Ustawa
o odpadach
Tekst aktu: wydany przez SEJM, Dziennik Ustaw z 2013 r. poz. 21.Opracowanie: indeksy rzeczowe, interpretacje przepisów i powiązania z orzecznictwem - Kancelarium.
Spis treści (26)
- DZIAŁ I Przepisy ogólne
- DZIAŁ II Zasady ogólne gospodarki odpadami
- DZIAŁ III Plany gospodarki odpadami
- DZIAŁ IV Uprawnienia wymagane do gospodarowania odpadami oraz prowadzenie rejestru
- DZIAŁ V Ewidencja odpadów i sprawozdawczość
- DZIAŁ VI Baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami
- DZIAŁ VII Szczególne zasady gospodarowania niektórymi rodzajami odpadów
- DZIAŁ VIII Wymagania dotyczące prowadzenia procesów przetwarzania odpadów
- DZIAŁ IX Zadania z zakresu administracji rządowej realizowane przez samorząd województwa i przepisy szczególne w postępowaniu o wydanie decyzji z zakresu gospodarki odpadami
- DZIAŁ X Przepisy karne i administracyjne kary pieniężne
- DZIAŁ XI Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe, dostosowujące i końcowe
- Załączniki do ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587)
- Załącznik nr 1 NIEWYCZERPUJĄCY WYKAZ PROCESÓW ODZYSKU R1 Wykorzystanie głównie jako paliwa lub innego środka wytwarzania energii(*) R2 Odzysk/regeneracja rozpuszczalników R3 Recykling lub odzysk substancji organicznych, które nie są stosowane jako rozpuszczalniki (w tym kompostowanie i inne biologiczne procesy przekształcania)(**) R4 Recykling lub odzysk metali i związków metali(***) R5 Recykling lub odzysk innych materiałów nieorganicznych(****) R6 Regeneracja kwasów lub zasad R7 Odzysk składników stosowanych do redukcji zanieczyszczeń R8 Odzysk składników z katalizatorów R9 Powtórna rafinacja lub inne sposoby ponownego użycia olejów R10 Obróbka na powierzchni ziemi przynosząca korzyści dla rolnictwa lub poprawę stanu środowiska R11 Wykorzystywanie odpadów uzyskanych w wyniku któregokolwiek z procesów wymienionych w pozycji R1–R10 R12 Wymiana odpadów w celu poddania ich któremukolwiek z procesów wymienionych w pozycji R1–R11(*****) R13 Magazynowanie odpadów poprzedzające którykolwiek z procesów wymienionych w pozycji R1–R12 (z wyjątkiem wstępnego magazynowania u wytwórcy odpadów)
- Załącznik nr 2 NIEWYCZERPUJĄCY WYKAZ PROCESÓW UNIESZKODLIWIANIA D1 Składowanie w gruncie lub na powierzchni ziemi (np. składowiska itp.) D2 Przetwarzanie w glebie i ziemi (np. biodegradacja odpadów płynnych lub szlamów w glebie i ziemi itd.) D3 Głębokie zatłaczanie (np. zatłaczanie odpadów w postaci umożliwiającej pompowanie do odwiertów, wysadów solnych lub naturalnie powstających komór itd.) D4 Retencja powierzchniowa (np. umieszczanie odpadów ciekłych i szlamów w dołach, poletkach osadowych lub lagunach itd.) D5 Składowanie na składowiskach w sposób celowo zaprojektowany (np. umieszczanie w uszczelnionych oddzielnych komorach, przykrytych i izolowanych od siebie wzajemnie i od środowiska itd.) D6 Odprowadzanie do wód z wyjątkiem mórz i oceanów D7 Odprowadzanie do mórz i oceanów, w tym lokowanie na dnie mórz D8 Obróbka biologiczna, niewymieniona w innej pozycji niniejszego załącznika, w wyniku której powstają ostateczne związki lub mieszanki, które są unieszkodliwiane za pomocą któregokolwiek spośród procesów wymienionych w poz. D1–D12 D9 Obróbka fizyczno-chemiczna, niewymieniona w innej pozycji niniejszego