Art. 108. k.p.c. Rozstrzygnięcie o kosztach

§ 1. Sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji. Sąd może jednak rozstrzygnąć jedynie o zasadach poniesienia przez strony kosztów procesu, pozostawiając szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu; w tej sytuacji, po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, referendarz sądowy w sądzie pierwszej instancji wydaje postanowienie, w którym dokonuje szczegółowego wyliczenia kosztów obciążających strony.

§ 2. Sąd drugiej instancji, uchylając zaskarżone orzeczenie i przekazując sprawę sądowi pierwszej instancji do rozpoznania, pozostawia temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej.

Komentarz do Art. 108. kpc

Art. 108 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) jest kluczowym przepisem regulującym kwestie rozstrzygania o kosztach procesu w postępowaniu cywilnym. Przepis ten wprowadza zasadę, że sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w danej instancji. Jednakże, przepis ten przewiduje również możliwość, aby sąd ograniczył się jedynie do określenia zasad poniesienia kosztów przez strony, pozostawiając szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu.

Komentarz do art. 108 k.p.c.

Rozstrzyganie o kosztach w orzeczeniu kończącym sprawę:
- Zasadą jest, że sąd, wydając orzeczenie kończące sprawę w danej instancji, rozstrzyga również o kosztach procesu. Oznacza to, że sąd powinien wskazać, która ze stron i w jakim zakresie ponosi koszty postępowania.
- Rozstrzygnięcie to jest integralną częścią orzeczenia kończącego sprawę i podlega zaskarżeniu na takich samych zasadach jak samo orzeczenie.
Możliwość pozostawienia szczegółowego wyliczenia referendarzowi sądowemu:
- Sąd może zdecydować, że nie będzie samodzielnie dokonywał szczegółowego wyliczenia kosztów, a jedynie określi zasady ich poniesienia przez strony. W takim przypadku szczegółowe wyliczenie kosztów zostaje powierzone referendarzowi sądowemu.
- Referendarz sądowy, po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie, wydaje postanowienie, w którym dokonuje szczegółowego wyliczenia kosztów obciążających strony. Postanowienie to również podlega zaskarżeniu.
Koszty instancji odwoławczej:
- W przypadku, gdy sąd drugiej instancji uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, pozostawia temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej.
- Oznacza to, że sąd pierwszej instancji, rozpoznając sprawę ponownie, będzie również rozstrzygał o kosztach poniesionych w postępowaniu odwoławczym.

Znaczenie praktyczne

Art. 108 k.p.c. ma istotne znaczenie praktyczne, ponieważ reguluje sposób, w jaki sąd powinien postępować w kwestii kosztów procesu. Pozwala to na bardziej elastyczne i efektywne zarządzanie postępowaniem, zwłaszcza w skomplikowanych sprawach, gdzie szczegółowe wyliczenie kosztów może być czasochłonne. Przekazanie tej czynności referendarzowi sądowemu odciąża sąd i przyspiesza postępowanie.

Podsumowanie

Art. 108 k.p.c. wprowadza jasne zasady dotyczące rozstrzygania o kosztach procesu, jednocześnie umożliwiając sądowi delegowanie szczegółowego wyliczenia kosztów referendarzowi sądowemu. Przepis ten zapewnia efektywność postępowania i precyzyjne rozliczenie kosztów, co jest kluczowe dla sprawiedliwego rozstrzygnięcia sprawy.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1550.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

orzeczenie kończące

koszty procesu

referendarz sądowy

szczegółowe wyliczenie

postanowienie sądowe

sąd pierwszej instancji

sąd drugiej instancji

rozstrzygnięcie kosztów

instancja odwoławcza

Art. 107.Art. 108¹.