Art. 1104. k.p.c. Prorogacja jurysdykcji sądów polskich

§ 1. Strony oznaczonego stosunku prawnego mogą umówić się na piśmie o poddanie wynikłych lub mogących wyniknąć z niego spraw o prawa majątkowe jurysdykcji sądów polskich.

§ 2. Poddanie jurysdykcji sądów polskich spraw, o których mowa w § 1, może nastąpić również przez wdanie się w spór co do istoty sprawy, jeżeli pozwany nie podniesie zarzutu braku jurysdykcji krajowej.

§ 3. Przepisów § 1 i 2 nie stosuje się w sprawach, które według przepisów prawa polskiego należą do wyłącznej jurysdykcji sądów państwa obcego.

Komentarz do Art. 1104. kpc

Art. 1104 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) reguluje kwestie dotyczące umowy stron o poddanie spraw o prawa majątkowe jurysdykcji sądów polskich. Przepis ten ma kluczowe znaczenie w kontekście międzynarodowego prawa prywatnego i postępowania cywilnego, umożliwiając stronom wybór sądu, który będzie rozstrzygał ich spory.

Komentarz do Art. 1104 k.p.c.

§ 1

Pierwszy paragraf art. 1104 k.p.c. stanowi, że strony określonego stosunku prawnego mogą umówić się na piśmie o poddanie wynikłych lub mogących wyniknąć z tego stosunku spraw o prawa majątkowe jurysdykcji sądów polskich. Warunkiem skuteczności takiej umowy jest jej forma pisemna. Przepis ten daje stronom swobodę w wyborze sądu, który będzie rozstrzygał ich spory, co jest szczególnie istotne w kontekście umów międzynarodowych, gdzie strony mogą pochodzić z różnych jurysdykcji.

§ 2

Drugi paragraf wprowadza możliwość poddania jurysdykcji sądów polskich również przez tzw. wdanie się w spór co do istoty sprawy. Oznacza to, że jeżeli pozwany nie podniesie zarzutu braku jurysdykcji krajowej, to sąd polski będzie mógł rozstrzygać sprawę. Jest to istotne zabezpieczenie, które zapobiega sytuacjom, w których pozwany mógłby celowo opóźniać postępowanie poprzez późniejsze podnoszenie zarzutu braku jurysdykcji.

§ 3

Trzeci paragraf wyłącza stosowanie przepisów § 1 i 2 w sprawach, które według przepisów prawa polskiego należą do wyłącznej jurysdykcji sądów państwa obcego. Oznacza to, że nawet jeżeli strony umówią się na poddanie sprawy jurysdykcji sądów polskich, to umowa ta będzie nieskuteczna, jeżeli sprawa należy do wyłącznej jurysdykcji sądów innego państwa. Przykładem mogą być sprawy dotyczące nieruchomości położonych za granicą, które często podlegają wyłącznej jurysdykcji sądów państwa, w którym nieruchomość się znajduje.

Praktyczne znaczenie

Art. 1104 k.p.c. ma istotne znaczenie praktyczne, zwłaszcza w kontekście umów międzynarodowych. Umożliwia stronom uniknięcie niepewności co do właściwości sądu, co może przyczynić się do szybszego i bardziej przewidywalnego rozstrzygania sporów. Jednocześnie przepis ten wprowadza mechanizmy zabezpieczające przed nadużyciami, takie jak wymóg formy pisemnej umowy oraz możliwość podniesienia zarzutu braku jurysdykcji.

Podsumowanie

Art. 1104 k.p.c. jest przepisem, który w sposób elastyczny i jednocześnie zabezpieczający interesy stron reguluje kwestie jurysdykcji sądów polskich w sprawach o prawa majątkowe. Jego zastosowanie ma szczególne znaczenie w kontekście międzynarodowych stosunków prawnych, gdzie umożliwia stronom wybór sądu, który będzie rozstrzygał ich spory, przy jednoczesnym zachowaniu pewnych ograniczeń wynikających z wyłącznej jurysdykcji sądów państw obcych.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

stosunek prawny

prawa majątkowe

jurysdykcja sądów

sądy polskie

wdanie się

zarzut braku

jurysdykcja krajowa

wyłączna jurysdykcja

sądy państwa

przepis prawa

Art. 1103¹⁰.Art. 1105.