szczególności postanowień
Specyfikacji Warunków Zamówienia zwana dalej: „SWZ”, wykazu osób (zał. nr 6 do SWZ), projektu umowy (zał. nr 8 do
SWZ), opisu do projektu DT sanitarne (pkt 5.3 – Izolacje termiczne /str. 16/), zał. nr 2 – „zestawienie elementów
wentylacyjnych”, rysunku IE 06, opisu do projektu DT sanitarne (pkt 5.1 czerpnie i wyrzutnie – str.13) (pkt 5.3 instalacja
zbiorcza odprowadzenia skroplin – str.11), rysunku IE 07, odpowiedzi na pytania (pisma z 03.03.2023 r oraz 08.03.2023
r.), kosztorysu ślepego, kosztorysów ofertowych Przystępującego, pisma Odwołującego z 28.03.2023 r., wezwana z
05.04.2023 r. do wyjaśnień w trybie art. 224 ust. 1 PZP, wyjaśnień z 12.04.2023 r. wraz z załącznikami /odtajnione/ (1.
wydruki z ofertami cen produktów niezbędnych do realizacji umowy; 2. dokument rejestracyjny DW2WT02; 3. dokument
rejestracyjny DW672XV; 4. dokument rejestracyjny DW1EX36; 5. dokument rejestracyjny DW5R764; 6. dokument
rejestracyjny DW5Y78; 7. zanominizowane umowy o pracę zatrudnionych pracowników i 8. zestawienie miesięczne z
rozliczeniem składek ZUS za mc II 2023) oraz wyboru oferty najkorzystniejszej z 16.04.2023 r.
W poczet materiału dowodowego Izba zaliczyła również załączone do pisma procesowego Przystępującego z
16.05.2023 r.:
1. FV 03/04/2023, 01/05/2023, 01/03/2023, 04/02/2023, 05/01/2023, 07/12/2022,
02/11/2022, 02/10/2022, 04/09/2022 od kierownika B. S. - na fakt poprawności i realności ustalenia wynagrodzenia
kierowników robót;
2. Umowa nr NZU.362.24.P50.Dyrekcyjna.2022 - na fakt poprawności i realności ustalenia wynagrodzenia
kierowników robót;
3. Oświadczenie kierownika budowy B. S. o wynagrodzeniu - na fakt poprawności i realności ustalenia
wynagrodzenia kierowników robót;
4. Oświadczenie kierownika robót elektrycznych A. P. o wynagrodzeniu - na fakt poprawności i realności
ustalenia wynagrodzenia kierowników robót;
5. Oświadczenie kierownika robót sanitarnych Z. B. o wynagrodzeniu - na fakt poprawności i realności ustalenia
wynagrodzenia kierowników robót;
6. FV 05/07/2022, 01/02/2022 od kierownika B. S. - na fakt poprawności i realności ustalenia wynagrodzenia
kierowników robót;
7. Umowa nr NZU.362.71.LO-II_Parkowa.2021 - na fakt poprawności i realności ustalenia wynagrodzenia
kierowników robót;
8. FV 03/08/2021, 03/01/2021 od kierownika B. S. - na fakt poprawności i realności ustalenia wynagrodzenia
kierowników robót;
9. Umowa nr NZU.362.30.SOSW10.Parkowa.2021 - na fakt poprawności i realności
ustalenia wynagrodzenia kierowników robót;
10. Zestawianie ofert Przebudowa i remont budynku Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego Nr 10 przy
ul. Parkowej 27 we Wrocławiu - na fakt poprawności i realności ustalenia wynagrodzenia przez Przystępującego;
11. Kosztorys szczegółowy branży sanitarnej na fakt poprawności i realności ustalenia wynagrodzenia przez
Przystępującego;
12. Zestawienie elementów wentylacji - na fakt poprawności i realności ustalenia wynagrodzenia przez
Przystępującego;
13. Dokumentów dotyczących poprawnej realizacji inwestycji dla Gmina Wrocław ZIM – III LO ul. Składowa
Wrocław – rok 2018:
vi. Zestawienie ofert – oferta niższa od Zamawiającego i znacznie niższa niż pozostałe,
vii. Wezwanie do wyjaśnień RNC,
viii. Wybór oferty,
ix. Umowa,
x. Referencje;
14. Dokumentów dotyczących poprawnej realizacji inwestycji dla Gmina Wrocław ZIM - DPS ul. Karmelkowa 66
Wrocław – rok 2020:
xi. Zestawienie ofert – oferta niższa od Zamawiającego i znacznie niższa niż pozostałe,
xii. Wezwanie do wyjaśnień RNC,
xiii. Wybór oferty,
xiv. Umowa,
xv. Referencje.
Podczas posiedzenia 16.05.2023 r. Przystępujący oświadczył w zakresie niniejszych dowodów: „(…) załącznik nr 1 jest
to 9 faktur, mają one zobrazować realność kosztów kierownika budowy, wycenionych w ramach postępowania. Na tą
samą okoliczność zostały złożone załączniki nr 2, 6, 7, 8, 9. Wskazał, iż te załączniki dot. kierownika budowy.
Oświadczenia z załącznika nr 3, 4, 5 zostały złożone też na tą okoliczność, przy czym dot. one nie tylko kierownika
budowy, ale także kierownika robót elektrycznych i kierownika
robót sanitarnych.
Załącznik nr 10 został złożony na okoliczność poprawności realności ustalonego wynagrodzenia, gdyż również u tego
samego Zamawiającego było realizowane inne zadanie - remont specjalnego ośrodka szklono wychowawczego nr 10, na
tą samą okoliczność załączono załącznik nr 13 i 14.
