Art. 189c. k.p.a. Przepis międzyczasowy - stosowanie ustawy względniejszej dla strony

Jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony.

Komentarz do Art. 189c. kpa

Art. 189c Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) wprowadza zasadę intertemporalną dotyczącą stosowania przepisów prawa w przypadku nakładania administracyjnych kar pieniężnych. Przepis ten ma na celu ochronę praw jednostki w sytuacji, gdy zmieniają się przepisy prawa, które mają zastosowanie do jej sprawy.

Zgodnie z art. 189c k.p.a., jeżeli w czasie wydawania decyzji administracyjnej dotyczącej nałożenia kary pieniężnej obowiązuje inna ustawa niż w czasie, gdy doszło do naruszenia prawa, organ administracyjny powinien stosować ustawę nową. Jednakże, jeżeli ustawa obowiązująca w czasie naruszenia prawa jest względniejsza dla strony, to należy stosować tę ustawę.

Komentarz do tego przepisu można podzielić na kilka kluczowych aspektów:

Zasada stosowania ustawy nowej:
- Przepis wprowadza generalną zasadę, że w przypadku zmiany przepisów prawa, organ administracyjny powinien stosować ustawę obowiązującą w momencie wydawania decyzji. Jest to zgodne z zasadą tempus regit actum, która oznacza, że czynność prawna powinna być oceniana według prawa obowiązującego w momencie jej dokonywania.
Wyjątek od zasady stosowania ustawy nowej:
- Wyjątek od powyższej zasady stanowi sytuacja, w której ustawa obowiązująca w czasie naruszenia prawa jest względniejsza dla strony. W takim przypadku organ administracyjny powinien stosować ustawę poprzednio obowiązującą. Jest to wyraz zasady lex mitior retro agit, która pozwala na stosowanie łagodniejszych przepisów prawa wstecznie.
Ocena względności przepisów:
- Ocena, która ustawa jest względniejsza dla strony, wymaga analizy porównawczej obu ustaw. Organ administracyjny musi ocenić, która z ustaw przewiduje łagodniejsze sankcje lub korzystniejsze warunki dla strony postępowania. Może to dotyczyć zarówno wysokości kary, jak i procedur związanych z jej nakładaniem.
Ochrona praw jednostki:
- Przepis ten ma na celu ochronę praw jednostki przed negatywnymi skutkami zmiany prawa. Zapewnia, że strona nie będzie narażona na surowsze sankcje tylko z powodu zmiany przepisów prawa po dokonaniu naruszenia.
Zastosowanie w praktyce:
- W praktyce organy administracyjne muszą być świadome obowiązujących przepisów i ich zmian. Powinny również być przygotowane do przeprowadzenia analizy porównawczej przepisów w celu ustalenia, która ustawa jest względniejsza dla strony.

Podsumowując, art. 189c k.p.a. wprowadza ważną zasadę ochrony praw jednostki w kontekście zmieniających się przepisów prawa. Zapewnia, że w przypadku nakładania administracyjnych kar pieniężnych, organy administracyjne będą stosować przepisy, które są korzystniejsze dla strony, co jest wyrazem sprawiedliwości i ochrony praw obywatelskich w postępowaniu administracyjnym.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 1691.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

decyzja administracyjnakara pieniężna naruszenie prawa

ustawa nowa

ustawa poprzednia

strona postępowania

Art. 189b. kpa Art. 189d. kpa