załącznika, w wyniku której powstają ostateczne związki lub mieszaniny unieszkodliwiane za pomocą któregokolwiek spośród procesów wymienionych w pozycjach D1–D12 (np. odparowanie, suszenie, kalcynacja itp.) D10 Przekształcanie termiczne na lądzie D11 Przekształcanie termiczne na morzu D12 Trwałe składowanie (np. umieszczanie pojemników w kopalniach itd.) D13 Sporządzanie mieszanki lub mieszanie przed poddaniem odpadów któremukolwiek z procesów wymienionych w pozycjach D1–D12 D14 Przepakowywanie przed poddaniem któremukolwiek z procesów wymienionych w pozycjach D1–D13 D15 Magazynowanie poprzedzające którykolwiek z procesów wymienionych w pozycjach D1–D14 (z wyjątkiem wstępnego magazynowania u wytwórcy odpadów) _____________________
- Załącznik nr 2a NIEWYCZERPUJĄCY WYKAZ KATEGORII ODPADÓW NIEPALNYCH
- Załącznik nr 3
- Załącznik nr 4 SKŁADNIKI, KTÓRE MOGĄ POWODOWAĆ, ŻE ODPADY SĄ ODPADAMI NIEBEZPIECZNYMI
- Załącznik nr 4a PRZYKŁADOWE INSTRUMENTY EKONOMICZNE I INNE ŚRODKI, KTÓRE MAJĄ ZACHĘCAĆ DO STOSOWANIA HIERARCHII SPOSOBÓW POSTĘPOWANIA Z ODPADAMI
- Załącznik nr 5 PRZYKŁADY ŚRODKÓW SŁUŻĄCYCH ZAPOBIEGANIU POWSTAWANIU ODPADÓW Środki, które mogą mieć wpływ na warunki ramowe związane z wytwarzaniem odpadów
- Załącznik nr 5a WZÓR KARTY PRZEKAZANIA ODPADÓW
- Załącznik nr 5b WZÓR KARTY PRZEKAZANIA ODPADÓW KOMUNALNYCH – TRYB PRZEKAZANIA ODPADÓW WZÓR KARTY PRZEKAZANIA ODPADÓW KOMUNALNYCH – TRYB ODBIORU ODPADÓW
- Załącznik nr 5c WZÓR KARTY EWIDENCJI ODPADÓW
- Załącznik nr 5d
- Załącznik nr 5e WZÓR KARTY EWIDENCJI ZUŻYTEGO SPRZĘTU ELEKTRYCZNEGO I ELEKTRONICZNEGO WZÓR KARTY EWIDENCJI POJAZDÓW WYCOFANYCH Z EKSPLOATACJI
- Załącznik nr 5g WZÓR KARTY EWIDENCJI ODPADÓW NIEBEZPIECZNYCH
- Załącznik nr 6
DZIAŁ I
Przepisy ogólne
DZIAŁ II
Zasady ogólne gospodarki odpadami
DZIAŁ III
Plany gospodarki odpadami
DZIAŁ IV
Uprawnienia wymagane do gospodarowania odpadami oraz prowadzenie rejestru
DZIAŁ V
Ewidencja odpadów i sprawozdawczość
DZIAŁ VI
Baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami
DZIAŁ VII
Szczególne zasady gospodarowania niektórymi rodzajami odpadów
DZIAŁ VIII
Wymagania dotyczące prowadzenia procesów przetwarzania odpadów
DZIAŁ IX
Zadania z zakresu administracji rządowej realizowane przez samorząd województwa i przepisy szczególne w postępowaniu o wydanie decyzji z zakresu gospodarki odpadami
DZIAŁ X
Przepisy karne i administracyjne kary pieniężne
DZIAŁ XI
Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe, dostosowujące i końcowe
Załącznik nr 1 NIEWYCZERPUJĄCY WYKAZ PROCESÓW ODZYSKU R1 Wykorzystanie głównie jako paliwa lub innego środka wytwarzania energii(*) R2 Odzysk/regeneracja rozpuszczalników R3 Recykling lub odzysk substancji organicznych, które nie są stosowane jako rozpuszczalniki (w tym kompostowanie i inne biologiczne procesy przekształcania)(**) R4 Recykling lub odzysk metali i związków metali(***) R5 Recykling lub odzysk innych materiałów nieorganicznych(****) R6 Regeneracja kwasów lub zasad R7 Odzysk składników stosowanych do redukcji zanieczyszczeń R8 Odzysk składników z katalizatorów R9 Powtórna rafinacja lub inne sposoby ponownego użycia olejów R10 Obróbka na powierzchni ziemi przynosząca korzyści dla rolnictwa lub poprawę stanu środowiska R11 Wykorzystywanie odpadów uzyskanych w wyniku któregokolwiek z procesów wymienionych w pozycji R1–R10 R12 Wymiana odpadów w celu poddania ich któremukolwiek z procesów wymienionych w pozycji R1–R11(*****) R13 Magazynowanie odpadów poprzedzające którykolwiek z procesów wymienionych w pozycji R1–R12 (z wyjątkiem wstępnego magazynowania u wytwórcy odpadów)