Załącznik nr 11 został złożony na okoliczność wykazania, że oferta Przystępującego obejmuje cały przedmiot
zamówienia, w tym także elementy, na których brak wskazuje Odwołujący w odwołaniu. Wyjaśnia, że w tym kosztorysie
nie zostały zmienione ilości pierwotne założone przez Zamawiającego, przy czym wartości cenowe zostały wypełnione
już na podstawie wyceny własnej ryczałtowej Przystępującego.
Załącznik nr 12 został złożony na okoliczność wykazania braków w dokumentacji projektowej Zamawiającego, gdyż w
tym dokumencie nie zostały ujawnione podstawy dachowe, przy czym do wyceny dokonanej przez Przystępującego
biorąc pod uwagę wymogi techniczne te podstawy dachowe zostały już ujęte. Tu wyjaśnia, że chodziło o to, iż to
projektant nie założył w dokumentacji projektowej konieczności ujęcia podstaw dachowych. Wobec powyższego nie
musiał Przystępujący takich podstaw dachowych ujmować. Inaczej mówiąc, koryguje wcześniejsze stanowisko.(…)”.
W poczet materiału dowodowego Izba zaliczyła również załączone do pisma procesowego Odwołującego z 19.05.2023
r. na okoliczności wskazane w piśmie:
1) Ogłoszenie o Zamówieniu, SWZ, Projekt Umowy i Formularz Oferty postępowania pn.: „Wykonanie adaptacji
pomieszczeń w Centrum Handlowym MAGNOLIA PARK przy ul. Legnickiej 58 we Wrocławiu, przeznaczonych na
potrzeby Centrum Obsługi Mieszkańca Urzędu Miejskiego Wrocławia" - znak postępowania: ZP/TP/1/2022/WOU;
2) Ogłoszenie o Zamówieniu, SIWZ, Projekt Umowy i Formularz Oferty postępowania pn.: „Wykonanie robót
remontowo - budowlanych i instalacyjnych pomieszczeń lokalu użytkowego Piwnica Świdnicka w budynku Ratusza
Staromiejskiego przy Sukiennice 12-15 we Wrocławiu w formule zaprojektuj i wybuduj" - znak postępowania:
ZP/PN/69/2019/WOU;
3) Ogłoszenie o Zamówieniu, SIWZ, Projekt Umowy i Formularz Oferty postępowania pn.: „Wykonanie prac
projektowych i robót budowlanych wielofunkcyjnej hali sportowej wraz z zagospodarowaniem terenu przy ul.
Racławickiej 62 we Wrocławiu w formule zaprojektuj i wybuduj" - znak postępowania: ZP/PN/1/2020/WOU;
4) Ogłoszenie o Zamówieniu, SWZ, Projekt Umowy i Formularz Oferty postępowania pn.: „Budowa boisk
piłkarskich o nawierzchni sztucznej trawy wraz z zapleczem i infrastrukturą techniczną przy ul. Racławickiej 62 we
Wrocławiu w formule zaprojektuj i wybuduj" - znak postępowania: ZP/TP/37/2021/WOU;
5) Oświadczenie z dnia 12-05-2023r. firmy Przedsiębiorstwo Inżynieryjne ERA S.A.;
6) Oświadczenie z dnia 18-05-2023r. firmy NEXUS NOWE TECHNOLOGIE WROCŁAW S.A. dotyczące
postępowania pn.: „Wykonanie adaptacji pomieszczeń w Centrum Handlowym MAGNOLIA PARK przy ul.
Legnickiej 58 we Wrocławiu, przeznaczonych na potrzeby Centrum Obsługi Mieszkańca Urzędu Miejskiego
Wrocławia" - znak postępowania: ZP/TP/1/2022/WOU;
7) Oświadczenie z dnia 18-05-2023r. firmy NEXUS NOWE TECHNOLOGIE WROCŁAW S.A. dotyczące
postępowania pn.: „Wykonanie robót remontowo - budowlanych i instalacyjnych pomieszczeń lokalu użytkowego
Piwnica Świdnicka w budynku Ratusza Staromiejskiego przy Sukiennice 12-15 we Wrocławiu w formule
zaprojektuj i wybuduj" -znak postępowania: ZP/PN/69/2019/WOU;
8) Raport Płacowy 2023 M. P.;
9) Raport Płacowy 2023 HAYS POLAND;
10) Raport Płacowy 2023 DEVIRE.
W poczet materiału dowodowego Izba zaliczyła również załączone do pisma procesowego Przystępującego z
23.05.2023 r. na okoliczności wskazane w piśmie:
1) Z15 - Zakres wykonywanych czynności – załączniki do umów o pracę pracowników;
2) Z16 – referencje z Przedszkola nr 50 we Wrocławiu;
3) Z17 – podziękowania III Liceum Ogólnokształcącego we Wrocławiu.
Przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy skład orzekający Izby wziął pod uwagę stanowiska i oświadczenia stron
(Zamawiający nieobecny na posiedzeniu 16.05.2023 r. stawił się na posiedzenie i rozprawę 24.05.2023 r.) oraz
Przystępującego (Wnoszącego Sprzeciw) złożone ustnie do protokołu 16 i 24.05.2023 r.
Odnosząc się generalnie do podniesionych w treści odwołania zarzutów, stwierdzić należy, że odwołanie zasługuje na
oddalenie.
