Art. 239. k.p. Zakres podmiotowy układu zbiorowego

§ 1. Układ zawiera się dla wszystkich pracowników zatrudnionych przez pracodawców objętych jego postanowieniami, chyba że strony w układzie postanowią inaczej.

§ 2. Układem mogą być objęci emeryci i renciści.

§ 3. Układu nie zawiera się dla:

1) członków korpusu służby cywilnej;

2) pracowników urzędów państwowych zatrudnionych na podstawie mianowania i powołania;

3) pracowników samorządowych zatrudnionych na podstawie wyboru, mianowania i powołania w:

a) urzędach marszałkowskich,

b) starostwach powiatowych,

c) urzędach gminy,

d) biurach (ich odpowiednikach) związków jednostek samorządu terytorialnego,

e) biurach (ich odpowiednikach) jednostek administracyjnych jednostek samorządu terytorialnego;

4) sędziów, asesorów sądowych i prokuratorów.

Komentarz do Art. 239. kp

Art. 239 Kodeksu pracy reguluje kwestie dotyczące zawierania układów zbiorowych pracy, określając, dla kogo takie układy mogą być zawierane, a dla kogo nie. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do tego artykułu.

Zakres podmiotowy układów zbiorowych pracy

Powszechność układów zbiorowych:
- Zgodnie z art. 239 § 1 Kodeksu pracy, układ zbiorowy pracy zawiera się dla wszystkich pracowników zatrudnionych przez pracodawców objętych jego postanowieniami. Oznacza to, że układ zbiorowy ma charakter powszechny i obejmuje wszystkich pracowników danego pracodawcy, chyba że strony układu postanowią inaczej. Taka regulacja ma na celu zapewnienie jednolitych warunków pracy i płacy dla wszystkich pracowników zatrudnionych u danego pracodawcy.
Możliwość objęcia układem emerytów i rencistów:
- Art. 239 § 2 Kodeksu pracy przewiduje, że układem mogą być objęci również emeryci i renciści. Jest to istotne, ponieważ pozwala na uwzględnienie w układzie zbiorowym także osób, które zakończyły już aktywność zawodową, ale mogą być nadal związane z pracodawcą np. poprzez świadczenia socjalne.

Wyłączenia spod układów zbiorowych

Wyłączenia dotyczące określonych grup zawodowych:
- Art. 239 § 3 Kodeksu pracy wyraźnie wskazuje grupy zawodowe, dla których układów zbiorowych się nie zawiera. Są to:
  - Członkowie korpusu służby cywilnej.
  - Pracownicy urzędów państwowych zatrudnieni na podstawie mianowania i powołania.
  - Pracownicy samorządowi zatrudnieni na podstawie wyboru, mianowania i powołania w urzędach marszałkowskich, starostwach powiatowych, urzędach gminy, biurach związków jednostek samorządu terytorialnego oraz biurach jednostek administracyjnych jednostek samorządu terytorialnego.
  - Sędziowie, asesorzy sądowi i prokuratorzy.

Uzasadnienie wyłączeń

Specyfika pracy wyłączonych grup:
- Wyłączenie tych grup zawodowych z możliwości zawierania układów zbiorowych pracy wynika z ich specyficznego statusu prawnego oraz charakteru wykonywanej pracy. Członkowie korpusu służby cywilnej, pracownicy urzędów państwowych i samorządowych oraz sędziowie i prokuratorzy są objęci odrębnymi regulacjami prawnymi, które szczegółowo określają ich prawa i obowiązki. W przypadku tych grup zawodowych, warunki pracy i płacy są regulowane przez przepisy ustawowe, a nie przez układy zbiorowe pracy.

Podsumowanie

Art. 239 Kodeksu pracy w sposób kompleksowy reguluje kwestie dotyczące zawierania układów zbiorowych pracy, określając zarówno zakres podmiotowy, jak i wyłączenia. Przepis ten ma na celu zapewnienie jednolitych warunków pracy dla pracowników zatrudnionych u danego pracodawcy, jednocześnie uwzględniając specyfikę i odrębność niektórych grup zawodowych, które są objęte innymi regulacjami prawnymi.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1465.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

układ zbiorowy

pracownik zatrudniony

postanowienie układu

emeryt i rencista

członek korpusu

służba cywilna

pracownik urzędu

urzędnik państwowy

urzędnik samorządowy

urząd marszałkowski

starostwo powiatowe

urząd gminy

biuro związków

jednostka administracyjna

sędzia sądowy

asesor sądowy

prokurator.

Art. 238.Art. 240.