Art. 3. k.p.a. Wyłączenia spod mocy obowiązującej Kodeksu

§ 1. Przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do:

1) postępowania w sprawach karnych skarbowych;

2) spraw uregulowanych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.2)), z wyjątkiem przepisów działów IV i VIII.

§ 2. Przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się również do postępowania w sprawach:

1) (uchylony)

2) (uchylony)

3) (uchylony)

4) należących do właściwości polskich przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

§ 3. Przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się także do postępowania w sprawach wynikających z:

1) nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami państwowymi i innymi państwowymi jednostkami organizacyjnymi,

2) podległości służbowej pracowników organów i jednostek organizacyjnych wymienionych w pkt 1, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

§ 4. Do postępowania w sprawach wymienionych w § 1, 2 i 3 pkt 2 stosuje się jednak przepisy działu VIII.

§ 5. Rada Ministrów w drodze rozporządzenia może rozciągnąć przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w całości lub w części na postępowania w sprawach wymienionych w

§ 2.

Komentarz do Art. 3. kpa

Art. 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA) określa zakres zastosowania przepisów KPA, wskazując sytuacje, w których przepisy tego kodeksu nie mają zastosowania. Jest to kluczowy przepis, który wyznacza granice stosowania KPA i wskazuje na wyjątki od ogólnej zasady jego stosowania w postępowaniach administracyjnych.

Wyłączenia spod stosowania KPA

Postępowania w sprawach karnych skarbowych:
- Postępowania te są regulowane przez odrębne przepisy, które mają na celu ściganie i karanie przestępstw skarbowych. KPA nie znajduje tu zastosowania, ponieważ procedury karne skarbowe mają specyficzny charakter i wymagają odrębnych regulacji.
Sprawy uregulowane w Ordynacji podatkowej:
- Ordynacja podatkowa (ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.) zawiera szczegółowe przepisy dotyczące postępowania podatkowego. Wyjątkiem są przepisy działów IV i VIII KPA, które mogą być stosowane w postępowaniach podatkowych, co oznacza, że pewne ogólne zasady postępowania administracyjnego mogą być tu pomocne.
Postępowania należące do właściwości polskich przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych:
- Te postępowania są regulowane przez odrębne przepisy prawa międzynarodowego i dyplomatycznego, które uwzględniają specyfikę działalności dyplomatycznej i konsularnej.
Postępowania wynikające z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami państwowymi i innymi państwowymi jednostkami organizacyjnymi:
- Te postępowania dotyczą wewnętrznych relacji organizacyjnych w administracji publicznej, które są regulowane przez przepisy wewnętrzne i nie wymagają stosowania KPA.
Postępowania wynikające z podległości służbowej pracowników organów i jednostek organizacyjnych wymienionych w pkt 1:
- Podobnie jak w przypadku nadrzędności i podległości organizacyjnej, te postępowania dotyczą wewnętrznych relacji służbowych i są regulowane przez przepisy wewnętrzne.

Stosowanie przepisów działu VIII KPA

Dział VIII KPA:
- Przepisy działu VIII dotyczą skarg i wniosków. Nawet w przypadkach wyłączeń spod stosowania KPA, przepisy tego działu mogą być stosowane, co oznacza, że obywatele mają prawo do składania skarg i wniosków, a organy administracji publicznej są zobowiązane do ich rozpatrywania.

Uprawnienia Rady Ministrów

Rozporządzenie Rady Ministrów:
- Rada Ministrów ma uprawnienie do rozciągnięcia przepisów KPA na postępowania, które są wyłączone spod jego stosowania, w całości lub w części. Jest to elastyczne narzędzie, które pozwala na dostosowanie procedur administracyjnych do specyficznych potrzeb poszczególnych postępowań.

Podsumowanie

Art. 3 KPA precyzyjnie określa zakres wyłączeń spod stosowania KPA, co jest istotne dla prawidłowego funkcjonowania administracji publicznej. Wyłączenia te są uzasadnione specyfiką poszczególnych postępowań, które wymagają odrębnych regulacji. Jednocześnie przepis ten zapewnia możliwość stosowania ogólnych zasad postępowania administracyjnego w przypadkach, gdzie jest to uzasadnione, oraz daje Radzie Ministrów narzędzie do elastycznego dostosowywania przepisów KPA do specyficznych potrzeb.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 1691.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.