Odwołujący sformułował w odwołaniu zarzut naruszenia przez Zamawiającego:
5. art. 224 ust. 6 PZP poprzez zaniechanie odrzucenia oferty Wykonawcy mimo, że wskazane przez
Wykonawcę ilości pracowników i koszty wynagrodzenia pracowników są rażąco niskie
z uwagi na zaniżoną
ilość pracowników, zaniżoną liczbę roboczogodzin
oraz nierynkowe stawki wynagrodzenia kierownika budowy i kierowników robót, niewspółpracujących
Wykonawcą na podstawie stosunku pracy, co nie
z
zostało wyjaśnione zgodnie z art. 224 ust. 6 PZP;
6. art. 226 ust. 1 pkt 5 PZP poprzez zaniechanie odrzucenia oferty Wykonawcy mimo, że treść oferty
Wykonawcy jest niezgodna z warunkami zamówienia, gdyż pomija ona część zakresu świadczenia wynikającego
z dokumentacji projektowej stanowiącej Załącznik nr 7 do SWZ, co wynika z treści kosztorysów ofertowych
przedłożonych przez Wykonawcę wraz z
formularzem oferty, w których nie uwzględniono części wymaganych przez Zamawiającego prac;
7. art. 226 ust. 1 pkt 10 PZP poprzez zaniechanie odrzucenia oferty Wykonawcy mimo, że Wykonawca w cenie
przedstawionej na formularzu oferty nie uwzględnił kosztów wykonania części wymaganych przez Zamawiającego
prac, co wynika z treści kosztorysów ofertowych przedłożonych przez Wykonawcę wraz z formularzem oferty;
8. art. 239 ust. 1 PZP poprzez wybór oferty Wykonawcy, którego oferta podlegała odrzuceniu w postępowaniu na
podstawie art. 224 ust. 6 PZP, art. 226 ust. 1 pkt 5 PZP oraz art. 226 ust. 1 pkt 10 PZP.
Izba dokonała następujących ustaleń odnośnie do przedmiotowego odwołania.
W pierwszej kolejności Izba przywołuje stan faktyczny wynikający z treści odwołania, odpowiedzi na odwołanie
(uwzględnienia), sprzeciwu Przystępującego, pisma procesowego Przystępującego z 16.05.2023 r., pisma procesowego
Odwołującego z 19.05.2023 r. oraz pisma procesowego Przystępującego z 23.05.2023 r.
Następnie, Izba wskazuje w szczególności na wezwanie do wyjaśnień z 05.04.2023 r.: „(…) Działając na podstawie
przepisu art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. -Prawo zamówień publicznych(Dz. U. z 2022 r., poz. 1710 z
późn. zm.) zwanej dalej „ustawa Pzp", w związku z tym, że zaoferowana cena Państwa oferty budzi wątpliwości
Zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w
dokumentach zamówienia, zwracam się o złożenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów w zakresie wyliczenia ceny
oferty.
W szczególności, zgodnie z art. 224 ust. 4 ustawy Pzp wzywam do złożenia przedmiotowych wyjaśnień, w zakresie: a)
zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od
minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z
dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2018 r., poz. 2177 oraz z 2019 r., poz.
1564) lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie (art. 224 ust. 3
pkt 4 ustawy Pzp); b) zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w
miejscu, w którym realizowane będzie zamówienie (art. 224 ust. 3 pkt 6 ustawy Pzp). (…)”. W dalszej kolejności
wskazując na udzielone wyjaśnienia z 12.04.2023 r.: „(…)Działając w imieniu Wykonawcy w odpowiedzi na pismo z dnia
05.04.2023 r. na wstępie zastrzegamy, iż cała treść wyjaśnień oraz załączników do nich stanowi tajemnicę naszego
przedsiębiorstwa oraz zastrzegamy, że nie mogą być one udostępniane.
Ponadto wskazujemy, iż przesłane do nas pismo skupia się przede wszystkim na kosztach pracowniczych i z związku z
tym na tej kwestii głównie skupimy się w naszej
odpowiedzi. W przypadku otrzymania szczegółowego wezwania odpowiemy na nie w precyzyjny sposób.
Oświadczamy, że cena ofertowa została skalkulowana przy zastosowaniu aktualnych stawek roboczogodziny.
Powyższa kalkulacja odzwierciedla realne koszty roboczogodziny oferenta w oparciu o rzeczywiste stawki wynagrodzeń
obowiązujące obecnie w przedsiębiorstwie.
Zgodnie z oświadczeniem złożonym w ofercie zamierzamy wykonać zamówienie wyłącznie własnym potencjałem bez
udziału podwykonawców. Fakt ten ma znaczący wpływ zarówno na sam poziom ceny ofertowej jak również na
przewidywalność i pełną świadomość poniesionych nakładów na robociznę.
Do realizacji zadania zostanie przeznaczony wyłącznie sprzęt własny oferenta. Posiadanie własnego szeroko pojętego
sprzętu budowlanego pozwala znacząco obniżyć jak i w pełni przewidzieć kalkulację kosztów pracy sprzętu.
Ceny materiałów niezbędnych do wykonania zamówienia zostały rzetelnie skalkulowane w oparciu o bieżące ceny
rynkowe. W wycenie uwzględniono zarówno potwierdzone u współpracujących dostawców aktualne ceny materiałów jak
również indywidualne wyceny dla oferenta oparte na wypracowanych poziomach rabatowych pod przedmiotową
inwestycję.
