Art. 41. k.p.s.w. Dowód z zeznań świadka. Względne zakazy dowodowe

Zmiana została uchwalona, ale ustawa zmieniająca nie została jeszcze ogłoszona. Obowiązuje brzmienie dotychczasowe. Zmiana obejmie: § 4. Podstawa: Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw.

Zobacz zapowiedziane brzmienie

Ten tekst jeszcze nie obowiązuje. Zacznie obowiązywać po ogłoszeniu ustawy zmieniającej.

§ 4. Sąd nie może zwolnić jednak od obowiązku zachowania tajemnicy notarialnej, adwokackiej, radcy prawnego, doradcy podatkowego, lekarskiej, dziennikarskiej, statystycznej lub tłumacza przysięgłego oraz tajemnicy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej.

§ 1. Przy przeprowadzaniu dowodu z zeznań świadka stosuje się odpowiednio przepisy art. 177, art. 178, art. 178a, art. 182, art. 183, art. 185–190, art. 191 § 1–2 oraz art. 192 Kodeksu postępowania karnego.

§ 2. Osoby obowiązane do zachowania w tajemnicy informacji niejawnych o klauzuli tajności „tajne” lub „ściśle tajne” mogą być przesłuchane co do okoliczności, na które rozciąga się ten obowiązek, tylko po zwolnieniu tych osób od obowiązku zachowania tajemnicy przez uprawniony organ przełożony.

§ 3. Osoby obowiązane do zachowania w tajemnicy informacji niejawnych o klauzuli tajności „zastrzeżone” lub „poufne” lub tajemnicy związanej z wykonywaniem zawodu lub funkcji mogą odmówić zeznań co do okoliczności, na które rozciąga się ten obowiązek, chyba że sąd zwolni te osoby od obowiązku zachowania tajemnicy, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Na postanowienie sądu służy zażalenie.

§ 4. Sąd nie może zwolnić jednak od obowiązku zachowania:

1) tajemnicy związanej z wykonywaniem zawodu adwokata, radcy prawnego, lekarza lub dziennikarza;

2) tajemnicy statystycznej.

§ 5. W wypadkach wskazanych w § 2 i 3 sąd przesłuchuje taką osobę na rozprawie z wyłączeniem jawności. Przepisy wydane na podstawie art. 181 § 2 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

Komentarz do Art. 41. kpsw

Art. 41 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (k.p.w.) reguluje zasady przeprowadzania dowodu z zeznań świadka w postępowaniach dotyczących wykroczeń, odwołując się do odpowiednich przepisów Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.). Przepis ten ma na celu zapewnienie spójności proceduralnej między postępowaniami karnymi a postępowaniami w sprawach o wykroczenia, co jest istotne z punktu widzenia ochrony praw i obowiązków stron postępowania.

1. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.k.

Art. 41 k.p.w. wskazuje, że przy przeprowadzaniu dowodu z zeznań świadka stosuje się odpowiednio przepisy art. 177, 178, 178a, 182, 183, 185-190, 191 § 1-2 oraz 192 k.p.k. Oznacza to, że zasady dotyczące przesłuchiwania świadków, ich praw i obowiązków, a także procedury związane z przesłuchaniem, są analogiczne do tych obowiązujących w postępowaniu karnym. Przykładowo, art. 177 k.p.k. reguluje sposób wezwania świadka, a art. 183 k.p.k. dotyczy prawa świadka do odmowy zeznań.

2. Tajemnica informacji niejawnych

Art. 41 k.p.w. wprowadza szczególne zasady dotyczące przesłuchiwania osób zobowiązanych do zachowania tajemnicy informacji niejawnych. Osoby te mogą być przesłuchane co do okoliczności objętych tajemnicą tylko po zwolnieniu ich od obowiązku zachowania tajemnicy przez uprawniony organ przełożony. W przypadku informacji o klauzuli „tajne” lub „ściśle tajne” zwolnienie jest obligatoryjne, natomiast w przypadku klauzuli „zastrzeżone” lub „poufne” oraz tajemnicy zawodowej lub funkcji, osoby te mogą odmówić zeznań, chyba że sąd zwolni je od obowiązku zachowania tajemnicy.

3. Ograniczenia zwolnienia od tajemnicy

Sąd nie może zwolnić od obowiązku zachowania tajemnicy związanej z wykonywaniem zawodu adwokata, radcy prawnego, lekarza lub dziennikarza, ani tajemnicy statystycznej. Jest to istotne zabezpieczenie tajemnic zawodowych, które mają na celu ochronę interesów klientów, pacjentów oraz źródeł informacji dziennikarskich.

4. Wyłączenie jawności

W przypadkach, gdy sąd zwalnia osobę od obowiązku zachowania tajemnicy, przesłuchanie takiej osoby odbywa się na rozprawie z wyłączeniem jawności. Ma to na celu ochronę informacji niejawnych oraz zapewnienie, że informacje te nie zostaną ujawnione osobom nieuprawnionym.

5. Przepisy wykonawcze

Art. 41 k.p.w. odwołuje się również do przepisów wydanych na podstawie art. 181 § 2 k.p.k., które dotyczą szczegółowych zasad przesłuchiwania świadków. Przepisy te mają być stosowane odpowiednio, co oznacza, że zasady te mają zastosowanie również w postępowaniach w sprawach o wykroczenia, z uwzględnieniem specyfiki tych postępowań.

Podsumowanie

Art. 41 k.p.w. stanowi kluczowy przepis regulujący zasady przeprowadzania dowodu z zeznań świadka w postępowaniach dotyczących wykroczeń. Jego celem jest zapewnienie spójności proceduralnej z postępowaniami karnymi oraz ochrona tajemnic zawodowych i informacji niejawnych. Przepis ten wprowadza również mechanizmy ochrony praw stron postępowania, co jest istotne z punktu widzenia sprawiedliwości proceduralnej.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 860.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

dowód z zeznań

przepisy kodeksu

obowiązek tajemnicy

informacja niejawna

klauzula tajności

organ uprawniony

zwolnienie tajemnicy

zawód adwokata

radca prawny

tajemnica statystyczna

wyłączenie jawności

kodeks sąd tajemnica zawodowa

Art. 40. kpsw Art. 42. kpsw