Zaległość podatkowa

Zaległość podatkowa to w polskim prawie podatek, zaliczka na podatek albo rata podatku, która nie została zapłacona w terminie. Powstaje zatem z chwilą upływu terminu płatności, jeżeli należność publicznoprawna nadal nie została uregulowana. Obejmuje zarówno podatek wynikający z decyzji organu podatkowego, jak i należność, którą podatnik powinien rozliczyć samodzielnie na podstawie przepisów.

Zaległość podatkowa jest należnością wymagalną i może być dochodzona w postępowaniu egzekucyjnym. Z reguły wiąże się z obowiązkiem zapłaty odsetek za zwłokę, naliczanych za okres opóźnienia na zasadach określonych w przepisach podatkowych. Jej wysokość może zostać zmieniona między innymi wskutek korekty rozliczenia, decyzji organu podatkowego, zapłaty części należności albo zastosowania ulgi w spłacie.

Najważniejsze skutki zaległości podatkowej:

• możliwość wszczęcia lub prowadzenia egzekucji z majątku zobowiązanego,
• naliczanie odsetek za zwłokę,
• ustanowienie zabezpieczenia, w tym zastawu skarbowego, w przypadkach przewidzianych prawem,
• możliwość ponoszenia odpowiedzialności przez inne osoby, jeżeli przepisy przewidują ich odpowiedzialność za cudze zobowiązania podatkowe,
• ujawnienie informacji o zaległościach podatkowych lub celnych w określonych działach rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.

Pojęcie zaległości występuje także w innych dziedzinach prawa publicznego, nie zawsze w znaczeniu ścisłej zaległości podatkowej. Może dotyczyć na przykład opóźnionego zwrotu niewykorzystanej, nienależnej lub nieprawidłowo wykorzystanej dotacji, nieterminowego przekazania pobranych dochodów budżetowych albo nieuiszczonej administracyjnej kary pieniężnej. W takich przypadkach przepisy mogą przewidywać obowiązek zapłaty odsetek oraz administracyjne dochodzenie należności. Zaległość podatkowa nie jest natomiast tożsama z samym naruszeniem prawa podatkowego lub skarbowego, chociaż jej powstanie może mieć znaczenie dla odpowiedzialności administracyjnej albo karnej skarbowej.