Sąd polski

„Sąd polski” to określenie sądu działającego w polskim systemie wymiaru sprawiedliwości, na podstawie polskich przepisów ustrojowych i procesowych. Nie oznacza odrębnego rodzaju sądu, lecz służy odróżnieniu sądu państwa polskiego od sądu zagranicznego. W zależności od sprawy może odnosić się do sądu powszechnego, administracyjnego, wojskowego albo Sądu Najwyższego.

Pojęcie to ma szczególne znaczenie w sprawach z elementem zagranicznym. W prawie cywilnym wskazuje, czy polskie sądy mają jurysdykcję krajową, czyli uprawnienie do rozpoznania sprawy. Jurysdykcja może wynikać między innymi z miejsca zamieszkania lub siedziby strony, położenia majątku albo miejsca wykonania zobowiązania. W niektórych sprawach strony mogą poddać spór jurysdykcji sądów polskich, o ile przepisy nie przyznają wyłącznej jurysdykcji sądom innego państwa. W postępowaniu zabezpieczającym znaczenie może mieć możliwość wykonania zabezpieczenia lub wywołania jego skutku w Polsce.

W prawie karnym „sąd polski” oznacza sąd właściwy do prowadzenia postępowania i wydania orzeczenia w Polsce. Przepisy określają także skutki wcześniejszego orzeczenia zagranicznego, zasady wykonywania zagranicznych orzeczeń oraz sytuacje, w których polski sąd może odmówić ich wykonania. Szczególne regulacje dotyczą immunitetów, osób przekazanych do Polski w celu złożenia zeznań oraz czynów popełnionych przez członków obcych sił zbrojnych.

Pojęcie występuje również w międzynarodowym postępowaniu cywilnym, prawie upadłościowym i prawie prywatnym międzynarodowym. Może wtedy określać organ właściwy do rozpoznania sprawy upadłościowej, uznania zagranicznego postępowania lub rozstrzygnięcia spraw dotyczących statusu osoby. W praktyce ustalenie, czy dana sprawa należy do sądu polskiego, wpływa na możliwość wszczęcia postępowania, jego dalszy tok, uznanie orzeczenia zagranicznego oraz wykonanie rozstrzygnięcia w Polsce.