Art. 632. kpk Koszty przy uniewinnieniu lub umorzeniu

Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, w razie uniewinnienia oskarżonego lub umorzenia postępowania koszty procesu ponosi:

1) w sprawach z oskarżenia prywatnego – oskarżyciel prywatny, a w razie pojednania się stron – oskarżyciel i oskarżony w zakresie przez siebie poniesionym, jeżeli strony w zawartej ugodzie nie uregulowały tego inaczej;

2) w sprawach z oskarżenia publicznego – Skarb Państwa, z wyjątkiem należności z tytułu udziału adwokata lub radcy prawnego w charakterze pełnomocnika pokrzywdzonego, oskarżyciela posiłkowego albo innej osoby.

Komentarz do Art. 632. kpk

Art. 632 Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) reguluje kwestie związane z ponoszeniem kosztów procesu w przypadku uniewinnienia oskarżonego lub umorzenia postępowania. Przepis ten różnicuje sytuacje w zależności od rodzaju oskarżenia: prywatnego lub publicznego.

Sprawy z oskarżenia prywatnego:
- Oskarżyciel prywatny: W przypadku uniewinnienia oskarżonego lub umorzenia postępowania, koszty procesu ponosi oskarżyciel prywatny. Jest to logiczne, ponieważ to on inicjuje postępowanie i w przypadku jego niepowodzenia, powinien ponieść związane z tym koszty.
- Pojednanie stron: Jeśli strony dojdą do pojednania, koszty procesu ponoszą obie strony w zakresie przez siebie poniesionym, chyba że w zawartej ugodzie ustalą inaczej. Taka regulacja ma na celu zachęcenie stron do polubownego rozwiązania sporu.
Sprawy z oskarżenia publicznego:
- Skarb Państwa: W przypadku uniewinnienia oskarżonego lub umorzenia postępowania, koszty procesu ponosi Skarb Państwa. Jest to uzasadnione, ponieważ oskarżenie publiczne jest inicjowane przez organy państwowe, które działają w interesie publicznym.
- Wyjątek: Wyjątek stanowią należności z tytułu udziału adwokata lub radcy prawnego w charakterze pełnomocnika pokrzywdzonego, oskarżyciela posiłkowego albo innej osoby. W takich przypadkach koszty te nie są pokrywane przez Skarb Państwa. Jest to zrozumiałe, ponieważ pełnomocnicy tych osób działają na ich zlecenie i w ich interesie, a nie w interesie publicznym.

Komentarz: Art. 632 k.p.k. wprowadza jasne zasady dotyczące ponoszenia kosztów procesu w przypadku uniewinnienia oskarżonego lub umorzenia postępowania, różnicując je w zależności od rodzaju oskarżenia. Przepis ten ma na celu zapewnienie sprawiedliwości proceduralnej oraz odpowiedzialności finansowej stron inicjujących postępowanie. W sprawach z oskarżenia prywatnego, odpowiedzialność za koszty spoczywa na oskarżycielu prywatnym, co ma na celu zniechęcenie do składania bezzasadnych oskarżeń. W sprawach z oskarżenia publicznego, koszty ponosi Skarb Państwa, co jest uzasadnione interesem publicznym, z wyjątkiem kosztów związanych z pełnomocnikami prywatnymi, które ponoszą strony korzystające z ich usług.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 490.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.