Art. 180. u.f.p. Przeniesienia planowanych wydatków w przypadku wprowadzenia stanu nadzwyczajnego

W przypadku wprowadzenia stanu nadzwyczajnego na terytorium państwa lub na jego części Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, dokonywać przeniesienia planowanych wydatków budżetowych między częściami i działami budżetu państwa w celu realizacji zadań wynikających z przepisów dotyczących wprowadzenia tego stanu.

Komentarz do Art. 180. ufp

Art. 180 ustawy o finansach publicznych przewiduje szczególne uprawnienia Rady Ministrów w sytuacji wprowadzenia stanu nadzwyczajnego na terytorium państwa lub jego części. Przepis ten ma na celu zapewnienie elastyczności i skuteczności działania organów państwowych w obliczu nadzwyczajnych okoliczności, które mogą wymagać szybkiej i adekwatnej reakcji finansowej.

1. Stan nadzwyczajny jako przesłanka zastosowania przepisu

Stan nadzwyczajny, o którym mowa w art. 180, obejmuje stany przewidziane w Konstytucji RP, tj. stan wojenny, stan wyjątkowy oraz stan klęski żywiołowej. Każdy z tych stanów charakteryzuje się specyficznymi okolicznościami i wymaga podjęcia nadzwyczajnych środków, w tym również w zakresie finansów publicznych.

2. Uprawnienia Rady Ministrów

W przypadku wprowadzenia stanu nadzwyczajnego, Rada Ministrów uzyskuje uprawnienie do dokonywania przeniesienia planowanych wydatków budżetowych między częściami i działami budżetu państwa. Jest to istotne odstępstwo od zasady sztywności budżetowej, która zakłada, że wydatki budżetowe powinny być realizowane zgodnie z przyjętym planem finansowym.

3. Cel przeniesienia wydatków

Przeniesienie wydatków budżetowych musi być uzasadnione realizacją zadań wynikających z przepisów dotyczących wprowadzenia stanu nadzwyczajnego. Oznacza to, że Rada Ministrów nie może dowolnie dysponować środkami budżetowymi, lecz musi kierować się koniecznością finansowania działań bezpośrednio związanych z przeciwdziałaniem skutkom stanu nadzwyczajnego.

4. Forma prawna

Przeniesienie wydatków budżetowych dokonuje się w drodze rozporządzenia Rady Ministrów. Rozporządzenie to jest aktem wykonawczym, który musi być zgodny z przepisami ustawy o finansach publicznych oraz innymi obowiązującymi przepisami prawa. Rozporządzenie powinno precyzyjnie określać, które wydatki są przenoszone oraz na jakie cele zostaną przeznaczone.

5. Kontrola i odpowiedzialność

Działania Rady Ministrów w zakresie przenoszenia wydatków budżetowych podlegają kontroli zarówno ze strony parlamentu, jak i organów kontrolnych, takich jak Najwyższa Izba Kontroli. Rada Ministrów ponosi odpowiedzialność za prawidłowość i celowość dokonywanych przeniesień, a także za skutki finansowe tych decyzji.

Podsumowanie

Art. 180 ustawy o finansach publicznych wprowadza mechanizm umożliwiający elastyczne zarządzanie środkami budżetowymi w sytuacjach nadzwyczajnych. Uprawnienia przyznane Radzie Ministrów mają na celu zapewnienie szybkiej i skutecznej reakcji na zagrożenia, jednak muszą być realizowane w sposób transparentny i zgodny z przepisami prawa. Przepis ten jest istotnym elementem systemu finansów publicznych, który pozwala na dostosowanie działań państwa do dynamicznie zmieniających się warunków w sytuacjach kryzysowych.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1270.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

stan nadzwyczajny

Rada Ministrów

rozporządzenie

wydatki budżetowe

budżet państwa

przeniesienie wydatków

zadania wynikające

przepisy dotyczące

terytorium państwa

część państwa

Art. 179.Art. 180a.