Sygnatura akt II C 2249/25
UZASADNIENIE
wyroku z 14 września 2026 r.
Pozwem z 20 czerwca 2024 r. (data stempla pocztowego) W. G. i C. G. wnieśli pozew o zapłatę przeciwko (...) Bank spółce akcyjnej z siedzibą w I.. Domagali się nim zasądzenia w sposób łączny od pozwanej sumy 55.304,84 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 20 kwietnia 2024 r. do dnia zapłaty. Nadto zażądali przyznania od strony pozwanej kosztów procesu według norm przepisanych, z tym, że kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości.
Uzasadniając powyższe powodowie wskazali, że zawarli umowę o kredyt konsolidacyjny z pozwanym bankiem nr. (...). Z racji statusu stron tej umowy o kredyt należy do niej stosować przepisy ustawy z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (dalej u.k.k.). W. G. oraz C. G. zawierali powyższą umowę jako konsumenci, a pozwany bank jako przedsiębiorca. Opisywana umowa zawierała nieprawidłowości, które uprawniały do złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego (dalej (...)). Z uwagi na powyższe W. G. oraz C. G. w dniu 15 marca 2024 r. przygotowali takie oświadczenie, w tym samym dniu udzielili również pełnomocnictwa (...) sp. z o.o. z siedzibą we I. do przesłania tego oświadczenia pozwanej. Pozwany bank 22 kwietnia 2024 r. ustosunkował się, do ww. wezwania, poprzez niestwierdzenie podstaw do skorzystania przez powodów z (...). Z uwagi na to po ww. dniu powodowie mogli domagać się odsetek ustawowych za opóźnienie. W zakresie sposobu wyliczenia wartości domaganego się roszczenia strona powodowa wskazała, że składa się na nie suma odsetek kapitałowych uiszczonych do chwili złożenia oświadczenia o SKD i proporcjonalnie wyliczona, na ten moment, części prowizji. Jako podstawę prawną swojego roszczenia powodowie W. G. i C. G. wskazali art. 45 u.k.k. w zw. z art. 30 u.k.k. Umowa o kredyt konsumencki zawarta między ww. powodami, a pozwanym bankiem miała zawierać następujące uchybienia:
1.
art. 30 ust. 1 pkt. 4 u.k.k. w zw. z art. 29 ust. 3 u.k.k. poprzez niejasne sformułowanie informacji o całkowitej kwocie kredytu;
2.
art. 30 ust. 1 pkt. 6 u.k.k. poprzez nierzetelne i nieprawidłowe wskazanie w umowie warunków stosowania stopy oprocentowania oraz stosowanie stopy oprocentowania do naliczania odsetek umownych również od skredytowanych kosztów kredytu;
3.
art. 30 ust. 1 pkt. 7 u.k.k. poprzez błędne wskazanie w umowie Rzeczywistej Rocznej Stopy Oprocentowania (dalej RRSO) oraz całkowitej kwoty do zapłaty;
4.
art. 30 ust. 1 pkt. 7 u.k.k. poprzez niewskazanie w umowie wszystkich założeń przyjętych do obliczenia RRSO;
5.
art. 30 ust. 1 pkt. 8 w zw. z art. 37 ust. 2 pkt. 1 u.k.k. poprzez niewyeksponowanie w ratach kapitałowo–odsetkowych wszystkich kosztów kredytu tj. naliczonych odsetek od prowizji;
6.
art. 30 ust. 1 pkt. 10 u.k.k. poprzez nieprecyzyjne określenie warunków i możliwości, na podstawie których może dojść do zmiany wysokości kosztów, tabeli opłat i prowizji;
7.
art. 30 ust. 1 pkt. 15 u.k.k. poprzez wprowadzenie kredytobiorcy w błąd w zakresie formy oświadczenia w przedmiocie odstąpienia od umowy wywołane mylnym wrażeniem, że oświadczenie o odstąpieniu od umowy, które zostaną złożone w innej formie niż pisemnej nie zostaną uznane za wywołujące skutki prawne.
8.
art. 30 ust. 1 pkt. 15 u.k.k. poprzez błędne określenie odsetek w stosunku dziennym w przypadku odstąpienia od umowy, brak wskazania założeń do obliczenia odsetek w stosunku dziennym w razie odstąpienia od umowy i brak wskazania zasady obliczenia odsetek w stosunku dziennym w przypadku zwrotu kapitału po upływie 30 dniowego terminu od dnia złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy.
Z uwagi na wymienione wady umowy o kredyt konsumencki oraz złożenie w terminie przewidzianym w art. 45 ust. 5 u.k.k. oświadczenie o skorzystaniu z (...) powodowie W. G. i C. G. domagali się od pozwanej (...) S.A. całości kwot uiszczonych z tytułu ww. umowy, nie na poczet jej kapitału tj. na rzecz odsetek jak i wszelkich pozaodsetkowych kosztów kredytu.
W dniu 5 lipca 2024 r. wydano, pod sygn. akt II Nc 2820/24, nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, którym uwzględniono w całości ww. roszczenie.
Strona pozwana składając 26 lipca 2024 r. (data stempla pocztowego), sprzeciw od powyższego nakazu zapłaty wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz od powodów kosztów procesu. Uzasadniając swoje stanowisko pozwana przyznała, że 4 maja 2016 r. zawarła z powodami W. G. i C. G. umowę o kredyt konsumencki, o treści określonej w dokumencie umowy numer (...). Podkreśliła jednak, że roszczenie o zapłatę jest bezzasadne z kilku powodów. Po pierwsze strona pozwana podniosła, że powodowie złożyli oświadczenie o SKD po terminie, przewidzianym przez art. 45 ust. 5 u.k.k, co powoduje, że roszczenie już z tego tylko względu powinno być oddalone. Pozwana po drugie zaprzeczyła, aby w umowie pożyczki zawartej z W. G. i C. G. wystąpiły jakiekolwiek nieprawidłowości uprawniające stronę powodową do skorzystania z SKD. W szczególności pozwany bank był uprawniony do naliczania odsetek również od skredytowanych kosztów kredytu, co czyni zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt. 7 u.k.k. niezasadnym. Kolejno pozwana w celu obrony swoich racji podniosła także argument zasady proporcjonalności, prowadzącej do uznania (...) z art. 45 ust. 1 u.k.k. za „karę” zbyt drastyczną wobec ewentualnych uchybień zawartych w umowie.
Przedstawione wyżej stanowiska procesowe wraz z stojącymi za nimi argumentami nie uległy zmianie na dalszych etapach rozpoznawanej sprawy.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 4 maja 2016 r. W. G. i C. G. (dalej także jako Kredytobiorca, Konsument lub Klient) zawarli z (...) S.A. z siedzibą w I. (dalej również jako Kredytodawca, Bank) umowę o kredyt konsolidacyjny (...).
(dowody: umowa k. 24-31v, harmonogram k. 83-84v, potwierdzenie przelewu k. 33, dyspozycja uruchomienia kredytu k. 82)
Treść stosunku obligacyjnego łącząca ww. strony była następująca. W § 1 w ust. 1 umowy wskazano, że Bank udzielił, Kredytobiorcy kredyt w wysokości 91.479,63 zł, przeznaczonego na:
1)
potrzeby konsumpcyjne Kredytobiorcy w wysokości 72.000,00 zł,
2)
spłatę zobowiązań kredytowych Kredytobiorcy z tytułu: umowy kredytu (...) niecelowy oraz studencki (...) na rachunek prowadzony w (...) S.A. w wysokości 8.374,00 zł,
3)
zapłatę kosztów kredytu tj. prowizji za udzielenie kredytu w wysokości 11.105,63 zł, z zastrzeżeniem ust. 9 § 1).
W § 1 ust. 2 określono, że w przypadku kredytu udzielonego na konsolidację zobowiązań określonych w ust. 1 pkt. 2), jeżeli kwota uruchamianego kredytu nie zaspokaja konsolidowanego zobowiązania Kredytobiorcy, Kredytobiorca zobowiązany był do całkowitego rozliczenia zobowiązania ze środków własnych. W celu wykonania ww. zobowiązania, Kredytobiorca udzielił (...) S.A. upoważnień, o których mowa w § 1 ust. 3 umowy. Kolejno, w § 1 ust. 4 umowy o kredyt konsolidacyjny wskazano, że kwotę udzielonego kredytu, wymienioną w ust. 1 wyżej, Kredytobiorca zobowiązuje się spłacić wraz z należnymi odsetkami umownymi w 120 równych ratach kapitałowo – odsetkowych płatnych nie później niż do 25 dnia każdego miesiąca na zasadach i warunkach określonych w dalszych postanowieniach umowy. W § 1 ust. 5 umowy wyraźnie określono, że umowa była zawierana pod warunkiem zawieszającym zweryfikowania pozytywnej zdolności kredytowej Kredytobiorcy. Za datę uruchomienia środków uznawało się datę wypłaty danej kwoty tytułu kredytu, zgodnie z dyspozycją Kredytobiorcy, o której mowa w ust. 7. Zgodnie z § 1 ust. 7 ww. środki miały zostać przekazane przez Bank Kredytobiorcy zgodnie z odrębną dyspozycją stanowiącą załącznik do niniejszej umowy. W § 1 ust. 9 umowy uregulowano kwestię skorzystania przez Pożyczkobiorcę z dodatkowego/ych produktów/produktu określonych w „Zestawieniu produktów dodatkowych Kredytobiorcy” stanowiącym załącznik do niniejszej Umowy:
1)
prowizja, o której mowa w § 1 ust. 1 pkt 3) lit. a) była obniżona o 786.72 zł do kwoty 11.105,63 zł z zastrzeżeniem punktu 2,
2)
w przypadku rezygnacji z dodatkowego produktu określonego w „Zestawieniu produktów dodatkowych Pożyczkobiorcy/Kredytobiorcy” w trakcie trwania Umowy, Bank naliczał Pożyczkobiorcy uzupełniającą prowizję w wysokości 786,72 zł z zastrzeżeniem punktów 3–5 poniżej,
3)
w przypadku rezygnacji z dodatkowego/ych produktów/u prowizja uzupełniająca miała zostać pomniejszona proporcjonalnie do niewykorzystanego okresu obowiązywania tego/tych produktu/ów,
4)
prowizja uzupełniająca, o której mowa w punkcie 2 wyżej miała zostać dodana do bieżącego salda pożyczki lub też pobrana z rachunku Kredytobiorcy, zgodnie ze złożoną przez Kredytobiorcę dyspozycją, z zastrzeżeniem pkt 5 poniżej,
5)
saldo pożyczki po dodaniu prowizji uzupełniającej nie mogło być wyższe niż kwota pożyczki wskazana w § 1 ust. 1.
