Art. 38. u.o.p. Wniosek organu podatkowego o założenie księgi wieczystej

§ 1. Organy podatkowe mogą występować z wnioskiem o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości podatnika, płatnika, inkasenta, następców prawnych oraz osób trzecich odpowiadających za zaległości podatkowe.

§ 2. Jeżeli przedmiot hipoteki przymusowej nie posiada księgi wieczystej, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych dokonywane jest przez złożenie wniosku o wpis do zbioru dokumentów.

Komentarz do Art. 38. uop

Art. 38 Ordynacji podatkowej stanowi istotne narzędzie w rękach organów podatkowych, umożliwiające skuteczne zabezpieczenie zobowiązań podatkowych poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości podatnika, płatnika, inkasenta, następców prawnych oraz osób trzecich odpowiadających za zaległości podatkowe.

Komentarz:

Zakres podmiotowy:
- Podatnik: Osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która jest zobowiązana do uiszczenia podatku.
- Płatnik: Osoba zobowiązana do obliczenia, pobrania i wpłacenia podatku na rzecz organu podatkowego.
- Inkasent: Osoba zobowiązana do pobrania podatku od podatnika i wpłacenia go do organu podatkowego.
- Następcy prawni: Osoby, które przejmują prawa i obowiązki podatnika, płatnika lub inkasenta na mocy przepisów prawa.
- Osoby trzecie odpowiadające za zaległości podatkowe: Osoby, które na mocy przepisów prawa odpowiadają za zobowiązania podatkowe innej osoby.
Zakres przedmiotowy:
- Nieruchomość: Przedmiot hipoteki przymusowej, który może być zabezpieczony na rzecz organu podatkowego. Może to być zarówno nieruchomość gruntowa, jak i budynkowa.
- Księga wieczysta: Rejestr publiczny, prowadzony przez sądy rejonowe, w którym ujawniane są prawa rzeczowe na nieruchomościach. Wpis do księgi wieczystej ma na celu zabezpieczenie interesów wierzyciela (organu podatkowego) poprzez ujawnienie jego prawa w rejestrze publicznym.
Procedura:
- Wniosek o założenie księgi wieczystej: W przypadku, gdy nieruchomość nie posiada księgi wieczystej, organ podatkowy może wystąpić z wnioskiem o jej założenie. Jest to istotne, ponieważ wpis do księgi wieczystej daje rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych, co oznacza, że wpisane prawa są chronione.
- Wpis do zbioru dokumentów: Jeżeli nieruchomość nie posiada księgi wieczystej, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych może być dokonane poprzez złożenie wniosku o wpis do zbioru dokumentów. Zbiór dokumentów jest prowadzony dla nieruchomości, które nie mają założonej księgi wieczystej, i pełni funkcję rejestru zastępczego.
Znaczenie praktyczne:
- Zabezpieczenie interesów Skarbu Państwa: Ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości podatnika lub innych podmiotów odpowiedzialnych za zaległości podatkowe stanowi skuteczny środek zabezpieczenia interesów Skarbu Państwa. W przypadku niewywiązania się z zobowiązań podatkowych, organ podatkowy może dochodzić swoich roszczeń z nieruchomości obciążonej hipoteką.
- Ochrona wierzycieli: Wpis do księgi wieczystej lub zbioru dokumentów zapewnia ochronę wierzycieli przed ewentualnymi działaniami dłużnika zmierzającymi do ukrycia majątku.

Podsumowanie:

Art. 38 Ordynacji podatkowej jest kluczowym przepisem umożliwiającym organom podatkowym skuteczne zabezpieczenie zobowiązań podatkowych poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości. Procedura ta, obejmująca możliwość założenia księgi wieczystej lub wpisu do zbioru dokumentów, zapewnia ochronę interesów Skarbu Państwa oraz wierzycieli, a także zwiększa transparentność i pewność obrotu prawnego nieruchomościami.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 2383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.