Co ważne - jesteśmy firmą miejscową, w związku z czym nie mamy kosztów dojazdu czy zakwaterowania. Mamy ponad
25 lat doświadczenia przy wykonywaniu tożsamych zadań dla instytucji publicznych na terenie Wrocławia.
Dodatkowo zwracamy uwagę, że nasza oferta jest wyższa niż kwota, jaką Zamawiający zamierza przeznaczyć na
sfinansowanie zamówienia tj. 3 599 988,60 zł. Brutto
II [elementy cenotwórcze]
Niezależnie od powyższego odnosząc się do przesłanego zapytania wskazujemy, że cena naszej oferty została
skalkulowana w następujący sposób (są to wartości bez zysku i kosztów pośrednich wynikających z kosztorysu):
Element mający wpływ na cenę
Koszt zakupu materiałów wraz ich dostawą
Koszty pracy sprzętu
Koszty wynagrodzeń pracowników
Pozostałe koszty ogólne budowy
Koszt [zł]
2.207.941,09 zł brutto
36.702 zł brutto
373.288,21 + 84.000 zł
120.000 brutto
Suma kosztów [zł]
2 821 931,3 zł brutto
Nasza oferta [zł]
3.627.270 zł brutto
Dochód z realizacji zamówienia [zł] (różnica B-A) 805 338,7 zł brutto
[Ad. 1 - zakupy materiałów],
W przypadku naszej oferty elementem najbardziej kosztotwórczym poza kosztami
wynagrodzeń pracowników oraz kosztem pracy sprzętu są koszty związane z nabywaniem
materiałów budowlanych.
Przy sporządzaniu naszej oferty przyjęliśmy, że poniesiemy z tego tytułu koszty
w wysokości ok. 1.795,074,- zł netto tj. 2.207.941,09 zł brutto.
Na kwotę ww. wydatków składają się następujące zakupy:
1) Centrala wentylacyjna - koszt ok. 78.772,- zł
96.889,56 zł brutto
137.206,50 zł brutto
199.370,70 zł brutto
64.710,23 zł brutto
57.296,93 zł brutto
97.870,17 zł brutto
41.697,- zł brutto
1.512.900,- zł brutto
2) Klimatyzacja CH2+CH5 - koszt ok. 111.550,- zł
3) Stolarka drzwiowa ALU - koszt ok. 162.090,- zł
4) System kolejkowy INFOBOX - koszt ok. 52.610,- zł
5) Oprawy oświetleniowe - koszt ok. 46.582,87 zł
6) CCTV + Kontrola dostępu + SSWiN - koszt ok. 79.569,24 zł
7) SAP koszt ok. 33.900,- zł netto
8) pozostałe elementy - koszt ok. 1.285.965,- zł
Dowód:
1) wydruki z ofertami cen produktów niezbędnych do realizacji umowy
2) kosztorys złożony wraz z ofertą
Co ważne - powyżej przedstawiamy tylko te elementy, które generują największe koszty. Wszelkie zakupy ujęliśmy w
przedstawionym kosztorysie. Przyjęte przez nas ceny w kosztorysie są wyższe niż ceny nam oferowane przez
dostawców, dzięki czemu posiadamy niezbędny bufor na wypadek wzrostu cen tych towarów. Ceny zaoferowane przez
naszych dostawców obejmują zarówno sprzedaż materiałów jak i ich dostawę na miejsce wykonywania robót.
[Ad. 2 - posiadany sprzęt]
Przede wszystkim należy podkreślić, że w okresie prowadzenie działalności nabyty został niezbędny sprzęt do
świadczenia usług będących przedmiotem zamówienia, na który składają się:
1) Elektryczny Samochód ciężarowy dostawczy Peugeot e-Partner do 0,9 t - dokument rejestracyjny DW402YF
2) Ciężarowy samochód dostawczy do 3,5 t Fiat Ducato - dokument rejestracyjny DW672XV 3) Ciężarowy
samochód dostawczy do 3,5 t Fiat Ducato - dokument rejestracyjny DW1EX36
4) Ciężarowy samochód wywrotka skrzynia 9t Mercedes Atego - dokument rejestracyjny DW5R764
5) Samochód osobowy Nissan Xtrail - dokument rejestracyjny DW5Y787 Dowód:
1) dokument rejestracyjny DW2WT02
2) dokument rejestracyjny DW672XV
3) dokument rejestracyjny DW1EX36
4) dokument rejestracyjny DW5R764
5) dokument rejestracyjny DW5Y787
Posiadamy także własny sprzęt budowlany w pozostałym zakresie taki jak betoniarki, rusztowania systemowe, drabiny
,podesty robocze , specjalistyczne narzędzia glazurnicze oraz do układania wykładzin spawanych , elektronarzędzia i
maszyny w ilości powyżej 100 sztuk tj. w ilości znacznie przekraczającej ilości i zakres niezbędny do realizacji umowy.
Co ważne - posiadanie własnej bazy sprzętowej pozwoli nam na znaczne oszczędności, gdyż nie poniesiemy kosztów
związanych z najmem lub leasingiem takiego sprzętu w okresie trwania umowy, co stanowi jedną z naszych przewag
konkurencyjnych. Wszystkie środki transportowe jak i sprzęt są w pełni zamortyzowane.
W związku z tym nie będzie konieczności dokonywania przez nas zakupów nowego sprzętu, a bieżąca konserwacja i
eksploatacja zostaną pokryte ze stawek jakie zostały przyjęte do kalkulacji ceny w niniejszym postępowaniu. W
przesłanym kosztorysie wszelkie dodatkowe koszty ujęte są w pozycji koszty pośrednie, które przyjęliśmy na poziomie
68,1% każdej pozycji jak i 11,3 % zysk.