W § 2 określono, że oprocentowanie kredytu było liczone według stopy zmiennej. Zmiana stopy oprocentowania miała bezpośredni wpływ na wielkość zadłużenia oraz wysokość należnych odsetek. Kolejno wskazano, że oprocentowanie w całym okresie kredytowania miało stanowić sumę stawki referencyjnej WIBOR 3M i marży w wysokości 7.58 pkt. procentowych, stałej w trakcie trwania umowy. Oprocentowanie kredytu na dzień zawarcia umowy wynosiło 9,25% w stosunku rocznym. Dla pierwszego okresu obrachunkowego, do obliczenia wysokości oprocentowania Bank miał zastosować stawkę ref. WIBOR 3M z przedostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień sporządzenia umowy. Jeżeli termin spłaty pierwszej raty zostałby przesunięty z najbliższego terminu spłaty (zgodnie z wybranym dniem spłaty) przypadającego po dacie uruchomienia środków na kolejny termin, zgodnie z częstotliwością spłat, to zmiana oprocentowania w pierwszym okresie obrachunkowym zostałaby dokonana po terminie spłaty dwóch pierwszych rat. Zmiana oprocentowanie w kolejnych 3-miesięcznych okresów obrachunkowych, nastąpiłaby w wyniku zmiany stawki WIBOR 3M z przedostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień spłaty raty kredytu. W przypadku zmiany stopy procentowej opartej na WIBOR, Bank miał powiadomić Kredytobiorcę o tym fakcie w terminie 14 dni, przesyłając mu nowy harmonogram spłat. (ust. 6).
W § 3 wskazano, że Bank zastrzegł sobie prawo obciążenia Kredytobiorcy kosztami powstałymi w wyniku niewywiązania się Kredytobiorcy z postanowień Umowy, w szczególności:
1)
odsetkami karnymi od zadłużenia przeterminowanego,
2)
ewentualnymi kosztami sądowymi, egzekucyjnymi zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami oraz,
3)
opłatami za prowadzenie monitoringu.
Zadłużeniem przeterminowanym były wszelkie należności wynikające z zaciągniętego kredytu, niespłacone w terminie lub wysokości określonej w Umowie. Bank miał prawo do obciążenia Kredytobiorcy odsetkami od zadłużenia przeterminowanego.
Odsetki od zadłużenia przeterminowanego były naliczane od dnia, w którym spłata należności miała nastąpić do dnia poprzedzającego jego spłatę. Bank zawiadamiał Kredytobiorcę/Współkredytobiorców o wysokości i dacie powstania zadłużenia przeterminowanego. Oprocentowanie zadłużenia przeterminowanego było zmienne, a jego wysokość miała podawana być w sposób ogólnodostępny w placówkach Banku oraz poprzez Kanały Elektroniczne, sytuacji, gdy nie było możliwości wykorzystania Kanałów Elektronicznych na wskazany przez Klienta adres mailowy lub za pośrednictwem poczty. Oprocentowanie zadłużenia przeterminowanego było równe wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie w rozumieniu art. 481 § 2
1 k.c. W dniu zawarcia Umowy wysokość oprocentowania z tytułu zadłużenia przeterminowanego wynosiło null % w stosunku rocznym. Zmiana oprocentowania zadłużenia przeterminowanego mogła nastąpić w przypadku zmiany wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie w rozumieniu art. 481 § 2
1 k.c., zaś zmiana oprocentowania zadłużenia przeterminowanego nie powodowała zmiany warunków Umowy i nie wymagała podpisania aneksu.
W treści § 3 ust. 8 unormowano, że w przypadku wystąpienia zadłużenia przeterminowanego Bank był uprawniony, bez odrębnej dyspozycji Kredytobiorcy, niezależnie od innych dyspozycji Kredytobiorcy, do zaspokojenia swoich należności z tytułu kredytu z wpływów na rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy Kredytobiorcy lub jakikolwiek inny rachunek prowadzony w Banku (w tym rachunek lokaty terminowej, niezależnie od terminu jej zapadalności i dyspozycji Kredytobiorcy), z uwzględnieniem rachunków założonych po zawarciu Umowy kredytu, z uwzględnieniem pierwszeństwa wynikającego z powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Uregulowanie zobowiązań przeterminowanych wobec Banku nie wykluczało możliwości wypowiedzenia przez Bank Umowy. Zgodnie z ust. 10 § 3 zadłużenie Kredytobiorcy wobec Banku z tytułu niespłaconego kredytu zaspokajane było w następującej kolejności:
Należności określone w pkt. 1) –3) Bank naliczał na poczet najdawniej wymagalnych.
1)
koszty sądowe, koszty egzekucyjne oraz należne opłaty i prowizje;
2)
odsetki od zadłużenia nieprzeterminowanego;
3)
kwota niespłaconego kapitału;
4)
odsetki od zadłużenia przeterminowanego.
Bank zastrzegł możliwość ustalenia odmiennej kolejności zaspokajania niż podaną w ust. 10, o czym miał powiadomić Kredytobiorcę.
W § 4 umowy unormowano zasady i terminy spłaty. Zgodnie z ust. 1 tego paragrafu spłaty rat kapitałowo–odsetkowych Kredytobiorca dokonywać miał zgodnie z terminami i wysokości określonej w doręczonym aktualnym harmonogramie spłat. Kredytobiorca mógł w każdym czasie, w trakcie trwania umowy, bezpłatnie otrzymać harmonogram spłat. Kredytobiorca zobowiązany był dokonywać spłaty na rachunek kredytu o numerze wskazanym w ust. 6 lit. a). Zgodnie z § 4 ust. 3 Kredytobiorca mógł dokonać przedterminowej spłaty części lub całości kwoty kredytu. Kredytobiorca zobowiązany był do złożenia dyspozycji w spłaty całkowitej, a w przypadku spłaty częściowej złożyć odpowiednią dyspozycję zmniejszenia wysokości miesięcznych rat kapitałowo- odsetkowych lub skrócenia okresu kredytowania. Natomiast, w przypadku niezłożenia dyspozycji przedterminowej spłaty części lub całości kwoty pożyczki, Bank miał rozliczyć wpłacone środki na poczet spłaty kolejnych rat kapitałowo-odsetkowych zgodnie z harmonogramem spłaty. W myśl W § 4 ust. 4 w przypadku spłaty kredytu przed terminem Kredytobiorca nie był zobowiązany do zapłaty oprocentowania za okres po spłacie kredytu. Każda wpłata raty przed terminem wymagalności lub wpłata w kwocie wyższej niż wymagana zgodnie z harmonogramem była zaliczona jako nadwyżka na poczet spłaty najbliższej wymagalnej raty kredytu, zaś nadpłata nie była oprocentowana. Współkredytobiorcy odpowiadali za zobowiązania z tytułu kredytu solidarnie.
Z treści § 5 umowy wynikało, że całkowita kwota kredytu wynosiła 80.374,00 zł. Kwota ta nie obejmowała kredytowanych kosztów kredytu wskazanych w § 1 ust. 1 pkt. 3). Całkowita kwota do zapłaty przez Kredytobiorcę na dzień zawarcia umowy wynosiła 141.322,00 zł. Składała się na nią całkowita kwota kredytu z ust. 1 oraz całkowity kosztu kredytu, który na dzień zawarcia umowy, naliczony szacunkowo wynosił 60.948 zł. Na całkowity koszt kredytu składały się:
1)
należne odsetki umowne w wysokości 49.842,37 zł,
2)
prowizja od udzielonego kredytu w wysokości 11.105,63 zł.
W § 5 ust. 4 umowy podano, że RRSO na dzień zawarcia umowy wynosi 13.06%, wartość tą wyliczono zgodnie z u.k.k., uwzględniając wartości z ust. 2 § 5.
