Art. 189b. k.p.a. Administracyjna kara pieniężna - pojęcie

Przez administracyjną karę pieniężną rozumie się określoną w ustawie sankcję o charakterze pieniężnym, nakładaną przez organ administracji publicznej, w drodze decyzji, w następstwie naruszenia prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku albo naruszeniu zakazu ciążącego na osobie fizycznej, osobie prawnej albo jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej.

Komentarz do Art. 189b. kpa

Art. 189b Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) definiuje pojęcie administracyjnej kary pieniężnej, co ma istotne znaczenie dla praktyki stosowania prawa administracyjnego. Przepis ten wprowadza jasność co do charakteru i podstawy prawnej tego rodzaju sankcji, co jest kluczowe zarówno dla organów administracji publicznej, jak i dla podmiotów, które mogą być nimi obciążone.

Analiza przepisu

Definicja administracyjnej kary pieniężnej:
- Sankcja o charakterze pieniężnym: Kara administracyjna jest zawsze wyrażona w formie pieniężnej, co odróżnia ją od innych sankcji administracyjnych, takich jak np. nakazy, zakazy czy ograniczenia.
- Określona w ustawie: Kara musi mieć podstawę prawną w ustawie, co oznacza, że nie może być nakładana arbitralnie przez organ administracji. To zapewnia zgodność z zasadą legalizmu (nullum crimen sine lege), która jest fundamentalną zasadą prawa karnego i administracyjnego.
Podmiot nakładający karę:
- Organ administracji publicznej: Kara jest nakładana przez organ administracji publicznej, co oznacza, że nie może być nałożona przez inne podmioty, takie jak sądy czy organy samorządowe, chyba że działają one w ramach administracji publicznej.
Tryb nakładania kary:
- W drodze decyzji: Kara jest nakładana w drodze decyzji administracyjnej, co oznacza, że musi być wydana zgodnie z procedurami określonymi w k.p.a. Decyzja ta musi spełniać wszystkie wymogi formalne, takie jak uzasadnienie, pouczenie o środkach odwoławczych, itp.
Przesłanki nałożenia kary:
- Naruszenie prawa: Kara może być nałożona tylko w przypadku naruszenia prawa. Naruszenie to może polegać na niedopełnieniu obowiązku lub naruszeniu zakazu.
- Podmioty odpowiedzialne: Przepis wskazuje, że karę można nałożyć na osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. To szerokie ujęcie podmiotów odpowiedzialnych zapewnia, że kara może być nałożona na różnorodne podmioty działające w obrocie prawnym.

Znaczenie praktyczne

Art. 189b k.p.a. ma istotne znaczenie praktyczne, ponieważ:

Zapewnia przejrzystość i przewidywalność: Definiując administracyjną karę pieniężną, przepis ten zapewnia, że podmioty podlegające prawu administracyjnemu mają jasność co do tego, jakie sankcje mogą być na nie nałożone i w jakich okolicznościach.
Ogranicza arbitralność organów administracji: Wymóg, aby kara była określona w ustawie i nakładana w drodze decyzji administracyjnej, ogranicza możliwość arbitralnego działania organów administracji publicznej.
Zwiększa ochronę praw jednostki: Przepis ten, poprzez określenie formalnych wymogów nakładania kar, zwiększa ochronę praw jednostki, zapewniając jej możliwość odwołania się od decyzji administracyjnej.

Wnioski

Art. 189b k.p.a. jest kluczowym przepisem w systemie prawa administracyjnego, który wprowadza jasne zasady dotyczące nakładania administracyjnych kar pieniężnych. Jego stosowanie wymaga od organów administracji publicznej ścisłego przestrzegania procedur i zasad określonych w k.p.a., co ma na celu ochronę praw jednostek i zapewnienie zgodności z zasadą legalizmu.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 1691.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.