Dzięki temu koszty jakie poniesiemy w związku z pracą sprzętu (bez kosztów pośrednich i zysku) wyniosą 29.839,09 zł
netto tj. 36.702,- zł brutto. Gdybyśmy nie posiadali własnego sprzętu koszty te byłyby co najmniej 2 razy wyższe i
wyniosłyby ok. 75.000,- zł brutto.
[Ad. 3 - koszty wynagrodzeń pracowników]
W zakresie kosztów związanych z pracownikami wskazujemy, że realizacja usług objętych zamówieniem będzie
dokonywana przez zatrudnionych na umowę o pracę na pełen etat za wynagrodzeniem minimalnym. Co ważne - w chwili
obecnej osoby te są u nas zatrudnione i w przypadku wygrania niniejszej postępowania będziemy z nimi kontynuować
współpracę w oparciu o umowę o pracę.
W związku z tym łączne koszty jakie z tego tytułu poniesiemy w czasie trwania umowy ( 8 miesięcy) wyniosą 373.288,21
zł brutto (14.737 roboczogodzin wynikających z wyceny) na którą to kwotę składają się:
1) 3.490,- zł brutto - wysokość minimalnego wynagrodzenia od stycznia 2023 r.
2) 714,75 brutto - pozostałe koszty związane z zatrudnianiem pracownika na umowę o pracę od stycznia 2023 r.
Zwracam uwagę, że dla wyliczenia kosztów pracy i przepisów o zabezpieczeniu społecznym przyjęliśmy kwotę 4.204,75
zł brutto na każdego z pracowników, co daje ubruttowioną stawkę godzinową ok. 25,33 zł (średniomiesięczna liczba
godzin roboczych miesiącu w roku 2023 to 166 godzin). Natomiast w szczegółowym kosztorysie przyjęliśmy stawkę
wyjściową roboczogodziny wynoszącą 25,69 zł za rbg, co z narzutami daje stawkę docelową na poziomie 48,06 zł i
pozwala nam zarówno na osiągnięcie zysku jak i bezpieczny bufor założony na wypadek zaistnienia sytuacji
nieprzewidzianych. Co ważne -taki sposób skonstruowania stawki docelowej miał na celu wzięcie pod uwagę
uwzględnienie stawki wynagrodzenia minimalnego, która obowiązywać będzie od lipca 2023 r. Nadal bowiem docelowa
stawka będzie przewyższać wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Ponadto poza kosztami robotników poniesiemy również koszty zatrudnienia kadry kierowniczej (kierownika budowy i
kierowników robót) w wysokości 84.000,- brutto podczas całego okresu trwania umowy (8 miesięcy x 10.500 brutto).
Koszty robocizny jakie przyjęliśmy w kosztorysie szczegółowym (bez kosztów pośrednich i zysku) wyniosły 378.631,74
zł netto tj. 465.717,04 zł brutto na co składa się 14.737 roboczogodzin. Dodatkowo również dla pozycji dotyczących
robocizny w naszej kalkulacji przyjęliśmy 68,1 % koszty pośrednie jak i 11,3 % zysk. Tym samym pozwala ona na
pokrycie kosztów pracowniczych oraz osiągnięcie zysku.
Dowód:
1. zanominizowane przykładowe umowy o pracę kilku zatrudnionych pracowników
2. zestawienie miesięczne z rozliczeniem składek ZUS za mc II 2023
III [pozostałe wyjaśnienia]
1) Wykonawca nie uzyskał pomocy publicznej, a co za tym idzie nie wpływa ona na sposób ukształtowania
oferty.
2) Odnośnie prawa pracy i ubezpieczeń społecznych opisaliśmy naszą sytuację powyżej.
3) Odnośnie podwykonawców i dostawców - w zakresie dostawców skorzystamy z nich natomiast w zakresie
podwykonawców nie wykluczamy takiej możliwości aczkolwiek priorytetem jest samodzielne wykonanie
zamówienia.
Dowód:
wydruki z ofertami cen produktów niezbędnych do realizacji umowy
4) W przypadku wystąpienia jakichkolwiek zdarzeń niepożądanych np. reklamacji lub konieczności zwiększenia
ilości roboczogodzin w celu wykonania umowy koszty z tym związane umniejszać będą zakładany przez nas zysk.
Również wzrost kosztów wynagrodzenia minimalnego w lipcu 2023 umniejszać będzie tenże zysk w stopniu w
jakim
będziemy musieli wykonywać roboty w okresie od lipca 2023, co na dzień kalkulacji oferty nie jest możliwe do
przewidzenia w dokładny sposób. Z uwagi na wysokość zysku - 22,2%, a przy kosztów pośrednich i narzutów przyjętych
w kosztorysie mogą okazać się wyższe -stanowi on wystarczająco duży margines na ewentualnych błędów i pomyłek,
których ewentualne wystąpienie i tak pozwoli nam na uzyskanie niezbędnego zysku z realizacji tejże umowy.
5) Inne szczególne warunki realizacji umowy - zostały szczegółowo opisane w Części I.
Na zakończenie uprzejmie wskazujemy, że w przypadku szczegółowego wskazania przez Zamawiającego co i dlaczego
budzi jego wątpliwości jesteśmy gotowi w szczegółowy sposób udzielić odpowiedzi (…)”.
