Wymóg

Wymóg to przewidziany w przepisach prawa warunek, kryterium albo obowiązek, którego spełnienie jest konieczne dla osiągnięcia określonego skutku prawnego, wykonania czynności lub uznania działania za prawidłowe. Termin ten nie ma jednej, ogólnej definicji ustawowej. Jego znaczenie wynika z kontekstu danego przepisu i może odnosić się zarówno do osoby, podmiotu, dokumentu, lokalu, wyposażenia, procedury, jak i sposobu wykonywania określonych czynności.

Wymóg może dotyczyć w szczególności:

• przesłanek podmiotowych, czyli cech lub kwalifikacji wymaganych od osoby ubiegającej się o uprawnienie, licencję albo wykonującej określoną funkcję;
• warunków materialnych i organizacyjnych, odnoszących się na przykład do pomieszczeń, wyposażenia, standardów technicznych lub sposobu prowadzenia działalności;
• wymogów formalnych, związanych z treścią, podpisaniem, złożeniem albo uzupełnieniem pisma lub innego dokumentu;
• wymogów proceduralnych i terminowych, określających sposób prowadzenia postępowania, dokonania zawiadomienia albo wykonania obowiązku w oznaczonym czasie;
• wymogów bezpieczeństwa i jakości, stosowanych między innymi w ochronie zdrowia, transporcie lotniczym, obrocie produktami leczniczymi i systemach sztucznej inteligencji.

Wymóg może mieć charakter bezwzględny, gdy jego niespełnienie wyklucza dokonanie czynności lub uzyskanie określonego uprawnienia, albo względny, gdy przepisy przewidują możliwość odstępstwa, uzupełnienia braku lub ocenę spełnienia kilku warunków łącznie. Niekiedy ustawa określa wymóg bezpośrednio, a niekiedy upoważnia właściwy organ do jego doprecyzowania w rozporządzeniu, standardzie lub innym akcie wykonawczym.

Spełnienie wymogu jest często warunkiem skuteczności czynności, dopuszczalności środka procesowego, przyznania licencji albo prowadzenia określonej działalności. Skutkiem jego naruszenia może być wezwanie do usunięcia braku, odmowa przyznania uprawnienia, odrzucenie pisma, nieważność lub bezskuteczność czynności, a także odpowiedzialność przewidziana w przepisach. W praktyce ustalenie, czy wymóg został spełniony, wymaga analizy jego treści, zakresu oraz skutków wskazanych w konkretnym przepisie.