Art. 1110². k.p.c. Wyłączna jurysdykcja krajowa w zakresie praw rzeczowych na nieruchomości

Jurysdykcja krajowa w sprawach rozpoznawanych w postępowaniu nieprocesowym jest wyłączna w zakresie, w którym rozstrzygnięcie dotyczy praw rzeczowych na nieruchomości lub posiadania nieruchomości położonej w Rzeczypospolitej Polskiej.

Komentarz do Art. 1110². kpc

Art. 1110² Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) wprowadza zasadę wyłącznej jurysdykcji krajowej w sprawach nieprocesowych dotyczących praw rzeczowych na nieruchomościach oraz posiadania nieruchomości położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, że polskie sądy mają wyłączną kompetencję do rozstrzygania takich spraw, co wyklucza możliwość prowadzenia postępowań przed sądami innych państw.

Komentarz do tego przepisu można podzielić na kilka kluczowych aspektów:

Zakres zastosowania:
- Przepis ten odnosi się wyłącznie do postępowań nieprocesowych, czyli takich, które nie mają charakteru sporu między stronami, ale dotyczą np. stwierdzenia nabycia spadku, zasiedzenia, ustanowienia służebności, podziału majątku wspólnego, czy innych spraw, które nie są rozstrzygane w trybie procesowym.
- Wyłączna jurysdykcja dotyczy praw rzeczowych na nieruchomościach, co obejmuje prawa własności, użytkowania wieczystego, służebności, hipoteki, a także posiadania nieruchomości.
Wyłączność jurysdykcji:
- Wyłączność oznacza, że tylko polskie sądy są uprawnione do rozstrzygania takich spraw. Nawet jeśli strony postępowania są obywatelami innych państw lub mają miejsce zamieszkania za granicą, sprawy dotyczące nieruchomości położonych w Polsce muszą być rozpatrywane przez polskie sądy.
- Wyłączność jurysdykcji ma na celu zapewnienie jednolitości orzecznictwa oraz pewności prawa w odniesieniu do nieruchomości położonych na terytorium Polski.
Znaczenie praktyczne:
- Przepis ten ma istotne znaczenie praktyczne, zwłaszcza w kontekście międzynarodowych transakcji nieruchomościowych oraz spraw spadkowych, gdzie nieruchomości mogą być częścią majątku osób mieszkających za granicą.
- Wyłączna jurysdykcja polskich sądów zapewnia, że wszelkie rozstrzygnięcia dotyczące nieruchomości położonych w Polsce będą zgodne z polskim prawem i będą podlegały polskiemu systemowi prawnemu.
Relacja do prawa międzynarodowego:
- Przepis ten jest zgodny z zasadami prawa międzynarodowego prywatnego, które często przewidują wyłączną jurysdykcję sądów państwa, na którego terytorium znajduje się nieruchomość.
- W kontekście prawa Unii Europejskiej, art. 24 pkt 1 Rozporządzenia Bruksela I bis (1215/2012) również przewiduje wyłączną jurysdykcję sądów państwa członkowskiego, w którym położona jest nieruchomość, w sprawach dotyczących praw rzeczowych na nieruchomościach.

Podsumowując, art. 1110² k.p.c. jest kluczowym przepisem zapewniającym, że sprawy dotyczące praw rzeczowych na nieruchomościach położonych w Polsce są rozstrzygane przez polskie sądy. Przepis ten chroni interesy prawne związane z nieruchomościami i zapewnia spójność oraz przewidywalność orzecznictwa w tym zakresie.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

jurysdykcja krajowapostępowanie nieprocesowe prawo rzeczowe

nieruchomość polska

posiadanie nieruchomości

Rzeczpospolita Polska

Art. 1110¹. kpc Art. 1110³. kpc