Dodatkowo stwierdzając, że Zamawiający wymagał złożenia oferty i obliczenia ceny na podstawie dokumentacji
projektowej - a nie na podstawie kosztorysu ślepego, który miał wyłącznie znaczenie poglądowe i pomocnicze. W tym
zakresie w dniu 03.03.2023r. Zamawiający dokonał zmiany SWZ w następujący sposób: „Ponadto Zamawiający
informuje, iż dokonuje następującej modyfikacji treści Specyfikacji Warunków Zamówienia:
1. W dziale XIII pkt 13 wykreśla się ppkt „b" w brzmieniu „Kosztorys ofertowy sporządzony metoda uproszczona
z zestawieniem robocizny, materiałów i sprzętu na podstawie załączonych w załączniku nr 7 przedmiarów robót
zachowując kolejność liczby porządkowej, podstawę wyceny oraz ilości do wykonania."
Uwaga: od chwili modyfikacji tzw kosztorysy ślepe stanowią tylko materiał pomocniczy, jedynym i wiążącym
dokumentem w zakresie wyliczenia ceny jest dokumentacja projektowa.”
W ramach odpowiedzi na pytania (pismo z 03.03.2023 r.) stwierdził, że: „Pyt. 3 Ogólne – zgodnie z zapisami SWZ
rozdział XIII, punkt 13b) oferta musi zawierać: „Kosztorys ofertowy sporządzony metodą uproszczoną z zestawieniem
robocizny, materiałów i sprzętu na podstawie załączonych w załączniku nr 7 przedmiarów robót zachowując kolejność
liczby porządkowej, podstawę wyceny oraz ilości do wykonania, natomiast w rozdziale XV opisującym sposób obliczenia
ceny mowa jest o cenie ryczałtowej wynikającej z dokumentacji projektowej, która jest stała i nie może ulec zmianie w
okresie obowiązywania umowy. W związku z powyższymi zapisami proszę o potwierdzenie, że wszelkie roboty ujęte w
dokumentacji projektowej i nieujęte w przedmiarach zawartych w załączniku nr 7 wykonawca powinien uwzględnić w
pozycjach tego przedmiaru, bez wprowadzania zmian rzeczowych i ilościowych? Odp: Zamawiający w zał. nr 7 do SWZ
załączył kosztorysy ślepe branż budowlanej, sanitarnej i elektrycznej, które stanowią zał. nr 8, 8a, 8c. Kosztorysy ślepe
są tylko materiałami pomocniczymi. Cena ryczałtowa oferty brutto za wykonanie robót budowlano-instalacyjnych ma
wynikać z dokumentacji projektowej stanowiącej załącznik do SWZ.
Pyt. 4 Czy Zamawiający zechce uzupełnić przedmiar robót stanowiący podstawę przygotowania kosztorysu ofertowego
o pozycje ujęte w dokumentacji projektowej i podlegające wycenie: a. Instalacja skroplin kpl 1 b. Orurowanie instalacji
chłodniczej kpl 1? Strona 3/10 Odp: Zamawiający jako załącznik do SWZ załączył kosztorys ślepy roboty sanitarne, który
nie będzie modyfikowany o ww. pozycje. Koszt wykonania powyższych pozycji należy ująć w cenie ryczałtowej oferty
brutto za wykonanie robót budowlano-instalacyjnych – zgodnie z opisem w dokumentacji projektowej. (…)
Pyt. 7 Wentylacja mechaniczna – zgodnie z dokumentacją centrala wentylacyjna układu NW2, obsługująca salę S2,
zlokalizowana jest na dachu. W związku z tym projektant wskazuje na konieczność wykonania izolacji o gr. 9 cm dla
kanałów prowadzonych na zewnątrz budynku. Czy Zamawiający zechce uzupełnić przedmiar robót stanowiący
podstawę przygotowania kosztorysu ofertowego o pozycje ujęte w dokumentacji projektowej i podlegające wycenie: a.
Izolacja o gr. 9 cm kpl 1? Odp: Zamawiający jako załącznik do SWZ załączył kosztorys ślepy roboty sanitarne, który nie
będzie modyfikowany o ww. pozycję. Koszt wykonania powyższej pozycji należy ująć w cenie ryczałtowej oferty brutto za
wykonanie robót budowlano-instalacyjnych.”.
W pozostałym zakresie Izba odniesie się przy rozpoznawaniu zarzutów.
Biorąc pod uwagę stan rzeczy ustalony w toku postępowania (art. 552 ust.1 NPzp), oceniając wiarygodność i moc
dowodową, po wszechstronnym rozważeniu zebranego materiału (art. 542 ust. 1 NPzp), Izba stwierdziła co następuje.
Odnośnie zarzutu pierwszego, Izba uznała w/w zarzut za podlegający oddaleniu.