W § 6 umowy unormowano koszty jakie ma ponieść Kredytobiorca w przypadku niewywiązania się z umowy. Dokładne wyliczenie ww. kosztów zawarto w ust. 2 wskazanego paragrafu.
Kolejno w § 7 określono, że Bank pobierał opłaty i prowizje zgodnie z postanowieniami umowy oraz Taryfy Opłat i Prowizji za czynności związane z obsługa kredytu oraz zmianą postanowień umowy, które w trakcie trwania umowy mogły ulec zmianie. Zmiany opłat i prowizji mogły nastąpić w przypadku wystąpienia przynajmniej jednego z poniższych warunków: 1) zmiany wysokości płacy minimalnej oraz poziomu wskaźników publikowanych przez GUS: inflacji, przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, 2) zmiany cen energii, połączeń telekomunikacyjnych, usług pocztowych, rozliczeń międzybankowych oraz stóp procentowych ustalonych przez NBP, 3)zmiany cen usług i operacji, z których Bank korzysta przy wykonywaniu poszczególnych czynności bankowych i niebankowych, 4) zmiany zakresu lub formy świadczonych przez Bank usług (w tym zmiany lub dodania nowej funkcjonalności w zakresie obsługi danego produktu) w zakresie, w jakim te zmiany mają wpływ na koszty ponoszone przez Bank w związku z wykonywaniem umowy, 5) zmiany przepisów prawa regulujących produkty lub usługi oferowane przez Bank lub mających wpływ na wykonywanie umowy w zakresie, w jakim te zmiany mają wpływ na koszty ponoszone przez Bank w związku z wykonywaniem umowy, 6) zmiany przepisów podatkowych i/lub zasad rachunkowości stosowanych przez Bank, w zakresie w jakim te zmiany mają wpływ na koszty ponoszone przez Bank w związku z wykonywaniem umowy, 7) zmiany lub wydania nowych orzeczeń sądowych, orzeczeń organów administracji, zaleceń lub rekomendacji uprawnionych organów w tym KNF – w zakresie mającym wpływ na koszty ponoszone przez Bank w związku z wykonywaniem umowy (§7 pkt 3). W oparciu o § 7 ust. 4 umowy zmiany stawek opłat i prowizji miały następować na zasadach i w wysokości określonych w Taryfie Opłat i Prowizji. Sposób poinformowania o zmianie stawek ww. opłat i prowizji uregulowano w kolejnym ustępie ww. paragrafu, natomiast w ust. 6 i 7 § 7 unormowano, że zmiana Taryfy Opłat i Prowizji wiąże Kredytobiorcę, jeżeli nie wypowiedział on umowy w ciągu 30 dni od przekazania przez Bank informacji o zmianie Taryfy Opłat i Prowizji, po tym czasie Bank będzie uprawniony do pobierania opłat i prowizji w nowej wysokości.
W § 8 unormowano prawo do odstąpienia od umowy. Zgodnie z nim Kredytobiorca miał prawo bez podania przyczyny odstąpić od umowy w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia zawarcia umowy. Warunkiem odstąpienia od umowy było dostarczenie osobiście lub za pośrednictwem przesyłki pocztowej do Banku pisemnego oświadczenia o odstąpieniu od umowy (formularz odstąpienia stanowił załącznik do umowy). Kredytobiorca zwracał Bankowi niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 30 dni od dnia złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy kwotę udzielonego kredytu wraz z odsetkami liczonymi za okres od dnia wypłaty kredytu do dnia spłaty kredytu. Dniem spłaty kredytu był dzień wpłaty na rachunek kredytu ww. środków. Odsetki dzienne naliczone na dzień zawarcia umowy wynosiły 23,12 zł
W § 9 umowy unormowano jej rozwiązanie. Zgodnie z nim umowa ulegała rozwiązaniu z zachowaniem 30 – dniowego terminu wypowiedzenia bądź w każdym czasie – za porozumieniem stron. Bank miał prawo wypowiedzieć umowę w przypadku zaistnienia jednej z następujących przesłanek:
1) rażącego naruszenia postanowień Umowy lub Regulaminu udzielania kredytów dla osób fizycznych przez Kredytobiorcę,
2) pogorszenia się zdolności kredytowej Kredytobiorcy,
3) negatywnej ocenie ryzyka kredytowego Kredytobiorcy przez Bank,
4) stwierdzenia przez Bank zagrożenia w spłacie kredytu,
5) ujawnienia złożenia przez Kredytobiorcę nieprawdziwych oświadczeń lub fałszywych dokumentów,
6) wypowiedzenia innych umów o produkty bankowe zawartych z Kredytobiorcą,
7) wszczęcia przez uprawniony organ egzekucyjny egzekucji z majątku Kredytobiorcy,
8) wszczęcia przez Bank postępowania sądowo-egzekucyjnego przeciw Kredytobiorcy.
W przypadku, jeżeli Kredytobiorca opóźniał się ze spłatą zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu, Bank miał wezwać Kredytobiorcę do dokonania spłaty zaległości w terminie 14 dni roboczych od daty otrzymania wezwania. Jeżeli należności nie zostałyby uregulowane w całości w wyznaczonym terminie, jak również w sytuacji, w której złożony przez Kredytobiorcę wniosek o restrukturyzację zadłużenia zostałby odrzucony, Bank miał prawo wypowiedzieć umowę kredytu (ust 3). W świetle § 9 ust. 4 od następnego dnia po upływie okresu wypowiedzenia całe zobowiązanie z tytułu udzielonego kredytu miało stać się wymagalne i traktowane było jako zadłużenie przeterminowane.
W § 14 umowy uregulowano przedmiot jej załączników. Zgodnie z ust. 1 załącznikami do umowy, stanowiącymi jej integralną część były 1) harmonogram spłat, 2) wzór formularza oświadczenia o odstąpieniu od umowy, 3) dyspozycja uruchomienia kredytu, 4) regulamin udzielania kredytów dla osób fizycznych 5) wyciąg z Taryfy Opłat i Prowizji (...) S.A. dla Klientów Indywidualnych, 6) oświadczenie o numerach rachunków i wysokości rat, 7) potwierdzenie odbioru egzemplarza umowy kredytu, 8) zgoda współmałżonka. W ust. 2 § 15 uregulowano oświadczenie Kredytobiorcy/Współkredytobiorcy o akceptacji treści załączników do umowy.
(dowody: umowa k. 24-29v, regulamin k. 30-31v, harmonogram k. 32-32v, 83-84v, wyciąg taryfy opłat i prowizji k. 34-40, dyspozycja uruchomienia kredytu k. 82, formularz oświadczenia o odstąpieniu od umowy k. 85, formularz informacyjny k. 86-88)
Na podstawie opisanej umowy o kredyt konsumencki Kredytodawca udostępnił W. G. i C. G. środki w wysokości 72.000 zł. Nastąpiło to przelewem na rachunek bankowy, który wykonano następnego dnia po zawarciu umowy o kredyt konsumencki tj. 5 maja 2016 r.
(dowód: potwierdzenie wykonania przelewu, k. 33, opinia bankowa k. 41-44)
W. G. i C. G. na poczet umowy o kredyt konsolidacyjny z 4 maja 2016 r., na 22 marca 2024 r., dokonali łącznej spłaty (tytułem spłaty kapitału oraz odsetek) sumy w wysokości 109.280,41 zł. Do podanego dnia Kredytobiorca uiścił 93 miesięczne raty kapitałowo – odsetkowe. Kwota, od której Bank naliczał odsetki umowne, wskazane w umowie o kredyt konsolidacyjny, opiewała na wartość 91.479,63 zł, która to obejmowała oprócz całkowitej kwoty kredytu w wysokości 80.374 zł także skredytowane koszty kredytu w postaci prowizji. Konstatacja ta wynika z pozostałych parametrów kredytu konsumenckiego np. RRSO jak i prognozowanego harmonogramu spłaty pożyczki (k. 83). Wskazywania okoliczność była co więcej wprost przyznana przez (...) S.A.
(dowód: opinia bankowa k. 41-44, harmonogram spłaty kredytu k. 83-84v)
W dniu 15 marca 2024 r. W. G. i C. G. złożyli oświadczenie o skorzystaniu z SKD wobec powyżej opisanej umowy o kredyt nr. (...). W tym samym dniu ww. upoważnili spółkę (...) sp. z o.o. z siedzibą we I., do podejmowania w ich imieniu wszelkich czynności mających na celu dochodzenie roszczeń dotyczących ww. umowy, w tym również do składania w ich imieniu oświadczeń o charakterze materialnoprawnym, w szczególności tych dotyczących SKD. Ponadto również 15 marca 2024 r. ww. udzielili pełnomocnictwa r.pr. K. Ł.. Pełnomocnictwo to poza umocowaniem do podejmowania czynności procesowych przeciwko (...) Bank obejmowało, podobnie jak wobec (...) sp. z o.o. uprawnienie do składania oświadczeń materialnoprawnych, związanych z dochodzonym roszczeniem.