Załącznik nr 2 NIEWYCZERPUJĄCY WYKAZ PROCESÓW UNIESZKODLIWIANIA D1 Składowanie w gruncie lub na powierzchni ziemi (np. składowiska itp.) D2 Przetwarzanie w glebie i ziemi (np. biodegradacja odpadów płynnych lub szlamów w glebie i ziemi itd.) D3 Głębokie zatłaczanie (np. zatłaczanie odpadów w postaci umożliwiającej pompowanie do odwiertów, wysadów solnych lub naturalnie powstających komór itd.) D4 Retencja powierzchniowa (np. umieszczanie odpadów ciekłych i szlamów w dołach, poletkach osadowych lub lagunach itd.) D5 Składowanie na składowiskach w sposób celowo zaprojektowany (np. umieszczanie w uszczelnionych oddzielnych komorach, przykrytych i izolowanych od siebie wzajemnie i od środowiska itd.) D6 Odprowadzanie do wód z wyjątkiem mórz i oceanów D7 Odprowadzanie do mórz i oceanów, w tym lokowanie na dnie mórz D8 Obróbka biologiczna, niewymieniona w innej pozycji niniejszego załącznika, w wyniku której powstają ostateczne związki lub mieszanki, które są unieszkodliwiane za pomocą któregokolwiek spośród procesów wymienionych w poz. D1–D12 D9 Obróbka fizyczno-chemiczna, niewymieniona w innej pozycji niniejszego załącznika, w wyniku której powstają ostateczne związki lub mieszaniny unieszkodliwiane za pomocą któregokolwiek spośród procesów wymienionych w pozycjach D1–D12 (np. odparowanie, suszenie, kalcynacja itp.) D10 Przekształcanie termiczne na lądzie D11 Przekształcanie termiczne na morzu D12 Trwałe składowanie (np. umieszczanie pojemników w kopalniach itd.) D13 Sporządzanie mieszanki lub mieszanie przed poddaniem odpadów któremukolwiek z procesów wymienionych w pozycjach D1–D12 D14 Przepakowywanie przed poddaniem któremukolwiek z procesów wymienionych w pozycjach D1–D13 D15 Magazynowanie poprzedzające którykolwiek z procesów wymienionych w pozycjach D1–D14 (z wyjątkiem wstępnego magazynowania u wytwórcy odpadów) _____________________
Załącznik nr 2a NIEWYCZERPUJĄCY WYKAZ KATEGORII ODPADÓW NIEPALNYCH
1) odpady obojętne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 118; 2) odpady spełniające kryteria dopuszczenia odpadów do składowania na składowisku odpadów obojętnych, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 118; 3) odpady budowlane i rozbiórkowe, z wyłączeniem odpadów drewna, odpadów tworzyw sztucznych, odpadów papieru i odpadów oklein; 4) szkło; 5) odpady zeszklone i z procesów zeszkliwiania; 6) minerały (np. piasek i kamienie, kruszywo); 7) gleba i ziemia, w tym urobek z pogłębiania; 8) odpady metali; 9) odpady fosfogipsów; 10) odpady gipsów; 11) żużle, popioły paleniskowe, pyły z kotłów, popioły lotne, w tym piaski ze złóż fluidalnych, mieszanki popiołowo-żużlowe; 12) rdzenie i formy odlewnicze; 13) odpady materiałów ceramicznych; 14) odpady powstałe z materiałów ogniotrwałych; 15) odpady spoiw mineralnych, w tym cementu, wapna i tynku; 16) odpadowy siarczan żelazowy; 17) osady z dekarbonizacji wody; 18) odpady z fizykochemicznej obróbki kamienia wapiennego – z przesiewu i przepału kamienia wapiennego.
