Przekazanie sprawy

Przekazanie sprawy to czynność procesowa lub administracyjna polegająca na skierowaniu sprawy do innego sądu, organu albo właściwej instytucji, która powinna ją rozpoznać lub prowadzić. Termin ten nie oznacza jednej, jednolicie uregulowanej instytucji. Jego znaczenie zależy od rodzaju postępowania, przyczyny przekazania oraz przepisów mających zastosowanie w danej sprawie.

W postępowaniu cywilnym przekazanie może nastąpić między sądami, gdy sprawa została wniesiona do sądu niewłaściwego albo gdy dalsze rozpoznawanie jej przez inny sąd jest uzasadnione względami wymiaru sprawiedliwości. Szczególne przypadki dotyczą także przekazania sprawy do sądu wyższego lub równorzędnego, jeżeli wynika to z rodzaju dochodzonego roszczenia, wartości przedmiotu sporu albo innych reguł właściwości. Przykładem jest przekazanie sprawy związanej z powództwem wzajemnym do sądu właściwego do rozpoznania tego roszczenia.

W postępowaniu karnym i karnym skarbowym przekazanie może służyć ustaleniu właściwości sądu albo skierowaniu sprawy do innego organu, gdy czyn powinien być rozpoznany jako wykroczenie, przewinienie dyscyplinarne lub sprawa skarbowa. O tym, który sąd rozpoznaje sprawę w pierwszej instancji, decydują między innymi rodzaj czynu, właściwość rzeczowa i szczególne związki sprawy ze służbą wojskową.

W postępowaniu administracyjnym podanie skierowane do niewłaściwego organu przekazuje się organowi właściwemu, a osobę, która je wniosła, informuje się o tym. Podobny mechanizm występuje w postępowaniach podatkowych, w których sprawa może zostać przekazana właściwemu organowi, zwłaszcza gdy nie ma podstaw do prowadzenia jej w dotychczasowym trybie. Przepisy mogą wówczas określać także skutki dokonanych wcześniej czynności.

Przekazanie sprawy co do zasady nie jest rozstrzygnięciem jej meritum. Ma przede wszystkim zapewnić, aby sprawę prowadził organ lub sąd uprawniony do działania. Może wpływać na dalszy tok postępowania, właściwość miejscową i rzeczową, a także na zachowanie skuteczności czynności już dokonanych. W niektórych regulacjach przekazanie może mieć również charakter szczególny, na przykład służyć mediacji przed właściwą instytucją.