Art. 1139. k.p.c. Ograniczona jurysdykcja krajowa

§ 1. W sprawach spadkowych z zakresu postępowania nieprocesowego, w których sądom polskim nie przysługuje jurysdykcja, dokonują one z urzędu zabezpieczenia spadku oraz otwarcia i ogłoszenia testamentu. Zawiadamia się o tym właściwego konsula, który może uczestniczyć w postępowaniu.

§ 2. Organom państwa, którego obywatelem był spadkodawca, wydaje się na żądanie wypis testamentu oraz protokołu otwarcia i ogłoszenia testamentu. Oryginał testamentu może być wydany, jeżeli nie przewiduje się dalszych czynności urzędowych w Rzeczypospolitej Polskiej.

Komentarz do Art. 1139. kpc

Art. 1139 Kodeksu postępowania cywilnego reguluje kwestie związane z postępowaniem spadkowym w sytuacjach, gdy sądom polskim nie przysługuje jurysdykcja. Przepis ten wprowadza obowiązki sądów polskich w zakresie zabezpieczenia spadku oraz otwarcia i ogłoszenia testamentu, nawet w przypadkach, gdy sprawa spadkowa powinna być rozstrzygana przez sądy innego państwa.

Komentarz do Art. 1139 Kodeksu postępowania cywilnego:

Zabezpieczenie spadku oraz otwarcie i ogłoszenie testamentu z urzędu:
- Przepis ten nakłada na sądy polskie obowiązek działania z urzędu w zakresie zabezpieczenia spadku oraz otwarcia i ogłoszenia testamentu, nawet gdy nie mają one jurysdykcji do rozstrzygania sprawy spadkowej. Działania te mają na celu ochronę majątku spadkowego oraz zapewnienie, że testament zostanie odpowiednio ujawniony i uwzględniony w dalszym postępowaniu.
Zawiadomienie konsula:
- Sąd ma obowiązek zawiadomić właściwego konsula o podjętych czynnościach. Konsul może uczestniczyć w postępowaniu, co zapewnia, że interesy obywateli obcego państwa są odpowiednio reprezentowane i chronione.
Wydanie dokumentów organom państwa spadkodawcy:
- Na żądanie organów państwa, którego obywatelem był spadkodawca, sąd wydaje wypis testamentu oraz protokół otwarcia i ogłoszenia testamentu. Jest to istotne dla dalszego prowadzenia postępowania spadkowego w kraju, którego obywatelem był zmarły.
Wydanie oryginału testamentu:
- Oryginał testamentu może być wydany tylko wtedy, gdy nie przewiduje się dalszych czynności urzędowych w Polsce. Jest to zabezpieczenie mające na celu zapewnienie, że wszystkie niezbędne czynności prawne zostaną przeprowadzone przed przekazaniem oryginału dokumentu.

Znaczenie praktyczne:

Ochrona interesów spadkobierców: Przepis ten zapewnia, że majątek spadkowy zostanie odpowiednio zabezpieczony, a testament ujawniony, co jest kluczowe dla ochrony interesów spadkobierców.
Współpraca międzynarodowa: Umożliwia efektywną współpracę międzynarodową w sprawach spadkowych, co jest szczególnie ważne w kontekście globalizacji i rosnącej liczby transgranicznych spraw spadkowych.
Zapewnienie ciągłości postępowania: Dzięki możliwości wydania oryginału testamentu po zakończeniu niezbędnych czynności w Polsce, przepis ten zapewnia ciągłość i sprawność postępowania spadkowego w kraju, którego obywatelem był spadkodawca.

Podsumowanie:

Art. 1139 Kodeksu postępowania cywilnego jest istotnym przepisem, który reguluje postępowanie sądów polskich w sprawach spadkowych z elementem międzynarodowym. Zapewnia on ochronę majątku spadkowego oraz interesów spadkobierców, a także umożliwia efektywną współpracę międzynarodową w zakresie postępowania spadkowego.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

postępowanie nieprocesowezabezpieczenie spadkuotwarcie testamentu ogłoszenie testamentu

właściwy konsul

organ państwa

protokół otwarcia

protokół ogłoszenia

czynność urzędowa

Rzeczpospolita Polska

Art. 1138. kpc Art. 1140. kpc