Załącznik nr 3
Załącznik nr 4 SKŁADNIKI, KTÓRE MOGĄ POWODOWAĆ, ŻE ODPADY SĄ ODPADAMI NIEBEZPIECZNYMI
1) beryl, związki berylu, 2) związki wanadu, 3) związki chromu (VI), 4) związki kobaltu, 5) związki niklu, 6) związki miedzi, 7) związki cynku, 8) arsen, związki arsenu, 9) selen, związki selenu, 10) związki srebra, 11) kadm, związki kadmu, 12) związki cyny, 13) antymon, związki antymonu, 14) tellur, związki telluru, 15) związki baru z wyjątkiem siarczanu baru, 16) rtęć, związki rtęci, 17) tal, związki talu, 18) ołów, związki ołowiu, 19) siarczki nieorganiczne, 20) nieorganiczne związki fluoru, z wyjątkiem fluorku wapnia, 21) cyjanki nieorganiczne, 22) następujące metale alkaliczne lub metale ziem alkalicznych: lit, sód, potas, wapń, magnez w postaci niezwiązanej, 23) kwaśne roztwory lub kwasy w postaci stałej, 24) roztwory zasadowe i zasady w postaci stałej, 25) azbest (pył i włókna), 26) fosfor, związki fosforu, z wyjątkiem fosforanów mineralnych, 27) karbonylki metali, 28) nadtlenki, 29) chlorany, 30) nadchlorany, 31) azydki, 32) farmaceutyki oraz związki stosowane w medycynie lub w weterynarii, 33) biocydy i substancje fitofarmaceutyczne, 34) substancje zakaźne, 35) kreozoty, 36) izocyjaniany, tiocyjaniany, 37) cyjanki organiczne (np. nitryle), 38) fenole, związki fenolowe, 39) halogenowane rozpuszczalniki, 40) rozpuszczalniki organiczne, z wyjątkiem rozpuszczalników halogenowanych, 41) związki halogenoorganiczne, z wyjątkiem obojętnych materiałów spolimeryzowanych i innych substancji, o których mowa w niniejszym załączniku, 42) aromatyczne, policykliczne i heterocykliczne związki organiczne, 43) aminy alifatyczne, 44) aminy aromatyczne, 45) etery, 46) substancje o właściwościach wybuchowych, z wyjątkiem substancji wyszczególnionych w innych punktach niniejszego załącznika, 47) organiczne związki siarki, 48) jakiekolwiek pochodne polichlorowanego dibenzofuranu, 49) jakiekolwiek pochodne polichlorowanej dibenzo-p-dioksyny, 50) węglowodory i ich związki z tlenem, azotem lub siarką nieuwzględnione w inny sposób w niniejszym załączniku.
Załącznik nr 4a PRZYKŁADOWE INSTRUMENTY EKONOMICZNE I INNE ŚRODKI, KTÓRE MAJĄ ZACHĘCAĆ DO STOSOWANIA HIERARCHII SPOSOBÓW POSTĘPOWANIA Z ODPADAMI
1. Opłaty za składowanie i spalanie odpadów oraz ograniczenia w stosowaniu tych procesów zachęcające do zapobiegania powstawaniu odpadów i do recyklingu, przy utrzymaniu składowania jako najmniej pożądanej metody gospodarowania odpadami. 2. Systemy opłat proporcjonalnych do ilości odpadów pobieranych od wytwórców odpadów na podstawie rzeczywistej ilości wytwarzanych odpadów i zachęcających do segregowania u źródła odpadów podlegających recyklingowi oraz do zmniejszenia ilości odpadów mieszanych. 3. Zachęty podatkowe do nieodpłatnego oddawania produktów, zwłaszcza żywności. 4. Systemy rozszerzonej odpowiedzialności producenta w odniesieniu do różnych rodzajów odpadów oraz środki służące poprawie ich skuteczności, rentowności i zarządzania. 5. Systemy zwrotu kaucji i inne środki zachęcające do wydajnego zbierania zużytych produktów i materiałów. 6. Należyte planowanie inwestycji w infrastrukturę gospodarowania odpadami, w tym z wykorzystaniem funduszy unijnych. 7. Zrównoważone zamówienia publiczne zachęcające do lepszego gospodarowania odpadami i wykorzystywania produktów i materiałów pochodzących z recyklingu. 8. Stopniowe znoszenie dopłat niezgodnych z hierarchią postępowania z odpadami. 9. Stosowanie środków fiskalnych lub innych środków wspierających wykorzystywanie produktów i materiałów przygotowanych do ponownego użycia lub poddanych recyklingowi. 10. Wspieranie badań i innowacji dotyczących zaawansowanych technologii recyklingu i regeneracji produktów. 11. Wykorzystanie najlepszych dostępnych technik przetwarzania odpadów. 12. Zachęty gospodarcze dla organów jednostek samorządu terytorialnego oraz administracji rządowej w województwie, zwłaszcza wspierające zapobieganie powstawaniu odpadów oraz rozbudowę systemów selektywnego zbierania, bez wspierania składowania i spalania. 13. Publiczne kampanie podnoszenia poziomu świadomości, zwłaszcza dotyczące selektywnego zbierania odpadów, zapobiegania ich powstawaniu i zmniejszania ich ilości, a także uwzględnianie tych zagadnień w edukacji i szkoleniach. 14. Systemy koordynacji działań wszystkich organów publicznych uczestniczących w gospodarowaniu odpadami, w tym z wykorzystaniem środków elektronicznych. 15. Wspieranie stałego dialogu i współpracy między wszystkimi zainteresowanymi stronami dotyczących gospodarowania odpadami oraz zachęcanie do zawierania dobrowolnych porozumień i do sporządzania przez przedsiębiorstwa sprawozdań dotyczących odpadów.
