Art. 240. k.p. Treść układu zbiorowego

§ 1. Układ określa:

1) warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy, z zastrzeżeniem § 3;

2) wzajemne zobowiązania stron układu, w tym dotyczące stosowania układu i przestrzegania jego postanowień.

§ 2. Układ może określać inne sprawy poza wymienionymi w § 1, nieuregulowane w przepisach prawa pracy w sposób bezwzględnie obowiązujący.

§ 3. Układ nie może naruszać praw osób trzecich.

§ 4. Zawarcie układu dla pracowników zatrudnionych w jednostkach budżetowych oraz samorządowych zakładach budżetowych może nastąpić wyłącznie w ramach środków finansowych będących w ich dyspozycji, w tym wynagrodzeń określonych na podstawie odrębnych przepisów.

§ 5. Wniosek o zarejestrowanie układu zawartego dla pracowników zatrudnionych w jednostkach budżetowych oraz samorządowych zakładach budżetowych powinien zawierać oświadczenie organu, który utworzył dany podmiot lub przejął funkcje takiego organu, o spełnieniu wymogu, o którym mowa w § 4.

Komentarz do Art. 240. kp

Art. 240 Kodeksu pracy reguluje kwestie dotyczące treści i warunków układów zbiorowych pracy, które są kluczowym elementem kształtowania stosunków pracy w Polsce. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych paragrafów tego artykułu.

§ 1

Układ zbiorowy pracy określa warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy, z zastrzeżeniem § 3. Oznacza to, że układ zbiorowy może regulować różne aspekty stosunku pracy, takie jak wynagrodzenie, czas pracy, urlopy, warunki BHP, ale musi to robić w zgodzie z przepisami prawa pracy, które mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Układ zbiorowy nie może naruszać przepisów prawa pracy, które mają charakter imperatywny, czyli takich, które nie mogą być zmienione ani uchylone przez strony stosunku pracy.

§ 2

Układ zbiorowy pracy określa również wzajemne zobowiązania stron układu, w tym dotyczące stosowania układu i przestrzegania jego postanowień. Oznacza to, że układ zbiorowy powinien zawierać postanowienia dotyczące tego, jak strony (pracodawca i pracownicy) będą realizować i przestrzegać postanowień układu. Jest to kluczowe dla zapewnienia, że układ będzie skutecznie wdrażany i przestrzegany.

§ 3

Układ zbiorowy pracy może określać inne sprawy poza wymienionymi w § 1, pod warunkiem że nie są one uregulowane w przepisach prawa pracy w sposób bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że strony układu mają pewną swobodę w kształtowaniu jego treści, ale muszą przestrzegać przepisów prawa pracy, które mają charakter imperatywny. Przykładem mogą być dodatkowe świadczenia socjalne, które nie są uregulowane w przepisach prawa pracy, ale mogą być przedmiotem układu zbiorowego.

§ 4

Układ zbiorowy pracy nie może naruszać praw osób trzecich. Oznacza to, że postanowienia układu nie mogą wprowadzać regulacji, które byłyby sprzeczne z prawami osób trzecich, np. innych pracowników, którzy nie są stronami układu, czy też kontrahentów pracodawcy.

§ 5

Zawarcie układu zbiorowego pracy dla pracowników zatrudnionych w jednostkach budżetowych oraz samorządowych zakładach budżetowych może nastąpić wyłącznie w ramach środków finansowych będących w ich dyspozycji, w tym wynagrodzeń określonych na podstawie odrębnych przepisów. Oznacza to, że układ zbiorowy dla tych pracowników musi być zgodny z budżetem jednostki i nie może przewidywać wydatków, które przekraczałyby dostępne środki finansowe.

§ 6

Wniosek o zarejestrowanie układu zawartego dla pracowników zatrudnionych w jednostkach budżetowych oraz samorządowych zakładach budżetowych powinien zawierać oświadczenie organu, który utworzył dany podmiot lub przejął funkcje takiego organu, o spełnieniu wymogu, o którym mowa w § 5. Oznacza to, że wniosek o rejestrację układu musi być poparty oświadczeniem odpowiedniego organu, co ma na celu zapewnienie, że układ jest zgodny z przepisami dotyczącymi finansowania jednostek budżetowych.

Podsumowanie

Art. 240 Kodeksu pracy w sposób kompleksowy reguluje kwestie dotyczące treści i warunków układów zbiorowych pracy, zapewniając jednocześnie, że są one zgodne z przepisami prawa pracy oraz nie naruszają praw osób trzecich. Szczególne znaczenie mają przepisy dotyczące jednostek budżetowych, które muszą przestrzegać ograniczeń finansowych wynikających z ich budżetów.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1465.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

treść stosunku

wzajemne zobowiązania

przestrzeganie postanowień

inne sprawy

prawa osób

jednostki budżetowe

samorządowe zakłady

środki finansowe

wynagrodzenia

odrębne przepisy

wniosek o

oświadczenie organu

wymóg

pracownik

układ

przepis

organ

prawo.

Art. 239.Art. 241¹.