Osoba zobowiązana

Osoba zobowiązana to podmiot, na którym spoczywa określony obowiązek prawny. W ustawie „Prawo celne”, w art. 97, pojęcie to ma szczególne znaczenie dla ewidencji i statystyki obrotu towarowego z państwami członkowskimi Unii Europejskiej.

W tym ujęciu osobą zobowiązaną może być:

• osoba fizyczna,
• osoba prawna,
• jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej,
• przedstawiciel podatkowy w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług.

Warunkiem jest uczestniczenie w obrocie towarowym z państwami członkowskimi Unii oraz istnienie obowiązku przekazywania informacji potrzebnych do celów ewidencyjnych i statystycznych. Nie chodzi więc o każdy podmiot mający związek z takim obrotem, lecz o taki, na którym przepisy nakładają obowiązek przekazywania wymaganych danych. Zakres i sposób realizacji tego obowiązku wynikają z przepisów unijnych dotyczących statystyki wymiany towarowej między państwami członkowskimi, przepisów o statystyce publicznej oraz przepisów Prawa celnego.

Definicja wskazuje zarówno możliwe formy organizacyjne podmiotu, jak i podstawę jego obowiązku. Ma to znaczenie praktyczne, ponieważ pozwala ustalić, kto powinien przekazać informacje dotyczące obrotu, a także kto może wykonywać ten obowiązek jako przedstawiciel podatkowy. Pojęcie pełni zatem funkcję identyfikującą adresata obowiązków związanych z gromadzeniem danych o wymianie towarowej z państwami Unii.

Określenie „osoba zobowiązana” występuje również w innych gałęziach prawa, między innymi w przepisach dotyczących gospodarki nieruchomościami, postępowania cywilnego i administracyjnego, prawa rodzinnego, podatków oraz obronności. W tych regulacjach jego znaczenie zależy od konkretnego przepisu i odnosi się do podmiotu, który ma spełnić wskazane świadczenie, ponieść koszt, wykonać obowiązek albo podlega określonej procedurze. Nie oznacza to jednak, że definicja z Prawa celnego automatycznie obowiązuje w każdym z tych obszarów.