Art. 23. k.k. Bezkarność współdziałającego. Czynny żal

§ 1. Nie podlega karze współdziałający, który dobrowolnie zapobiegł dokonaniu czynu zabronionego.

§ 2. Sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary w stosunku do współdziałającego, który dobrowolnie starał się zapobiec dokonaniu czynu zabronionego.

Komentarz do Art. 23. kk

Zgodnie z art. 23 Kodeksu Karnego, osoba współdziałająca w popełnieniu przestępstwa nie podlega karze, jeśli dobrowolnie zapobiegła dokonaniu czynu zabronionego. Ponadto, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary w stosunku do takiej osoby, jeśli dobrowolnie starała się zapobiec popełnieniu przestępstwa.

Oznacza to, że jeśli osoba współdziałająca w przestępstwie podjęła działania mające na celu uniemożliwienie jego popełnienia, może uniknąć kary lub otrzymać łagodniejszy wymiar kary. Ważne jest, aby te działania były dobrowolne i skuteczne w zapobieżeniu przestępstwu. Sąd może wówczas uwzględnić te okoliczności podczas wymierzania kary. Artykuł, o którym mówisz, odnosi się do sytuacji, w której współdziałający w przestępstwie podejmują kroki mające na celu zapobieżenie dokonaniu czynu zabronionego. Te przepisy mają na celu zachęcenie osób, które mogą być zaangażowane w planowanie lub przygotowanie przestępstwa, do rezygnacji z jego wykonania i podjęcia działań, które mogą zapobiec przestępstwu. Oto szczegółowe wyjaśnienia i przykłady:

§ 1. Zapobieganie dokonaniu czynu zabronionego

Pierwszy paragraf mówi, że osoba współdziałająca w przestępstwie, która dobrowolnie podejmuje skuteczne działania, aby zapobiec jego dokonaniu, nie podlega karze. Kluczowe tutaj jest słowo „dobrowolnie”, co oznacza, że działanie musi być wynikiem własnej decyzji osoby, a nie zewnętrznego przymusu, oraz musi być skuteczne, czyli faktycznie musi zapobiec przestępstwu.

Przykład: Załóżmy, że osoba A współpracuje z grupą planującą kradzież z banku. W trakcie przygotowań, A zmienia zdanie i decyduje się zadzwonić na policję, informując o planowanym przestępstwie, co prowadzi do aresztowania reszty grupy przed dokonaniem kradzieży. Osoba A, dzięki swoim działaniom, zapobiegła przestępstwu i zgodnie z § 1 nie podlega karze.

§ 2. Nadzwyczajne złagodzenie kary

Drugi paragraf dotyczy sytuacji, gdzie współdziałający stara się zapobiec dokonaniu czynu zabronionego, ale jego działania nie kończą się pełnym sukcesem. W takim przypadku sąd ma możliwość zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary dla tej osoby, co oznacza, że choć osoba ta może nadal podlegać odpowiedzialności karnej, sąd może zdecydować się na znaczne obniżenie wymiaru kary ze względu na jej próbę zapobiegnięcia przestępstwu.

Przykład: Osoba B jest częścią grupy planującej oszustwo finansowe. W ostatniej chwili B próbuje odciągnąć uwagę członków grupy od planu i sugeruje rezygnację z oszustwa, jednak oszustwo i tak dochodzi do skutku. Chociaż działania B nie były wystarczająco skuteczne, aby całkowicie zapobiec przestępstwu, sąd może zdecydować się na złagodzenie jego kary w uznaniu za próbę zapobieżenia przestępstwu.

Te przepisy mają na celu promowanie odpowiedzialnych decyzji wśród osób potencjalnie zaangażowanych w przestępstwa, oferując im motywację do działania w sposób, który może zapobiec przestępstwu i tym samym zmniejszyć ich własne konsekwencje prawne.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

współdziałający

sądnadzwyczajne złagodzenie kary

Art. 22. kk Art. 24. kk