(dowody: pełnomocnictwo k. 19-20, pełnomocnictwo k. 47v-48, oświadczenie o skorzystaniu z SKD k. 49)
W dniu 9 kwietnia 2024 r. (...) sp. z o.o., działając na rzecz W. G. i C. G. wezwało (...) Bank do zapłaty kwoty 57.803,32 zł. Podstawą wezwania było złożenie oświadczenia o SKD, przez ww., w związku z podnoszonymi naruszeniami umowy o kredyt konsolidacyjny z dnia 4 maja 2016 r. Wzywając od zapłaty wskazano na naruszenia art. 30 ust. 1 pkt. 6 u.k.k. poprzez naliczanie odsetek także od skredytowanych kosztów kredytu oraz art. 30 ust. 1 pkt. 7 u.k.k. poprzez wskazania błędnego RRSO i całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta. W wezwaniu do zapłaty zakreślono termin 7 dni na spełnienie świadczenia, liczony od dnia odbioru wezwania. Wezwanie dotarło do (...) S.A. w dniu 12 kwietnia 2024 r. (...) Bank w odpowiedzi z 22 kwietnia 2024 r. odmówił zapłaty żadnych kwot.
(dowody: wezwanie do zapłaty z załącznikami k. 45-47, odpowiedź na reklamację k. 51-52v)
Przedstawiony wyżej stan faktyczny sprawy sąd ustalił na podstawie powołanych dowodów z dokumentów. W zakresie wymienionych dowodów sąd uznał je w całości za wiarygodne, ponieważ w znacznej mierze nie były one kwestionowane przez żadną ze stron, dotyczy to w szczególności umowy o kredyt konsumencki z 4 maja 2016 r. jak i historii spłaty tego kredytu a sąd nie widział podstaw by czynić to z urzędu. Całość dowodów z dokumentów złożonych w rozpoznawanej sprawie przedstawia jasny oraz spójny przebieg zdarzeń tj. zawarcie umowy o kredyt, jej treść, następcze wykonywanie przez powodów W. G. i C. G. jak i późniejsze dochodzenie należności przez ww.
Odnosząc się do pominiętych wniosków dowodowych sąd w pierwszej kolejności wskazuje, że wniosek o przesłuchanie powodów (k. 5v) dotyczył okoliczności wynikających wprost z umowy o kredyt konsumencki (...). Z tego względu sąd nie widział potrzeby przesłuchiwania powodów, ponieważ zeznawali by oni co do faktów, które nie były sporne między stronami. Kolejno sąd nie dopuścił dowodu z opinii biegłego, gdyż był on zbędny w niniejszym postępowaniu. Ewentualne uchybienia uprawniające do skorzystania z SKD można było zweryfikować bez wiadomości specjalnych jakimi dysponuje biegły. Z tego też względu sąd pominął wniosek dowodowy strony pozwanej o dopuszczenie w niniejszej sprawie dowodu z opinii biegłego sporządzonej w innym postępowaniu dotyczącym SKD.
Kończąc ocenę dowodów sąd wskazuje, że nieistotne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy były złożone do akt opinie (k. 89-95, 292-305), uchwały zarządu związku Banków Polskich (k.110-118) stanowiska Rzecznika Finansowego (k. 122-145, 163-173, 224-249) czy glosa do wyroku Sądu Rejonowego w Toruniu (k. 146-153). Poglądy prawne wyrażone w ww. dokumentach, chociaż cenne, nie wiązały również sądu co do podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo o zapłatę podlegało uwzględnieniu w części, ponieważ strona powodowa skutecznie wykazała, że w badanym stosunku prawnym występowały uchybienia uzasadniające skorzystanie z tzw. sankcji kredytu darmowego, natomiast nie wykazała zasadności co do wysokości swojego roszczenia.
Rozpoczynając rozważania prawne należy przytoczyć istotne dla rozstrzygnięcia przepisy u.k.k. jak i aktualne orzecznictwo TSUE, zapadłe na gruncie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2167 z dnia 24 listopada 2021 r. (dalej dyrektywa 2008/48). Wskazana dyrektywa została transponowana do polskiego porządku prawnego m.in. w u.k.k.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.k.k. przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255 550 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi. W art. 5 u.k.k. uregulowano definicje mające zastosowanie w ustawie. W pkt. 6 tego artykułu wskazano, że całkowity koszt kredytu to wszelkie koszty, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt, w szczególności:
a.)
odsetki, opłaty, prowizje, podatki i marże, jeżeli są znane kredytodawcy oraz
b.)
koszty usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, w przypadku, gdy ich poniesienie jest niezbędne do uzyskania kredytu lub do uzyskania go na oferowanych warunkach,
- z wyjątkiem kosztów opłat notarialnych ponoszonych przez konsumenta.
Następnie zgodnie z treścią art. 5 pkt. 6a u.k.k. pozaodsetkowe koszty kredytu stanowią wszystkie koszty, które konsument ponosi w związku z umową o kredyt konsumencki, z wyłączeniem odsetek. Kolejno, zgodnie z art. 5 pkt. 7 u.k.k. całkowita kwota kredytu stanowi maksymalną kwotę wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt, a w przypadku umów, dla których nie przewidziano tej maksymalnej kwoty, suma wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt. W art. 5 ust. 8 wskazano, że całkowita kwota do zapłaty przez konsumenta to suma całkowitego kosztu kredytu i całkowitej kwoty kredytu. Następnie w art. 5 pkt. 9 u.k.k. określono, że stopę referencyjną stanowi stopa oprocentowania służąca za podstawę ustalenia oprocentowania kredytu odnosząca się do minimalnego oprocentowania podstawowych operacji otwartego rynku prowadzonych przez Narodowy Bank Polski, ustalana przez Radę Polityki Pieniężnej, ogłaszana w Dzienniku Urzędowym Narodowego Banku Polskiego. W art. 5 pkt. 10 u.k.k. wskazano, że stopa oprocentowania kredytu to stopa oprocentowania wyrażona jako stałe lub zmienne oprocentowanie stosowane do wypłaconej kwoty na podstawie umowy o kredyt w stosunku rocznym.
Zgodnie z art. 30 ust. 1 u.k.k. umowa o kredyt konsumencki, z zastrzeżeniem art. 31-33, powinna określać:
1) imię, nazwisko i adres konsumenta oraz imię, nazwisko (nazwę) i adres (siedzibę) oraz adres do doręczeń elektronicznych wpisany do bazy adresów elektronicznych kredytodawcy i pośrednika kredytowego;
2) rodzaj kredytu;
3) czas obowiązywania umowy;
4) całkowitą kwotę kredytu;
5) terminy i sposób wypłaty kredytu;
6) stopę oprocentowania kredytu, warunki stosowania tej stopy, a także okresy, warunki i procedury zmiany stopy oprocentowania wraz z podaniem indeksu lub stopy referencyjnej, o ile ma zastosowanie do pierwotnej stopy oprocentowania kredytu; jeżeli umowa o kredyt konsumencki przewiduje różne stopy oprocentowania, informacje te podaje się dla wszystkich stosowanych stóp procentowych w danym okresie obowiązywania umowy;
7) rzeczywistą roczną stopę oprocentowania oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta ustaloną w dniu zawarcia umowy o kredyt konsumencki wraz z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia;
8) zasady i terminy spłaty kredytu, w szczególności kolejność zaliczania rat kredytu konsumenckiego na poczet należności kredytodawcy, w tym informację o prawie, o którym mowa w art. 37 ust. 1; jeżeli w ramach kredytu stosuje się różne stopy oprocentowania dla różnych należności kredytodawcy, należy także podać kolejność zaliczania rat kredytu konsumenckiego na poczet różnych należnych sald, dla których stosuje się różne stopy oprocentowania;
9) zestawienie zawierające terminy i zasady płatności odsetek oraz wszelkich innych kosztów kredytu, w przypadku, gdy kredytodawca lub pośrednik kredytowy udziela karencji w spłacie kredytu;
10) informację o innych kosztach, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt konsumencki, w szczególności o opłatach, w tym opłatach za prowadzenie jednego lub kilku rachunków, na których są zapisywane zarówno transakcje płatności, jak i wypłaty, łącznie z opłatami za korzystanie ze środków płatniczych zarówno dla transakcji płatności, jak i dla wypłat, prowizjach, marżach oraz kosztach usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, jeżeli są znane kredytodawcy, oraz warunki, na jakich koszty te mogą ulec zmianie;
10a) numer rachunku płatniczego do spłaty kredytu, jeżeli umowa przewiduje samodzielną spłatę rat kredytu przez konsumenta;
11) roczną stopę oprocentowania zadłużenia przeterminowanego, warunki jej zmiany oraz ewentualne inne opłaty z tytułu zaległości w spłacie kredytu;
12) skutki braku płatności;
13) informację o konieczności poniesienia opłat notarialnych, o ile wystąpią;
14) sposób zabezpieczenia i ubezpieczenia spłaty kredytu, jeżeli umowa je przewiduje;
15) termin, sposób i skutki odstąpienia konsumenta od umowy, obowiązek zwrotu przez konsumenta udostępnionego przez kredytodawcę kredytu oraz odsetek zgodnie z rozdziałem 5, a także kwotę odsetek należnych w stosunku dziennym;
16) prawo konsumenta do spłaty kredytu przed terminem oraz procedurę spłaty kredytu przed terminem;
17) informację o prawie kredytodawcy do otrzymania prowizji za spłatę kredytu przed terminem i o sposobie jej ustalania, o ile takie prawo zastrzeżono w umowie;
18) informację o prawie, o którym mowa w art. 59 ust. 1;
19) warunki rozwiązania umowy;
20) informację o możliwości korzystania z pozasądowego rozstrzygania sporów oraz zasadach dostępu do tej procedury, jeżeli takie prawo przysługuje konsumentowi;
21) wskazanie organu nadzoru właściwego w sprawach ochrony konsumentów.
