Art. 13. kpk Ściganie za zezwoleniem

Uzyskanie zezwolenia władzy, od którego ustawa uzależnia ściganie, należy do oskarżyciela.

Komentarz do Art. 13. kpk

Art. 13 Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) stanowi, że uzyskanie zezwolenia władzy, od którego ustawa uzależnia ściganie, należy do oskarżyciela. Przepis ten odnosi się do sytuacji, w których prawo przewiduje konieczność uzyskania specjalnego zezwolenia lub zgody określonego organu władzy publicznej na wszczęcie postępowania karnego.

Komentarz:

Zakres zastosowania:
- Art. 13 k.p.k. ma zastosowanie w przypadkach, gdy przepisy prawa materialnego (np. Kodeks karny) lub proceduralnego (np. Kodeks postępowania karnego) przewidują, że ściganie określonych przestępstw wymaga uprzedniego uzyskania zgody określonego organu. Przykładem może być ściganie przestępstw popełnionych przez osoby posiadające immunitet, takie jak posłowie, senatorowie, sędziowie czy prokuratorzy.
Rola oskarżyciela:
- Oskarżyciel, którym najczęściej jest prokurator, jest zobowiązany do podjęcia działań mających na celu uzyskanie wymaganego zezwolenia. Oznacza to, że przed wszczęciem postępowania karnego, oskarżyciel musi zwrócić się do właściwego organu o wydanie zgody na ściganie.
- W praktyce, oskarżyciel składa odpowiedni wniosek do organu, który jest uprawniony do wyrażenia zgody. Organ ten, po rozpatrzeniu wniosku, wydaje decyzję, która może być pozytywna (zezwolenie na ściganie) lub negatywna (odmowa zezwolenia).
Znaczenie proceduralne:
- Uzyskanie zezwolenia jest warunkiem formalnym wszczęcia postępowania karnego. Brak takiego zezwolenia skutkuje niemożnością prowadzenia postępowania karnego w danej sprawie.
- W przypadku, gdy oskarżyciel nie uzyska wymaganego zezwolenia, wszelkie czynności procesowe podjęte w ramach postępowania karnego mogą być uznane za nieważne.
Ochrona praw jednostki:
- Przepis ten ma na celu ochronę praw jednostek, które z racji pełnionych funkcji publicznych lub innych szczególnych okoliczności, podlegają specjalnym procedurom ścigania. Zapewnia to, że decyzja o wszczęciu postępowania karnego wobec takich osób jest podejmowana z należytą starannością i po uzyskaniu zgody odpowiedniego organu.
Przykłady w praktyce:
- Przykładem może być sytuacja, w której prokurator chce wszcząć postępowanie karne przeciwko posłowi. W takim przypadku konieczne jest uzyskanie zgody Sejmu na pociągnięcie posła do odpowiedzialności karnej.
- Innym przykładem może być ściganie przestępstw popełnionych przez dyplomatów, gdzie konieczne jest uzyskanie zgody odpowiednich władz państwa wysyłającego.

Podsumowując, art. 13 k.p.k. jest istotnym przepisem proceduralnym, który zapewnia, że ściganie określonych przestępstw odbywa się zgodnie z wymogami prawa i z poszanowaniem szczególnych uprawnień niektórych osób. Oskarżyciel ma obowiązek dopełnienia formalności związanych z uzyskaniem wymaganego zezwolenia, co stanowi warunek sine qua non dla legalności postępowania karnego.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 490.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

zezwolenie władzy

Art. 12. kpk Art. 14. kpk