Art. 39. k.k. Katalog środków karnych

Środkami karnymi są:

1) pozbawienie praw publicznych;

2) zakaz zajmowania określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia określonej działalności gospodarczej;

2a) zakaz prowadzenia działalności związanej z wychowaniem, leczeniem, edukacją małoletnich lub z opieką nad nimi;

2aa) zakaz zajmowania stanowiska lub wykonywania zawodu lub pracy w organach i instytucjach państwowych i samorządu terytorialnego, a także w spółkach prawa handlowego, w których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego posiadają bezpośrednio lub pośrednio przez inne podmioty co najmniej 10 % akcji lub udziałów;

2b) zakaz przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, kontaktowania się z określonymi osobami, zbliżania się do określonych osób lub opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu;

2c) zakaz wstępu na imprezę masową;

2d) zakaz wstępu do ośrodków gier i uczestnictwa w grach hazardowych;

2e) nakaz okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym;

3) zakaz prowadzenia pojazdów;

4) (uchylony)

5) (uchylony)

6) (uchylony)

7) świadczenie pieniężne;

8) podanie wyroku do publicznej wiadomości;

9) degradacja.

Komentarz do Art. 39. kk

Art. 39 Kodeksu Karnego reguluje środki karny, które mogą być orzeczone wobec osoby skazanej za popełnienie przestępstwa. Są to różnego rodzaju sankcje mające na celu wymusić resocjalizację sprawcy oraz zapobiec popełnieniu kolejnych przestępstw. Wymienione w artykule środki karny obejmują m.in. pozbawienie praw publicznych, zakazy zajmowania określonych stanowisk, prowadzenia określonych zawodów lub działalności gospodarczej, zakazy kontaktowania się z określonymi osobami, zakaz wstępu na imprezy masowe, zakaz uczestnictwa w grach hazardowych, nakaz opuszczenia lokalu wspólnie z pokrzywdzonym, zakaz prowadzenia pojazdów, świadczenie pieniężne, podanie wyroku do publicznej wiadomości oraz degradację. Każdy z tych środków karnych ma swoje określone warunki i zastosowanie, a ich orzeczenie zależy od okoliczności konkretnej sprawy oraz decyzji sądu. Art. 39 Kodeksu Karnego (kk) w polskim systemie prawnym mówi o różnych rodzajach środków karnych, które są dodatkowymi sankcjami, mogącymi być stosowanymi obok kar głównych, takich jak kara pozbawienia wolności czy grzywna. Oto wyjaśnienie poszczególnych środków karnych wymienionych w tym artykule:

Pozbawienie praw publicznych - polega na zakazie pełnienia funkcji publicznych, takich jak prawa wyborcze, prawo do zajmowania stanowisk państwowych i samorządowych, czy służby w wojsku.
Zakaz zajmowania określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia określonej działalności gospodarczej - sąd może nałożyć zakaz na sprawcę, uniemożliwiając mu wykonywanie zawodu lub działalności, które mogłyby sprzyjać popełnieniu kolejnych przestępstw.

2a. Zakaz prowadzenia działalności związanej z wychowaniem, leczeniem, edukacją małoletnich lub z opieką nad nimi - jest to zakaz specyficznie skierowany na ochronę małoletnich przed osobami, które mogłyby negatywnie wpłynąć na ich rozwój lub bezpieczeństwo.

2aa. Zakaz zajmowania stanowiska lub wykonywania zawodu lub pracy w organach i instytucjach państwowych i samorządu terytorialnego oraz w pewnych spółkach prawa handlowego - ten zakaz ma na celu wykluczenie osób, które mogłyby nadużywać swojego stanowiska dla własnych korzyści lub na szkodę publicznego dobra.

2b. Zakaz przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, kontaktowania się z określonymi osobami, zbliżania się do określonych osób lub opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu - środek ten stosuje się dla ochrony społeczeństwa lub poszczególnych osób przed możliwością popełnienia przez sprawcę kolejnych przestępstw.

2c. Zakaz wstępu na imprezę masową - może być stosowany w przypadku osób, które w przeszłości dopuściły się zachowań agresywnych lub zakłócających porządek publiczny.

2d. Zakaz wstępu do ośrodków gier i uczestnictwa w grach hazardowych - ma na celu zapobieganie nałogowemu hazardowi, który mógłby prowadzić do dalszych przestępstw.

2e. Nakaz okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym - środek stosowany w celu ochrony pokrzywdzonego, często w przypadkach przemocy domowej.

Zakaz prowadzenia pojazdów - nałożony na osoby, które dopuściły się przestępstw drogowych lub innych czynów, gdzie nieodpowiednie prowadzenie pojazdu stanowiło element przestępstwa.
Świadczenie pieniężne - polega na zobowiązaniu sprawcy do zapłaty określonej sumy pieniężnej na rzecz państwa lub określonej instytucji.
Podanie wyroku do publicznej wiadomości - ma na celu ostrzeżenie społeczeństwa i potępienie sprawcy przez publiczne ogłoszenie wyroku.
Degradacja - dotyczy wyłącznie osób pełniących służbę wojskową; polega na pozbawieniu stopnia

wojskowego.

Te środki są stosowane w celu zwiększenia skuteczności resocjalizacji sprawcy oraz ochrony społeczeństwa przed potencjalnymi zagrożeniami.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.