W przypadku naruszenia niektórych pkt. art. 30 ust. 1 u.k.k., może mieć miejsce skuteczne zastosowanie SKD. Uregulowano ją w art. 45 u.k.k. Zgodnie z jego treścią w przypadku naruszenia przez kredytodawcę art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17, art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c konsument, po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie. Jeżeli kredytodawca w umowie nie określił zasad i terminów spłaty kredytu, konsument zwraca kredyt w równych ratach, płatnych co miesiąc, od dnia zawarcia umowy. Jeżeli umowa o kredyt konsumencki nie przewiduje terminu spłaty kredytu, konsument zwraca kredyt w terminie:
1) pięciu lat - w przypadku kredytów konsumenckich do wysokości 80 000 zł;
2) dziesięciu lat - w przypadku kredytów konsumenckich powyżej 80 000 zł.
W przypadkach, o których mowa w ust. 1, konsument ponosi koszty ustanowienia zabezpieczenia kredytu przewidziane w umowie. Uprawnienie, o którym mowa w ust. 1, wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy.
W zakresie wspomnianego orzecznictwa TSUE niezwykle istotne dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy są następujące, dwa orzeczenia. Pierwsze zapadłe 13 lutego 2025 r., pod sygnatura akt C-472/23 i drugie z 23 kwietnia 2026 r., wydane pod sygnaturą akt C-744/24. W pierwszym ze wskazanych orzeczeń TSUE przesądził, że artykuł 10 ust. 2 lit. k) dyrektywy 2008/48 należy interpretować w ten sposób, że: fakt, iż umowa o kredyt wymienia pewną liczbę okoliczności uzasadniających zwiększenie opłat związanych z wykonaniem umowy, przy czym właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny konsument nie jest w stanie zweryfikować ich wystąpienia ani ich wpływu na te opłaty, stanowi naruszenie obowiązku informacyjnego ustanowionego w tym przepisie, o ile wskazanie to może podważyć możliwość dokonania przez tego konsumenta oceny zakresu jego zobowiązania. Natomiast art. 23 dyrektywy 2008/48 w związku z jej motywem 47 należy interpretować w ten sposób, że:
nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które przewiduje - w przypadku naruszenia obowiązku informacyjnego nałożonego na kredytodawcę zgodnie z art. 10 ust. 2 tej dyrektywy - jednolitą sankcję polegającą na pozbawieniu kredytodawcy prawa do odsetek i opłat, niezależnie od indywidualnego stopnia wagi takiego naruszenia, o ile naruszenie to może podważyć możliwość oceny przez konsumenta zakresu jego zobowiązania. Z kolei w drugim z orzeczeń TSUE rozstrzygnął, że art. 3 lit. g) i j) dyrektywy 2008/48 w zw. z art. 10 ust. 2 tej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że:
stoi on na przeszkodzie włączeniu do umów o kredyt konsumencki warunków przewidujących stosowanie stopy oprocentowania nie tylko do całkowitej kwoty kredytu, lecz również do kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów związanych z tym kredytem i wchodzących w związku z tym w skład całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta. Z wskazanych orzeczeń TSUE płynie jasny wniosek, że po pierwsze dopuszczalne i proporcjonalne jest stosowanie jednolitej sankcji za naruszenia przy formułowaniu umowy o kredyt konsumencki przez kredytodawcę, niezależnie od wagi tego uchybienia jeżeli tylko miało to wpływ na ocenę konsumenta co do zakresu jego zobowiązania oraz, że niedopuszczalne jest takie konstruowanie umowy o kredyt konsumencki, które uprawnia do naliczenia odsetek od jakiejkolwiek wartości, która nie przynależy do całkowitej kwoty kredytu tj. kapitału przekazanego do dyspozycji kredytobiorcy.
Przekładając powyższe przepisy na ustalony stan faktyczny sprawy należy wskazać, że łącząca pozwany bank z powodami umowa o kredyt konsumencki posiadała nieprawidłowości, które uprawniały do skorzystania z SKD. W pierwszej kolejności sąd wskazuje, że ww. umowa „podpadała” pod zakres stosowania u.k.k. Była ona bowiem zawarta pomiędzy przedsiębiorcą – (...) S.A. z siedzibą w I., a konsumentami w rozumieniu art. 22
1 k.c., w osobie W. G. oraz C. G.. Kwota kredytu nie przekraczała 255.550,00 zł. Z tego względu stosunek prawny poddany ocenie sądu wyczerpywał definicję z art. 3 ust. 1 u.k.k.
Podstawą roszczenia strony powodowej był art. 45 u.k.k. Dla jego powstania konieczne jest zaistnienie trzech materialnoprawnych przesłanek. Pierwszą z nich jest zaistnienie uchybień kredytodawcy w zakresie zobowiązań nakładanych przez poszczególne artykuły, wyraźnie wymienione w art. 45 ust. 1 u.k.k., a dotyczące treści zawieranej umowy o kredyt konsumencki. Druga przesłanką jest złożenia prawokształtujacego oświadczenia woli kredytobiorcy, odnośnie do skorzystania z SKD, na podstawie którego kredytobiorca zwraca kredytodawcy jedynie kapitał udzielonego kredytu. Trzecią przesłanką, wynikającą z art. 45 ust. 5 u.k.k. jest złożenie ww. oświadczenia o SKD, w zawitym terminie prawa materialnego, jednego roku od dnia wykonania umowy.
Rozpoczynając rozważania od ostatniej z ww. przesłanek należy podkreślić, że stosunek zobowiązaniowy polega na tym, że istnieją przynajmniej dwa podmioty, które mają wobec siebie nawzajem uprawnienia i obowiązki. Umowa składa się tym samym, co do zasady, z zobowiązań obu stron. W art. 45 ust. 5 u.k.k. ustawodawca posłużył się terminem „wykonanie umowy”. Termin ten musi oznaczać wykonanie jej przez każdą ze stron, a nie tylko przez kredytodawcę. Gdyby było inaczej w ww. przepisie racjonalny ustawodawca wprowadziły odpowiednie zastrzeżenia, wskazujące, że roczny termin na podniesienie oświadczenia o SKD ma być liczony np. od wpłacenia kwoty kredytu. W tym zakresie sąd rozpoznający tą sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony przez Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrażony w sprawie o sygnaturze akt V ACa 118/18, zgodnie z którym przez wykonanie umowy należy rozumieć sytuację, w której należycie wypełniono wszystkie obowiązki w ramach stosunku kredytu konsumenckiego, w tym obowiązki powstające z mocy ustawy, np. odnośnie do zapłaty odsetek za opóźnienie na podstawie art. 481 § 1 k.c. Powyższy Sąd Apelacyjny wskazał, że dotyczy to obowiązków z zakresu świadczenia głównego jak i świadczeń ubocznych, leżących po stronie konsumenta wykonanych dobrowolnie lub przymusowo. W typowych przypadkach umowę o kredyt konsumencki uznaje się za wykonaną w dniu, w którym konsument spłacił ostatnią należność z tytułu tej umowy na rzecz kredytodawcy, przy czym spłata ta nastąpiła w przewidzianym przez umowę terminie. Oznacza to, że oświadczenie złożone w tej sprawie przez powodów zostało złożone w terminie przewidzianym w art. 45 ust. 5 u.k.k.
Przechodząc do oceny pierwszej z przesłanek powstania roszczenia z art. 45 ust. 1 u.k.k. tj. naruszenia przez kredytodawcę wymienionych w wskazanym artykule postanowień umowy o kredyt konsumencki, należy wskazać, że celem art. 30 ust. 1 u.k.k., do którego przede wszystkim odwołuje się ww. norma jest zapewnienie konsumentowi łatwego dostępu do informacji na temat warunków udzielonego kredytu i jego sytuacji w związku z tym zobowiązaniem. Dokument umowy, który otrzymuje konsument ma stanowić zwięzłe kompendium informacji prawnej dla konsumenta, tak aby nie musiał on ponosić dodatkowych kosztów (wysiłku, wydatku) w celu uzyskania potrzebnych mu wiadomości. Ponadto dokument umowy ma być instrumentem redukującym asymetrię informacyjną między kredytodawcą, a konsumentem, redukującym nierówność informacyjną stron. (za wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie V ACa 118/18).
Obowiązki informacyjne wynikają z treści art. 10 dyrektywy 2008/48, która jest podstawą do ujednolicenia standardów informacyjnych w całej wspólnocie, zapewniając z jednej strony wysoki standard ochrony konsumenta (przez jego właściwe poinformowanie), jak również umożliwiając stworzenie wspólnej przestrzeni przepływu usługi i kapitału. Przyjęta zaś w art. 45 u.k.k. sankcja kredytu darmowego, stanowi transpozycję obowiązku zapewnienia skutecznego egzekwowania nałożonych przez dyrektywę obowiązków (art. 23 dyrektywy).
Umowa o kredyt konsumencki z 4 maja 2016 r. zawarta pomiędzy W. G. i C. G. a (...) S.A. naruszała art. 30 ust. 1 pkt. 6, 7 i 10 u.k.k., natomiast pozostałe zarzuty były niezasadne.
Naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. oraz związane z nim naruszenia art. 30 ust. 1 pkt. 4 u.k.k. w zw. z art. 29 ust. 3 u.k.k. i art. 30 ust. 1 pkt. 6 u.k.k.
Zgodnie z brzmieniem art. 30 ust. 1 pkt. 4, 6 i 7 umowa o kredyt konsumencki powinna określać: całkowitą kwotę kredytu, stopę oprocentowania kredytu, warunki stosowania tej stopy, a także okresy, warunki i procedury zmiany stopy oprocentowania wraz z podaniem indeksu lub stopy referencyjnej, o ile ma zastosowanie do pierwotnej stopy oprocentowania kredytu, jeżeli umowa o kredyt konsumencki przewiduje różne stopy oprocentowania, informacje te podaje się dla wszystkich stosowanych stóp procentowych w danym okresie obowiązywania umowy, RRSO jak i całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta ustaloną w dniu zawarcia umowy o kredyt konsumencki wraz z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia. W rozpoznawanej sprawie istotne było pojęcie „całkowita kwota do zapłaty”, przez konsumenta, która to nie została podana przez pozwany bank prawidłowo. W tym zakresie kluczowy jest wspominany powyżej wyrok TSUE zapadły pod sygnaturą C-744/24, w którym Trybunał wskazał, że nie jest dopuszczalne stosowanie stopy oprocentowania do wartości innych niż całkowita kwota kredytu. Nie można tym samym stosować stopy oprocentowania do składników przynależnych do całkowitego kosztu kredytu m.in. do obowiązkowego ubezpieczenia czy też prowizji, które należą do podkategorii całkowitego kosztu kredytu tj. pozaodsetkowych kosztów kredytu.
W rozpoznawanej sprawie było inaczej i to zaważyło na uznaniu przez sąd skuteczności złożonego oświadczenia o SKD. Umowa o kredyt konsumencki z 4 maja 2016 r. dopuszczała naliczanie odsetek od prowizji, co wynikało m.in. z pozostałych parametrów kredytu konsumenckiego jak i harmonogramu spłaty kredytu. Tym samym pozwana w sposób sprzeczny z dyrektywą 2008/48 jak i jej transpozycją na grunt polski w postaci u.k.k. naliczał odsetki od pozaodsetkowych kosztów kredytu. Powyższe spowodowało wprowadzenie w błąd konsumenta co do jego rzeczywistego obciążenia. Co więcej miało dalekosiężne skutki dla całej umowy o kredyt konsumencki z 4 maja 2016 r., ponieważ w następstwie powyższego nieprawidłowego naliczania odsetek od pozaodsetkowych kosztów kredytu tj. prowizji nieprawidłowo określono całkowity koszt kredytu jak i konsekwentnie całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta. Nieprawidłowe były również wyliczenia w zakresie RRSO. Z kolei, niezasadnym było twierdzenie strony powodowej co do niejasnego sformułowania w umowie o kredyt całkowitej kwoty kredytu. Ta została wprost określona jako 80.374 zł. Z tego względu stwierdzone, przez powoda, naruszenie art. 30 ust. 1 pkt. 4 w zw. z art. 29 ust. 3 było niezasadne. Podobnie niezasadne było twierdzenie strony powodowej odnośnie do braku wskazania samego mechanizmu wyliczenia RRSO w umowie, ponieważ taki został unormowany w § 5 umowy. Zasadnie natomiast powodowie podnosili naruszenie art. 30 ust. 1 pkt. 6 u.k.k., jako że pozwany bank stosował stopę oprocentowania do pozaodsetkowych kosztów kredytu, a tym samym naruszył warunki stosowania tej stopy oprocentowania.
W tym miejscu należy podkreślić, że TSUE wskazał, że dyrektywa 2008/48 została przyjęta w podwójnym celu związanym z jednej strony z zapewnieniem wszystkim konsumentom w UE wysokiego i równoważnego poziomu ochrony ich interesów oraz z ułatwieniem powstawania dobrze funkcjonującego, wewnętrznego rynku kredytów konsumenckich. Z motywu 19 tej dyrektywy wynika, że zmierza ona w szczególności do zagwarantowania, aby przed zawarciem umowy o kredyt konsument otrzymał odpowiednie informacje, dotyczące w szczególności RRSO w całej Unii Europejskiej, tak aby miał on możliwość porównania praktykowanych stóp oprocentowania (wyrok z 16 lipca 2020 roku, Soho Group, C-686/19, EU:C:2020:582, pkt 49 i przytoczone tam orzecznictwo). Jest to niezwykle istotne, ponieważ po pierwsze, informacja ta przyczynia się do przejrzystości rynku, gdyż umożliwia ona konsumentowi porównanie ofert kredytowych. Po drugie, umożliwia ona konsumentowi dokonanie oceny zakresu podejmowanego zobowiązania (wyrok z 21 kwietnia 2016 roku, Radlinger i Radlingerova, C-377/14, EU:C:2016:283 pkt 90 i przytoczone tam orzecznictwo). TSUE wprost wskazał, że ocena zakresu podejmowanego zobowiązania następuje jeszcze przed zawarciem umowy o kredyt konsumencki, stąd ukazanie go w sposób zupełny jest jednym z najważniejszych elementów tego stosunku prawnego. Jak podkreślił Trybunał Sprawiedliwości, obowiązek wskazania RRSO w umowie o kredyt w sposób jasny i zwięzły nie ogranicza się do zakazu zaniżania go, ponieważ błędne wskazanie RRSO może również zasadniczo polegać na zawyżeniu jego wartości. Dopuszczenie do tego, aby umowa o kredyt zawierała zawyżone RRSO, mogłoby bowiem pozbawić to wskazanie praktycznej użyteczności dla konsumenta, a tym samym zagrażałoby realizacji celu realizowanego przez obowiązek przewidziany w art. 10 ust. 2 lit. g) Dyrektywy (wyrok z 13 lutego 2025 roku, C-472/23, Lexitor przeciwko (...) Bank, LEX nr 3827620).
Z uwagi na powyższe uchybienie strony pozwanej, polegającej na naliczaniu odsetek nie tylko od całkowitej kwoty kredytu, ale także od składnika przynależącego do całkowitego kosztu kredytu oraz biorąc pod uwagę przytoczone orzecznictwo TSUE należy stwierdzić, że naruszenie to zaburzało ocenę konsumenta co do wysokości jego zobowiązania. Naruszenie to było również istotne, ponieważ dotyczyło istotnych elementów umowy o kredyt konsumencki tj. całkowitego kosztu kredytu i konsekwentnie całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta oraz poprawnego wyliczenia RRSO. Naliczanie odsetek od prowizji, co skutkuje błędnym podaniem ww. elementów umowy przeczy także celowi dyrektywy 2008/48 w zakresie harmonizacji rynków w UE. Wskazanie RRSO, która nie odzwierciedla dokładnie wszystkich kosztów, pozbawia konsumenta możliwości określenia zakresu jego zobowiązania w taki sam sposób jak brak podania tej stopy (wyrok z 21 marca 2024 roku, C-714/22, LEX nr 3695860).
Tym samym już omówione powyżej uchybienia powodowały, że pierwsza przesłanka roszczenia z art. 45 ust. 1 u.k.k. została spełniona.
Naruszenie art. 30 ust. 1 pkt. 10 u.k.k.
Jak wynika z art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k., w umowie o kredyt konsumencki należy wskazać informację o innych kosztach, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt konsumencki, w szczególności o opłatach, w tym opłatach za prowadzenie jednego lub kilku rachunków, na których są zapisywane zarówno transakcje płatności, jak i wypłaty, łącznie z opłatami za korzystanie ze środków płatniczych zarówno dla transakcji płatności, jak i dla wypłat, prowizjach, marżach oraz kosztach usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, jeżeli są znane kredytodawcy, oraz warunki, na jakich koszty te mogą ulec zmianie.
W kontekście tego zarzutu strona powodowa podniosła, że w umowie nie określono zasad zmiany wysokości opłat i prowizji. Zarzut ten jest zasadny, albowiem w umowie rzeczywiście nie wskazano zasad zmiany wysokości opłat i prowizji.
Co prawda, w treści umowy o kredyt konsumencki występują postanowienia dotyczące możliwości zmiany opłat i prowizji, jak również co do zasady wskazano, kiedy te zmiany mogą nastąpić, jednakże nastąpiło to w sposób sprzeczny z celami dyrektywy 2008/48, a także przepisów ustawy o kredycie konsumenckim. Oznacza to, że doszło do naruszenia obowiązków informacyjnych w stosunku do konsumenta.
TSUE dokonał oceny niemal tożsamych postanowień umownych i wskazał, że w sytuacji gdy umowa o kredyt wymienia pewną liczbę okoliczności uzasadniających zwiększenie opłat związanych z wykonaniem umowy, przy czym właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny konsument nie jest w stanie zweryfikować ich wystąpienia ani ich wpływu na te opłaty, stanowi naruszenie obowiązku informacyjnego ustanowionego w tym przepisie, o ile wskazanie to może podważyć możliwość dokonania przez tego konsumenta oceny zakresu jego zobowiązania (wyrok z 13 lutego 2025 roku, C-472/23, Z. przeciwko (...) Bank, LEX nr 3827620).
