Środki finansowe

„Środki finansowe” to pojęcie szersze niż same pieniądze dostępne w gotówce lub na rachunku. W rozumieniu ustawy o usługach płatniczych obejmuje ono zarówno środki pieniężne, jak i określone środki niepieniężne, pod warunkiem że można wiarygodnie ustalić ich wartość oraz że są dostatecznie płynne.

Oznacza to, że nie każdy składnik majątku może zostać uznany za środek finansowy. W przypadku środków niepieniężnych konieczne jest spełnienie dwóch podstawowych przesłanek:

• ich wartość musi być możliwa do rzetelnego i wiarygodnego określenia,
• muszą dawać się odpowiednio szybko zamienić na pieniądze.

Znaczenie ma więc nie tylko to, czy dany składnik przedstawia wartość, lecz także czy można bez zbędnej zwłoki uzyskać z niego środki pieniężne. Ustawa wiąże tę kategorię z możliwością niezwłocznego pokrycia ryzyka albo poniesionej straty. Środki niepieniężne powinny zatem zapewniać realne, a nie wyłącznie teoretyczne źródło pieniędzy potrzebnych do pokrycia takich obciążeń.

Definicja służy wyznaczeniu, jakie zasoby mogą być uwzględniane przy ocenie finansowego zabezpieczenia działalności objętej ustawą o usługach płatniczych. W praktyce pozwala odróżnić środki rzeczywiście dostępne lub szybko zbywalne od aktywów, których wartość jest niepewna albo których zamiana na pieniądze wymagałaby dłuższego czasu. Przy ocenie znaczenie mają zatem wartość, wiarygodność jej ustalenia oraz płynność danego składnika.

Pojęcie występuje również w innych ustawach, między innymi dotyczących prawa pracy, finansów publicznych, gospodarki wodnej, spółek handlowych, obronności oraz wykonywania kar. Może tam odnosić się do pieniędzy przeznaczonych na wydatki, wypłaty, określone fundusze lub realizację zadań. W każdym przypadku jego szczegółowe znaczenie wynika z danego przepisu, natomiast definicja z ustawy o usługach płatniczych akcentuje możliwość szybkiego wykorzystania środków do pokrycia ryzyka lub straty.