Przedstawicielstwo dyplomatyczne

Przedstawicielstwo dyplomatyczne to stały, oficjalny organ państwa wysyłającego działający na terytorium innego państwa, zwanym państwem przyjmującym. Reprezentuje ono państwo wysyłające, utrzymuje z nim urzędowe kontakty oraz wykonuje zadania związane z ochroną jego interesów i interesów jego obywateli. W typowym ujęciu przedstawicielstwem dyplomatycznym jest ambasada wraz z personelem dyplomatycznym oraz personelem administracyjnym i technicznym. W szerszym znaczeniu termin może obejmować także stałe misje przy organizacjach międzynarodowych i inne stałe placówki wykonujące funkcje dyplomatyczne.

Przedstawicielstwo dyplomatyczne należy odróżnić od urzędu konsularnego. Placówka konsularna zajmuje się przede wszystkim sprawami obywateli, dokumentami, wizami i innymi czynnościami konsularnymi, natomiast przedstawicielstwo dyplomatyczne prowadzi oficjalne relacje między państwami. W praktyce oba rodzaje placówek mogą jednak współdziałać, a przepisy niekiedy wymieniają je łącznie.

Najważniejsze cechy przedstawicielstwa dyplomatycznego:

• działa w imieniu państwa, a nie jako prywatna osoba lub przedsiębiorca;
• podlega państwu wysyłającemu, lecz funkcjonuje na terytorium i w warunkach określonych przez państwo przyjmujące;
• wykonuje zadania reprezentacyjne, negocjacyjne i informacyjne oraz może wspierać obywateli państwa wysyłającego;
• korzysta z ochrony, przywilejów i immunitetów przewidzianych w prawie międzynarodowym oraz właściwych przepisach krajowych.

Immunitet nie oznacza wyłączenia przedstawicielstwa spod wszelkich przepisów państwa przyjmującego. Ogranicza jednak możliwość prowadzenia wobec niego określonych postępowań, pozywania osób wykonujących funkcje urzędowe, przeszukiwania pomieszczeń oraz prowadzenia egzekucji z mienia urzędowego. Przeszukanie pomieszczeń dyplomatycznych wymaga szczególnego trybu, a egzekucja może być niedopuszczalna bez wyraźnego zrzeczenia się immunitetu.

Termin występuje między innymi w prawie karnym i karnym wykonawczym, postępowaniu cywilnym i karnym, prawie administracyjnym oraz przepisach dotyczących nieruchomości, ruchu drogowego i ochrony osób korzystających z przywilejów międzynarodowych. Przedstawicielstwo może być także pośrednikiem w doręczaniu pism za granicę, przekazywaniu informacji o zatrzymaniu cudzoziemca lub występowaniu do sądu w sprawach dotyczących obywateli państwa wysyłającego.