Trybunał Sprawiedliwości nakładając na sąd krajowy obowiązek oceny tego rodzaju postanowień umownych wskazał, że oceny tej należy dokonać przez pryzmat konsumenta „właściwie poinformowanego oraz dostatecznie uważnego i rozsądnego”. Ocena tych postanowień umownych musi zatem nastąpić w sposób abstrakcyjny i nie odnosi się konkretnie do konsumenta będącego stroną spornego stosunku prawnego.
Pozwana konstruując wzorzec umowny posłużyła się wyrażeniami nieostrymi, które budzą szereg wątpliwości. O ile zmiana wysokości płacy minimalnej oraz zmiana poziomu wskaźników publikowanych przez GUS: inflacji, przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw stanowi usprawiedliwiony i obiektywny miernik zmiany obciążenia konsumenta, tak chociażby „zmiana cen usług i operacji, z których Bank korzysta przy wykonywaniu poszczególnych czynności bankowych i niebankowych” stanowi miernik wysoce subiektywny i wręcz niemożliwy do weryfikacji. W jaki bowiem sposób pozwana miałaby wykazać, że w konkretnym stosunku prawnym wystąpiło zdarzenie związane ze zmianą cen usług i operacji, które dotyczy danego konsumenta. W tym kontekście powstaje jednak znacznie poważniejszy problem. W jaki sposób konsument miałby możliwość zweryfikowania wystąpienia tego zdarzenia i w konsekwencji podniesienia opłaty czy prowizji. Analogicznie należy ocenić „zmianę lub wydanie nowych orzeczeń sądowych”. Konsument nie ma możliwości dowiedzieć się o wystąpieniu tego zdarzenia, a tym bardziej zweryfikować jego prawidłowość.
Taka konstrukcja postanowień umownych powoduje, że jest ona zastrzeżona wyłącznie na korzyść banku. Konsument nie ma możliwości wpłynięcia na orzeczenia sądowe wydawane w stosunku do pozwanej. Tego rodzaju postanowienia umowne pozwalają w sposób niemal nieograniczony modyfikować zobowiązanie konsumenta. Oczywiście, mowa jest o potencjalnym wzroście obciążenia konsumenta, jednakże obowiązki informacyjne pełnią kluczową rolę na etapie zawierania umowy i w sposób jasny oraz zupełny powinny dać konsumentowi obraz obciążającego go zobowiązania w ujęciu całościowym.
Pozwana przy tym przyznała sobie nie tylko prawo do zmiany dotychczasowych opłat i prowizji, ale także do wprowadzenia nowych opłat, bez jakichkolwiek ograniczeń. Przesądza to o uznaniu, że żaden konsument, nawet właściwie poinformowany, a przy tym dostatecznie uważny i rozsądny, nie jest w stanie ocenić zakresu swojego zobowiązania.
Z tych powodów, również naruszenie tego obowiązku informacyjnego skutkowało uznaniem pierwszej z przesłanek roszczenia z art. 45 ust. 1 u.k.k. za spełnioną.
Naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 8 u.k.k. w zw. z art. 37 ust. 2 pkt 1 u.k.k.
Odnośnie do tego zarzutu strony powodowej należy wskazać, że nie ma podstaw do przyjęcia, że rygor SKD obejmuje naruszenie obowiązków informacyjnych określonych w art. 37 ust. 2 u.k.k. Przepis art. 45 ust. 1 u.k.k. nie odnosi się bowiem do art. 37 ust. 2 u.k.k. Nie można również powiązać art. 30 ust. 1 pkt. 8 i 16 u.k.k. z ww. przepisem, ponieważ mają one rozłączny zakres. W zakresie tego zarzutu sąd wskazuje, że art. 30 ust. 1 pkt. 8 u.k.k. ustawodawca ustalił, że w umowie powinny znaleźć się zasady i terminy spłaty kredytu, w szczególności kolejność zaliczania rat kredytu konsumenckiego na poczet należności kredytodawcy, w tym informacje o prawie, o którym mowa w art. 37 ust. 1 u.k.k. W podanym przepisie nie ma odwołania do art. 37 ust. 2 u.k.k. wskazującego jakie elementy powinny zostać określone w harmonogramie spłaty kredytu konsumenckiego. Z tego względu art. 45 ust. 1 u.k.k. normujący uprawnienie do skorzystania z SKD nie może być zastosowany w przypadku uchybień dotyczących postanowień przewidzianych w art. 37 ust. 2 u.k.k.
Naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 15 u.k.k.
Przechodząc do podnoszonego uchybienia sąd wskazuje, że zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 pkt. 15 u.k.k. w umowie o kredyt konsumencki powinno nastąpić określenie terminu, sposobu i skutku odstąpienia konsumenta od umowy, obowiązku zwrotu przez konsumenta udostępnionego przez kredytodawcę kredytu oraz odsetek zgodnie z rozdziałem 5, a także kwotę odsetek należnych w stosunku dziennym. Wbrew twierdzeniom strony powodowej wszystkie wymienione informacje zostały wskazane w treści badanej umowy o kredyt z 4 maja 2016 r. Wbrew stanowisku strony powodowej, sposób redakcji § 8 umowy nie wprowadzał konsumenta w błąd co do możliwości odstąpienia od umowy jedynie w formie pisemnej. W ww. paragrafie wskazano jedynie na taki sposób odstąpienia, wykorzystujący formularz odstąpienia od umowy, co w żaden sposób nie uprawnia do twierdzenia, że wykluczono inną formę odstąpienia. Kolejno, podkreślić należy, że powyższy, artykuł wbrew twierdzeniu powoda, nie wprowadza obowiązku wskazania założenia do obliczenia odsetek w stosunku dziennym, tak samo nie wprowadza obowiązku podania zasady zwrotu kapitału w przypadku przekroczenia terminu 30 dni na jego przekazanie pozwanemu. Ponadto pozwana prawidłowo wskazała kwotę odsetek w stosunku dziennym. Z tych względów zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt. 15 u.k.k. okazał się być bezzasadnym.
Proporcjonalność sankcji
Przechodząc do kwestii proporcjonalności SKD sąd wskazuje, że zgodnie z art. 23 dyrektywy 2008/48 państwa członkowskie ustanawiają przepisy dotyczące sankcji mających zastosowanie w przypadku naruszenia przepisów krajowych przyjętych zgodnie z niniejszą dyrektywą i podejmują wszelkie niezbędne działania w celu zapewnienia stosowania tych sankcji. Przewidziane sankcje muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.
Z przytoczonego wyżej przepisu, w związku z motywem 47 dyrektywy wynika, że o ile wybór systemu sankcji mających zastosowanie w przypadku naruszenia przepisów krajowych przyjętych zgodnie z tą dyrektywą pozostaje w gestii państw członkowskich, o tyle przewidziane w ten sposób sankcje powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Oznacza to, że sankcje powinny być odpowiednio surowe w stosunku do wagi naruszeń, które są przez nie karane, zwłaszcza z zapewnieniem rzeczywiście odstraszającego skutku i przy poszanowaniu ogólnej zasady proporcjonalności (zob. podobnie wyrok z 9 listopada 2016 r., Home Credit Slovakia, C-42/15, EU:C:2016:842, pkt 61-63 i przytoczone tam orzecznictwo).
W tym miejscu podkreślić należy raz jeszcze orzeczenie TSUE zapadłe 13 lutego 2025 r. pod sygnaturą akt C-472/23. Zgodnie nim art. 23 dyrektywy 2008/48 w sprawie umów o kredyt konsumencki w związku z jej motywem 47 należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które przewiduje - w przypadku naruszenia obowiązku informacyjnego nałożonego na kredytodawcę zgodnie z art. 10 ust. 2 tej dyrektywy - jednolitą sankcję polegającą na pozbawieniu kredytodawcy prawa do odsetek i opłat, niezależnie od indywidualnego stopnia wagi takiego naruszenia, o ile naruszenie to może podważyć możliwość oceny przez konsumenta zakresu jego zobowiązania.
Wskazać należy ponownie na treść powyżej przytoczonego orzeczenia TSUE C-42/15, w którym to podkreślono, że ze względu na zasadnicze znaczenie, jakie dla konsumenta ma zawarcie RRSO w umowie o kredyt, Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że sąd krajowy może zastosować z urzędu przepisy krajowe przewidujące, że brak takiej wzmianki skutkuje tym, iż przyznany kredyt uważa się za nieoprocentowany i bez opłat. (podobnie postanowienie z 16 listopada 2010 r., Pohotovosť, C-76/10, EU:C:2010:685, pkt 77).
Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że uchybienia jakie zostały dostrzeżone przez sąd są istotne. Pozwany tak skonstruował bowiem umowę o kredyt konsumencki, że pobierał odsetki od pozaodsetkowych kosztów kredytu (prowizji), co zgodnie z u.k.k., dyrektywą 2008/48 oraz potwierdzającymi to orzeczeniami TSUE jest zakazane. Naliczanie odsetek od wartości, która nie powinna podlegać oprocentowaniu doprowadziło do nieprawidłowego określenia w umowie całkowitego kosztu kredytu, ponieważ w jego skład przynależała wartość, która nie miała prawa być w niej ujęta. To w dalszej kolejności wpłynęło na nieprawidłowe określenie całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta będącą sumą całkowitej kwoty kredytu i całkowitego koszty kredytu, jak i błędnie wyliczonego RRSO. Uchybienia dostrzeżone przez sąd wpływały tym samym na istotne parametry udzielonego kredytu konsumenckiego.
