Administracja publiczna

Administracja publiczna to zespół organów, urzędów i innych podmiotów wykonujących zadania publiczne oraz działalność służącą realizacji interesu publicznego. Termin oznacza zarówno określoną organizację, jak i całokształt działań podejmowanych w sprawach należących do państwa lub jednostek samorządu terytorialnego.

Administracja publiczna działa na podstawie i w granicach prawa. Jej zadania obejmują między innymi zapewnianie bezpieczeństwa, ochronę środowiska, gospodarowanie nieruchomościami publicznymi, prowadzenie ewidencji, pobieranie opłat, organizowanie usług publicznych oraz wykonywanie zadań związanych z obronnością, transportem i gospodarką wodną. W określonych przypadkach administracja rozstrzyga indywidualne sprawy obywateli i przedsiębiorców, wydając decyzje lub inne akty, a także wykonuje czynności materialno-techniczne, prowadzi postępowania i udostępnia dane.

W polskim prawie wyróżnia się przede wszystkim:

• administrację rządową, obejmującą organy i urzędy podporządkowane Radzie Ministrów lub poszczególnym ministrom, a także organy działające w terenie;
• administrację samorządową, wykonywaną przez jednostki samorządu terytorialnego, ich organy i urzędy;
• administrację zespoloną i niezespoloną, zależnie od sposobu organizacji organów terenowych i ich podporządkowania;
• podmioty wykonujące zadania zlecone, jeżeli przepisy powierzają im realizację określonych funkcji publicznych.

Organ administracji publicznej jest podmiotem uprawnionym do działania w imieniu państwa albo jednostki samorządu terytorialnego. Urząd natomiast stanowi aparat pomocniczy organu i zapewnia obsługę organizacyjną, prawną oraz techniczną. Administracja może działać w formie władczej, na przykład przez wydanie decyzji lub zastosowanie środków nadzoru, oraz niewładczej, między innymi przez świadczenie usług, zawieranie porozumień i prowadzenie czynności organizacyjnych.

W postępowaniu administracyjnym sprawy są co do zasady załatwiane na piśmie, także elektronicznie, a działanie organów podlega ocenie pod względem zgodności z prawem i prawidłowości. Pojęcie administracji publicznej występuje w wielu dziedzinach prawa, między innymi w prawie administracyjnym, podatkowym, wodnym, drogowym, nieruchomościowym i obronnym. ma znaczenie dla ustalenia, który podmiot wykonuje zadanie publiczne, jakie ma uprawnienia oraz jakie reguły obowiązują przy podejmowaniu jego czynności.