Art. 18. kpk Czyn jako wykroczenie lub przewinienie dyscyplinarne

§ 1. Jeżeli czyn stanowi tylko wykroczenie, prokurator odmawiając wszczęcia postępowania lub umarzając je przekazuje sprawę Policji w celu wystąpienia z wnioskiem o ukaranie do właściwego sądu; prokurator może sam wystąpić z takim wnioskiem.

§ 2. Jeżeli sąd lub prokurator dopatruje się w czynie przewinienia dyscyplinarnego albo naruszenia obowiązków służbowych lub zasad współżycia społecznego, może odmawiając wszczęcia postępowania albo umarzając je, zwłaszcza z powodu znikomej szkodliwości społecznej czynu, przekazać sprawę innemu właściwemu organowi.

Komentarz do Art. 18. kpk

Art. 18 Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) reguluje procedurę postępowania w sytuacji, gdy czyn, który był przedmiotem postępowania przygotowawczego, nie stanowi przestępstwa, lecz wykroczenie, przewinienie dyscyplinarne, naruszenie obowiązków służbowych lub zasad współżycia społecznego. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że sprawy o mniejszej wadze, które nie wymagają postępowania karnego, są odpowiednio przekazywane do właściwych organów, które mogą podjąć dalsze działania.

Komentarz do Art. 18 k.p.k.

1. Przekazanie sprawy Policji w przypadku wykroczenia

Pierwsza część artykułu dotyczy sytuacji, gdy czyn stanowi jedynie wykroczenie. W takim przypadku prokurator, odmawiając wszczęcia postępowania karnego lub umarzając je, ma obowiązek przekazać sprawę Policji. Policja następnie występuje z wnioskiem o ukaranie do właściwego sądu. Alternatywnie, prokurator może sam wystąpić z takim wnioskiem.

Ta regulacja ma na celu zapewnienie, że sprawy o mniejszej wadze, które nie kwalifikują się jako przestępstwa, są mimo wszystko odpowiednio rozpatrywane przez sąd w trybie postępowania w sprawach o wykroczenia.

2. Przekazanie sprawy innemu właściwemu organowi

Druga część artykułu odnosi się do sytuacji, gdy sąd lub prokurator dopatruje się w czynie przewinienia dyscyplinarnego, naruszenia obowiązków służbowych lub zasad współżycia społecznego. W takich przypadkach, odmawiając wszczęcia postępowania karnego lub umarzając je, mogą przekazać sprawę innemu właściwemu organowi.

Przykładowo, jeżeli czyn popełniony przez funkcjonariusza publicznego nie stanowi przestępstwa, ale narusza obowiązki służbowe, sprawa może być przekazana do odpowiedniego organu dyscyplinarnego. Podobnie, jeżeli czyn narusza zasady współżycia społecznego, może być przekazany do organów zajmujących się sprawami społecznymi lub etycznymi.

3. Znikoma szkodliwość społeczna czynu

Przepis ten wprowadza również pojęcie „znikomej szkodliwości społecznej czynu”, co jest istotnym kryterium przy podejmowaniu decyzji o odmowie wszczęcia postępowania lub jego umorzeniu. Jeżeli czyn jest uznany za mający znikomą szkodliwość społeczną, prokurator lub sąd mogą zdecydować o przekazaniu sprawy do innego organu, zamiast prowadzenia postępowania karnego.

Podsumowanie

Art. 18 k.p.k. jest istotnym narzędziem w systemie prawnym, które pozwala na efektywne zarządzanie sprawami o mniejszej wadze, zapewniając jednocześnie, że nie są one ignorowane, lecz przekazywane do odpowiednich organów. Dzięki temu system prawny może skupić swoje zasoby na sprawach o większej wadze, podczas gdy sprawy o mniejszej szkodliwości społecznej są odpowiednio rozpatrywane przez właściwe organy.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 490.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

czyn wykroczenia

prokurator odmowa

wszczęcie postępowaniaumorzenie postępowaniaprzekazanie sprawyprzewinienie dyscyplinarnenaruszenie obowiązku zasady współżycia społecznego społeczna szkodliwość organ właściwy

Art. 17. kpk Art. 19. kpk