Załącznik nr 5 PRZYKŁADY ŚRODKÓW SŁUŻĄCYCH ZAPOBIEGANIU POWSTAWANIU ODPADÓW Środki, które mogą mieć wpływ na warunki ramowe związane z wytwarzaniem odpadów
1. Wykorzystanie środków planowania lub innych instrumentów ekonomicznych wspierających efektywne wykorzystanie zasobów. 2. Promocja badań i rozwoju w obszarze pozyskiwania czystszych i bardziej oszczędnych produktów i technologii oraz upowszechnianie i wykorzystywanie wyników takich badań i rozwoju. 3. Opracowanie na wszystkich poziomach skutecznych i przydatnych wskaźników presji na środowisko związanej z wytwarzaniem odpadów, przy czym celem tych wskaźników ma być przyczynienie się do zapobiegania powstawaniu odpadów, od porównywania produktów na poziomie Wspólnoty, przez działania podjęte przez władze lokalne, po środki ogólnokrajowe. Środki, które mogą mieć wpływ na fazę projektu, produkcji i dystrybucji 4. Promocja ekoprojektowania (systematycznego uwzględniania aspektów środowiskowych przy projektowaniu produktu z zamiarem poprawienia charakterystyki oddziaływania, jakie dany produkt wywiera na środowisko przez cały cykl życia). 5. Dostarczanie informacji o technikach zapobiegania powstawaniu odpadów z zamiarem ułatwiania wprowadzania najlepszych dostępnych technik w przemyśle. 6. Organizacja szkoleń dla właściwych organów w zakresie wprowadzania wymogów dotyczących zapobiegania powstawaniu odpadów do decyzji wydawanych na podstawie ustawy o odpadach i ustawy – Prawo ochrony środowiska. 7. Objęcie środkami zapobiegania wytwarzaniu odpadów instalacji niepodlegających pozwoleniom zintegrowanym. W odpowiednich przypadkach środki takie mogą zawierać oceny i plany zapobiegania powstawaniu odpadów. 8. Wykorzystanie kampanii informacyjnych oraz zapewnienie wsparcia finansowego, decyzyjnego i innego rodzaju wsparcia dla przedsiębiorstw. Środki takie będą szczególnie skuteczne, jeżeli będą skierowane i dostosowane do małych i średnich przedsiębiorstw i będą działały przez sieci istniejących powiązań gospodarczych. 9. Stosowanie dobrowolnych umów, paneli konsumentów i producentów lub negocjacji sektorowych, zmierzających do tego, aby dane przedsiębiorstwa lub sektory przemysłu wyznaczały własne plany lub cele zapobiegania powstawaniu odpadów lub udoskonalały nieoszczędne produkty lub opakowania. 10. Promocja wiarygodnych systemów zarządzania środowiskiem, w tym EMAS i ISO 14001. Środki, które mogą mieć wpływ na fazę konsumpcji i użytkowania 11. Instrumenty ekonomiczne, takie jak zachęty do czystych zakupów lub wprowadzenie obowiązkowej zapłaty przez konsumentów za dany artykuł lub element opakowania, który w przeciwnym wypadku byłby wydawany bezpłatnie. 12. Wykorzystanie kampanii informacyjnych i kierowanie informacji do ogółu społeczeństwa lub konkretnej grupy konsumentów. 13. Promocja wiarygodnego etykietowania ekologicznego. 14. Porozumienia z sektorem przemysłu, np. dotyczące paneli produktów podobnych do prowadzonych w ramach zintegrowanych polityk produktowych lub umowy z detalistami w sprawie dostępności informacji o zapobieganiu powstawaniu odpadów oraz w sprawie produktów powodujących mniejsze oddziaływanie na środowisko. 15. W kontekście zamówień publicznych i zaopatrzenia przedsiębiorstw – włączanie kryteriów związanych z ochroną środowiska i zapobieganiem powstawaniu odpadów do zaproszeń do składania ofert i kontraktów, zgodnie z Podręcznikiem na temat ekologicznych zamówień publicznych, opublikowanym przez Komisję Europejską 29 października 2004 r. 16. Propagowanie ponownego użycia lub naprawy wyrzucanych produktów lub ich składników, w szczególności przez stosowanie środków edukacyjnych, ekonomicznych, logistycznych i innych, takich jak wspieranie lub tworzenie akredytowanych sieci napraw i ponownego użycia, zwłaszcza w regionach gęsto zaludnionych.