Względem 24 osobowej brygady, Izba uznała, że wymóg ten w tym postępowaniu nie oznacza konieczności zatrudnienia
owych 24 osób przez cały okres realizacji umowy. W § 11 ust. 2 projektu umowy Zamawiający określił, że: „Osoby
wykonujące czynności przy realizacji przedmiotu umowy przez cały okres jej obowiązywania są zatrudnione w liczbie
osób gwarantującej prawidłowe wykonanie przez Wykonawcę przedmiotu umowy”. W konsekwencji Izba uznała za
dopuszczalne rozwiązanie przyjęte przez Przystępującego. Nie ma konieczności utrzymywania w gotowości 24 osób
przez 8 miesięcy bez względu na dany etap budowy. Izba podkreśla, że analogiczne rozwiązania przyjęto w
postępowaniu MAGNOLIA, BOISKA RACŁAWICKA. Odmiennie jest w postępowaniu PIWNICA ŚWIDNICKA i HALA
RACŁAWICKA tam niewątpliwie obecność winna być stała. Jednocześnie, Izba uznała, że mimo, iż wprost nie ma
zapisu dopuszczającego pełnienie kilku funkcji przez te samą osobę, jak to ma miejsce w postępowaniu MAGNOLIA,
HALA RACŁAWICKA (choć dotyczy to kierowników, czy też świadectw kwalifikacji) lub można to wywieść jak w
postępowaniu PIWNICA SWIDNICKA, jak uczynił to Przystępujący, to Izba uznała że przywołane na wstępie
postanowienia projektu umowy dają podstawę do takiego
łączenia. Zamawiającemu zależało bowiem aby była to liczba osób gwarantujących prawidłowe wykonywanie przedmiotu
umowy. Inaczej mówiąc wytyczną była gwarancja prawidłowego wykonywania umowy. W konsekwencji jeśli dana osoba
miała kilka umiejętności (złożone kopie umów o pracę – ostatecznie przy piśmie z 23.05.2023 r.) nie kolidowało to z tą
wytyczną a wręcz wychodziło naprzeciw jej. W konsekwencji nie można uznać, że Przystępujący przy wycenie nie
doszacował roboczogodzin dla brygady, czy też liczby pracowników.
Oświadczenie firmy ERA z powodów wskazanych wyżej nie zmienia stanowiska Izby w tym zakresie. Po drugie, w
postępowaniu złożono 5 ofert. Odnośnie oświadczenia NEXUS NOWE TECHNOLOGIE WROCŁAW S.A. dotyczy
postępowania MAGNOLIA, to oświadczenie odnosi się do dysponowania, nie ma nic o zatrudnieniu przez cały okres
realizacji. Nadto, w dalszej kolejności odnosi się do zatrudnienia na umowę o pracę. W konsekwencji w tym tylko
kontekście należy rozpatrywać przestrzeganie ww. obowiązków i ich kontrolę przez Zamawiającego. Oświadczenie w
postępowaniu PIWNICA ŚWIDNICKA jest inne odnosi się do całego okresu realizacji przedmiotu umowy i wobec
wcześniejszych ustaleń, co do odmienności postanowień względem aktualnego postępowania nie zmienia stanowiska
Izby w zakresie przedmiotu sporu.
Odnośnie kierownika budowy i kierowników robót, Izba podkreśla, że jest związana przepisami Prawa Budowlanego i
Kodeksu Cywilnego. Przepisy Prawa Budowalnego nie określają częstotliwości obecności kierowników na placu budowy.
Izba nie zaprzecza przytoczonym przez Odwołującego przepisom, z których wynikają obowiązki kierowników na placu
budowy i wynikające z nich odpowiedzialności za gwarantowanie zachowania bezpieczeństwa. Jednakże Zamawiający
nie założył wyłączności podczas pracy kierowników – na placu budowy, jak czyni to wielu Zamawiających np. GDDKiA,
czy też nie określił częstotliwości ich obecności. W konsekwencji, Izba przyjęła złożone w tym zakresie wyjaśnienia
Przystępującego na rozprawie 24.05.2023 r., co do dokonanych założeń, tj. że ta obecność będzie w stopniu
wystarczającym w zależności od stopnia skomplikowania, tj. w zależności od stopnia skomplikowania inwestycji, w
zależności od konieczności odbioru każdego elementu robót i jego wpisu do dziennika budowy.
Odnośnie wynagrodzenia kierowników, Izba zmuszona jest rozpatrzeć na korzyść Przystępującego to, że wezwanie do
wyjaśnień z 05.04.2023 r. ceny rażąco niskiej nie referowało wprost do tej kwestii, a miało charakter ogólny. W
konsekwencji Przystępujący odniósł się do tej kwestii w wyjaśnieniach hasłowo. Przystępujący zastrzegł także w
wyjaśnieniach możliwość pogłębienia wyjaśnień wyłącznie w wypadku wezwania
szczegółowego. Tak czy inaczej Przystępujący wobec formułowania zarzutu przedstawił w odpowiedzi, tj. w piśmie z
16.05.2023 r. stosowne faktury, a Odwołujący w piśmie z 19.05.2023 r. raporty płacowe firm rekrutujących. Izba uznał, że
Przystępujący wykazał realność wynagrodzenia, tym bardziej, że nie są to umowy o pracę, tj. podstawą zatrudnienia
(wyłączone w SWZ), złożył też oświadczenia kierowników przy piśmie z 16.05.2023 r. Ostatecznie Izba także wzięła pod
uwagę, że Przystępujący przewidział płatność w ryczałtach miesięcznych, jak i oświadczenie że ewentualne
niedoszacowanie będzie pokrywał z zysku. Izba wzięła także pod uwagę ryczałtowy charakter wyceny. W konsekwencji
także w zakresie kierownika budowy i kierowników robót nie można mówić o przyjęciu nieodpowiedniej liczby
roboczogodzin i niedoszacowanie w tym zakresie kosztów po stronie Przystępującego. Podobnie w zakresie ich
wynagrodzenia. Nadto, Izba wskazuje, że co prawda nie było zarzutu naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 8 PZP, ale zarzucono
naruszenia art. 224 ust. 6 PZP, który referuje do odrzucenia oferty z rażąco niską ceną, w kontekście nie udzielenia
wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeśli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie
ceny lub kosztu. Jednocześnie, tak w petitum, jak i w uzasadnieniu odwołania Odwołujący także referował w kontekście
pierwszego zarzutu do ceny rażąco niskiej.