Powyższe nieprawidłowości powinny spotkać się z adekwatną reakcją, w szczególności mającą na celu pozbawienie kredytodawców osiąganego przez nich zysku. Wysoki poziom ochrony konsumentów wynika ze znaczącej przewagi kontraktowej kredytodawców jako podmiotów profesjonalnych, na które nałożone są obowiązki, w tym obowiązek dbania o interesy podmiotów słabszych, korzystających z ich usług. Dlatego też, sankcja wskazana w art. 45 u.k.k. jest sankcją proporcjonalną, a przy tym odpowiednio surową i odstraszającą.
Przechodząc w tym miejscu do drugiej jak i zarazem ostatniej z badanych z przesłanek powstania roszczenia z art. 45 ust. 1 u.k.k. sąd wskazuje, że W. G. i C. G. złożyli skutecznie oświadczenia o skorzystaniu z SKD. Oświadczenia te dotarły do pozwanej w sposób przewidziany w art. 61 § 1 k.c. Tym samym wywołały skutek prawokształtujący w postaci przekształcenia kredytu z 4 maja 2016 r., udzielonego W. G. i C. G., w „nieodpłatny” tj. polegający jedynie na zwrocie samego kapitału, bez odsetek i innych kosztów kredytu.
Sąd wskazuje, że w sprawie nie miał także zastosowania art. 5 k.c. polegający na twierdzeniu, że strona powodowa nadużywa swojego prawa wytaczając rozpoznawane powództwo. W tym zakresie sąd wskazuje na wiążącą się z ww. przepisem zasadę tzw. „czystych rąk”, która polega na tym, że nie może podnosić zarzutu z art. 5 k.c. podmiot, który sam działa niezgodnie z zasadami współżycia społecznego. W ocenie sądu tak działała strona pozwana, która pobierała nieuprawnione zyski z oprocentowania prowizji. Ponadto zastosowanie art. 5 k.c. może nastąpić jedynie wyjątkowo, co w połączeniu z celem jaki przyświeca u.k.k. jak i dyrektywie 2008/48 tj. ochronie konsumenta wskazuje, że przepis ten można zastosować jedynie w skrajnych przypadkach nadużyć leżących po stronie kredytobiorcy.
Biorąc pod uwagę podane rozważania należy podsumować, że oświadczenia złożone przez W. G. i C. G. wywołały skutek określony w art. 45 ust. 1 u.k.k., a skoro tak, to spełnione świadczenie (w zakresie odsetek i innych kosztów kredytu) stanowiło nienależne świadczenie stosownie do art. 410 § 1 oraz 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c. Przepisy te stanowią, że kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania tej korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.
Nie było, jednakże zasadne zasądzenie całości domaganej się powodów należności. W celu ustalenia sumy właściwej do zasądzenia, z uwagi na skuteczne złożenie oświadczenia o SKD, należało przeprowadzić następujące działania matematyczne. Po pierwsze należało ustalić jaka kwota z umowy była udzielona na poczet całkowitej kwoty kredytu (kapitału). Kolejno tak ustaloną kwotę należało podzielić przez liczbę wszystkich rat kapitałowo-odsetkowych zawartych w umowie. W ten sposób uzyskany wynik, który stanowi pojedynczą ratę kapitałową należało następnie pomnożyć przez liczbę faktycznie zapłaconych rat na chwilę złożenia oświadczenia o SKD. Na podstawie tych działań uzyskano sumę faktycznie zapłaconą przez konsumenta na poczet kapitału, do chwili złożenia oświadczenia o SKD. Kolejnym krokiem było zweryfikowanie jaką kwotę ogółem konsument zapłacił tytułem umowy o kredyt konsumencki, do momentu złożenia oświadczenia o SKD. Od tej ogólnej sumy należało odjąć to co konsument zapłacił na poczet kapitału. Tak uzyskana wartość stanowi sumę, którą konsument zapłacił nie na poczet kapitału kredytu i to ona powinna być zwrócona stronie powodowej.
Działając w ww. sposób sąd wskazuje, że według stanu na dzień 22 marca 2024 r. konsument wpłacił na poczet kredytu łącznie sumę 109.280,41 zł
(opinia bankowa k. 41-44). Wskutek zastosowania sankcji kredytu darmowego (art. 45 ust. 1 u.k.k.) konsument zobowiązany jest do zwrotu kredytodawcy tylko kapitału kredytu tj. 80.374,00 zł, w 120 równych ratach kapitałowych, po 669,78 zł każda (ostatnia rata wyrównująca). Do dnia rozliczenia, tj. do 22 marca 2024 r., wymagalnych było 93 raty, co odpowiada wymagalnemu kapitałowi w wysokości 62.289,54 zł (iloczyn liczby wymagalnych rat i raty kapitałowej). Skoro konsumenci wpłacili 109.280,41 zł, a wymagalny kapitał wynosił 62.289,54 zł, po ich stronie powstała nadpłata w kwocie 46.990,87 zł, którą należało zasądzić na rzecz W. G. i C. G..
Powyższą wartość 46.990,87 zł należało zasądzić w sposób łączny na rzecz ww. powodów z uwagi na pozostawanie przez nich w związku małżeńskim, w którym istnieje wspólność majątkowa małżeńska, jak i ze względu na istniejące po stronie powodowej współuczestnictwo materialne.
Powodom należały się także odsetki za opóźnienie od dochodzonej kwoty. Zgodnie z art. 481 § 1 k.c., jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. W rozpoznawanej sprawie wystąpił przypadek świadczenia bezterminowego (art. 455 k.c.), a więc opóźnienie pozwanej należało liczyć od upływu tygodniowego terminu wskazanego w wezwaniu do zapłaty. Wezwanie do zapłaty zostało doręczone pozwanej 12 kwietnia 2024 r. Termin końcowy upływał 19 kwietnia 2024 r. Jednakże z racji tego, że 20 kwietnia 2024 r. był sobotą, pozwana pozostawała w opóźnieniu od następnego dnia roboczego tj. od 22 kwietnia 2024 r. Od tej daty strona powodowa mogła domagać się odsetek ustawowych za opóźnienie.
Z tych względów, na podstawie przytoczonych przepisów, orzeczono jak w pkt I. i II. sentencji wyroku.
O kosztach procesu sąd orzekł w pkt. III sentencji wyroku na podstawie stosunkowego rozdzielenia przewidzianego w art. 100 k.p.c. Wartość przedmiotu sporu wynosiła 55.305,00 zł. Powodowie utrzymali się z roszczeniem co do kwoty 46.990,87 zł, zatem wygrali sprawę w 84,97%, zaś przegrali w 15,03%. W odwrotnej proporcji z kolei sprawę wygrała i przegrała strona pozwana. Powodowie ponieśli koszty procesu w wysokości 6.417,00 zł. Na koszty te składają się opłata od pozwu 1000 zł, wynagrodzenie pełnomocnika 5.400 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł. Pozwana poniosła, z kolei koszty procesu w wysokości 5.417 zł. Na koszty te składa się wynagrodzenie pełnomocnika 5.400 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł. Razem łączna wartość poniesionych w sprawie kosztów procesu opiewała na sumę 11.834 zł. Mnożąc tą sumę razy procent przegranej sprawy osobno dla strony powodowej i pozwanej sąd uzyskał następujące kwoty. W przypadku strony powodowej powinna ona faktycznie zapłacić 1.778,65 zł, natomiast strona pozwana 10.055,35 zł kosztów procesu. Z uwagi na fakt, że strona powodowa zapłaciła w rzeczywistości więcej kosztów procesu niż powinna należał się jej zwrot różnicy pomiędzy sumą faktycznie poniesioną a tą jaką powinna była ponieść. Odejmując od 6.417 zł kwotę 1.778,65 zł sąd otrzymał 4.638,35 zł. Taką też wartość należało przyznać stronie powodowej od strony pozwanej tytułem rozliczenia kosztów procesu, o czym orzeczono w pkt. III sentencji uzasadnianego wyroku.
W tym miejscu sąd wskazuje, że niezasadnym było zasądzenie podwójnych kosztów wynagrodzenia pełnomocnika strony powodowej. Sądowi wiadomo jest z urzędu, że sprawy związane z SKD są składane masowo do sądów powszechnych, gdzie powtarzana jest argumentacja prawna, a stan faktyczny spraw jest zdecydowanie zbliżony. Z tego względu sąd nie dostrzega ponadstandardowego nakładu pracy pełnomocnika powodów, który warunkuje przyznanie wielokrotności wynagrodzenia.
Na podstawie art. 98 § 1
1 k.p.c. od sumy zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, w którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Z uwagi na współuczestnictwo procesowe materialne jak i pozostawanie przez powodów W. G. i C. G. w związku małżeńskim koszty procesu zostały im przyznane łącznie.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku z 14 września 2026 r.
asesor sądowy Jakub Zachwieja
ZARZĄDZENIE
- odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikom stron, bez pouczeń.
asesor sądowy Jakub Zachwieja