Biorąc powyższe pod uwagę, Izba uznała jak na wstępie.
Odnośnie zarzutu drugiego i trzeciego, Izba uznała w/w zarzuty za podlegające oddaleniu.
Po pierwsze kosztorysu ofertowe załączone przez Zamawiającego miały charakter pomocniczy, nawet powoływanie się
na nie w wyjaśnieniach odnośnie ceny rażąco niskiej nie zmienią tego stanu rzeczy i nie dają podstaw do ich weryfikacji.
Po drugie, sam Zamawiający dlatego ostatecznie uznał je za materiał pomocniczy, z uwagi na dużą ilość błędów oraz
zaprzestanie ich aktualizacji, w toku udzielanych odpowiedzi na pytania, względem dokumentacji projektowej. Po trzecie,
nie miały one charakteru szczegółowego, co wobec ryczałtowej wyceny uniemożliwia ich weryfikację w sposób
oczekiwany przez Odwołującego. Po czwarte, Przystępujący nie był wzywany do wyjaśnień w tym zakresie, tj.
wskazanych w odwołaniu braków. W konsekwencji Izba uznała przedstawione w tym zakresie wyjaśnienia
Przystępującego w ramach pisma z 16.05.2023 r., w których generalnie stwierdził, iż w tych kosztorysach nie zmieniał
pierwotnych ilości, przy czym wartości cenowe zostały wypełnione już na podstawie wyceny własnej ryczałtowej
Przystępującego na bazie dokumentacji projektowej, z uwzględnieniem rzeczywistej ilości z dokumentacji projektowej.
Jednocześnie Izba biorąc pod uwagę, że Przystępujący nie był wzywany do wyjaśnień w spornym zakresie, uznała
załączony do pisma z 16.05.2023 r. kosztorys szczegółowy stanowiący rozwiniecie kosztorysu ofertowego
uproszczonego, który
zawiera w sobie sporne pozycje. Nadto, Przystępujący wskazał konkretne pozycje, w których „zaszył” sporne pozycję,
tak w piśmie
z 16.05.2023 r., jak i na rozprawie
24.05.2023 r. Izolacja z wełny mineralnej (pkt 1) w poz. 48 i 50 kosztorysu ofertowego szczegółowego, dotyczy kanałów
wentylacyjnych. Dostawa
i montaż płaszcza
z blachy dla instalacji (pkt 2) prowadzonych na dachu w poz. 45, 46, 47 i 49 w wycenie zapasu materiałów w pozycjach
kanały wentylacyjne i kształtki. Dostawa i montaż podstaw dachowych dla kanałów wentylacyjnych (pkt 3). Izba uznała
wątpliwości Przystępującego (brak w dokumentacji projektowej – zał. nr 2 do projektu wykonawczego branży sanitarnej).
Dostawa i montaż podkonstrukcji i podpór (pkt 4) w poz. 45, 46, 47 i 49. Dostawa i montaż przepustnic prostokątnych i
okrągłych (pkt 5) w poz. 45, 46, 47 i 49. Dostawa i montaż instalacji skroplin (pkt 6) w poz. 42. Dostawa i montaż
instalacji freonowej (pkt 7) w poz. 42. Dostawa i montaż kabla (pkt 8) w poz. 41. Odnośnie dostawy i montażu gniazd
jednofazowych (pkt 9) pojedynczych Izba rozpatrzyła wątpliwości Przystępującego na jego korzyść, gdyż Odwołujący
operuje nieprecyzyjnymi stwierdzeniem „niewłaściwa ilość”, w konsekwencji nie wiadomo o ile mniej sztuk zarzuca
Odwołujący wycenienie tych gniazd. Z tych też względów, Izba przyjęła oświadczenie Przystępującego złożone w tym
zakresie na rozprawie 24.05.2023 r. o wycenie gniazd w dobrej ilości.
Biorąc powyższe pod uwagę, Izba uznała jak na wstępie.
Odnośnie zarzutu czwartego, wobec jego wynikowego charakteru, biorąc pod uwagę, że wcześniejsze zarzuty podlegają
oddaleniu, oddaleniu podlega również niniejszy zarzut.
Biorąc powyższe pod uwagę, Izba uznała jak na wstępie.
W tym stanie rzeczy, Izba oddaliła odwołanie na podstawie art. 553 zdanie pierwsze i art. 554 ust. 1 pkt 1 Pzp oraz
orzekła jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku na podstawie art. 557 Pzp oraz art. 575 Pzp, z
uwzględnieniem postanowień Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów
postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania z dnia 30 grudnia
2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 2437). Jednocześnie, obciążając kosztami Odwołującego /§ 8 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 5 pkt 2
lit. a i b Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania
odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz.U.
z 2020 r. poz. 2437)/ nakazując Odwołującemu dokonanie zwrotu Wnoszącemu Sprzeciw kwoty 3 600,00 zł tytułem
zwrotu wydatków pełnomocnika oraz kwoty 858,60 zł + 858, 60 zł (1717, 20 zł) tytułem kosztów przejazdu na oba terminy
posiedzenia i rozprawy, jak i kwoty 17, 00 zł
tytułem kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (łącznie kwoty 5 334, 20 zł/.
Przewodniczący: